ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH BÌNH ĐỊNH TRƯỜNG CAO ĐẲNG KỸ THUẬT CÔNG NGHỆ QUY NHƠN GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN: GIA CÔNG NGUỘI NGHỀ: CƠ ĐIỆN TỬ TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG Ban hành kèm theo Quyết định số: 99 /QĐKTCNQN ngày 14 tháng 3 năm2018 của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Kỹ thuật Công nghệ Quy Nhơn Bình Định, năm 2018 -2- TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này là giáo trình nội bộ của trường nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo tại trường Cao đẳng kỹ thuật công nghệ Quy Nhơn. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh đều bị nghiêm cấm. -3- LỜI GIỚI THIỆU Nghề Cơ điện tử là một trong những nghề rất cần thiết trong sự phát triển nền công nghiệp hiện nay, đặc biệt là lĩnh vực gia công, lắp ráp và điều khiển tự động. Với tầm quan trọng đó việc xây dựng chương trình và giáo trình đào tạo rất quan trọng và cấp thiết đối với các cơ sở đào tạo hiện nay.
Trong đó mỗi môn học/Mô đun được xây dựng một phần kiến thức, kỹ năng cần thiết của nghề. Mô đun Gia công nguội là một mô đun rất cần thiết đảm bảo đào tạo đầy đủ kiến thức và kỹ năng gia công các chi tiết bằng dụng cụ cầm tay. Cấu trúc chương trình và giáo trình rất thuận lợi cho người học có thể xác định được kiến thức, kỹ năng cần thiết của mô đun. Người học có thể vận dụng được trong khi học tập và thực tế làm việc thông qua giáo trình này với nội dung như: Lý thuyết cơ bản để thực hiện các kỹ năng cần thiết; Quy trình thực hiện các kỹ năng để thực hiện sản phẩm thực tế; Thực hành các kỹ năng cơ bản trên sản phẩm thực tế.
Người học có thể tự nghiên cứu về lý thuyết hướng dẫn để thực hiện các kỹ năng, hướng dẫn về kiểm tra, hướng dẫn đánh giá, hướng dẫn quy trình thực hiện kỹ năng và thực hành các sản phẩm tương tự thực tế có hướng dẫn hoặc độc lập thực hiện sản phẩm có khả tự kiểm tra đánh giá sản phẩm thông qua giáo trình. Nội dung giáo trình có thể đáp ứng để đào tạo cho từng cấp trình độ và có tính liên thông cho 3 cấp đảm bảo kỹ năng thực hành với các mục tiêu sau: ● Tính quy trình trong công nghiệp ● Năng lực người học và tư duy về mô đun đào tạo ứng dụng trong thực tiễn. ● Phẩm chất văn hóa nghề được đào tạo. Trong quá trình biên soạn giáo trình khoa đã tham khảo ý kiến từ doanh nghiệp, giáo trình của các trường Đại học, học viện,.
Nhóm biên soạn đã cố gắng để giáo trình đạt được chất lượng tốt nhất, nhưng không thể tránh khỏi thiếu sót, rất mong nhận được ý kiến đóng góp từ các đồng nghiệp, các bạn đọc để được hoàn thiện hơn. Trân trọng cảm ơn! Bình Định, ngày. Tham gia biên soạn 1- Chủ biên : Nguyễn Tấn Quý 2- Hỗ trợ chuyên môn: Bộ môn CGKL -4- MỤC LỤC Tiêu đề Trang LỜI GIỚI THIỆU 3 CHƯƠNG TRÌNH MÔ-ĐUN 6 Bài 1 Thực hiện an toàn lao động khi gia công nguội 8 1.1 Nguyên tắc an toàn khi gia công nguội 8 1. Các sự cố, tai nạn thường gặp, nguyên nhân và biện pháp phòng ngừa.
SỬ DỤNG DỤNG CỤ ĐO 10 2. Lý thuyết liên quan 10 2. Thước cặp 11 2.2 Trình tự thực hiện sử dụng dụng cụ đo 12 2.3 Thực hành đo 12 BÀI 3. Lý thuyết vạch dấu mặt phẳng 14 3.1 Cấu tạo, công dụng, đặc điểm của các dụng cụ vạch dấu mặt phẳng 14 3.
Kỹ thuật vạch dấu mặt phẳng 16 3. Trình tự thực hiện vạch dấu mặt phẳng 18 3.3 Thực hành vạch dấu 19 Bài 4. ĐỤC KIM LOẠI 20 4. Lý thuyết đục kim loại 20 4.1 Cấu tạo, công dụng và phân loại đục 20 4.
Kỹ thuật đục 21 4. Trình tự thực hiện 25 4. Thực hành đục 25 BÀI 5. GIŨA KIM LOẠI 27 5.1 Lý thuyết giũa kim loại 27 -5- 5.
Cấu tạo, công dụng và phân loại dũa 27 5. Giũa mặt phẳng 29 5.2 Trình tự thực hiện 32 5.3 Thực hành giũa 32 BÀI 6. Lý thuyết cưa kim loại 34 6. Cấu tạo và phân loại cưa cầm tay 34 6.
Kỹ thuật cưa kim loại bằng cưa cầm tay 34 6. Các dạng sai hỏng thường gặp, nguyên nhân và cách khắc phục 37 6. An toàn khi cưa kim loại bằng cưa cầm tay 37 6.2 Trình tự thực hiện 37 6.3 Thực hành cưa 38 BÀI 7. KHOAN KIM LOẠI 39 7.
Lý thuyết khoan kim loại 39 7. Cấu tạo và nguyên lý hoạt động máy khoan 39 7. Kỹ thuật khoan kim loại 42 7. Các dạng sai hỏng thường gặp, nguyên nhân và cách khắc phục 44 7.
An toàn khi sử dụng máy khoan 46 7.2 Trình tự thực hiện 46 7. Thực hành khoan 47 BÀI 8 CẮT REN BẰNG BÀNG REN VÀ TA RÔ 49 8. Lý thuyết cắt ren bằng bàn ren và ta rô 49 8. Khái niệm chung 49 8.
Cấu tạo, công dụng của bàn ren và ta rô 49 8. Phương pháp cắt ren 51 8. Các dạng sai hỏng, nguyên nhân và cách phòng ngừa 54 8.2 Trình tự thực hiện 55 8. Thực hành ta rô 55 TÀI LIỆU THAM KHẢO 57 -6- CHƯƠNG TRÌNH MÔ-ĐUN Tên mô đun: Gia công nguội Mã số mô đun: MĐ14 Thời gian thực hiện mô-đun: 90 giờ (Lý thuyết: 30; Thực hành: 58; Kiểm tra: 02) I.
Vị trí, tính chất của mô-đun - Vị trí: Mô đun này phải được bố trí học sau môn học An toàn lao động, mô-đun Vẽ kỹ thuật và học trước mô-đun Vận hành máy công cụ trong chương trình đào tạo. - Tính chất: Là mô-đun chuyên môn được giảng dạy tích hợp tại xưởng nguội, trang bị cho người học kỹ năng cơ bản về sử dụng dụng cụ cầm tay để gia công chi tiết có kích thước, hình dáng theo yêu cầu. Mục tiêu của mô đun: - Kiến thức: + Trình bày được các phương pháp gia công nguội cơ bản (vạch dấu, đục, giũa, cưa, khoan, cắt ren bằng bàn ren và ta rô) đặc điểm của từng phương pháp; + Trình bày được công dụng, đặc điểm của các loại dụng cụ cầm tay dùng để gia công nguội (dụng cụ vạch dấu, các loại giũa, đục, cưa, bàn ren, ta rô và các dụng cụ đo kiểm tra); + Phân tích được nguyên nhân và biện pháp khắc phục sai hỏng thường gặp khi thực hiện công việc nguội. - Kỹ năng: - Lựa chọn đúng các dụng cụ nguội cơ bản như: Dụng cụ vạch dấu, đục, giũa, cưa, khoan, cắt ren với vật liệu kim loại; - Sử dụng đúng các dụng cụ nguội cơ bản như: Dụng cụ vạch dấu, đục, giũa, cưa, khoan, cắt ren với vật liệu kim loại; dụng cụ đo kiểm tra; - Xác định được chuẩn vạch dấu, chuẩn đo, chuẩn gá chính xác và phù hợp; - Thực hiện được công việc gia công nguội cơ bản: Vạch dấu, đục, giũa, cưa, khoan, cắt ren với vật liệu kim loại; - Bảo quản tốt các thiết bị, dụng cụ, sản phẩm.
- Năng lực tự chủ và trách nhiệm: + Làm việc độc lập hoặc làm việc theo nhóm, giải quyết được công việc, vấn đề phức tạp trong điều kiện làm việc thay đổi; + Chịu trách nhiệm cá nhân và trách nhiệm đối với nhóm; + Đánh giá chất lượng sau khi hoàn thành và kết quả thực hiện của các thành viên trong nhóm. + Rèn luyện tính kỷ luật, kiên trì, cẩn thận, nghiêm túc, chủ động và tích cực sáng tạo trong học tập; + Tổ chức nơi làm việc gọn gàng, ngăn nắp, thể hiện tác phong công nghiệp, tuân thủ đúng các nguyên tắc an toàn. Nội dung mô-đun: 1. Nôi dung tổng quát và phân bổ thời gian: Số Thời gian Tên các bài trong mô-đun TT TS LT TH KT Bài 1.
Thực hiện an toàn lao động khi gia công 1 3 3 nguội 2 Bài 2. Sử dụng dụng cụ đo 9 3 6 3 Bài 3. Vạch dấu 9 3 6 -7- Số Thời gian Tên các bài trong mô-đun TT TS LT TH KT 4 Bài 4. Đục kim loại 17 6 11 5 Bài 5.
Giũa kim loại 18 6 11 1 6 Bài 6. Cưa kim loại 9 3 6 7 Bài 7. Khoan lỗ 16 3 12 1 8 Bài 8. Cắt ren bằng bàn ren và ta rô 9 3 6 Cộng 90 30 58 2 -8- BÀI 1 THỰC HIỆN AN TOÀN LAO ĐỘNG KHI GIA CÔNG NGUỘI Mã bài: MĐ14-01 Thời gian: 3 giờ (lý thuyết: 1; thực hành: 0; tự học: 2) Giới thiệu Thực hiện các nguyên tắc an toàn lao động khi gia công nguội là một công việc hết sức cần thiết nhằm đảm bảo an toàn cho người và thiết bị trong suốt quá trình thực hiện.
Mục tiêu - Trình bày được các nguyên tắc an toàn khi gia công nguội; - Trình bày được nội quy phân xưởng nguội; - Rèn luyện tính kỷ luật, cẩn thận, nghiêm túc trong học tập.1 Nguyên tắc an toàn khi gia công nguội Các quy tắc đảm bảo an toàn lao động như sau: Trước khi làm việc - Quần áo, đầu tóc gọn gàng, không gây nguy hiểm do vướng mắc, khi lao động phải sử dụng các trang bị bảo hộ: quần áo, mũ, giày, … - Bố trí nơi làm việc đủ không gian để thao tác, được chiếu sáng hợp lý; bố trí phôi liệu, dụng cụ để thao tác được thuận tiện, an toàn theo các quy tắc sau: + Những vật cầm ở tay phải đặt ở bên phải. + Những vật cầm ở tay trái đặt ở bên trái. + Những vật cầm ở cả hai tay đặt trước mặt. + Những vật thường dùng đặt ở gần.
+ Những vật ít dùng đặt ở xa. + Dụng cụ đo và kiểm tra đặt trong hộp hoặc trên giá. Trong khi làm việc - Chi tiết phải được kẹp chắc chắn trên êtô, tránh nguy cơ bị tháo lỏng hoặc rơi trong quá trình thao tác. - Dùng bàn chải làm sạch chi tiết gia công, phoi, mạt sắt, vảy kim loại trên bàn nguội (không được dùng tay làm các công việc trên).
- Sau khi dùng xong một dụng cụ nào thì đặt ngay vào chỗ quy định, không được: + Bỏ các dụng cụ vào nhau hoặc vứt đè lên vật khác. + Đánh tay quay êtô bằng búa hoặc bằng các dụng cụ khác. + Dùng ống để nối dài tay quay ê-tô. - Thường xuyên giữ gìn sạch sẽ nơi làm việc.
-9- Khi kết thúc công việc - Quét sạch phoi ở dụng cụ, dùng giẻ lau chùi dụng cụ, đặt dụng cụ vào nơi quy định. - Quét sạch phoi và mảnh kim loại trên ê-tô và bàn nguội. - Thu dọn phôi liệu và chi tiết đã gia công để đúng nơi quy định.