Giáo Trình Mô Đun Gia Công Nguyên Liệu Cơ Điện Tử MĐ14

Giáo trình Gia Công Nguyên Liệu Cơ Điện Tử Mô Đun MĐ14 là tài liệu quan trọng trong việc đào… 57 trang · Trường Cao Đẳng Kỹ Thuật Công Nghệ Quy Nhơn · 2018.

• Tác giả: Nguyễn Tấn Quý
• Trường học: Trường Cao Đẳng Kỹ Thuật Công Nghệ Quy Nhơn
• Chuyên ngành: Cơ Điện Tử
• Đề tài: Giáo Trình Gia Công Nguyên Liệu Cơ Điện Tử Mô Đun MĐ14
• Loại tài liệu: Giáo Trình
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Bình Định

Mục lục chi tiết

• LỜI GIỚI THIỆU
• 1. CHƯƠNG 1: CHƯƠNG TRÌNH MÔ-ĐUN
• 1.1. Bài 1 Thực hiện an toàn lao động khi gia công nguội
• 1.1.1. Nguyên tắc an toàn khi gia công nguội
• 1.1.2. Các sự cố, tai nạn thường gặp, nguyên nhân và biện pháp phòng ngừa
• 1.2. Bài 2 Sử dụng dụng cụ đo
• 1.2.1. Lý thuyết liên quan
• 1.2.1.1. Thước lá
• 1.2.1.2. Thước cặp
• 1.2.2. Trình tự thực hiện sử dụng dụng cụ đo
• 1.2.3. Thực hành đo
• 1.3. Bài 3 Lý thuyết vạch dấu mặt phẳng
• 1.3.1. Cấu tạo, công dụng, đặc điểm của các dụng cụ vạch dấu mặt phẳng
• 1.3.2. Kỹ thuật vạch dấu mặt phẳng
• 1.3.3. Trình tự thực hiện vạch dấu mặt phẳng
• 1.3.4. Thực hành vạch dấu
• 1.4. Bài 4 Đục kim loại
• 1.4.1. Lý thuyết đục kim loại
• 1.4.2. Cấu tạo, công dụng và phân loại đục
• 1.4.3. Kỹ thuật đục
• 1.4.4. Trình tự thực hiện
• 1.4.5. Thực hành đục
• 1.5. Bài 5 Giũa kim loại
• 1.5.1. Lý thuyết giũa kim loại
• 1.5.2. Cấu tạo, công dụng và phân loại giũa
• 1.5.3. Giũa mặt phẳng
• 1.5.4. Trình tự thực hiện
• 1.5.5. Thực hành giũa
• 1.6. Bài 6 Lý thuyết cưa kim loại
• 1.6.1. Cấu tạo và phân loại cưa cầm tay
• 1.6.2. Kỹ thuật cưa kim loại bằng cưa cầm tay
• 1.6.3. Các dạng sai hỏng thường gặp, nguyên nhân và cách khắc phục
• 1.6.4. An toàn khi cưa kim loại bằng cưa cầm tay
• 1.6.5. Trình tự thực hiện
• 1.6.6. Thực hành cưa
• 1.7. Bài 7 Khoan kim loại
• 1.7.1. Lý thuyết khoan kim loại
• 1.7.2. Cấu tạo và nguyên lý hoạt động máy khoan
• 1.7.3. Kỹ thuật khoan kim loại
• 1.7.4. Các dạng sai hỏng thường gặp, nguyên nhân và cách khắc phục
• 1.7.5. An toàn khi sử dụng máy khoan
• 1.7.6. Trình tự thực hiện
• 1.7.7. Thực hành khoan
• 1.8. Bài 8 Cắt ren bằng bàn ren và ta rô
• 1.8.1. Lý thuyết cắt ren bằng bàn ren và ta rô
• 1.8.2. Khái niệm chung
• 1.8.3. Cấu tạo, công dụng của bàn ren và ta rô
• 1.8.4. Phương pháp cắt ren
• 1.8.5. Các dạng sai hỏng, nguyên nhân và cách phòng ngừa
• 1.8.6. Trình tự thực hiện
• 1.8.7. Thực hành ta rô
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về Giáo Trình Gia Công Nguyên Liệu Cơ Điện Tử Mô Đun MĐ14

Giáo trình Gia Công Nguyên Liệu Cơ Điện Tử Mô Đun MĐ14 là tài liệu quan trọng trong việc đào tạo nghề cơ điện tử. Mô đun này cung cấp kiến thức và kỹ năng cần thiết cho người học trong lĩnh vực gia công, lắp ráp và điều khiển tự động. Nội dung giáo trình được xây dựng dựa trên nhu cầu thực tiễn của ngành công nghiệp, giúp người học có thể áp dụng kiến thức vào công việc thực tế.

1.1. Mục tiêu của Giáo Trình MĐ14

Mục tiêu chính của giáo trình là trang bị cho người học các kỹ năng gia công cơ bản như vạch dấu, đục, giũa, cưa, khoan và cắt ren. Những kỹ năng này rất cần thiết để thực hiện các công việc trong ngành cơ điện tử.

1.2. Cấu trúc của Giáo Trình MĐ14

Giáo trình được chia thành nhiều bài học, mỗi bài học tập trung vào một kỹ năng cụ thể. Cấu trúc này giúp người học dễ dàng theo dõi và nắm bắt kiến thức.

II. Thách thức trong Gia Công Nguyên Liệu Cơ Điện Tử

Gia công nguyên liệu cơ điện tử đối mặt với nhiều thách thức, từ việc lựa chọn dụng cụ đến quy trình thực hiện. Những thách thức này có thể ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm và an toàn lao động.

2.1. Vấn đề an toàn lao động trong gia công

An toàn lao động là một trong những vấn đề quan trọng nhất trong gia công. Việc không tuân thủ các nguyên tắc an toàn có thể dẫn đến tai nạn nghiêm trọng.

2.2. Khó khăn trong việc sử dụng dụng cụ

Người học thường gặp khó khăn trong việc sử dụng các dụng cụ đo và gia công. Việc nắm vững kỹ thuật sử dụng dụng cụ là rất cần thiết để đảm bảo hiệu quả công việc.

III. Phương pháp Gia Công Nguyên Liệu Cơ Điện Tử Hiệu Quả

Để gia công nguyên liệu cơ điện tử hiệu quả, cần áp dụng các phương pháp đúng đắn. Những phương pháp này không chỉ giúp tiết kiệm thời gian mà còn nâng cao chất lượng sản phẩm.

3.1. Quy trình gia công nguội

Quy trình gia công nguội bao gồm các bước như vạch dấu, đục, giũa và khoan. Mỗi bước cần được thực hiện cẩn thận để đảm bảo độ chính xác.

3.2. Kỹ thuật sử dụng dụng cụ đo

Sử dụng dụng cụ đo đúng cách là rất quan trọng. Người học cần nắm vững cách sử dụng thước lá và thước cặp để đảm bảo độ chính xác trong gia công.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn của Giáo Trình MĐ14

Giáo trình MĐ14 không chỉ cung cấp lý thuyết mà còn giúp người học áp dụng vào thực tiễn. Những kỹ năng được học có thể được sử dụng trong nhiều lĩnh vực khác nhau của ngành cơ điện tử.

4.1. Ứng dụng trong sản xuất công nghiệp

Kỹ năng gia công được học từ giáo trình có thể áp dụng trong các nhà máy sản xuất, nơi yêu cầu độ chính xác cao và quy trình làm việc an toàn.

4.2. Kết quả nghiên cứu và phát triển

Nghiên cứu cho thấy việc áp dụng giáo trình MĐ14 đã nâng cao năng lực của người học, giúp họ tự tin hơn trong công việc thực tế.

V. Kết luận và Tương lai của Giáo Trình MĐ14

Giáo trình Gia Công Nguyên Liệu Cơ Điện Tử Mô Đun MĐ14 là một tài liệu quý giá cho việc đào tạo nghề. Tương lai của giáo trình sẽ tiếp tục được cải tiến để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của ngành công nghiệp.

5.1. Định hướng phát triển giáo trình

Giáo trình sẽ được cập nhật thường xuyên để phù hợp với sự phát triển của công nghệ và nhu cầu thực tiễn.

5.2. Tầm quan trọng của giáo trình trong đào tạo

Giáo trình không chỉ giúp người học nắm vững kiến thức mà còn rèn luyện kỹ năng thực hành, từ đó nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong ngành cơ điện tử.

Nội dung chính

TỔNG QUAN VÀ MÔ TẢ NỘI DUNG GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN: GIA CÔNG NGUỘI (NGHỀ CƠ ĐIỆN TỬ - TRÌNH ĐỘ CAO ĐẲNG)

---

Tổng quan về giáo trình (250-300 từ)

Giáo trình mô đun Gia công nguội (Mã số: MĐ14) là tài liệu đào tạo chuyên môn được Trường Cao đẳng Kỹ thuật Công nghệ Quy Nhơn ban hành theo Quyết định số 99/QĐKTCNQN ngày 14 tháng 3 năm 2018. Tài liệu do ông Nguyễn Tấn Quý làm chủ biên với sự hỗ trợ chuyên môn từ Bộ môn Cắt gọt kim loại (CGKL).

Trong chương trình đào tạo nghề Cơ điện tử trình độ Cao đẳng, mô đun Gia công nguội được bố trí học sau môn học An toàn lao động, mô đun Vẽ kỹ thuật và học trước mô đun Vận hành máy công cụ. Đây là mô đun chuyên môn tích hợp tại xưởng nguội, trang bị kiến thức và kỹ năng gia công chi tiết cơ khí bằng dụng cụ cầm tay đạt hình dáng, kích thước và độ chính xác theo yêu cầu kỹ thuật.

Mục tiêu học tập của mô đun bao gồm 3 nhóm chuẩn đầu ra:

• Kiến thức: Trình bày các phương pháp gia công nguội cơ bản (vạch dấu, đục, giũa, cưa, khoan, cắt ren bằng bàn ren và ta rô); nhận diện công dụng, cấu tạo dụng cụ gia công và đo kiểm; phân tích nguyên nhân cùng biện pháp khắc phục sai hỏng.
• Kỹ năng: Lựa chọn và sử dụng đúng dụng cụ nguội; xác định chuẩn vạch dấu, chuẩn đo, chuẩn gá; thực hiện gia công chi tiết kim loại đạt yêu cầu bản vẽ; bảo quản trang thiết bị, dụng cụ.
• Năng lực tự chủ và trách nhiệm: Rèn luyện tính kỷ luật, cẩn thận, tổ chức nơi làm việc ngăn nắp, tuân thủ nguyên tắc an toàn lao động và có khả năng làm việc độc lập hoặc phối hợp nhóm.

Chương trình có tổng thời lượng 90 giờ (30 giờ lý thuyết, 58 giờ thực hành, 02 giờ kiểm tra). Nội dung được thiết kế theo hướng tích hợp lý thuyết kỹ thuật với thao tác thực hành, đáp ứng tính liên thông cho 3 cấp trình độ đào tạo nghề.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi (500-600 từ)

Các chương/chủ đề chính

Giáo trình gồm 8 bài học được bố trí theo tiến trình công nghệ gia công nguội từ cơ bản đến hoàn thiện chi tiết:

Bài học	Tên bài	Tổng số giờ	Lý thuyết	Thực hành	Kiểm tra
Bài 1	Thực hiện an toàn lao động khi gia công nguội	3	3	0	0
Bài 2	Sử dụng dụng cụ đo	9	3	6	0
Bài 3	Vạch dấu	9	3	6	0
Bài 4	Đục kim loại	17	6	11	0
Bài 5	Giũa kim loại	18	6	11	1
Bài 6	Cưa kim loại	9	3	6	0
Bài 7	Khoan lỗ	16	3	12	1
Bài 8	Cắt ren bằng bàn ren và ta rô	9	3	6	0
Tổng cộng	8 bài	90	30	58	2

Mỗi bài học được cấu trúc thống nhất:

1. Bài 1: Quy tắc an toàn trước, trong và sau khi làm việc; 10 điều nội quy phân xưởng nguội; các sự cố (phoi văng, rơi dụng cụ, gãy mũi khoan/lưỡi cưa, giật điện) và biện pháp phòng ngừa.
2. Bài 2: Cấu tạo, công dụng thước lá thép (150–2000 mm), thước cặp du xích ($1/10$, $1/20$, $1/50\text{ mm}$); phương pháp kiểm tra điểm 0 và công thức đọc giá trị đo: $$L = m + i \cdot c$$ (Trong đó: $m$ là phần nguyên trên thước chính, $i$ là vạch trùng trên thước phụ, $c$ là độ vi sai).
3. Bài 3: Cấu tạo và kỹ thuật sử dụng bàn máp gang đúc có gân tăng cứng, mũi vạch thép $Y10/Y12$, chấm dấu thép $CD70A/CD80A/Y7A/Y8A$ (góc côn $45^\circ\text{–}60^\circ$), compa vạch dấu đường kính đến 1 m, thước góc. Kỹ thuật nghiêng mũi vạch $15^\circ$ ra ngoài và $75^\circ\text{–}85^\circ$ theo chiều vạch.
4. Bài 4: Gia công đục thô khi lượng dư $> 0{,}5\text{–}1\text{ mm}$; phân loại đục bằng, đục nhọn, đục góc; 3 kỹ thuật đánh búa (quanh cổ tay cho phoi $<0{,}5\text{ mm}$, quanh khuỷu tay cho phoi $0{,}5\text{–}1{,}5\text{ mm}$, quanh bả vai cho phoi $1{,}5\text{–}2\text{ mm}$); phương pháp chặt kim loại tròn, dẹt, tôn tấm.
5. Bài 5: Kỹ thuật giũa kim loại mềm chưa tôi đạt độ chính xác $0{,}05\text{ mm}$ (bán tinh) và $0{,}01\text{ mm}$ (tinh); phân loại dũa dẹt, vuông, tam giác, bán nguyệt, tròn, hình thoi; phương pháp giũa dọc và giũa chéo $45^\circ$; điều khiển lực ấn hai tay theo nhịp độ $40\text{–}60\text{ lần/phút}$.
6. Bài 6: Kỹ thuật cưa chia phôi bằng khung cưa liền/rời và lưỡi cưa thép các bon $Y10/Y12$ hoặc thép gió; phương pháp cưa thép tròn, thép vuông, ống kim loại, tôn mỏng kẹp giữa 2 phiến gỗ; nhịp độ cưa $60\text{ lần/phút}$.
7. Bài 7: Gia công lỗ bằng máy khoan bàn ($d = 10\text{–}12\text{ mm}$), máy khoan đứng ($d \le 50\text{ mm}$), máy khoan cần, máy khoan nhiều trục; tiêu chuẩn chuôi côn Moóc (số 0 đến 6); cấu tạo mũi khoan ruột gà ($CD100A, CD120A, 9XC, P18, P19$); công thức tính tốc độ quay $n$ từ tốc độ cắt $V$ và đường kính $D$; kỹ thuật khoan theo vạch dấu và khoan theo bạc dẫn.
8. Bài 8: Cắt ren trong bằng bộ ta rô 3 cây (số 1, số 2, số 3) và cắt ren tam giác ngoài có bước $P \le 2\text{ mm}$ bằng bàn ren liền hoặc bàn ren xẻ rãnh từ thép các bon dụng cụ.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

• Lý thuyết vật liệu dụng cụ: Đặc tính và ứng dụng của các mác thép carbon dụng cụ ($CD70A, CD80A, CD100A, CD120A, Y7A, Y8A, Y10, Y12$) và thép hợp kim dụng cụ, thép gió ($9XC, P18, P19$) dùng chế tạo mũi vạch, chấm dấu, lưỡi đục, thân dũa, lưỡi cưa, mũi khoan, ta rô và bàn ren.
• Nguyên lý chuẩn và định vị gá đặt: Xác định chuẩn vạch dấu mặt phẳng, chuẩn đo kiểm kích thước, nguyên tắc gá kẹp phôi chắc chắn trên ê tô, đe, khối V và bàn máy khoan.
• Thông số hình học cắt gọt: Góc côn mũi chấm dấu ($45^\circ\text{–}60^\circ$), góc nghiêng đục mặt phẳng ($30^\circ\text{–}35^\circ$), góc đứng giũa và đục ($45^\circ$ so với đường tâm ê tô, khoảng cách hai gót chân $200\text{–}300\text{ mm}$), góc hợp bởi cánh tay khi xác định chiều cao ê tô ($90^\circ$).

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng kỹ thuật (Technical skills): Vận hành thành thạo các dụng cụ gia công cơ bản bằng tay; thực hiện đúng tư thế, thao tác đánh búa, đẩy dũa, kéo cưa, xoay tay quay ta rô và điều khiển máy khoan; gia công sản phẩm đạt dung sai kích thước (dung sai cưa $\le 5\text{ mm}$, giũa tinh đạt sai lệch $0{,}01\text{ mm}$).
• Kỹ năng phân tích (Analytical skills): Đọc hiểu bản vẽ kỹ thuật; phân tích kích thước, hình chiếu và dung sai; nhận diện nguyên nhân và biện pháp xử lý các dạng sai hỏng (mạch cưa bị lệch, dũa bị lượn sóng/trầy xước do dắt phoi, lỗ khoan sai đường kính/lệch tâm/thô nhám, gãy mũi khoan, trơ ren).
• Kỹ năng thực tiễn (Practical competencies): Thực hiện đầy đủ quy trình gia công các chi tiết thực tế như cán dao tiện mẫu, phôi Clê 10–12 từ thép tấm $200 \times 100 \times 3\text{ mm}$, phôi má kẹp ê tô kích thước $165 \times 24 \times 28\text{ mm}$ và $160 \times 22 \times 16\text{ mm}$.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập (300-350 từ)

Phương pháp sư phạm tích hợp

Giáo trình áp dụng mô hình giảng dạy tích hợp giữa lý thuyết chuyên môn và thực hành nghề nghiệp trực tiếp tại xưởng nguội. Tỷ lệ phân bổ thời gian thực hành chiếm $64{,}4%$ ($58/90\text{ giờ}$), lý thuyết chiếm $33{,}3%$ ($30/90\text{ giờ}$) và kiểm tra định kỳ chiếm $2{,}3%$ ($2/90\text{ giờ}$). Kiến thức nguyên lý, cấu tạo dụng cụ và thông số cắt gọt được giảng dạy gắn liền với thao tác mẫu của giáo viên và quá trình luyện tập của sinh viên.

Bài tập và quy trình thực hành chuẩn

Các bài tập thực hành được thiết kế bám sát chi tiết sản phẩm cơ khí thực tế qua quy trình công nghệ 5 bước thống nhất:

• Bước 1: Đọc bản vẽ, xác định công dụng chi tiết, phân tích hình chiếu, kích thước, dung sai, yêu cầu kỹ thuật và vật liệu phôi.
• Bước 2: Lập trình tự các bước thực hiện gia công.
• Bước 3: Chuẩn bị dụng cụ cắt (đục, dũa, cưa, mũi khoan, ta rô, bàn ren), dụng cụ đo kiểm (thước lá, thước cặp, êke, panme) và thiết bị (bàn nguội, bàn máp, máy mài hai đá, máy khoan).
• Bước 4: Thao tác gia công theo các bước đã lập.
• Bước 5: Kiểm tra chi tiết sau gia công (đo kích thước chính, kiểm tra góc độ, kiểm tra độ phẳng, độ vuông góc và độ nhẵn bề mặt).

Phương pháp đánh giá và hướng dẫn tự học

• Đánh giá kết quả: Kết hợp đánh giá thao tác thực hành (tư thế đứng, cách cầm dụng cụ, phân bổ lực ấn), ý thức chấp hành an toàn lao động (10 điều nội quy xưởng) và độ chính xác hình học của sản phẩm gia công thông qua 2 bài kiểm tra định kỳ tại Bài 5 (Giũa kim loại) và Bài 7 (Khoan lỗ).
• Hướng dẫn tự học: Sinh viên thực hiện tổng cộng 37 giờ tự học phân bổ theo từng bài (Bài 1: 2 giờ; Bài 2: 6 giờ; Bài 3: 5 giờ; Bài 4: 9 giờ; Bài 5: 6 giờ; Bài 6: 5 giờ; Bài 7: 6 giờ; Bài 8: 3 giờ). Nội dung tự học bao gồm việc đọc tài liệu lý thuyết, nghiên cứu bản vẽ, trả lời hệ thống câu hỏi ôn tập cuối mỗi bài và tự kiểm tra đánh giá chéo giữa các thành viên trong nhóm thực hành.

---

Điểm nổi bật và cập nhật (250-300 từ)

Giáo trình mô đun Gia công nguội được biên soạn dựa trên cơ sở tham khảo ý kiến đóng góp từ các doanh nghiệp sản xuất cơ khí, cùng hệ thống chương trình đào tạo của các trường Đại học, Học viện kỹ thuật chuyên ngành.

Nội dung giáo trình thể hiện các điểm cập nhật và tiếp cận thực tế sau:

• Chuẩn hóa nguyên tắc tổ chức nơi làm việc công nghiệp: Quy định chi tiết vị trí sắp xếp trang thiết bị tại bàn nguội (vật cầm tay phải đặt bên phải, vật cầm tay trái đặt bên trái, vật dùng cả hai tay đặt trước mặt, vật thường dùng đặt gần, ít dùng đặt xa, dụng cụ đo kiểm đặt riêng trong hộp hoặc trên giá đỡ).
• Phân tích chi tiết nguyên nhân và cách phòng ngừa sai hỏng: Tổng hợp các bảng tra cứu sai hỏng cụ thể cho từng nguyên công (bảng nguyên nhân và biện pháp khắc phục sai hỏng khi khoan lỗ như lỗ sai đường kính, lệch tâm, thô nhám, lỗ bị nghiêng, gãy mũi khoan; bảng xử lý hiện tượng lệch mạch cưa, mẻ răng cưa; bảng khắc phục mặt giũa bị vẹt mép hoặc dắt phoi).
• Đảm bảo tính liên thông và tính ứng dụng nghề nghiệp: Nội dung đáp ứng khung năng lực cho 3 cấp trình độ đào tạo nghề, phục vụ trực tiếp cho các công việc sửa chữa, lắp ráp, chế tạo đồ gá cơ điện tử tại xưởng khi không có hoặc không thể sử dụng máy gia công cắt gọt lớn.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình (200-250 từ)

• Sinh viên đào tạo: Dùng cho sinh viên trình độ Cao đẳng nghề Cơ điện tử, đồng thời có thể sử dụng làm tài liệu đào tạo cho các nghề liên quan như Cắt gọt kim loại, Cơ khí chế tạo, Sửa chữa và lắp ráp thiết bị cơ khí.
• Điều kiện tiên quyết (Prerequisites): Người học bắt buộc phải hoàn thành môn học An toàn lao động và mô đun Vẽ kỹ thuật trước khi học mô đun này để nắm vững quy tắc bảo hộ lao động và khả năng đọc bản vẽ cơ khí.
• Giảng viên chuyên ngành: Sử dụng làm giáo trình khung để xây dựng tiến trình giảng dạy 90 giờ, thiết kế giáo án tích hợp, chuẩn bị vật tư phôi mẫu và lập bảng tiêu chí chấm điểm kỹ năng thực hành xưởng.
• Kỹ thuật viên và người tự học: Sử dụng làm tài liệu tra cứu các thông số kỹ thuật (độ côn Moóc, góc mài dụng cụ, cách đọc du xích thước cặp, quy chuẩn bước ren ta rô và bàn ren) phục vụ công tác bảo dưỡng, sửa chữa cơ khí.

---

Câu hỏi thường gặp (250-300 từ)

1. Giáo trình này phù hợp với ai?

Tài liệu được biên soạn chính khóa cho sinh viên hệ Cao đẳng nghề Cơ điện tử, giảng viên giảng dạy thực hành cơ khí, cùng học viên các cấp trình độ trung cấp, sơ cấp hoặc kỹ thuật viên xưởng cần củng cố kỹ năng gia công nguội.

2. Cần kiến thức nền nào để học?

Người học cần hoàn thành môn An toàn lao động để nắm các quy chuẩn làm việc tại phân xưởng và mô đun Vẽ kỹ thuật để có khả năng đọc hình chiếu, ký hiệu dung sai, quy cách kích thước trên bản vẽ chi tiết.

3. Điểm khác biệt với giáo trình khác là gì?

Giáo trình mô đun Gia công nguội tích hợp trực tiếp bảng quy trình công nghệ 5 bước chuẩn hóa cho từng bài học, có bảng phân loại và xử lý sai hỏng chi tiết cho từng nguyên công, đồng thời sử dụng các bài tập thực hành gắn liền với việc gia công các sản phẩm cụ thể (cán dao tiện, Clê 10–12, má kẹp ê tô).

4. Làm sao để tự học hiệu quả?

Người học cần nghiên cứu lý thuyết cấu tạo dụng cụ, đọc kỹ bảng quy tắc an toàn trước khi vào xưởng, lập trước trình tự 5 bước gia công cho từng bài tập và sử dụng các câu hỏi ôn tập cuối bài để củng cố kiến thức trước khi kiểm tra thực hành.

5. Có tài liệu bổ trợ nào kèm theo?

Giáo trình đi kèm hệ thống bản vẽ chi tiết mẫu (phôi Clê 10–12, má kẹp ê tô, cán dao tiện), bảng tra cứu số hiệu côn Moóc (từ số 0 đến số 6), công thức tính toán chế độ cắt gọt và hệ thống nội quy 10 điều của phân xưởng thực hành.

---

Kết luận (150 từ)

Giáo trình mô đun Gia công nguội (Mã số: MĐ14) cung cấp đầy đủ hệ thống lý thuyết kỹ thuật và quy trình thực hành về 6 phương pháp gia công cơ bản bằng tay: vạch dấu, đục, giũa, cưa, khoan và cắt ren.

Lộ trình học tập của giáo trình được thiết kế tuần tự theo mạch công nghệ: bắt đầu từ công tác an toàn lao động, sử dụng dụng cụ đo kiểm, vạch dấu chuẩn bị phôi, thực hiện gia công thô (đục, cưa), gia công bán tinh/tinh (giũa), tạo lỗ (khoan) và hoàn thiện ren ghép nối (ta rô, bàn ren).

Để đạt được các chuẩn đầu ra theo quy định tại Quyết định số 99/QĐKTCNQN, quá trình học tập cần kết hợp chặt chẽ nội dung giáo trình với trang thiết bị xưởng thực hành (bàn nguội, ê tô, bàn máp, máy mài hai đá, máy khoan bàn/đứng) và hệ thống bản vẽ kỹ thuật chi tiết.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH BÌNH ĐỊNH TRƯỜNG CAO ĐẲNG KỸ THUẬT CÔNG NGHỆ QUY NHƠN GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN: GIA CÔNG NGUỘI NGHỀ: CƠ ĐIỆN TỬ TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG Ban hành kèm theo Quyết định số: 99 /QĐKTCNQN ngày 14 tháng 3 năm2018 của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Kỹ thuật Công nghệ Quy Nhơn Bình Định, năm 2018 -2- TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này là giáo trình nội bộ của trường nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo tại trường Cao đẳng kỹ thuật công nghệ Quy Nhơn. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh đều bị nghiêm cấm. -3- LỜI GIỚI THIỆU Nghề Cơ điện tử là một trong những nghề rất cần thiết trong sự phát triển nền công nghiệp hiện nay, đặc biệt là lĩnh vực gia công, lắp ráp và điều khiển tự động. Với tầm quan trọng đó việc xây dựng chương trình và giáo trình đào tạo rất quan trọng và cấp thiết đối với các cơ sở đào tạo hiện nay.

Trong đó mỗi môn học/Mô đun được xây dựng một phần kiến thức, kỹ năng cần thiết của nghề. Mô đun Gia công nguội là một mô đun rất cần thiết đảm bảo đào tạo đầy đủ kiến thức và kỹ năng gia công các chi tiết bằng dụng cụ cầm tay. Cấu trúc chương trình và giáo trình rất thuận lợi cho người học có thể xác định được kiến thức, kỹ năng cần thiết của mô đun. Người học có thể vận dụng được trong khi học tập và thực tế làm việc thông qua giáo trình này với nội dung như: Lý thuyết cơ bản để thực hiện các kỹ năng cần thiết; Quy trình thực hiện các kỹ năng để thực hiện sản phẩm thực tế; Thực hành các kỹ năng cơ bản trên sản phẩm thực tế.

Người học có thể tự nghiên cứu về lý thuyết hướng dẫn để thực hiện các kỹ năng, hướng dẫn về kiểm tra, hướng dẫn đánh giá, hướng dẫn quy trình thực hiện kỹ năng và thực hành các sản phẩm tương tự thực tế có hướng dẫn hoặc độc lập thực hiện sản phẩm có khả tự kiểm tra đánh giá sản phẩm thông qua giáo trình. Nội dung giáo trình có thể đáp ứng để đào tạo cho từng cấp trình độ và có tính liên thông cho 3 cấp đảm bảo kỹ năng thực hành với các mục tiêu sau: ● Tính quy trình trong công nghiệp ● Năng lực người học và tư duy về mô đun đào tạo ứng dụng trong thực tiễn. ● Phẩm chất văn hóa nghề được đào tạo. Trong quá trình biên soạn giáo trình khoa đã tham khảo ý kiến từ doanh nghiệp, giáo trình của các trường Đại học, học viện,.

Nhóm biên soạn đã cố gắng để giáo trình đạt được chất lượng tốt nhất, nhưng không thể tránh khỏi thiếu sót, rất mong nhận được ý kiến đóng góp từ các đồng nghiệp, các bạn đọc để được hoàn thiện hơn. Trân trọng cảm ơn! Bình Định, ngày. Tham gia biên soạn 1- Chủ biên : Nguyễn Tấn Quý 2- Hỗ trợ chuyên môn: Bộ môn CGKL -4- MỤC LỤC Tiêu đề Trang LỜI GIỚI THIỆU 3 CHƯƠNG TRÌNH MÔ-ĐUN 6 Bài 1 Thực hiện an toàn lao động khi gia công nguội 8 1.1 Nguyên tắc an toàn khi gia công nguội 8 1. Các sự cố, tai nạn thường gặp, nguyên nhân và biện pháp phòng ngừa.

SỬ DỤNG DỤNG CỤ ĐO 10 2. Lý thuyết liên quan 10 2. Thước cặp 11 2.2 Trình tự thực hiện sử dụng dụng cụ đo 12 2.3 Thực hành đo 12 BÀI 3. Lý thuyết vạch dấu mặt phẳng 14 3.1 Cấu tạo, công dụng, đặc điểm của các dụng cụ vạch dấu mặt phẳng 14 3.

Kỹ thuật vạch dấu mặt phẳng 16 3. Trình tự thực hiện vạch dấu mặt phẳng 18 3.3 Thực hành vạch dấu 19 Bài 4. ĐỤC KIM LOẠI 20 4. Lý thuyết đục kim loại 20 4.1 Cấu tạo, công dụng và phân loại đục 20 4.

Kỹ thuật đục 21 4. Trình tự thực hiện 25 4. Thực hành đục 25 BÀI 5. GIŨA KIM LOẠI 27 5.1 Lý thuyết giũa kim loại 27 -5- 5.

Cấu tạo, công dụng và phân loại dũa 27 5. Giũa mặt phẳng 29 5.2 Trình tự thực hiện 32 5.3 Thực hành giũa 32 BÀI 6. Lý thuyết cưa kim loại 34 6. Cấu tạo và phân loại cưa cầm tay 34 6.

Kỹ thuật cưa kim loại bằng cưa cầm tay 34 6. Các dạng sai hỏng thường gặp, nguyên nhân và cách khắc phục 37 6. An toàn khi cưa kim loại bằng cưa cầm tay 37 6.2 Trình tự thực hiện 37 6.3 Thực hành cưa 38 BÀI 7. KHOAN KIM LOẠI 39 7.

Lý thuyết khoan kim loại 39 7. Cấu tạo và nguyên lý hoạt động máy khoan 39 7. Kỹ thuật khoan kim loại 42 7. Các dạng sai hỏng thường gặp, nguyên nhân và cách khắc phục 44 7.

An toàn khi sử dụng máy khoan 46 7.2 Trình tự thực hiện 46 7. Thực hành khoan 47 BÀI 8 CẮT REN BẰNG BÀNG REN VÀ TA RÔ 49 8. Lý thuyết cắt ren bằng bàn ren và ta rô 49 8. Khái niệm chung 49 8.

Cấu tạo, công dụng của bàn ren và ta rô 49 8. Phương pháp cắt ren 51 8. Các dạng sai hỏng, nguyên nhân và cách phòng ngừa 54 8.2 Trình tự thực hiện 55 8. Thực hành ta rô 55 TÀI LIỆU THAM KHẢO 57 -6- CHƯƠNG TRÌNH MÔ-ĐUN Tên mô đun: Gia công nguội Mã số mô đun: MĐ14 Thời gian thực hiện mô-đun: 90 giờ (Lý thuyết: 30; Thực hành: 58; Kiểm tra: 02) I.

Vị trí, tính chất của mô-đun - Vị trí: Mô đun này phải được bố trí học sau môn học An toàn lao động, mô-đun Vẽ kỹ thuật và học trước mô-đun Vận hành máy công cụ trong chương trình đào tạo. - Tính chất: Là mô-đun chuyên môn được giảng dạy tích hợp tại xưởng nguội, trang bị cho người học kỹ năng cơ bản về sử dụng dụng cụ cầm tay để gia công chi tiết có kích thước, hình dáng theo yêu cầu. Mục tiêu của mô đun: - Kiến thức: + Trình bày được các phương pháp gia công nguội cơ bản (vạch dấu, đục, giũa, cưa, khoan, cắt ren bằng bàn ren và ta rô) đặc điểm của từng phương pháp; + Trình bày được công dụng, đặc điểm của các loại dụng cụ cầm tay dùng để gia công nguội (dụng cụ vạch dấu, các loại giũa, đục, cưa, bàn ren, ta rô và các dụng cụ đo kiểm tra); + Phân tích được nguyên nhân và biện pháp khắc phục sai hỏng thường gặp khi thực hiện công việc nguội. - Kỹ năng: - Lựa chọn đúng các dụng cụ nguội cơ bản như: Dụng cụ vạch dấu, đục, giũa, cưa, khoan, cắt ren với vật liệu kim loại; - Sử dụng đúng các dụng cụ nguội cơ bản như: Dụng cụ vạch dấu, đục, giũa, cưa, khoan, cắt ren với vật liệu kim loại; dụng cụ đo kiểm tra; - Xác định được chuẩn vạch dấu, chuẩn đo, chuẩn gá chính xác và phù hợp; - Thực hiện được công việc gia công nguội cơ bản: Vạch dấu, đục, giũa, cưa, khoan, cắt ren với vật liệu kim loại; - Bảo quản tốt các thiết bị, dụng cụ, sản phẩm.

- Năng lực tự chủ và trách nhiệm: + Làm việc độc lập hoặc làm việc theo nhóm, giải quyết được công việc, vấn đề phức tạp trong điều kiện làm việc thay đổi; + Chịu trách nhiệm cá nhân và trách nhiệm đối với nhóm; + Đánh giá chất lượng sau khi hoàn thành và kết quả thực hiện của các thành viên trong nhóm. + Rèn luyện tính kỷ luật, kiên trì, cẩn thận, nghiêm túc, chủ động và tích cực sáng tạo trong học tập; + Tổ chức nơi làm việc gọn gàng, ngăn nắp, thể hiện tác phong công nghiệp, tuân thủ đúng các nguyên tắc an toàn. Nội dung mô-đun: 1. Nôi dung tổng quát và phân bổ thời gian: Số Thời gian Tên các bài trong mô-đun TT TS LT TH KT Bài 1.

Thực hiện an toàn lao động khi gia công 1 3 3 nguội 2 Bài 2. Sử dụng dụng cụ đo 9 3 6 3 Bài 3. Vạch dấu 9 3 6 -7- Số Thời gian Tên các bài trong mô-đun TT TS LT TH KT 4 Bài 4. Đục kim loại 17 6 11 5 Bài 5.

Giũa kim loại 18 6 11 1 6 Bài 6. Cưa kim loại 9 3 6 7 Bài 7. Khoan lỗ 16 3 12 1 8 Bài 8. Cắt ren bằng bàn ren và ta rô 9 3 6 Cộng 90 30 58 2 -8- BÀI 1 THỰC HIỆN AN TOÀN LAO ĐỘNG KHI GIA CÔNG NGUỘI Mã bài: MĐ14-01 Thời gian: 3 giờ (lý thuyết: 1; thực hành: 0; tự học: 2) Giới thiệu Thực hiện các nguyên tắc an toàn lao động khi gia công nguội là một công việc hết sức cần thiết nhằm đảm bảo an toàn cho người và thiết bị trong suốt quá trình thực hiện.

Mục tiêu - Trình bày được các nguyên tắc an toàn khi gia công nguội; - Trình bày được nội quy phân xưởng nguội; - Rèn luyện tính kỷ luật, cẩn thận, nghiêm túc trong học tập.1 Nguyên tắc an toàn khi gia công nguội Các quy tắc đảm bảo an toàn lao động như sau: Trước khi làm việc - Quần áo, đầu tóc gọn gàng, không gây nguy hiểm do vướng mắc, khi lao động phải sử dụng các trang bị bảo hộ: quần áo, mũ, giày, … - Bố trí nơi làm việc đủ không gian để thao tác, được chiếu sáng hợp lý; bố trí phôi liệu, dụng cụ để thao tác được thuận tiện, an toàn theo các quy tắc sau: + Những vật cầm ở tay phải đặt ở bên phải. + Những vật cầm ở tay trái đặt ở bên trái. + Những vật cầm ở cả hai tay đặt trước mặt. + Những vật thường dùng đặt ở gần.

+ Những vật ít dùng đặt ở xa. + Dụng cụ đo và kiểm tra đặt trong hộp hoặc trên giá. Trong khi làm việc - Chi tiết phải được kẹp chắc chắn trên êtô, tránh nguy cơ bị tháo lỏng hoặc rơi trong quá trình thao tác. - Dùng bàn chải làm sạch chi tiết gia công, phoi, mạt sắt, vảy kim loại trên bàn nguội (không được dùng tay làm các công việc trên).

- Sau khi dùng xong một dụng cụ nào thì đặt ngay vào chỗ quy định, không được: + Bỏ các dụng cụ vào nhau hoặc vứt đè lên vật khác. + Đánh tay quay êtô bằng búa hoặc bằng các dụng cụ khác. + Dùng ống để nối dài tay quay ê-tô. - Thường xuyên giữ gìn sạch sẽ nơi làm việc.

-9- Khi kết thúc công việc - Quét sạch phoi ở dụng cụ, dùng giẻ lau chùi dụng cụ, đặt dụng cụ vào nơi quy định. - Quét sạch phoi và mảnh kim loại trên ê-tô và bàn nguội. - Thu dọn phôi liệu và chi tiết đã gia công để đúng nơi quy định.