Giáo Trình Gia Công Nguội Cơ Bản Nghề Bảo Trì Thiết Bị Cơ Điện Trung Cấp

Giáo trình nghiên cứu gia công nguội cơ bản nghề bảo trì thiết bị cơ điện trung cấp trường cao đẳng dầu khí, trình bày lý thuyết rõ ràng, minh họa ví dụ thực tế, phù hợp sinh viên

• Tác giả: ThS. Trần Kim Khánh
• Trường học: Trường Cao Đẳng Dầu Khí
• Chuyên ngành: Bảo Trì Thiết Bị Cơ Điện
• Đề tài: Giáo Trình Gia Công Nguội Cơ Bản Cho Nghề Bảo Trì Thiết Bị Cơ Điện
• Loại tài liệu: giáo trình
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Bà Rịa-Vũng Tàu

Mục lục chi tiết

• LỜI GIỚI THIỆU
• 1. BÀI MỞ ĐẦU
• 2. BÀI 1: KHÁI QUÁT VÀ PHẠM VI ỨNG DỤNG CỦ A NGHỀ NGUỘI
• 3. BÀI 2: ĐO CHI TIẾT
• 4. BÀI 3: VẠCH DẤU PHÔI KIM LOẠI
• 5. BÀI 4: GIŨA KIM LOẠI
• 6. BÀI 5: CƯA KIM LOẠI
• 7. BÀI 6: KHOAN KIM LOẠI
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về Giáo Trình Gia Công Nguội Cơ Bản

Giáo trình "Gia Công Nguội Cơ Bản" được biên soạn nhằm cung cấp kiến thức và kỹ năng cần thiết cho nghề bảo trì thiết bị cơ điện. Nội dung giáo trình bao gồm các phương pháp gia công nguội, các dụng cụ và thiết bị cần thiết, cũng như quy trình thực hiện các thao tác cơ bản. Mục tiêu chính là giúp học viên nắm vững các kỹ thuật gia công để ứng dụng vào thực tế công việc.

1.1. Khái niệm và vai trò của gia công nguội

Gia công nguội là quá trình chế tạo và sửa chữa các chi tiết máy mà không sử dụng nhiệt độ cao. Vai trò của nó rất quan trọng trong ngành cơ khí, đặc biệt là trong bảo trì thiết bị cơ điện.

1.2. Phạm vi ứng dụng của nghề nguội

Nghề nguội được ứng dụng rộng rãi trong các lĩnh vực như sản xuất, sửa chữa thiết bị cơ khí, và bảo trì máy móc. Các kỹ thuật gia công nguội giúp nâng cao hiệu quả công việc và đảm bảo chất lượng sản phẩm.

II. Những thách thức trong gia công nguội cho nghề bảo trì thiết bị cơ điện

Trong quá trình gia công nguội, có nhiều thách thức mà người học và kỹ thuật viên phải đối mặt. Những thách thức này bao gồm việc lựa chọn dụng cụ phù hợp, đảm bảo độ chính xác trong các thao tác, và tuân thủ các quy định về an toàn lao động.

2.1. Độ chính xác trong gia công

Độ chính xác là yếu tố quan trọng trong gia công nguội. Việc không đạt yêu cầu về kích thước có thể dẫn đến hỏng hóc thiết bị và tăng chi phí sửa chữa.

2.2. An toàn lao động trong quá trình gia công

An toàn lao động là một trong những vấn đề hàng đầu trong gia công nguội. Người học cần nắm vững các quy định và biện pháp an toàn để tránh tai nạn lao động.

III. Phương pháp gia công nguội hiệu quả cho nghề bảo trì thiết bị cơ điện

Để gia công nguội hiệu quả, cần áp dụng các phương pháp và kỹ thuật phù hợp. Các phương pháp này bao gồm đo đạc chính xác, vạch dấu, cưa, dũa và khoan kim loại.

3.1. Kỹ thuật đo đạc và vạch dấu

Kỹ thuật đo đạc và vạch dấu là bước đầu tiên trong gia công nguội. Sử dụng các dụng cụ đo như thước kẹp và panme giúp đảm bảo độ chính xác cho các chi tiết gia công.

3.2. Các phương pháp cưa và dũa kim loại

Cưa và dũa là hai phương pháp gia công cơ bản. Việc sử dụng đúng kỹ thuật sẽ giúp tạo ra các bề mặt phẳng và chính xác, đáp ứng yêu cầu kỹ thuật.

3.3. Kỹ thuật khoan kim loại

Khoan là một trong những thao tác quan trọng trong gia công nguội. Kỹ thuật khoan đúng cách sẽ giúp tạo ra các lỗ có kích thước chính xác và đảm bảo chất lượng sản phẩm.

IV. Ứng dụng thực tiễn của giáo trình gia công nguội

Giáo trình gia công nguội không chỉ cung cấp lý thuyết mà còn hướng dẫn thực hành cụ thể. Học viên sẽ có cơ hội áp dụng kiến thức vào thực tế thông qua các bài thực hành tại xưởng.

4.1. Thực hành đo đạc và vạch dấu

Học viên sẽ thực hành đo đạc và vạch dấu trên các chi tiết kim loại, từ đó nắm vững kỹ thuật cần thiết cho quá trình gia công.

4.2. Thực hành cưa và dũa

Các bài thực hành cưa và dũa giúp học viên làm quen với các dụng cụ và kỹ thuật, từ đó nâng cao kỹ năng gia công.

4.3. Thực hành khoan kim loại

Học viên sẽ thực hành khoan trên các chi tiết kim loại, giúp củng cố kỹ năng và đảm bảo độ chính xác trong công việc.

V. Kết luận và tương lai của nghề gia công nguội

Nghề gia công nguội có vai trò quan trọng trong ngành cơ khí và bảo trì thiết bị cơ điện. Với sự phát triển của công nghệ, nghề này sẽ tiếp tục phát triển và mở ra nhiều cơ hội việc làm cho người học.

5.1. Tương lai của nghề gia công nguội

Nghề gia công nguội sẽ ngày càng trở nên quan trọng trong bối cảnh công nghiệp hóa hiện đại hóa. Các kỹ thuật mới sẽ được áp dụng để nâng cao hiệu quả công việc.

5.2. Cơ hội việc làm cho người học

Người học có thể tìm kiếm việc làm trong nhiều lĩnh vực khác nhau như sản xuất, sửa chữa và bảo trì thiết bị cơ khí, mở ra nhiều cơ hội nghề nghiệp hấp dẫn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU: Trong bài này, một số nội dung chính được giới thiệu: 1: Vị trí tính chất mô đun 2: Mục tiêu mô đun 3: Nội quy xưởng thực tập 4: An toàn lao động và vệ sinh công nghiệp  CÂU HỎI VÀ TÌNH HUỐNG THẢO LUẬN BÀI 1: Câu hỏi 1. Trình bày vị trí, tính chất mô đun gia công nguội cơ bản? Câu hỏi 2. Trình bày nội quy xưởng thực tập, hãy nêu một số các tai nạn thường sảy ra trong quá trình thực tập? Trang 16/91 BÀI 1: KHÁI QUÁT VÀ PHẠM VI ỨNG DỤNG CỦ A NGHỀ NGUỘI  GIỚI THIỆU BÀI 1: Bài 1 Giới thiệu khái quát phạm vi ứng dụng nghề nguội, các loại dụng cụ và thiết bị nghề nguội, từ đó hướng cho người học có cái nhìn về các bài học sau.  MỤC TIÊU BÀI 1: Sau khi học xong phần này, người học có khả năng:  Về kiến thức: - Trình bày được khái niệm và đặc điểm phương pháp gia công nguội - Trình bày được sự giống và khác nhau giữa nguội chế tạo, nguội sửa chữa và nguội lắp ráp.

- Trình bày được cấu tạo, công dụng các dụng cụ nghề nguội.  Về kỹ năng: - Sử dụng được và đúng kỹ thuật các loại dụng cụ như vạch dấu, búa, đục, dụng cụ tháo lắp, dụng cụ đo kiểm - Thực hiện đúng các thao động tác như vạch dấu, cưa kim loại, khoan kim loại. - Gia công được các chi tiết đơn giản bằng kỹ thuật nghề nguội.  Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: - Ý thức và trách nhiêm với bản thân, các động nghiệp trong tổ chức.

- Có tinh thần học hỏi, làm việc nhóm, không ngừng học tập trau dồi kiế n thức nghề nghiệp - Tuân thủ nội quy, quy định nơi làm việc.  PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY VÀ HỌC TẬP BÀI 1: - Đối với người dạy: sử dụng phương pháp giảng giảng dạy tích cực (diễn giảng, vấn đáp, dạy học theo vấn đề); yêu cầu người học thực hiện câu hỏi thảo luận và bài tập bài 1 (cá nhân hoặc nhóm). - Đối với người học: chủ động đọc trước giáo trình (bài 1) trước buổi học; hoàn thành đầy đủ câu hỏi thảo luận và bài tập tình huống bài 1 theo cá nhân hoặc nhóm và nộp lại cho người dạy đúng thời gian quy định.  ĐIỀU KIỆN THỰC HIỆN BÀI 1: - Phòng học chuyên môn hóa/nhà xưởng: có - Trang thiết bị máy móc: Máy chiếu và các thiết bị dạy học khác - Học liệu, dụng cụ, nguyên vật liệu: Chương trình mô đun, giáo trình, tài liệu tham khảo, giáo án, video, và các tài liệu liên quan.

- Các điều kiện khác: Không có  KIỂM TRA VÀ ĐÁNH GIÁ BÀI 1: - Nội dung:  Kiến thức: Kiểm tra và đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kiến thức  Kỹ năng: Đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kĩ năng.  Năng lực tự chủ và trách nhiệm: Trong quá trình học tập, người học cần: + Nghiên cứu bài trước khi đến lớp Trang 17/91 + Chuẩn bị đầy đủ tài liệu học tập. + Tham gia đầy đủ thời lượng môn học. + Nghiêm túc trong quá trình học tập.

- Phương pháp:  Điểm kiểm tra thường xuyên: 1 điểm kiểm tra (hình thức: hỏi miệng)  Kiểm tra định kỳ lý thuyết: 01 bài kiểm tra định kỳ NỘI DUNG BÀI 1: 1. KHÁI NIỆM CHUNG: 1.1 Khái quát: Nghề nguội đã hình thành từ rất lâu đời, từ thời kỳ đồ đồng, đồ đá và phát triển theo sự phát triển chung của xã hội loài người. Sự phát triển mạnh mẽ của khoa học kỹ thuật cũng đã góp phần đáng kể cho sự phát triển của nghề nguội, nhằm cải tiến sức lao động của người thợ và nâng cao năng suất lao động. Nghề nguội bao gồm: Nguội gia công là nhằm tạo ra những chi tiết máy mới.

Nguội sửa chữa là công việc sữa chữa làm lại hoặc làm bổ sung những chi tiết máy bị hỏng, điều chỉnh lại máy móc để làm việc ở trạng thái bình thường. Nguội lắp ráp là công việc nguội nhằm tập hợp những chi tiết máy thành máy móc và thiết bị hoàn chỉnh. Nguội dụng cụ là chuyên sữa chữa, thay thế, tạo ra các dụng cụ như dụng cụ cắt gọt, dụng cụ đo. Trong chương trình đào tạo của mô đun, chúng ta tập trung nghiên cứu phần nguội gia công vì đây là tiền đề và cơ sở cho các nghề nguội khác.

Nguội là công việc thường thấy trong các quy trình công nghệ của các công đoạn sản xuất trong lĩnh vực chế tạo máy và gia công các sản phẩm cơ khí. Với dụng cụ cầm tay và tay nghề, người thợ có thể dùng các phương pháp gia công nguội để thực hiện từ những công việc đơn giản đến những công việc phức tạp đòi hỏi độ chính xác cao mà các máy móc thiết bị không thực hiện được như: sửa khuôn nguội, dụng cụ; sữa chữa, lắp rắp. Để thực hành tốt công việc của nghề nguội, đòi hỏi người thợ phải chăm chỉ, cẩn thận, biết phân tích xét đoán và sáng tạo để có thể vận dụng được các kiến thức trong các tình huống công việc cụ thể. Trong công việc nghề Nguội, ngoài một số việc được cơ khí hóa (dùng máy để gia công), còn lại hầu hết được sử dụng bằng tay.

Chất lượng gia công phụ thuộc vào tay nghề người thợ.2 Phạm vi ứng dụng nghề nguội: Các công việc cơ bản của nghề nguội có thể được chia thành 3 loại: Công việc chuẩn bị: bao gồm lấy dấu, uốn nắn kim loại. Công việc gia công: bao gồm đục, giũa, cưa, khoan, khoét, doa, cắt ren, cạo rà, đánh bóng. Tùy thuộc vào lượng dư trên phôi nhiều hay ít mà chọn các phương pháp gia công thích hợp. Nếu lượng kim loại cần cắt bỏ nhiều thì đục, ít thì giũa, vật cần có lỗ phải khoan, khoét, doa; cần có độ bóng phải cạo rà.

Các công việc lắp ráp: bao gồm các công việc lắp ghép các chi tiết máy hay bộ phận máy để được một sản phẩm hoàn chỉnh. GIỚI THIỆU MỘT SỐ DỤNG CỤ THIẾT BI ̣ NGHỀ NGUỘI: 1.1 Các dụng cụ dùng để gá kẹp chi tiết: Bàn nguội: là một bàn được cấu tạo đặc biệt của thợ nguội, trên đó người thợ tiến hành sản xuất. bàn nguội được gia công chắc chắn, không bị xê dịch và ít rung động khi làm việc, phải có các ngăn kéo để sắp đặt dụng cụ. Có 2 loại bàn nguội: Bàn nguội đơn: dùng cho 1 người làm việc, bàn nguội đơn có ưu điểm là khi làm việc người thợ không bị ảnh hưởng lẫn nhau nhất là những công việc đòi hỏi độ chính xác.

Như lấy dấu có nhược điểm tốn diện tích và trang thiết bị tốn kém Bàn nguội kép: dùng cho 2 người trở lên cùng tiến hành gia công. Ưu điểm: chắc chắn, ít tốn diện tích, trang bị đỡ tốn kém. Nhược điểm: nhiều thợ cùng làm một lúc nên dễ gây rung động làm ảnh hưởng đến chất lượng công việc Hinh 1.1: bàn nguội Êtô: Là dụng cụ dùng để gá và kẹp chặt, Êtô có nhiều loại: Êtô đứng, Êtô bàn, Êtô máy, Êtô 50, 100, 150, 200, 250, phụ thuộc vào khoảng mở làm việc lớn nhất.2: Êtô song hành 1- Lỗ lắp vào bàn nguội; 2- Bulông; 3- Bàn cố định; 4- Bàn quay; 5- Tay quay; 6 - Má động; 7 - Miếng kẹp; 8 - Má tĩnh; 9- Đai ốc; 10 - Vít me; 11- Bulông kẹp; 12- Rãnh T Hinh 1.3: Êtô chân 1- Tấm đế; 2- Đai ốc; 3- Má tĩnh; 4- Má động;5- Trục vít; 6- Tay quay; 7- Lò xo; 8-Thân; 9- Bulông vòng; 10-Tấm đỡ. Êtô tay: là loại cầm tay, dùng để kẹp và giữ vật gia công có kích thước nhỏ.

Các dụng cụ dùng cắt gọt kim loại.  Giũa: Là dụng cụ dùng để cắt gọt kim lọai Hinh 1. Dũa kim loa ̣i. Trang 20/91  Cưa: Là dụng cụ cắt kim loại đươc̣ sử dụng khi lượng dư lớn, chi tiết dài.

 Máy Khoan: Dùng để gia công lỗ thông suố t và lỗ không thông suố t.8: Mũi khoan  Đục: Dùng để cắt kim lọai.  Ta rô: Dùng gia công ren của lỗ, được chế tạo theo từng bộ.  Bàn cắt ren: Dùng để gia công ren trên trục.11: Bàn cắt ren. Các dụng cụ dùng để vạch dấu và chấm dấu.

 Vạch dấu: Dùng để vạch hình dạng của chi tiết.12: Du ̣ng cu ̣ va ̣ch dấ u.  Chấm dấu: Dùng để chấ m dấu các vị trí đặc biệt của hình chữ nhật, hình vuông, hình tròn.13: Du ̣ng cu ̣ chấ m dấ u.  Bàn rà: Trang 22/91 Hinh 1.  Thước lá: Hinh 1.

 Com pa: Hinh 1. Các dụng cụ dùng để đo kiểm.17: Êke kiể m tra đô ̣ vuông góc.  Thước cặp: Trang 23/91 Hinh 1.  Đồng hồ so: Trang 24/91 Hinh 1.20: Đồ ng hồ so gắn trên giá đỡ.

 Dưỡng đo ren: Hinh 1. Các dụng cụ dùng để định vị chi tiết:  Khối V & khố i D: Hinh 1.  Bàn phẳ ng (bàn máp): Hinh 1.25: Bàn phẳ ng. a) Đă ̣t trên bàn gỗ b) Đă ̣t trên bê ̣ đỡ 1.

Các dụng cụ tháo lắp:  Gồ m : kìm, kéo, clé, mỏ lết, cảo.26: Các dụng cụ tháo lắp a) Kìm b) Kéo c) Clê d) Mỏ lế t e) Cảo  Búa nguội: Dùng để đóng, tháo (mở) các chi tiết máy.  TÓM TẮT BÀI BÀI 1: Trong bài này, một số nội dung chính được giới thiệu: 1: Phạm vi ứng dụng nghề nguội 2: Các dụng cụ và thiết bị nghề nguội. 3: Nội quy xưởng thực tập  CÂU HỎI VÀ TÌNH HUỐNG THẢO LUẬN BÀI 1: Câu hỏi 1. Nêu tên gọi và công dụng của các dụng cụ nghề nguội? Câu hỏi 2.

Trình bày nội quy xưởng thực tập, hãy nêu một số các tai nạn thường sảy ra trong quá trình thực tập? Trang 27/91 BÀI 2: ĐO CHI TIẾT  GIỚI THIỆU BÀI 2: Bài 2 Giới thiệu một số dụng cụ đo thông dung của nghề nguội, hướng dẫn người học sử dụng các dụng cụ đo kiểm từ đó người học có kiến thức để kiểm tra các chi tiết khi gia công hoặc sửa chữa các chi tiết.  MỤC TIÊU BÀI 2: Sau khi học xong phần này, người học có khả năng:  Về kiến thức: - Trình bày cấu tạo, công dụng, cách sử dụng, phạm vi sử dụng của các dụng cụ đo. - Trình bày được cách bảo quản các dụng cụ đo đúng yêu cầu.  Về kỹ năng: - Sử dụng được và đúng kỹ thuật các loại dụng cụ như vạch dấu, búa, đục, dụng cụ tháo lắp, dụng cụ đo kiểm - Thực hiện đúng các thao động tác như vạch dấu, cưa kim loại, khoan kim loại.

- Gia công được các chi tiết đơn giản bằng kỹ thuật nghề nguội.