BO GIAO THONG VAN TAI K.ƯỜNG GA0 ĐĂNG GIA0 THÔNG VẬN TẢI TRUNG ƯƠNG I =4 GIÁO TRÌNH MÔN HỌC CONG TAc XA HOI VOI TRE EM NGHỀ: CÔNG TÁC XÃ HỘI 'Ban hành theo Quyết định số 1955/QĐ-CĐGTVTTWI-ĐT ngày 31/11/2017. của Hiệu trưởng TrườngCao đẳng GTVT Trung ương Ì Hà Nội, 2017 BO GIAO THONG VAN TAI TRUONG CAO BANG GIAO THONG VAN TAI TRUNG UONG I GIAO TRINH M6 dun: CONG TAC XA HOI VOI TRE EM NGHE: CONG TAC XA HOI TRINH DO: TRUNG CAP Hà Nội ~ 2017 MUC LUC Lời nói đầu Bai 1: Sự phát triển tâm lý trẻ 1. Những yếu tố ảnh hưởng đến sự hình thành và phát triển tâm lý: IL. Các giai đoạn phat trién tâm lý trẻ Bài 2; Quyên trẻ em trong pháp luật quốc tế và quốc gia 1 Công ước quốc tế về quyền trẻ em IL Quyền tham gia và sự tham gia của trẻ em Ml.
Luật bảo vệ chăm sóc giáo dục trẻ em Việt Nam (2004) IV. Hệ thống chính sách liên quan đến trẻ em Bài 3 Làm việc với trẻ em trong hoàn cảnh đặc biệt 1 Khái niệm trẻ em trong hoàn cảnh đặc biệt IL Tinh hình trẻ em trong hoàn cảnh đặc biệt IL Nguyên tắc và kỹ năng lam việc với trẻ em IV. Xác định các vấn đề của trẻ em và nhu cầu v. Nhu cầu ăn uống của trẻ VỊ.
Tạo một môi trường phát triển phù hợp, tích cực và an toàn VI Thực hiện các hoạt động phát triển kỹ năng sống, vui chơi Bài 4: Bảo vệ trẻ em khỏi xâm hại và sao nhãng 1 Trẻ em trong hoàn cảnh bị xâm hại và sao nhãng I. Nguyên nhân và tác động I. Phát triển các dịch vụ chăm sóc ngoài gia đình IV. Ghi chép tài liệu và báo cáo các dâu hiệu về nguy cơ tổn hại MÃ Tiến hành các hoạt động bảo vệ và chăm sóc trẻ em VỊ Bảo vệ trẻ em trong hoàn cảnh đặc biệt tại cộng đồng VI.
Các phương pháp bảo vệ trẻ em ngoài gia đình Bài 5: Thực hiện các chương trình giáo dục truyền thông cho cha mẹ i. Truyền thông phòng ngừa xâm hại, bóc lột và sao nhãng trẻ em IL. Nghiên cứu và xây dựng mô hình phòng ngừa xâm hại II. Đánh giá và điều chỉnh mô hình phòng ngừa và nhân rộng IV Tô chức các hoạt động truyền thông với các nhóm cụ thé V.
“Thực hiện và theo đõi các chương trình kỹ năng làm cha mẹ VI. Xây dựng các chương trình giáo dục cho người dân về bảo vệ trẻ VIL. Báo cáo về các chương trình giáo dục. Tài liệu tham khảo.
LOINOI BAU Tré em li niém hanh phie cua gia đình, là tương lai của dân tộc. Bảo vệ chăm sóc và giáo dục trẻ em là trách nhiệm của nhà nước, của toàn xã hội và của mọi gia đình. Khẩu hiệu “trẻ em hôm nay là thế giới ngày mai" đã và đang trở thành phương châm hành động của nhiều quốc gia trên thế giới và của Việt Nam. Nghiên cứu về trẻ em chiếm vị trí rất quan trọng trong nhiều ngành khoa học khác nhau.
Bảo vệ trẻ em và tạo điều kiện cho trẻ em phát triển về mọi mặt là nghĩa vụ của nhà nước và xã hội. Liên Hợp Quốc đã thông qua và Việt Nam cũng đã ban hành Luật bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em. Chính vi thé, trẻ em cũng là một đối tượng cần đặc biệt quan tâm của nhân viên công tác xã hội. Trẻ em cần được tìm hiểu và đáp ứng những nhu cầu vật chất cơ bản của cuộc sống cũng như những nhu cầu về đời sống tỉnh thần.
Để đáp ứng nhu cầu về giáo trình trình giảng dạy, học tập về công tác xã hội, trường Cao đẳng nghề giao thông vận tải Trung ương I biên soạn “Giáo trình Công tác xã hội với trẻ em”. Nội dung giáo trình cung cấp những kiến thức tổng quát về sự phát triển tâm lý trẻ em, các quyền cơ bản của trẻ em, phương pháp. lam việc với trẻ em trong hoàn cảnh đặc biệt, làm cơ sở đề thực iện các chương trình giáo dục truyền thông cho cha mẹ và cộng đồng về phòng ngừa xâm hại và xao nhãng trẻ em. Giáo trình được kết cấu gồm 5 bài: Bài l: Sự phát triển tâm lý trẻ Bài 2: Quyển trẻ em trong pháp luật quốc té và q Bài 3: Làm việc với trẻ em trong hoàn cảnh Bài Bảo vệ trẻ em khỏi xâm hại và sao nhãng.
Bài 5: Thực hiện các chương trình giáo dục truyền thông cho cha mẹ. Để hoàn thành giáo trình này, tập thê tác giả đã nhận được sự giúp đỡ và ý kiến đóng góp quý báu từ các chuyên gia, đồng nghiệp trong và ngoài nước. Do khoa học công tác xã hội còn khá mới mẻ ở Việt Nam nên trong việc biên soạn và xuất bản không tránh khỏi những thiếu sót. Rất mong nhận được những ý kiến đóng góp của các nhà nghiên cứu, các nhà khoa học và bạn đọc để lần tái bản sau được hoàn thiện hơn.
Nhóm tác giả Bai I: SU PHAT TRIEN TAM LY TRE 1. Những yếu tố ảnh hưởng đến sự hình thành và phát triển tâm lý nhân cách 1. Khái niệm nhân cách ~ Nhân cách trước hết được hiểu là mặt xã hội của con người, là bộ mặt tỉnh thần, là nét tính cách của con người. Nhân cách nói lên giá trị con người trong xã hội.
~ Nhân cách là toàn bộ những đặc điểm tâm lí đã ôn định, bền vững của cá nhân tạo nên giá trị, phẩm giá của cá nhân đó. Sự phát triển nhân cách ~ Sự phát triển nhân cách là quá trình cải biến một cách sâu sắc và toàn diện. những sức mạnh thẻ chất vả tính than ở trẻ diễn ra theo quy luật tích lũy về lượng, biến đôi về chất nhằm chuyên hóa cá thê người thành một chủ thê có ý thức trong xã hội. ~ Sự phát triển nhân cách được thể hiện trên cả ba phương diện như: Sự phát triển thê chất, sự phát triển về tâm lý và sự phát triển về phương diện xã hội.
Các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển nhân cách 1.L Yếu tổ di truyền ~ Các yếu tố bằm sinh di truyền đóng vai trỏ tiền để tự nhiên, là cơ sở vật chất cho sự hình thành và phát triển nhân cách. Các yếu t6 bam sinh di truyền như đặc điểm hoạt động của hệ thần kinh, cấu tạo của não, cầu tạo và hoạt động của các giác quan. Những yếu tố nảy sinh ra đã có do bố mẹ truyền lại hoặc tự nảy sinh do bién dj (bam sinh). ~ Dĩ truyền là sự tái tạo ở đời sau những thuộc tính sinh học có ở đời trước, là sự truyền lại từ cha mẹ đến con cái những đặc điềm những phẩm chất nhất định (sức mạnh bên trong cơ thể, tồn tại dưới dạng những tư chất và năng lực) đã được chi lại trong hệ thông gen di truyền.
1Ô môi trưởng - Trong sự hình thành và phát triển nhân cách, môi trường xã hội có tằm quan trọng đặc biệt vì nếu không có xã hội loài người thì những tư chất có tính người cũng không thể phát triển được. Môi trường là hệ thống các hoàn cảnh bên ngoài, các điề kiện tự nhiên và môi trường xã hội xung quanh cần thiết cho hoạt động sống và phát triển của trẻ nhỏ. - Sự hình thành và phát triển nhân cách chỉ có thể được thực hiện trong một môi trường nhất định. Môi trường góp phần tạo nên mục đích, động cơ, phương.
tiện và điều kiện cho hoạt động giao lưu của cá nhân, nhờ đó giúp trẻ chiếm lĩnh được các kinh nghiệm để hình thành và phát triển nhân cách của mình. Con người sống không thê tách rời môi trường. Môi trường ảnh hưởng đến sự hình thành và phát triển nhân cách của cá nhân. Có nhiều loại: môi trường tự nhiên, môi trường gia đình, môi trường xã hội (đặc biệt là nhóm và tập thể).
Môi trường tự nhiên bị ô nhiễm, nhiều bệnh tật phát sinh sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe của con người. Gia đình là môi trường đầu tiên của trẻ được xã hội hóa, được sống trong tình yêu thương của cha mẹ và người thân, là trường học đầu tiên của trẻ. Theo quan điểm của các nhà tâm lý học, những năm đầu đời để lại đấu ấn rất quan trọng cho sự phát triển về mặt nhân cách vẻ sau. ic Mae cho ring, “con người là tổng hòa các quan hệ xã hội”, con người không thể sống tách ệt với môi trường xã hội đặc biệt là nhóm và tập thể.
Nhóm và tập thể giúp cá nhân chủ động thích ứng, điều chinh và thay đổi bản thân cho phủ hợp với chuẩn mực của nhóm, tập thé theo cơ chế áp lực nhóm. ~ Tuy nhiên, tính chất và mức độ ảnh hưởng của môi trường đối với sự hình thành và phát triển nhân cách còn tủy thuộc vào lập trường, quan điểm, thái độ của cá nhân đối với các ảnh hưởng đó, cũng như tùy thuộc vào xu hướng và năng lực, vào mức độ cá nhân tham gia cải biến môi trường. Yếu tổ giáo dục ~ Giáo dục là sự tác động cỏ mục đích, có tô chức, có kế hoạch nhằm thực hiện có hiệu quả các mục đích đã đề ra. Giáo dục giữ vai trò chủ đạo đối với sự hình thành và phát triển nhân cách.
Giáo dục có thể mang lại những tiến bộ mà các nhân tố khác như bẩm sinh- di truyền hoặc môi trường, hoàn cảnh không thể có được. “Ngủ thì ai cũng như lương thiện ‘Tinh day phan ra kẻ dữ hiển Hiển dữ phải đâu là tính sẵn Phần nhiều do giáo dục mà nên” (Hồ Chí Minh) Qua đoạn thơ trên chúng ta có thể nhận thấy được tẩm quan trọng của yếu tổ giáo dục. Giáo dục đóng vai trò chủ đạo trong quá trình hình thành và phát triển nhân cách của cá nhân. Thông qua hoạt động giáo dục, cá nhân được tác động có mục đích, có phương pháp và có kế hoạch để thay đổi theo những chuẩn mực, giá trị xã hội quy định.
~ Ba lực lượng giáo dục ảnh hưởng rất lớn đến sự hình thành và phát triển nhân cách của trẻ là gia đình, nhà trường và xã hội. Ba lực lượng trên phải phối hợp chặt chẽ trong việc giáo dục nhân cách lành mạnh cho trẻ. Tuy nhiên, trong. thời đại công nghiệp hóa và hiện đại hóa như hiện nay thì giáo dục gia đình lại ngày càng có xu hướng bị xem nhẹ.
Hầu hết các bậc cha mẹ thường khoán trắng cho nhà trường trong việc giáo dục trẻ trong khi giáo dục gia đình là lực lượng. - Gido duc không chỉ thích ứng mà còn có thé đi trước hiện thực va thúc đây nó phát triển.