ĂY BAN NHÂN DÂN TâNH GIA LAI TR¯ÞNG CAO ĐÀNG GIA LAI GIÁO TRÌNH MÔN HàC: CÔNG NGHÞ KHÍ NÉN- THĀY LþC NGÀNH/NGHÀ: CÔNG NGHÞ Ô TÔ TRÌNH ĐÞ: CAO ĐÀNG Ban hành kèm theo Quyết định số 943 /QĐ-TCĐGL ngày25 tháng 10 năm 2022 của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Gia Lai Gia Lai, năm 2023 0 TUYÊN Bà BÀN QUYÀN Tài liáu này thuác lo¿i sách giáo trình nên các ngußn thông tin có thể đ°ÿc phép dùng nguyên bÁn hoặc trích dùng cho các māc đích vÁ đào t¿o và tham khÁo. Mọi māc đích khác mang tính lách l¿c hoặc sử dāng vãi māc đích kinh doanh thi¿u lành m¿nh sẽ bị nghiêm cÃm. 1 LÞI GIàI THIÞU Trong quá trình đào tạo để bắt kịp với các kiến thức thực tế và phù hợp với chương trình đào tạo các giảng viên khoa Động lực – Máy nông nghiệp Trường Cao đẳng Gia Lai đã biên soạn giáo trình này để phục vụ cho việc giảng dạy, nghiên cứu và học tập môn học công nghệ khí nén- thủy lực ngành công nghệ ô tô. Để hoàn thành giáo trình các nội dung nhóm biên soạn đã chắt lọc các nội dung từ giáo trình trước đó của Trường kết hợp với bổ sung thêm các nội dung mới từ các nguồn tài liệu và kiến thức thực tế trong các đợt tiếp xúc với các cơ sở bảo dưỡng sữa chữa xe ô tô trên địa bàn.
Giáo trình có các nội dung phù hợp với tiến độ đào tạo chường trình môn học kỹ thuật khí nén- thủy lực ngoài ra có thể sử dụng giáo trình trong việc giảng dạy các môn học và mô đun có liên quan đến cấu tạo các hệ thống, chi tiết trên ô tô. Với các hình ảnh minh hoạ và cấu trúc của giáo trình bao gồm các phần giới thiệu khái quát đến phần cấu tạo, hoạt hi vọng mang lại các kiến thức cần thiết và dễ hiểu cho người sử dụng. Lời cảm ơn của các cơ quan liên quan, các đơn vị và cá nhân đã tham gia. năm 202… Tham gia biên soạn 1.
Chủ biên : Đinh Quốc Dương 2 MĀC LĀC TRANG TUYÊN Bà BÀN QUYÀN:.2 BÀI 1: TàNG QUANTRUYÀN ĐàNG BÀNG KHÍ NÉN. Khái niám, yêu cầu và các thông sá căa khí nén. Khái niám, yêu cầu. Các thông sá căa khí nén.CÃu trúc căa há tháng truyÁn đáng bÁng khí nén.
CÃu trúc căa há tháng điÁu khiển khí nén. Há tháng kí hiáu tiêu chuẩn cho các phần tử và m¿ch điÁu khiển. Nhận d¿ng các bá phận căa há tháng truyÁn đáng bÁng khí nén .12 BÀI 2 : CÂU T¾O VÀ HO¾T ĐàNG CĂA Hà THàNG TRUYÀN ĐàNG BÀNG KHÍ NÉN. Nhiám vā, yêu cầu và phân lo¿i.
S¡ đß cÃu t¿o và nguyên lý ho¿t đáng căa há tháng truyÁn đáng bÁng khí nén. Nguyên lý ho¿t đáng. CÃu t¿o và nguyên lý ho¿t đáng căa mát sá bá phận trên há tháng truyÁn đáng khí nén. Xy lanh khí nén.
Xác định làm viác căa mát sá bá phận trên há tháng truyÁn đáng khí nén .26 BÀI 3: TàNG QUAN VÀ TRUYÀN ĐàNG BÀNG THĂY LĀC. Khái niám, yêu cầu và các thông sá căa chÃt lßng. Khái niám, yêu cầu. Các thông sá căa chÃt lßng.
CÃu trúc căa há tháng truyÁn đáng bÁng thăy lāc. Há tháng điÁu khiển. S¡ đß cÃu trúc há tháng điÁu bÁng thăy lāc. Nhận d¿ng các bá phận căa há tháng truyÁn đáng bÁng thăy lāc .31 BÀI 4 : CÂU T¾O Hà THàNG TRUYÀN ĐàNG BÀNG THĂY LĀC.
Nhiám vā, yêu cầu và phân lo¿i. Nhiám vā, yêu cầu. Các quy luật truyÁn đáng bÁng thăy lāc. Áp suÃt thăy tĩnh.
Sā truyÁn năng l°ÿng. S¡ đß cÃu t¿o và nguyên lý ho¿t đáng căa há tháng truyÁn đáng bÁng thăy lāc. S¡ đß cÃu t¿o há tháng đián - thăy lāc. S¡ đá cÃu t¿o và nguyên t¿c ho¿t đáng há tháng truyÁn đáng thuỷ đáng.
S¡ đß câu t¿o và nguyên t¿c ho¿t đáng há thông truyÁn đáng thuỷ tĩnh. TruyÁn đáng thuỷ tĩnh có chuyển đáng tịnh ti¿n:. TruyÁn đáng thuỷ tĩnh có chuyển đáng quay. CÃu t¿o và nguyên lý ho¿t đáng căa mát sá bá trên há tháng truyÁn đáng thăy lāc 41 4.
Xy lanh thăy lāc. Van phân phái. Xác định làm viác căa mát sá bá phận trên há tháng truyÁn đáng thăy lāc .48 4 GIÁO TRÌNH MÔN HàC Tên môn hác: CÔNG NGHà KHÍ NÉN- THĂY LĀC Mã sá cāa môn hác: MH 25 Vß trí, tính ch¿t cāa môn hác: - Vị trí: Mô đun đ°ÿc bá trí d¿y sau các môn học/ mô đun sau: MĐ 07, MH 08, MH 09, MĐ 10, MH 11, MH 12, MH13, MH 14 - Tính chÃt: Mô đun chuyên môn nghÁ b¿t buác. Mÿc tiêu cāa môn hác: - VÁ ki¿n thức: Trình bày đ°ÿc đầy đă các khái niám, yêu cầu há tháng truyÁn đáng khí nén và thăy lāc GiÁi thích đầy đă cÃu t¿o và nguyên lý ho¿t đáng căa há tháng truyÁn đáng bÁng khí nén và thăy lāc Vẽ s¡ đß m¿ch khí nén và thăy lāc - VÁ kỹ năng: Nhận d¿ng cÃu t¿o và nguyên lý ho¿t đáng căa các thi¿t bị truyÁn đáng bÁng khí nén và thăy lāc L¿p đặt và vận hành há tháng truyÁn đáng bÁng khí nén và thăy lāc Vận hành há tháng truyÁn đáng khí nén sau khi l¿p đặt - VÁ năng lāc tā chă và trách nhiám: Tuân thă đúng quy định, quy ph¿m vÁ lĩnh vāc thăy lāc và khí nén Rèn luyán tác phong làm viác nghiêm túc, tã mã.
- Nßi dung môn hác: Thßi gian (giß) Sá Tên ch°¡ng mÿc Lý Thÿc Kiểm tra TT Táng sá thuy¿t hành (LT;TH) 5 Bài tập Bài 1 – Khái quát hß tháng truyÁn đßng b¿ng 4 3 1 0 1 khí nén Bài 2 – C¿u t¿o và ho¿t đßng cāa hß tháng 2 10 7 2 1 truyÁn đßng b¿ng khí nén Bài 3 - Táng quan vÁ truyÁn đßng b¿ng thāy 5 3 2 0 3 lÿc Bài 4 - C¿u t¿o hß tháng truyÁn đßng b¿ng 10 7 2 1 4 thāy lÿc 5 Kiểm tra k¿t thúc môn hác 1 1 Táng cßng 6 BÀI 1: TàNG QUANTRUYÀN ĐÞNG B¾NG KHÍ NÉN Mÿc tiêu: - VÁ ki¿n thức: + Phát biểu đúng các khái niám, yêu cầu và các thông sá căa truyÁn đáng bÁng khí nén + GiÁi thích đ°ÿc s¡ đß cÃu trúc căa há tháng truyÁn đáng bÁng khí nén - VÁ kỹ năng: + Nhận d¿ng đ°ÿc các bá phận căa há tháng truyÁn đáng bÁng khí nén - VÁ năng lÿc tÿ chā và trách nhißm: + ChÃp hành đúng quy trình, quy ph¿m vÁ an toàn lao đáng, vÁ các ho¿t đáng dịch vā c¡ bÁn và tá chức n¡i làm viác hÿp lý trong lĩnh vāc khí nén. + Rèn luyán tính kỷ luật, cẩn thận, tã mã căa học viên. Khái nißm, yêu cầu và các thông sá cāa khí nén 1. Khái niám, yêu cầu Khí nén là các chÃt khí có áp suÃt cao h¡n hoặc thÃp h¡n áp suÃt môi tr°ång đ°ÿc dùng làm môi chÃt trung gian để truyÁn năng l°ÿng (c¡ năng).
Thông th°ång không khí đ°ÿc sử dāng nhiÁu nhÃt trong các há tháng khí nén. Các khái niám c¡ bÁn đ°ÿc dùng trong há tháng khí nén bao gßm: - Bá ngußn: là bá phận cung cÃp khí nén cho các bá phận khác trong há tháng. Thông th°ång bá ngußn gßm có mát đáng c¡ đián và mát máy nén khí. - аång áng dẫn: là các áng kim lo¿i hoặc phi kim lo¿i chịu đ°ÿc áp suÃt cao dùng để truyÁn dẫn dòng khí từ bá ngußn đ¿n các bá phận khác.
- Van khoá: là bá phận dùng để đóng ng¿t dòng khí trên các đ°ång áng dẫn. - Van mát chiÁu: là bá phận chã cho dòng khí ch¿y qua theo mát chiÁu nhÃt định. - Van ti¿t l°u: là bá phận dùng để thay đái l°u l°ÿng dòng khí ở các đ°ång áng dẫn. - Van an toàn: là bá phận dùng để xÁ bãt khí nén trong há tháng khi áp suÃt v°ÿt quá mức cho phép.
- Bußng chứa: là bá phận cÃt giÿ khí nén từ bá ngußn khi ch°a đ°ÿc sử dāng. - Bầu áp lāc, xi lanh lāc: là bá phận bi¿n đái áp suÃt khí nén thành lāc (t¿o chuyển đáng tịnh ti¿n). 7 - C¡ cÃu tỷ lá: là bá phận khi nhận tín hiáu vào sẽ cho mát tín hiáu ra sai khác theo mát tỷ lá cho tr°ãc. - Đáng c¡ khí nén: là bá phận bi¿n đái áp suÃt khí nén thành mô men (t¿o chuyển đáng quay).
Yêu cầu đái vãi khí nén là: - S¿ch: trong khí nén không có bāi. - Khô: trong khí nén không có h¡i n°ãc. - BÁo đÁm mát áp suât nhÃt định và giÿ giá trị án định. Các thông sá căa khí nén 1.1 Ap suÃt: Đ¡n vị c¡ bÁn căa áp suÃt theo há SI là Pascal (Pa).
1 Pascal là áp suÃt phân bá đÁu lên bÁ mặt có dián tích 1m2 vãi lāc tác đáng vuông góc lên bÁ mặt đó là 1 Newton (N). Trong thāc t¿ ng°åi ta dùng đ¡n vị bái sá căa Pascal là Megapascal (MPa). Ngoài ra còn dùng đ¡n vị bar, vãi 1 bar = 105 Pa. Lāc Đ¡n vị căa lāc là Newton (N).
1 Newton (N) là lāc tác đáng lên đái trọng có khái l°ÿng 1 kg vãi gia tác 1 m/s2. Công Đ¡n vị căa công là Joule (J). 1 Joule (J) là công sinh ra d°ãi tác đáng căa lāc 1 N để vật thể dịch chuyển quÁng đ°ång 1 m. Công suÃt: Đ¡n vị căa công suÃt là Watt.
1Watt (W) là công suÃt, trong thåi gian 1 giây sinh ra năng l°ÿng 1 Joule. Đá nhãt đáng 8 Đá nhãt đáng không có vai trò quan trọng trong há tháng điÁu khiển bÁng khí nén. Đ¡n vị căa đá nhãt đáng là m2/s. 1 m2/s là đá nhãt đáng căa mát chÃt lßng có đá nhãt đáng lāc 1 Pa.s và khái l°ÿng riêng 1 kg/m3 .C¿u trúc cāa hß tháng truyÁn đßng b¿ng khí nén 2.
CÃu trúc căa há tháng điÁu khiển khí nén Hình 1. CÃu trúc căa há tháng điÁu khiển khí nén theo tiêu chuẩn DIN - C¡ cÃu chÃp hành: c¡ cÃu này có nhiám vā thay đái tr¿ng thái căa đái t°ÿng điÁu khiển , đó là đ¿i l°ÿng ra căa m¿ch điÁu khiển. Ví dā: xy lanh, đáng c¡, bá bi¿n đái áp lāc. - Phần tử điÁu khiển: phần tử này có nhiám vā điÁu khiển dòng năng l°ÿng (l°u l°ÿng) theo yêu cầu, thay đái tr¿ng thái căa c¡ cÃu chÃp hành.
Ví dā: van đÁo chiÁu, ly hÿp& - Phần tử xử lý tín hiáu: phần tử này có nhiám vā xử lý tín hiáu nhận vào theo mát quy t¿c logic xác định, làm thay đái tr¿ng thái căa phầniÁu tử điÁu khiển. ví dā : van logic AND, OR, van ti¿t l°u. - Phần tử t¿o tín hiáu: Phần tử này là phần tử đầu tiên căa m¿ch điÁu khiển có nhiám vā nhận nhÿng giá trị căa đ¿i l°ÿng vật lý nh° đ¿i l°ÿng vào.