Giáo Trình Bảo Dưỡng và Sửa Chữa Bơm Ngành Dầu Khí

Giáo trình về sửa chữa và bảo dưỡng bơm 2 nghề sửa chữa thiết bị chế biến dầu khí trình độ cao đẳng trường cao, biên soạn theo chương trình đào tạo chuẩn, hệ thống hóa kiến thức

• Tác giả: Nguyễn Thành Danh
• Trường học: Trường Cao Đẳng Dầu Khí
• Chuyên ngành: Sửa Chữa Thiết Bị Chế Biến Dầu Khí
• Đề tài: Giáo Trình Bảo Dưỡng và Sửa Chữa Bơm Ngành Dầu Khí
• Loại tài liệu: Giáo Trình
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Bà Rịa Vũng Tàu

Mục lục chi tiết

• LỜI GIỚI THIỆU
• 1. BÀI 1: CÁC DẠNG SAI LỆNH TRỤC GIỮA BƠM VÀ ĐỘNG CƠ
• 1.1. Ý NGHĨA CỦA VIỆC CĂN CHỈNH ĐỒNG TRỤC
• 1.2. CÁC DẠNG SAI LỆCH KHI GHÉP BƠM VÀ ĐỘNG CƠ
• 2. BÀI 2: CĂN CHỈNH ĐỒNG TRỤC BƠM VÀ ĐỘNG CƠ BẰNG ĐỒNG HỒ SO
• 2.1. PHƯƠNG PHÁP CÂN CHỈNH ĐỒNG TRỤC BẰNG ĐỒNG HỒ SO
• 2.2. THỰC TẬP CÂN CHỈNH LẮP GHÉP ĐỘNG CƠ VỚI BƠM
• 3. BÀI 3: THỰC TẬP CÂN CHỈNH ĐỒNG TRỤC BƠM VÀ ĐỘNG CƠ BẰNG THIẾT BỊ LASER (TMEA2 – SKF)
• 3.1. HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG
• 3.2. KẾT QUẢ ĐỒNG TÂM TRỤC
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về Giáo Trình Bảo Dưỡng và Sửa Chữa Bơm Ngành Dầu Khí

Giáo trình "Bảo dưỡng và sửa chữa bơm" là tài liệu quan trọng trong việc đào tạo kỹ thuật viên ngành dầu khí. Tài liệu này cung cấp kiến thức về cấu tạo, nguyên lý hoạt động và quy trình bảo trì bơm. Việc nắm vững nội dung giáo trình giúp nâng cao hiệu quả công việc và đảm bảo an toàn trong quá trình vận hành thiết bị.

1.1. Mục tiêu của giáo trình bảo dưỡng bơm

Giáo trình nhằm trang bị cho người học kiến thức về cấu tạo và nguyên lý hoạt động của bơm, từ đó giúp họ thực hiện bảo trì và sửa chữa hiệu quả.

1.2. Đối tượng sử dụng giáo trình

Tài liệu này được thiết kế cho sinh viên ngành sửa chữa thiết bị chế biến dầu khí và các kỹ thuật viên làm việc trong ngành công nghiệp dầu khí.

II. Các thách thức trong bảo dưỡng và sửa chữa bơm ngành dầu khí

Bảo dưỡng và sửa chữa bơm trong ngành dầu khí gặp nhiều thách thức. Các vấn đề như sai lệch trục, hư hỏng do môi trường làm việc khắc nghiệt và yêu cầu về độ chính xác cao là những yếu tố cần được chú ý. Việc không khắc phục kịp thời có thể dẫn đến sự cố nghiêm trọng trong quá trình vận hành.

2.1. Sai lệch trục và ảnh hưởng của nó

Sai lệch trục giữa bơm và động cơ có thể gây ra rung động, tiếng ồn và giảm hiệu suất làm việc của thiết bị.

2.2. Hư hỏng do môi trường làm việc

Môi trường làm việc trong ngành dầu khí thường có độ ẩm cao và nhiệt độ biến đổi, điều này có thể làm giảm tuổi thọ của bơm.

III. Phương pháp bảo dưỡng bơm hiệu quả trong ngành dầu khí

Để bảo dưỡng bơm hiệu quả, cần áp dụng các phương pháp khoa học và công nghệ hiện đại. Việc sử dụng thiết bị đo chính xác và quy trình bảo trì định kỳ là rất quan trọng. Các phương pháp này không chỉ giúp kéo dài tuổi thọ bơm mà còn đảm bảo an toàn trong quá trình vận hành.

3.1. Căn chỉnh đồng trục bơm và động cơ

Căn chỉnh đồng trục là một trong những bước quan trọng trong bảo dưỡng bơm, giúp giảm thiểu sai lệch và tăng hiệu suất làm việc.

3.2. Sử dụng công nghệ hiện đại trong bảo trì

Việc áp dụng công nghệ như đồng hồ so và thiết bị laser trong căn chỉnh bơm giúp nâng cao độ chính xác và hiệu quả công việc.

IV. Ứng dụng thực tiễn của giáo trình trong ngành dầu khí

Giáo trình "Bảo dưỡng và sửa chữa bơm" không chỉ là tài liệu học tập mà còn là nguồn tham khảo quý giá cho các kỹ thuật viên trong ngành dầu khí. Việc áp dụng kiến thức từ giáo trình vào thực tiễn giúp nâng cao hiệu quả công việc và giảm thiểu rủi ro trong quá trình vận hành.

4.1. Kết quả nghiên cứu từ ứng dụng giáo trình

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc áp dụng kiến thức từ giáo trình giúp giảm thiểu sự cố và tăng hiệu suất làm việc của bơm.

4.2. Đánh giá hiệu quả bảo trì bơm

Đánh giá hiệu quả bảo trì bơm là cần thiết để xác định các biện pháp cải tiến trong quy trình bảo trì và sửa chữa.

V. Kết luận và tương lai của bảo dưỡng bơm trong ngành dầu khí

Bảo dưỡng và sửa chữa bơm là một phần không thể thiếu trong ngành dầu khí. Tương lai của ngành này sẽ phụ thuộc vào việc áp dụng công nghệ mới và cải tiến quy trình bảo trì. Việc đào tạo kỹ thuật viên có kiến thức vững vàng sẽ góp phần nâng cao hiệu quả và an toàn trong ngành dầu khí.

5.1. Xu hướng công nghệ trong bảo trì bơm

Công nghệ mới như IoT và AI đang được áp dụng trong bảo trì bơm, giúp nâng cao hiệu quả và giảm thiểu rủi ro.

5.2. Tầm quan trọng của đào tạo kỹ thuật viên

Đào tạo kỹ thuật viên có kiến thức vững vàng là yếu tố quyết định đến sự thành công trong bảo trì và sửa chữa bơm.

Nội dung chính

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình Sửa chữa - Bảo dưỡng Bơm 2 (Mã mô đun: CK19MĐ06) là tài liệu đào tạo chuyên môn nghề được ban hành theo Quyết định số 194/QĐ-CĐDK ngày 25 tháng 03 năm 2020 của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Dầu khí (thuộc Tập đoàn Dầu khí Việt Nam), lưu hành nội bộ tại cơ sở đào tạo Bà Rịa – Vũng Tàu. Tài liệu do nhóm tác giả gồm Nguyễn Thành Danh (Chủ biên), Lê Duy Nam và Bùi Việt An biên soạn.

Trong chương trình đào tạo trình độ Cao đẳng nghề Sửa chữa thiết bị chế biến dầu khí, mô đun có khối lượng 2 tín chỉ với tổng thời lượng 45 giờ (bao gồm 14 giờ lý thuyết, 29 giờ thực hành/thảo luận và 2 giờ kiểm tra). Về vị trí đào tạo, mô đun được bố trí học sau các môn học lý thuyết cơ sở và chuyên ngành (như Dung sai, Vật liệu cơ khí, Sửa chữa bảo dưỡng bơm 1) và đặt trước giai đoạn Thực tập sản xuất (CK19MĐ09) cùng Tiểu luận tốt nghiệp (CK19MĐ10).

Mục tiêu học tập của giáo trình được xác định theo 3 chuẩn đầu ra:

• Kiến thức (A1): Trình bày được cấu tạo, nguyên lý làm việc và lập quy trình tháo lắp, căn chỉnh, bảo dưỡng các hệ thống bơm công nghiệp.
• Kỹ năng (B1): Nhận biết chính xác các dạng hư hỏng, sai lệch trục ghép nối và thực hiện thành thạo thao tác cân chỉnh đồng trục bơm – động cơ theo các thông số kỹ thuật quy chuẩn.
• Năng lực tự chủ và trách nhiệm (C1): Rèn luyện tác phong làm việc khoa học, phương pháp làm việc nhóm, tuân thủ nghiêm ngặt quy định an toàn lao động và vệ sinh công nghiệp.

Cấu trúc giáo trình tiếp cận theo mô hình kết hợp chặt chẽ giữa lý thuyết cơ học sai lệch trục và kỹ năng thực nghiệm đo kiểm. Điểm đặc thù của tài liệu là nội dung được xây dựng chuyên sâu về quy trình căn chỉnh độ đồng tâm trục khớp nối đàn hồi (Flexible coupling) giữa cụm máy dẫn động (động cơ) và cụm máy công tác (bơm) – một công tác kỹ thuật then chốt phục vụ các hệ thống vận hành liên tục trong nhà máy lọc hóa dầu và công trình biển.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương/chủ đề chính

Nội dung mô đun được cấu trúc thành 3 bài học theo trình tự phát triển logic từ nhận thức lý thuyết đến thao tác kỹ thuật cơ khí truyền thống và ứng dụng thiết bị số hóa:

• Bài 1: Các dạng sai lệch trục giữa bơm và động cơ (5 giờ lý thuyết): Phân tích cơ sở kỹ thuật và ý nghĩa của việc duy trì độ đồng tâm trục đối với độ bền ổ bi, phớt làm kín và mức độ rung động của thiết bị quay tốc độ cao. Nội dung làm rõ 3 dạng sai lệch cơ bản khi liên kết trục qua khớp nối:

  1. Sai lệch khoảng cách (phương nằm ngang): Biểu diễn khoảng cách giữa hai mặt đầu khớp nối ($K_1, K_2$).
  2. Sai lệch góc ($g = G_1 - G_2 \le [g]$): Độ không song song giữa hai mặt đầu khớp nối theo cả phương nằm ngang và phương thẳng đứng.
  3. Sai lệch hướng tâm ($T_1 = T_2 = [t]$): Khoảng cách lệch tâm hình học giữa hai đường tâm trục theo phương thẳng đứng và phương ngang.

• Bài 2: Căn chỉnh đồng trục bơm và động cơ bằng đồng hồ so (20 giờ: 5 giờ lý thuyết, 15 giờ thực hành): Hướng dẫn quy trình căn chỉnh sơ bộ và kiểm tra hiện tượng chân kênh (Soft Foot với khe hở cho phép không vượt quá $0{,}05\text{ mm}$). Phân tích phương pháp gá đặt 2 đồng hồ so đo sai lệch góc và sai lệch hướng tâm tại 4 vị trí chu vi ($12\text{h} - 6\text{h}$ hoặc $\text{B} - \text{H}$; $3\text{h} - 9\text{h}$ hoặc $\text{P} - \text{L}$). Bài học cung cấp giải pháp dựng đồ thị đồng dạng hình học trên giấy micromet với các khoảng cách $C, F_1, F_2$ và hệ thống công thức giải tích tính toán chiều dày tấm đệm lót ($S_1, S_2, S_3, S_4$) cho 4 trường hợp tương quan giữa sai lệch góc ($b_B, b_H$) và sai lệch hướng tâm ($a_B, a_H$).

• Bài 3: Thực tập cân chỉnh đồng trục bơm và động cơ bằng thiết bị laser (TMEA2 – SKF) (20 giờ: 4 giờ lý thuyết, 14 giờ thực hành, 2 giờ kiểm tra): Hướng dẫn toàn diện việc vận hành hệ thống đo quang điện tử SKF TMEA2. Quy trình bao gồm: khai báo kích thước hình học thiết bị ($A$: khoảng cách giữa 2 đầu đo; $B$: từ đầu đo máy động đến chân trước; $C$: khoảng cách giữa chân trước và chân sau); kỹ thuật định vị tia laser ở vị trí $12\text{h}$; quy trình quay trục $180^\circ$ qua các vị trí $9\text{h}$ và $3\text{h}$; đọc giá trị hiển thị độ lệch góc, độ lệch song song và điều chỉnh vị trí chân máy trực tuyến ($F_1, F_2$) theo phương đứng (chêm căn) và phương ngang (bu lông kích).

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Giáo trình củng cố và tích hợp hệ thống nguyên lý kỹ thuật:

• Cơ sở dung sai và sai số hình học: Xác định các giới hạn dung sai cho phép về độ đảo mặt đầu, độ đảo hướng tâm và độ song song của trục quay máy công nghiệp.
• Hình học giải tích và đồ thị học: Vận dụng nguyên lý tam giác đồng dạng và phép chiếu đồ thị tỷ lệ trên giấy micromet để tính toán độ dịch chuyển chân máy theo không gian 2 chiều (cao – thấp và dịch ngang).
• Nguyên lý quang học và cảm biến bán dẫn: Cơ chế phát xạ diode laser và cảm biến vị trí PSD (Position Sensitive Detector) để nhận biết sai số dịch chuyển trục với độ phân giải cao.

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng kỹ thuật (Technical skills): Thao tác gá đặt đồng hồ so chân gập/đế từ; thiết lập các bộ phận đo $M$ (Movable) và $S$ (Stationary) của thiết bị laser lên trục đường kính $30 - 500\text{ mm}$; chọn và sử dụng lá căn thép không gỉ cỡ $50 \times 50\text{ mm}$ (độ dày $0{,}05 - 1{,}0\text{ mm}$) với nguyên tắc không chêm quá 4 tấm/chân.
• Kỹ năng phân tích (Analytical skills): Phân tích và chuyển đổi vạch đo đồng hồ so (1 vạch đồng hồ nhỏ bằng 100 vạch đồng hồ lớn); đọc dữ liệu sai lệch $F_1, F_2$ trên màn hình LCD để nhận biết dấu âm/dương (xác định nâng/hạ hoặc dịch trái/phải).
• Kỹ năng thực hành nghề (Practical competencies): Nhận định và xử lý lỗi chân kênh (Soft Foot); thiết lập chuẩn máy cố định (bơm) để căn chỉnh máy di động (động cơ); vận hành quy trình siết chéo bulông bệ máy nhằm tránh biến dạng dịch ngang.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Giáo trình được thiết kế phục vụ phương pháp giảng dạy tích cực, chuyển trọng tâm từ truyền thụ lý thuyết sang rèn luyện thao tác thực hành trực tiếp tại xưởng cơ khí:

• Phương pháp tiếp cận sư phạm: Giảng viên áp dụng hình thức diễn giảng ngắn gọn kết hợp nêu vấn đề kỹ thuật thực tế, hướng dẫn quy trình công nghệ qua sơ đồ, hình vẽ và mô hình thực tế. Thời lượng thực hành chiếm tới $64{,}4%$ (29/45 giờ), tạo điều kiện cho người học thực hiện lặp lại các chu trình đo kiểm.
• Tổ chức bài tập và thảo luận nhóm: Người học được chia thành các nhóm nhỏ từ 4 đến 6 thành viên. Mỗi nhóm được giao tình huống hư hỏng hoặc sai lệch trục cụ thể trên mô hình tổ hợp máy, phân công thành viên phụ trách đọc đồng hồ so, dựng đồ thị tính toán độ dày căn đệm và thao tác kích dịch chân động cơ.
• Quy trình tự học và nghiên cứu tài liệu: Người học được yêu cầu nghiên cứu trước giáo trình và các tài liệu tham khảo được cung cấp trước khi lên lớp, tham dự tối thiểu $70%$ tổng số tiết lý thuyết (vắng quá $30%$ buộc phải học lại). Các nhóm tự tổ chức ghi chép số liệu đo và lập báo cáo kỹ thuật căn chỉnh đồng trục.
• Phương pháp và hình thức đánh giá: Quy trình kiểm tra, đánh giá tuân thủ quy chế đào tạo tín chỉ theo Thông tư số 09/2017/TT-BLĐTBXH:
  • Đánh giá thường xuyên và định kỳ (Trọng số 40%): Bao gồm kiểm tra hỏi miệng/thuyết trình sau 15 giờ học (chuẩn đầu ra A1-A3, B1-B3, C1-C2) và bài kiểm tra viết/thực hành sau 45 giờ học (chuẩn đầu ra A4, B4, C3).
  • Thi kết thúc mô đun (Trọng số 60%): Tổ chức thi kết hợp giữa lý thuyết (tự luận/trắc nghiệm) và thực hành thao tác trực tiếp trên thiết bị (đánh giá tổng hợp các chuẩn đầu ra từ A1-A5, B1-B5, C1-C3). Điểm số chấm theo thang điểm 10, làm tròn 1 chữ số thập phân và quy đổi sang thang điểm 4.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

Nội dung giáo trình phản ánh các yêu cầu công nghệ và chuẩn mực kỹ thuật trong công nghiệp dầu khí hiện đại:

• Tính cập nhật về công nghệ đo kiểm: Giáo trình kết hợp song song giữa phương pháp căn chỉnh truyền thống bằng đồng hồ so và công nghệ căn chỉnh trục bằng tia laser qua thiết bị SKF TMEA2. Thiết bị sử dụng bước sóng laser $670 - 675\text{ nm}$ (cấp laser 2), cảm biến PSD một trục kích thước $8{,}5 \times 0{,}9\text{ mm}$ với độ phân giải đạt $0{,}01\text{ mm}$, cho phép tính toán và hiển thị sai số trực tuyến ngay tại hiện trường.
• Gắn kết thực tiễn sản xuất công nghiệp: Các ví dụ tính toán và quy trình căn chỉnh được đúc kết trực tiếp từ kinh nghiệm bảo dưỡng tổ hợp bơm – động cơ sử dụng khớp nối mềm tại các công trình biển thuộc Xí nghiệp Khai thác Dầu khí.
• Chuẩn hóa kỹ thuật xử lý chân máy (Soft Foot): Đưa ra quy trình chi tiết nhằm nhận diện và triệt tiêu trạng thái chân bệ máy không đồng phẳng bằng cả thước lá, đồng hồ so đế từ và chế độ chức năng vi xử lý tích hợp (nhấn đồng thời phím $+$ và $-$ trên thiết bị TMEA2).
• Mô hình hóa giải tích tường minh: Hệ thống hóa 4 trường hợp sai lệch góc và sai lệch hướng tâm thành các công thức toán học tường minh:

$$\text{Trường hợp 1 (} a_B > a_H ; b_B > b_H \text{): } S_3 = S_4 = t = \frac{a_B - a_H}{2} ; \quad S_1 = S_2 = t + \frac{L(b_B - b_H)}{2r}$$

$$\text{Trường hợp 2 (} a_B > a_H ; b_B < b_H \text{): } S_3 = S_4 = \frac{l(b_H - b_B)}{2r}$$

Các công thức này loại bỏ tính chất ước lượng cảm tính trong quá trình chêm căn đệm chân máy.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

Giáo trình Sửa chữa - Bảo dưỡng Bơm 2 được biên soạn hướng đến các nhóm đối tượng cụ thể trong hệ thống giáo dục nghề nghiệp và công nghiệp chế biến dầu khí:

• Sinh viên, học viên hệ đào tạo nghề: Là tài liệu học tập bắt buộc cho sinh viên hệ Cao đẳng nghề Sửa chữa thiết bị chế biến dầu khí; đồng thời là tài liệu tham khảo chuyên môn cho sinh viên ngành Công nghệ kỹ thuật cơ khí, Bảo dưỡng thiết bị cơ khí công nghiệp tại các trường đại học, trung cấp chuyên nghiệp và cơ sở dạy nghề.
• Điều kiện tiên quyết đối với người học: Sinh viên cần hoàn thành các học phần nền tảng trong chương trình khung gồm: Vẽ kỹ thuật 1 & 2 (CK19MH01, CK19MH02), Cơ kỹ thuật (CK19MH03), Vật liệu cơ khí (CK19MH04), Dung sai (CK19MH05), An toàn – vệ sinh lao động (ATMT19MH01) và mô đun Sửa chữa bảo dưỡng bơm 1 (CK19MĐ05).
• Giảng viên chuyên ngành: Sử dụng làm căn cứ chuẩn để thiết kế đề cương bài giảng lý thuyết, giáo án thực hành xưởng, xây dựng rubric đánh giá năng lực thực hành và ngân hàng câu hỏi thi kết thúc môn học.
• Kỹ sư và cán bộ kỹ thuật tại doanh nghiệp: Tài liệu phục vụ tự học, tra cứu các bước công nghệ căn chỉnh độ đồng tâm trục cho hệ thống máy bơm, máy nén dẫn động bởi động cơ điện tốc độ cao tại các nhà máy lọc dầu, giàn khoan và nhà máy hóa chất.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với đối tượng nào?

Tài liệu được biên soạn chính thức cho học sinh, sinh viên hệ Cao đẳng nghề ngành Sửa chữa thiết bị chế biến dầu khí tại Trường Cao đẳng Dầu khí; đồng thời phù hợp làm tài liệu tham khảo cho sinh viên cơ khí chế tạo máy, cơ kỹ thuật và đội ngũ kỹ thuật viên bảo dưỡng tại các nhà máy công nghiệp.

2. Cần kiến thức nền nào trước khi học mô đun này?

Người học cần nắm vững kiến thức từ các môn học cơ sở: Vẽ kỹ thuật, Dung sai lắp ghép, Cơ kỹ thuật, Vật liệu cơ khí, An toàn lao động và đã hoàn thành mô đun Sửa chữa bảo dưỡng bơm 1 (CK19MĐ05) để hiểu rõ cấu tạo, nguyên lý làm việc của các loại bơm thông dụng.

3. Điểm khác biệt của giáo trình so với các tài liệu chung về máy thủy lực?

Giáo trình tập trung sâu vào công đoạn thực hành: chẩn đoán các dạng sai lệch trục (khoảng cách, góc, hướng tâm) và quy trình căn chỉnh đồng trục giữa động cơ và bơm bằng 2 kỹ thuật thực tế: phương pháp đồng dạng đồ thị/đồng hồ so và phương pháp cảm biến laser SKF TMEA2.

4. Làm sao để tự học và thực hành hiệu quả mô đun này?

Người học cần đọc trước nội dung từng bài, hiểu rõ bản chất quy ước dấu trên giấy micromet ở Bài 2; nắm chắc ý nghĩa các thông số khoảng cách $A, B, C$ và chiều quay trục khi thao tác thiết bị laser ở Bài 3; đồng thời tuân thủ quy tắc làm việc nhóm và bảo đảm an toàn cơ điện tại xưởng thực hành.

5. Có tài liệu bổ trợ nào được khuyến nghị kèm theo?

Giáo trình trích dẫn danh mục tài liệu tham khảo chuẩn gồm:

• Giáo trình Bơm - Quạt - Máy nén của Đại học Bách Khoa Hà Nội, Đại học Bách Khoa TP.HCM và Đại học Hàng hải.
• Thủy khí kỹ thuật và máy bơm (Phạm Thị Thanh Tâm, ĐHSPKT TP.HCM).
• Máy thủy lực thể tích (Hoàng Thị Bích Ngọc, NXB Khoa học và Kỹ thuật, Hà Nội, 2000).
• Pumps Reference Guide - 3rd Edition (Ontario Power Generation).
• Centrifugal Pumps: Basic Concepts, Operation, Maintenance, and Troubleshooting (Mukesh Sahdev).
• Installation, Operation, and Maintenance Instructions for Vertical Pumps (Carver Pump Company).

---

Kết luận

Giáo trình Sửa chữa - Bảo dưỡng Bơm 2 (Mã mô đun: CK19MĐ06) cung cấp hệ thống hóa các kiến thức chuyên môn và hướng dẫn thực hành căn chỉnh độ đồng tâm trục cho cụm bơm – động cơ trong công nghiệp chế biến dầu khí. Tài liệu kết hợp cân đối giữa lý thuyết tính toán giải tích với kỹ năng vận hành thiết bị cơ khí và thiết bị đo quang điện tử hiện đại.

Lộ trình học tập mô đun được tổ chức qua 3 bước chặt chẽ:

1. Nhận diện bản chất các dạng sai lệch trục cơ bản (Bài 1).
2. Thực hành căn chỉnh bằng đồng hồ so và đồ thị micromet (Bài 2).
3. Vận hành thiết bị laser SKF TMEA2 để căn chỉnh trực tuyến (Bài 3).

Sau khi hoàn thành mô đun, người học đạt được các chuẩn đầu ra cần thiết để tiếp tục các học phần Thực tập sản xuất (CK19MĐ09), Tiểu luận tốt nghiệp (CK19MĐ10) và đáp ứng yêu cầu công tác bảo dưỡng máy móc tại các xí nghiệp công nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

TẬP ĐOÀN DẦU KHÍ VIỆT NAM TRƯỜNG CAO ĐẲNG DẦU KHÍ  GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN: SỬA CHỮA - BẢO DƯỠNG BƠM 2 NGHỀ: SỬA CHỮA THIẾT BỊ CHẾ BIẾN DẦU KHÍ TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG (Ban hành kèm theo Quyết định số: 194/QĐ-CĐDK ngày 25 tháng 03 năm 2020 của Trường Cao Đẳng Dầu Khí) Bà Rịa Vũng Tàu, 2020 (Lưu hành nội bộ) TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. Trang 2/63 LỜI GIỚI THIỆU Bảo dưỡng bơm rất quan trọng và có ứng dụng rộng rãi để vận chuyển nguyên liệu và năng lượng trong các hệ thống công nghệ. Không có bơm chắc chắn sẽ không thực hiện được các quá trình liên tục để sản xuất ra những sản phẩm cần thiết như: sợi hóa học, thức ăn tổng hợp, xà phòng, phân đạm, sơn, xăng, dầu, các nguyên liệu quan trọng cho công nghiệp chế tạo máy như sắt thép, kim loại màu, đặc biệt là trong ngành công nghiệp dầu khí… Các quá trình điều khiển hiện đại ngày nay không thể thiếu bơm.

Sự hoạt động của bơm, máy nén có ảnh hưởng lớn đến hoạt động của toàn bộ dây chuyền công nghệ, đến môi trường, đến quá trình điều khiển, đến năng suất của máy và quá trình sản phẩm. Chính vì vậy việc hiểu biết và nắm vững nguyên lý làm việc, cấu tạo, tính toán, thiết kế, sửa chữa, lắp ghép và vận hành các máy bơm là hết sức cần thiết. Để trao đổi và cung cấp những kiến thức về các vấn đề trên, chúng tôi biên soạn cuốn giáo trình “Bảo dưỡng, sừa chữa bơm” này. Giáo trình được sử dụng làm tài liệu giảng dạy chính thức cho học sinh học ngành sửa chữa thiết bị chế biến dầu khí, hệ Cao đẳng của trường Cao Đẳng Dầu Khí.

Đồng thời sách còn có thể dùng làm tài liệu tham khảo cho sinh viên, học viên các các trường đại học, trung học chuyên nghiệp, trường dạy nghề, cán bộ kỹ thuật công tác tại các nhà máy, xí nghiệp. Nội dung của mô đun bao gồm: Bài 1: Các dạng sai lệch trục giữa bơm và động cơ Bài 2: Căn chỉnh đồng trục bơm và động cơ bằng đồng hồ so Bài 3: Căn chỉnh đồng trục bơm và động cơ bằng thiết bị laser. Do khuôn khổ cuốn sách có hạn, nên trong quá trình biên soạn và trình bày không thể tránh khỏi các thiếu sót. Chúng tôi mong nhận được các ý kiến đóng góp của bạn đọc để lần xuất bản sau được tốt hơn.

Xin chân thành cảm ơn! BRVT, ngày 25 tháng 03 năm 2020 Tham gia biên soạn 1. Chủ biên: Nguyễn Thành Danh 2. Lê Duy Nam 3. Bùi Việt An Trang 3/63 MỤC LỤC LỜI GIỚI THIỆU.4 DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ .5 GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN .7 BÀI 1: CÁC DẠNG SAI LỆNH TRỤC GIỮA BƠM VÀ ĐỘNG CƠ.

Ý NGHĨA CỦA VIỆC CĂN CHỈNH ĐỒNG TRỤC. CÁC DẠNG SAI LỆCH KHI GHÉP BƠM VÀ ĐỘNG CƠ .14 BÀI 2: CĂN CHỈNH ĐỒNG TRỤC BƠM VÀ ĐỘNG CƠ BẰNG ĐỒNG HỒ SO. PHƯƠNG PHÁP CÂN CHỈNH ĐỒNG TRỤC BẰNG ĐỒNG HỒ SO. THỰC TẬP CÂN CHỈNH LẮP GHÉP ĐỘNG CƠ VỚI BƠM .24 BÀI 3: THỰC TẬP CÂN CHỈNH ĐỒNG TRỤC BƠM VÀ ĐỘNG CƠ BẰNG THIẾT BỊ LASER (TMEA2 – SKF).

HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG. KẾT QUẢ ĐỒNG TÂM TRỤC.53 TÀI LIỆU THAM KHẢO: .63 Trang 4/63 DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ Trang HÌNH 1.1: SAI LỆCH KHOẢNG CÁCH .3: SAI LỆCH HƯỚNG TÂM .1: PHƯƠNG PHÁP ĐỒNG HỒ SO SAI LỆCH GÓC VÀ HƯỚNG TÂM .2: PHƯƠNG PHÁP ĐỒNG DẠNG HÌNH HỌC .4: ĐO VÀ ĐIỀU CHỈNH SAI LỆCH HƯỚNG TÂM .5: KHOẢNG CÁCH GIỮA CÁC BULONG CHÂN ĐỘNG CƠ. THIẾT BỊ CHỈNH ĐỒNG TRỤC. CÁCH CHỈNH ĐỒNG TRỤC BẰNG MÁY.

CÁCH ĐIỀU CHỈNH BẰNG MÁY, ĐO THÔNG SỐ CỦA MÁY .5: BỘ DỤNG CỤ CHỈNH ĐỒNG TÂM TRỤC.6: MÁY ĐO ĐỒNG TRỤC CÓ BẢNG SỐ ĐỌC .8: GÁ LÊN KHỚP NỐI .9: KẾT NỐI VỚI ĐẦU ĐO .10: MÁY ĐO KÍCH THƯỚC KHOẢNG CÁCH A, B, C.11: THÔNG SỐ TRÊN BẢNG THIẾT BỊ ĐO .12: ĐẶT HAI BỘ PHẬN ĐO Ở VỊ TRÍ 12H VỚI MỨC VI NÔ NẰM NGANG .13: CHỈNH VẠCH LASER SAO CHO NÓ NẰM NGAY TÂM MỤC TIÊU. 41 CỦA BỘ PHẬN ĐO ĐỐI DIỆN .14: NỚI LỎNG NÚM KHÓA Ở BÊN HÔNG BỘ PHẬN ĐO .15: ĐIỀU CHỈNH GÓC XOAY .16: MÀN HÌNH HƯỚNG DẪN XEM VỊ TRÍ .17: VỊ TRÍ 9 GIỜ .18 VỊ TRÍ 3 GIỜ 43 HÌNH 3.19: BẢNG THÔNG SỐ ĐO LỆCH TÂM .20: VỊ TRÍ 12 GIỜ .21: GIÁ TRỊ F1, F2 TRÊN MÀN HÌNH .22: VỊ TRÍ 3 GIỜ .23: CHỈNH THEO PHƯƠNG NGANG .24: GIÁ TRỊ F1, F2 TRÊN MÀN HÌNH .25: GIÁ TRỊ F1, F2 SAU KHI ĐO .26: CHỈNH SOFT FOOT. 50 Trang 6/63 GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN 1. Tên mô đun: Sửa chữa, bảo dưỡng bơm 2 2.

Mã mô đun: CK19MĐ06 3. Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của mô đun: 3. Vị trí: Mô đun “Bảo dưỡng, sửa chữa bơm” là mô đun thực hành nghề, được bố trí học trước các môn học, mô đun chuyên ngành như: thực tập sản xuất, tiểu luận chuyên môn nghề…, và sau các môn học lý thuyết chuyên ngành. Tính chất: Là môn học trang bị những kiến thức về bản về vận hành, bảo dưỡng và sửa chữa bơm được sử dụng trong hệ thống công nghệ của nhà máy, cấu tạo và nguyên lý hoạt động của các loại bơm thông dụng.

Ý nghĩa và vai trò của môn học: Mô đun trang bị cho người học những kiến thức về cấu tạo, nguyên lý hoạt động , biết được các dạng hư hỏng, phán đoán sau đó đưa ra các biện pháp khắc phục sửa chữa và rèn luyện kỹ năng sửa chữa, bảo dưỡng các loại bơm trong ngành công nghiệp chế biến dầu khí. Mô đun trang bị cho người học những kiến thức về cấu tạo, nguyên lý hoạt động , biết được các dạng hư hỏng, phán đoán sau đó đưa ra các biện pháp khắc phục sửa chữa và rèn luyện kỹ năng sửa chữa, bảo dưỡng các loại bơm trong ngành công nghiệp chế biến dầu khí. Mục tiêu của Mô đun: 4. Về kiến thức A1.

Trình bày được cấu tạo, nguyên lý hoạt động và lập được quy trình tháo lắp, bảo dưỡng, sửa các loại bơm thông dụng. Về kỹ năng: B1. Tháo lắp, sửa chữa được các loại bơm, nhận biết được các dạng hư hỏng của máy và đề xuất phương án sửa chữa tối ưu nhất. Về năng lực tự chủ và trách nhiệm C1.

Rèn luyện tác phong làm việc khoa học, làm việc theo nhóm. Rèn luyện ý thức làm việc an toàn và vệ sinh công nghiệp. Chương trình môn học: 5. Chương trình khung: Trang 7/63 Thời gian học tập (giờ) Trong đó Số Thực hành/ Kiểm Số Mã MH/MĐ Tên môn học, mô đun tín Tổng thực tập/ tra TT /HP Lý chỉ số thí nghiệm/ thuyết bài tập/ LT TH thảo luận Các môn học chung/đại I 21 435 157 255 15 8 cương 1 MHCB19MH02 Chính trị 4 75 41 29 5 0 2 MHCB19MH08 Pháp luật 2 30 18 10 2 0 3 MHCB19MH06 Giáo dục thể chất 2 60 5 51 4 Giáo dục quốc phòng và 4 MHCB19MH04 4 75 36 35 2 2 An ninh 5 MHCB19MH10 Tin học cơ bản 3 75 15 58 2 6 TA19MH02 Tiếng anh 6 120 42 72 6 0 Các môn học, mô đun II 76 1755 599 1079 47 33 chuyên môn ngành, nghề II.1 Môn học, mô đun cơ sở 17 300 193 90 17 3 7 CK19MH01 Vẽ kỹ thuật 1 2 45 15 28 2 0 8 CK19MH02 Vẽ kỹ thuật 2 3 75 15 57 3 0 9 CK19MH03 Cơ kỹ thuật 4 60 56 0 4 1 10 CK19MH04 Vật liệu cơ khí 3 45 42 0 3 1 11 CK19MH05 Dung sai 3 45 42 0 3 1 12 ATMT19MH01 An toàn – vệ sinh lao động 2 30 23 5 2 0 Môn học, mô đun chuyên II.2 môn ngành, 59 1455 406 989 30 30 nghề 13 CK19MH06 Lò hơi và tua bin hơi 5 75 70 0 5 0 Lò gia nhiệt và thiết bị trao 14 CK19MH07 5 75 70 0 5 0 đổi nhiệt 15 CK19MH08 Thiết bị tách 2 30 28 0 2 0 16 CK19MH09 Kỹ thuật sửa chữa cơ khí 4 60 56 0 4 0 17 CK19MĐ01 Gia công cắt gọt kim loại 1 6 165 14 145 1 5 18 CK19MĐ02 Gia công cắt gọt kim loại 2 3 75 14 58 1 2 Sửa chữa bảo dưỡng van 19 CK19MĐ03 6 165 14 145 1 5 công nghiệp 1 Sửa chữa bảo dưỡng van 20 CK19MĐ04 3 75 14 58 1 2 công nghiệp 2 21 CK19MĐ05 Sửa chữa bảo dưỡng bơm 1 3 75 14 58 1 2 22 CK19MĐ06 Sửa chữa bảo dưỡng bơm 2 2 45 14 29 1 1 Sửa chữa bảo dưỡng máy 23 CK19MĐ07 4 90 28 58 2 2 nén khí Trang 8/63 Thời gian học tập (giờ) Trong đó Số Thực hành/ Kiểm Số Mã MH/MĐ Tên môn học, mô đun tín Tổng thực tập/ tra TT /HP Lý chỉ số thí nghiệm/ thuyết bài tập/ LT TH thảo luận Sửa chữa bảo dưỡng động 24 CK19MĐ08 5 120 28 87 2 3 cơ đốt trong 25 HCB19MĐ01 Hàn cơ bản 3 75 14 58 3 0 26 KTĐ19MĐ22 Thực tập điện cơ bản 2 45 14 29 1 1 27 CK19MĐ09 Thực tập sản xuất 2 105 14 88 0 3 28 CK19MĐ10 Tiểu luận tốt nghiệp 4 180 0 176 0 4 Tổng cộng 97 2190 756 1334 62 41 5.

Chương trình chi tiết mô đun Thời gian (giờ) Thực Số Kiểm tra Tên các bài trong mô đun hành, TT Tổng Lý thí nghiệm, số thuyết thảo luận, LT TH bài tập Bài 1: Các dạng sai lệch trục giữa 1 5 5 0 bơm và động cơ Bài 2: Căn chỉnh đồng trục bơm và 2 20 5 15 động cơ bằng đồng hồ so Bài 3: Căn chỉnh đồng trục bơm và 3 20 4 14 1 1 động cơ bằng thiết bị laser Tổng cộng 45 14 29 1 1 6. Điều kiện thực hiện mô đun: 6. Phòng học Lý thuyết/Thực hành: Đáp ứng phòng học chuẩn 6. Trang thiết bị dạy học: Projetor, máy vi tính, bảng, phấn, các loại bơm và mô hình 6.

Học liệu, dụng cụ, mô hình, phương tiện: Giáo trình, mô hình học tập, 6. Các điều kiện khác: Người học tìm hiểu thực tế về công tác xây dựng phương án gia công, sản xuất tại xí nghiệp. Nội dung và phương pháp đánh giá: Trang 9/63 7. Nội dung: - Kiến thức: Đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kiến thức - Kỹ năng: Đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kỹ năng.