Giáo trình bảo dưỡng và sửa chữa hệ thống điều hòa trên ô tô - Tổng cục Dạy nghề

Giáo trình bảo dưỡng sửa chữa hệ thống điều hoà trên ô tô cung cấp kiến thức và kỹ năng cần thiết cho việc bảo trì và sửa chữa hiệu quả.

• Tác giả: ThS. Phạm Tố Như
• Trường học: Cao đẳng nghề Cơ khí Nông nghiệp
• Chuyên ngành: Công nghệ ô tô
• Đề tài: Giáo trình Bảo Dưỡng và Sửa Chữa Hệ Thống Điều Hòa Trên Ô Tô
• Loại tài liệu: giáo trình
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI GIỚI THIỆU
• 1. BÀI 1: SƠ ĐỒ CẤU TẠO VÀ NGUYÊN LÝ LÀM VIỆC CỦA HỆ THỐNG ĐIỀU HÒA KHÔNG KHÍ
• 1.1. NHIỆM VỤ, YÊU CẦU CỦA HỆ THỐNG ĐIỀU HÒA KHÔNG KHÍ TRÊN Ô TÔ
• 1.2. SƠ ĐỒ CẤU TẠO VÀ NGUYÊN LÝ HOẠT ĐỘNG CỦA HỆ THỐNG ĐIỀU HÒA KHÔNG KHÍ TRÊN Ô TÔ
• 2. KỸ THUẬT THÁO – LẮP HỆ THỐNG ĐIỀU HÒA KHÔNG KHÍ TRÊN Ô TÔ
• 3. KỸ THUẬT KIỂM TRA VÀ CHẨN ĐOÁN HỆ THỐNG ĐIỀU HÒA KHÔNG KHÍ TRÊN Ô TÔ
• 4. KỸ THUẬT BẢO DƯỠNG VÀ SỬA CHỮA HỆ THỐNG ĐIỀU HÒA KHÔNG KHÍ TRÊN Ô TÔ
• THUẬT NGỮ CHUYÊN MÔN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về giáo trình bảo dưỡng sửa chữa hệ thống điều hòa ô tô

Giáo trình bảo dưỡng sửa chữa hệ thống điều hòa ô tô cung cấp kiến thức cần thiết cho học viên và thợ sửa chữa. Nội dung giáo trình được biên soạn theo chương trình dạy nghề, giúp người học nắm vững lý thuyết và thực hành. Hệ thống điều hòa không khí trên ô tô ngày càng trở nên quan trọng, mang lại sự thoải mái cho người sử dụng. Việc bảo dưỡng và sửa chữa hệ thống này là cần thiết để đảm bảo hiệu suất hoạt động và an toàn cho người lái.

1.1. Mục tiêu của giáo trình bảo dưỡng điều hòa ô tô

Giáo trình nhằm trang bị cho học viên kiến thức về cấu tạo, nguyên lý hoạt động và các phương pháp bảo dưỡng, sửa chữa hệ thống điều hòa ô tô. Học viên sẽ hiểu rõ nhiệm vụ và yêu cầu của hệ thống này trong việc duy trì không khí thoải mái trong xe.

1.2. Cấu trúc của giáo trình bảo dưỡng điều hòa ô tô

Nội dung giáo trình được chia thành bốn bài học chính, từ sơ đồ cấu tạo đến kỹ thuật tháo lắp và kiểm tra chẩn đoán. Mỗi bài học đều có phần thực hành để học viên có thể áp dụng kiến thức vào thực tế.

II. Vấn đề và thách thức trong bảo dưỡng hệ thống điều hòa ô tô

Hệ thống điều hòa ô tô thường gặp phải nhiều vấn đề trong quá trình sử dụng. Các trục trặc như mất lạnh, rò rỉ gas hay hỏng hóc các bộ phận là những thách thức lớn. Việc nhận diện và khắc phục kịp thời các vấn đề này là rất quan trọng để đảm bảo hiệu suất hoạt động của hệ thống. Hơn nữa, việc bảo trì định kỳ cũng giúp kéo dài tuổi thọ của hệ thống điều hòa.

2.1. Các vấn đề thường gặp trong hệ thống điều hòa ô tô

Một số vấn đề phổ biến bao gồm mất lạnh, tiếng ồn khi hoạt động, và rò rỉ gas. Những vấn đề này không chỉ ảnh hưởng đến hiệu suất mà còn có thể gây hại cho các bộ phận khác của xe.

2.2. Nguyên nhân gây ra sự cố trong hệ thống điều hòa

Nguyên nhân chính có thể đến từ việc sử dụng không đúng cách, thiếu bảo trì định kỳ, hoặc các yếu tố môi trường. Việc hiểu rõ nguyên nhân sẽ giúp thợ sửa chữa có phương pháp khắc phục hiệu quả.

III. Phương pháp bảo dưỡng hệ thống điều hòa ô tô hiệu quả

Để bảo dưỡng hệ thống điều hòa ô tô hiệu quả, cần thực hiện các bước kiểm tra định kỳ và bảo trì đúng cách. Việc sử dụng các thiết bị chuyên dụng và tuân thủ quy trình bảo dưỡng sẽ giúp phát hiện sớm các vấn đề. Hơn nữa, việc thay thế các bộ phận hư hỏng kịp thời cũng rất quan trọng.

3.1. Quy trình bảo dưỡng hệ thống điều hòa ô tô

Quy trình bảo dưỡng bao gồm kiểm tra mức gas, làm sạch bộ lọc, và kiểm tra các bộ phận như máy nén và giàn lạnh. Việc thực hiện đúng quy trình sẽ giúp hệ thống hoạt động ổn định hơn.

3.2. Các thiết bị cần thiết trong bảo dưỡng điều hòa ô tô

Các thiết bị như máy hút chân không, bộ kiểm tra áp suất và bộ làm lạnh là rất cần thiết. Sử dụng đúng thiết bị sẽ giúp quá trình bảo dưỡng diễn ra nhanh chóng và hiệu quả.

IV. Kỹ thuật sửa chữa hệ thống điều hòa ô tô

Kỹ thuật sửa chữa hệ thống điều hòa ô tô bao gồm nhiều bước từ kiểm tra, chẩn đoán đến thực hiện sửa chữa. Việc nắm vững các kỹ thuật này sẽ giúp thợ sửa chữa xử lý các sự cố một cách nhanh chóng và hiệu quả. Hơn nữa, việc áp dụng công nghệ mới trong sửa chữa cũng là một yếu tố quan trọng.

4.1. Kỹ thuật kiểm tra và chẩn đoán hệ thống điều hòa

Kỹ thuật kiểm tra bao gồm việc sử dụng các thiết bị đo áp suất và nhiệt độ để xác định tình trạng hoạt động của hệ thống. Chẩn đoán chính xác sẽ giúp tìm ra nguyên nhân gây ra sự cố.

4.2. Quy trình sửa chữa hệ thống điều hòa ô tô

Quy trình sửa chữa bao gồm tháo lắp các bộ phận, thay thế linh kiện hư hỏng và kiểm tra lại toàn bộ hệ thống. Việc thực hiện đúng quy trình sẽ đảm bảo hệ thống hoạt động trở lại bình thường.

V. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu trong bảo dưỡng điều hòa ô tô

Việc áp dụng các kiến thức từ giáo trình vào thực tiễn đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Học viên sau khi hoàn thành khóa học có thể tự tin thực hiện bảo dưỡng và sửa chữa hệ thống điều hòa ô tô. Nghiên cứu cũng cho thấy rằng việc bảo trì định kỳ giúp giảm thiểu sự cố và kéo dài tuổi thọ của hệ thống.

5.1. Kết quả thực tế từ việc áp dụng giáo trình

Nhiều học viên đã thành công trong việc áp dụng kiến thức vào thực tế, giúp nâng cao chất lượng dịch vụ sửa chữa ô tô. Điều này không chỉ mang lại lợi ích cho học viên mà còn cho cả khách hàng.

5.2. Nghiên cứu về hiệu quả bảo dưỡng hệ thống điều hòa

Nghiên cứu cho thấy rằng việc bảo dưỡng định kỳ giúp giảm thiểu chi phí sửa chữa và tăng cường hiệu suất hoạt động của hệ thống điều hòa. Điều này khẳng định tầm quan trọng của việc bảo trì hệ thống.

VI. Kết luận và tương lai của giáo trình bảo dưỡng điều hòa ô tô

Giáo trình bảo dưỡng sửa chữa hệ thống điều hòa ô tô không chỉ cung cấp kiến thức lý thuyết mà còn thực hành cần thiết cho học viên. Tương lai, giáo trình sẽ được cập nhật để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của ngành công nghiệp ô tô. Việc nâng cao chất lượng đào tạo sẽ giúp tạo ra nguồn nhân lực chất lượng cho ngành công nghệ ô tô.

6.1. Tầm quan trọng của giáo trình trong đào tạo nghề

Giáo trình đóng vai trò quan trọng trong việc trang bị kiến thức cho học viên, giúp họ tự tin hơn khi bước vào nghề. Điều này góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ sửa chữa ô tô.

6.2. Hướng phát triển giáo trình trong tương lai

Trong tương lai, giáo trình sẽ được cập nhật với các công nghệ mới và phương pháp giảng dạy hiện đại. Điều này sẽ giúp học viên tiếp cận với những kiến thức tiên tiến nhất trong lĩnh vực bảo dưỡng điều hòa ô tô.

Nội dung chính

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình Mô đun: Bảo dưỡng và sửa chữa hệ thống điều hòa trên ô tô (Mã mô đun: MĐ 34) là tài liệu đào tạo chuyên môn nghề trình độ Cao đẳng và Trung cấp thuộc nghề Công nghệ ô tô. Tài liệu được ban hành kèm theo Quyết định số 120/QĐ-TCDN ngày 25 tháng 02 năm 2013 của Tổng cục trưởng Tổng cục Dạy nghề (nay thuộc Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội), do tập thể cán bộ, giảng viên Khoa Động lực thuộc Trường Cao đẳng nghề Cơ khí Nông nghiệp biên soạn vào năm 2012. Ban biên soạn do ThS. Phạm Tố Như làm Chủ biên, ThS. Nguyễn Đức Nam làm Đồng chủ biên cùng sự tham gia của 18 thành viên chuyên môn.

Trong chương trình đào tạo nghề Công nghệ ô tô, mô đun MĐ 34 có vị trí chuyên môn chuyên sâu, được bố trí giảng dạy sau khi người học đã tích lũy đầy đủ các kiến thức từ các môn học kỹ thuật cơ sở (MH 07 đến MH 17) và các mô đun chuyên ngành tiên quyết (MĐ 18 đến MĐ 33). Mục tiêu học tập trọng tâm của giáo trình là trang bị cho người học: kiến thức phân tích yêu cầu, cấu tạo và nguyên lý hoạt động của các cụm chi tiết trong hệ thống điều hòa không khí ô tô; khả năng giải thích nguyên nhân các dạng sai hỏng kỹ thuật; năng lực sử dụng dụng cụ chuyên dùng để thực hiện quy trình tháo lắp, kiểm tra, chẩn đoán, bảo dưỡng và sửa chữa hệ thống đúng quy chuẩn an toàn.

Giáo trình có tổng thời lượng 120 giờ (gồm 30 giờ lý thuyết, 86 giờ thực hành và 4 giờ kiểm tra), được cấu trúc thành 4 bài học chính sắp xếp theo tiến trình sư phạm từ lý thuyết nhiệt động cơ sở đến các kỹ năng tác nghiệp tại xưởng. Điểm đặc sắc của tài liệu là tỷ trọng thực hành chiếm hơn 71% tổng thời lượng, tích hợp các công nghệ điều hòa ô tô thực tế như máy nén đĩa chéo, giàn nóng phụ và mạch bù ga điện tử.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương/chủ đề chính

Giáo trình phân chia nội dung thành 4 bài học với trình tự logic đi từ bản chất vật lý, cơ cấu cơ khí đến chẩn đoán sai hỏng và kỹ thuật sửa chữa:

• Bài 1: Sơ đồ cấu tạo và nguyên lý làm việc của hệ thống điều hòa không khí trên ô tô (35 giờ: 15 LT - 20 TH): Giới thiệu các chức năng cơ bản gồm làm lạnh, sưởi ấm (két sưởi nước nóng ~80°C, sưởi PTC, sưởi điện, buồng đốt trong), hút ẩm và thông gió (tự nhiên, cưỡng bức). Trình bày chi tiết lý thuyết truyền nhiệt, chu trình lạnh và cấu tạo các cụm chi tiết chính: máy nén piston đứng trục khuỷu, máy nén đĩa chéo 10 xy lanh (loại 10 PAn), máy nén cánh gạt, máy nén xoắn ốc; giàn nóng, giàn lạnh, bình hút ẩm (chất khử ẩm XH-7, XH-9); van tiết lưu nhiệt (cân bằng trong và cân bằng ngoài); ly hợp điện từ (kiểu F, G, R, P); thiết bị chống đóng băng (nhiệt điện trở, van EPR); van chân không bù không tải VSV và van xả áp suất cao (3,43–4,14 MPa).
• Bài 2: Kỹ thuật tháo – lắp hệ thống điều hòa không khí trên ô tô (35 giờ: 5 LT - 28 TH - 2 KT): Hướng dẫn công tác an toàn lao động, chuẩn bị mặt bằng xưởng, trang bị bảo hộ xe (tấm phủ sườn, phủ đầu xe, bọc vô lăng, thảm sàn). Quy định quy trình thao tác tháo và lắp các bộ phận bằng bộ dụng cụ chuyên dùng SST (mã số 07110-58060), nguyên tắc sử dụng cần cân lực kiểm soát mômen xiết bulông và quy định thay thế bắt buộc gioăng chữ O, đai ốc tự hãm.
• Bài 3: Kỹ thuật kiểm tra và chẩn đoán hệ thống điều hòa không khí trên ô tô (25 giờ: 5 LT - 20 TH): Phân tích các đặc điểm sai hỏng, hiện tượng và nguyên nhân bất thường về áp suất, nhiệt độ; phương pháp sử dụng đồng hồ đo áp suất, thiết bị kiểm tra chuyên dụng và kỹ thuật quan sát dòng bọt khí qua mắt gas.
• Bài 4: Kỹ thuật bảo dưỡng và sửa chữa hệ thống điều hòa không khí trên ô tô (25 giờ: 5 LT - 18 TH - 2 KT): Trình bày quy trình công nghệ phục hồi, bảo dưỡng định kỳ và sửa chữa thay thế các cụm chi tiết trong hệ thống làm lạnh và sưởi ấm.

+-----------------------------------------------------------------------------------+
|  TIẾN TRÌNH CẤU TRÚC MÔ ĐUN BẢO DƯỠNG & SỬA CHỮA HỆ THỐNG ĐIỀU HÒA (120 GIỜ)      |
+-----------------------------------------------------------------------------------+
|  [BÀI 1: Cấu tạo & Nguyên lý]      -> 35h (Nhiệt động học, Môi chất, Máy nén)     |
|  [BÀI 2: Kỹ thuật Tháo - Lắp]      -> 35h (An toàn xưởng, Dụng cụ SST, Cân lực)   |
|  [BÀI 3: Kiểm tra & Chẩn đoán]     -> 25h (Thiết bị đo, Đồng hồ áp suất, Mắt gas) |
|  [BÀI 4: Bảo dưỡng & Sửa chữa]     -> 25h (Quy trình phục hồi, Thay thế linh kiện)|
+-----------------------------------------------------------------------------------+

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Giáo trình thiết lập hệ thống cơ sở lý thuyết nhiệt kỹ thuật phục vụ ngành lạnh ô tô:

• Các quy luật truyền nhiệt: Phương thức dẫn nhiệt qua thành vật rắn theo công thức $Q = \frac{\lambda}{\delta} F(t_1 - t_2)$ (W); truyền nhiệt đối lưu bề mặt $Q = \alpha F(t_A - t_1)$ (W); bức xạ nhiệt $Q = C \cdot F \left[\left(\frac{T_1}{100}\right)^4 - \left(\frac{T_2}{100}\right)^4\right]$ (W); hệ thống đo lường nhiệt lượng bằng đơn vị Calorie, kJ và BTU.
• Nhiệt động lực học chuyển pha: Bản chất quá trình hấp thu nhiệt khi bay hơi và giải nhiệt khi ngưng tụ của môi chất dưới các ngưỡng áp suất khác nhau; cơ chế biến đổi nội năng khi nén tăng áp/tăng nhiệt và giãn nở giảm áp/giảm nhiệt.
• Đặc tính môi chất lạnh và dầu bôi trơn: Phân tích thông số lý hóa của môi chất CFC R-12 ($CCl_2F_2$, điểm sôi -29,8°C, nhiệt ẩn 70 BTU/lb) và môi chất thay thế HFC R-134a ($CF_3-CH_2F$, điểm sôi -26,8°C, nhiệt ẩn 77,74 BTU/lb, áp suất bay hơi 0,2 MN/m² ở 0°C và ngưng tụ 1,7 MN/m² ở >60°C). Quy định tính tương thích giữa R-134a với dầu bôi trơn tổng hợp gốc PAG, POE và vật liệu hút ẩm XH-7, XH-9.

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng kỹ thuật (Technical skills): Thao tác tháo rời, đo kiểm và lắp ráp máy nén piston đĩa chéo, cánh gạt; đấu nối đồng hồ áp suất; thu hồi và nạp ga; thay thế các chi tiết phớt làm kín cổ trục máy nén và gioăng chữ O.
• Kỹ năng phân tích (Analytical skills): Phân tích trạng thái tải nhiệt của chu trình lạnh; chẩn đoán sai hỏng thông qua sự chênh lệch áp suất đường hút/đường đẩy; đánh giá tình trạng lưu thông môi chất qua ô kính quan sát (mắt gas).
• Kỹ năng nghề nghiệp thực tế (Practical competencies): Chấp hành quy trình an toàn lao động cơ khí - nhiệt lạnh; bảo vệ khoang nội thất và thân vỏ xe khách hàng trong quá trình sửa chữa; kiểm soát mômen lực siết bằng cần cân lực theo tiêu chuẩn kỹ thuật.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Giáo trình áp dụng mô hình đào tạo theo năng lực thực hiện (Competency-Based Training), tích hợp giữa bài giảng lý thuyết chuyên đề và thực hành trực tiếp tại trạm xưởng:

• Cách tiếp cận sư phạm: Tổng thời lượng 120 giờ được phân bổ với 86 giờ thực hành (chiếm tỷ trọng áp đảo) và 30 giờ lý thuyết. Bài giảng lý thuyết trang bị bản chất nhiệt động và nguyên lý hoạt động của từng linh kiện; ngay sau đó là các giờ thực hành rèn luyện kỹ năng nhận dạng, tháo lắp trên mô hình cắt bổ và trên xe thực tế.
• Bài tập và tình huống thực hành: Giáo trình thiết kế các bài tập nhận dạng trực quan kết cấu từng dòng máy nén (piston đĩa chéo 10 PAn, cánh gạt, xoắn ốc), vị trí các van tiết lưu, cụm ly hợp từ. Học viên được phân công bài tập cá nhân và bài tập nhóm nhỏ để thực hành quy trình tháo, kiểm tra và lắp ráp hoàn chỉnh cụm chi tiết.
• Phương pháp đánh giá: Kết quả học tập được đánh giá dựa trên mức độ hoàn thành bài tập thực hành theo các tiêu chí kỹ thuật: độ chuẩn xác trong thao tác tháo lắp, việc tuân thủ quy trình công nghệ, khả năng nhận dạng chính xác hư hỏng, việc sử dụng đúng dụng cụ chuyên dùng SST và mức độ chấp hành an toàn lao động.
• Hướng dẫn tự học: Cuối mỗi bài học đều có hệ thống câu hỏi ôn tập định hướng học viên tự củng cố kiến thức (như so sánh cấu tạo các loại máy nén, giải thích chu trình 2 giàn lạnh, trình bày nguyên lý van EPR và bộ bù không tải). Học viên kết hợp nghiên cứu giáo trình với việc đối chiếu cấu tạo thực tế tại xưởng thực hành.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

Tài liệu thể hiện rõ định hướng cập nhật kỹ thuật theo tiêu chuẩn công nghiệp và các quy chuẩn quốc tế về bảo vệ môi trường:

• Cập nhật quy chuẩn môi chất lạnh quốc tế: Giáo trình làm rõ việc loại bỏ môi chất R-12 theo Công ước Montreal (quy định cắt giảm sản lượng năm 1994-1995 xuống 25% và chấm dứt sản xuất vào cuối năm 1995 do phá hủy tầng ôzôn). Toàn bộ nội dung kỹ thuật tập trung vào việc áp dụng môi chất R-134a, đi kèm sự thay đổi bắt buộc về hệ thống bôi trơn tổng hợp (PAG, POE) và chất hút ẩm tương thích (XH-7, XH-9).
• Tích hợp công nghệ cơ khí hiện đại: Trình bày chi tiết các dạng máy nén ô tô thế hệ mới như máy nén piston nằm ngang dẫn động bằng đĩa chéo 10 xi lanh (mã 10 PAn) có khả năng tự thay đổi hành trình piston theo phụ tải làm lạnh; máy nén kiểu cánh gạt hướng kính/hướng chéo; máy nén kiểu cuộn xoắn ốc. Cập nhật kết cấu giàn nóng kép tích hợp bộ điều biến làm mát phụ nhằm nâng cao hiệu suất trao đổi nhiệt.
• Tích hợp hệ thống điều khiển điện - điện tử: Phân tích cơ chế bù không tải tự động thông qua van chân không VSV trên động cơ dùng bộ chế hòa khí và điều khiển thông qua màng ngăn kết hợp hộp điều khiển động cơ (ECU) trên động cơ phun xăng điện tử EFI, ngăn chặn hiện tượng sụt công suất hoặc chết máy khi bật điều hòa.

+-------------------------------------------------------------------------------------+
|                    BẢNG SO SÁNH HAI THẾ HỆ MÔI CHẤT LẠNH Ô TÔ                       |
+----------------------+------------------------------+-------------------------------+
| THÔNG SỐ / ĐẶC TÍNH  | MÔI CHẤT LẠNH R-12 (CFC-12)  | MÔI CHẤT LẠNH R-134a (HFC)    |
+----------------------+------------------------------+-------------------------------+
| Công thức hóa học    | CCl2F2                       | CF3-CH2F                      |
| Điểm sôi             | -29,8°C (-21,7°F)            | -26,8°C (-15,2°F)             |
| Nhiệt ẩn bốc hơi     | 70 BTU/pound                 | 77,74 BTU/pound               |
| Tác động môi trường  | Phá hủy ôzôn (đã bị cấm)     | Không hại ôzôn, gây ấm địa cầu|
| Dầu bôi trơn đi kèm  | Dầu khoáng (Mineral Oil)     | Dầu tổng hợp (PAG, POE)       |
| Hạt chất khử ẩm      | Chất khử ẩm thông thường     | Zeolite XH-7, XH-9            |
| Thiết kế hệ thống    | Áp suất nén trung bình       | Áp suất cao hơn, giàn nóng lớn|
+----------------------+------------------------------+-------------------------------+

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

Giáo trình được thiết kế chuẩn hóa cho các nhóm đối tượng cụ thể trong hệ thống giáo dục nghề nghiệp và kỹ thuật ô tô:

• Sinh viên và học viên: Học viên theo học hệ Cao đẳng và Trung cấp chuyên nghiệp nghề Công nghệ ô tô. Tài liệu cung cấp toàn bộ kiến thức và kỹ năng thực hành cần thiết để hoàn thành mô đun MĐ 34.
• Điều kiện tiên quyết (Prerequisites): Người học cần hoàn thành khối lượng kiến thức của các môn học cơ sở kỹ thuật từ MH 07 đến MH 17 và các mô đun chuyên môn từ MĐ 18 đến MĐ 33, bao gồm kiến thức về nhiệt kỹ thuật, nguyên lý động cơ đốt trong, hệ thống điện - điện tử ô tô cơ bản.
• Giảng viên và cơ sở đào tạo nghề: Giảng viên sử dụng tài liệu để biên soạn giáo án lý thuyết, lập phiếu hướng dẫn thực hành xưởng và thiết lập các tiêu chí đánh giá kỹ năng nghề theo khung chương trình Tổng cục Dạy nghề ban hành.
• Kỹ thuật viên và thợ sửa chữa: Tài liệu dùng làm cẩm nang tra cứu thông số kỹ thuật, cấu tạo chi tiết các loại máy nén, hệ thống bù ga EFI, thông số van giảm áp và bảng quy trình chuẩn khi thực hiện bảo dưỡng hệ thống điều hòa ô tô tại các xưởng dịch vụ.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với đối tượng đào tạo nào?

Tài liệu được biên soạn phục vụ trực tiếp cho học viên hệ Cao đẳng và Trung cấp nghề Công nghệ ô tô, đồng thời làm tài liệu đào tạo nâng cao tay nghề cho thợ sửa chữa điện lạnh ô tô.

2. Người học cần đáp ứng kiến thức nền tảng nào trước khi học mô đun này?

Người học bắt buộc phải hoàn thành các môn học và mô đun từ MH 07 đến MH 17 và MĐ 18 đến MĐ 33 trong chương trình đào tạo, nắm vững nguyên lý động cơ đốt trong, nhiệt kỹ thuật cơ sở và hệ thống điện ô tô.

3. Giáo trình có điểm gì khác biệt so với các tài liệu lý thuyết chung?

Giáo trình thiết kế theo kết cấu mô đun tích hợp, dành 71,6% thời lượng cho thực hành; mô tả chi tiết các loại máy nén thực tế (piston đĩa chéo 10 PAn, cánh gạt, xoắn ốc), cơ cấu bù ga EFI, thiết bị chống đóng băng EPR và quy định sử dụng bộ dụng cụ chuyên dùng SST (mã 07110-58060).

4. Phương pháp tự học giáo trình như thế nào để đạt hiệu quả cao?

Học viên cần nghiên cứu song song phần lý thuyết nhiệt động với hình vẽ kết cấu; tự trả lời hệ thống câu hỏi ôn tập cuối mỗi bài; kết hợp thực hành nhận dạng linh kiện và rèn luyện kỹ năng tháo lắp bằng cần cân lực trên mô hình thực tế.

5. Tài liệu có nội dung phụ trợ nào đi kèm?

Giáo trình cung cấp bảng giải thích thuật ngữ chuyên môn ở trang 134 và danh mục tài liệu tham khảo chuyên ngành kỹ thuật ô tô ở trang 135 giúp người học tra cứu mở rộng.

---

Kết luận

Giáo trình Mô đun: Bảo dưỡng và sửa chữa hệ thống điều hòa trên ô tô (MĐ 34) là tài liệu đào tạo nghề nghiệp được chuẩn hóa theo Quyết định số 120/QĐ-TCDN của Tổng cục Dạy nghề. Giá trị cốt lõi của giáo trình nằm ở việc kết hợp chặt chẽ giữa nền tảng nhiệt động lực học với quy trình thực hành sửa chữa cơ - điện lạnh hiện đại trên xe ô tô. Với lộ trình đào tạo 120 giờ phân bổ khoa học qua 4 bài học, tài liệu cung cấp kiến thức toàn diện về môi chất R-134a, các dòng máy nén khí, thiết bị trao đổi nhiệt và mạch điều khiển điện tử phụ trợ. Hệ thống thuật ngữ chuyên môn và danh mục tài liệu tham khảo kèm theo hỗ trợ hiệu quả cho việc giảng dạy, học tập và ứng dụng thực tế trong ngành Công nghệ ô tô.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ LAO ĐỘNG - THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI TỔNG CỤC DẠY NGHỀ GIÁO TRÌNH Mô đun: Bảo dưỡng và sửa chữa hệ thống điều hòa trên ô tô NGHỀ: CÔNG NGHỆ Ô TÔ TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG (Ban hành kèm theo Quyết định số: 120/QĐ - TCDN ngày 25 tháng 02 năm 2013 của Tổng cục trưởng Tổng cục Dạy nghề) Hà Nội - 2012 1 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo nghề và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. 2 LỜI GIỚI THIỆU Trong nhiều năm gần đây tốc độ gia tăng số lượng và chủng loại ô tô ở nước ta khá nhanh. Nhiều kết cấu hiện đại đã trang bị cho ô tô nhằm thỏa mãn càng nhiều nhu cầu của người sử dụng.

Trong đó có hệ thống điều hòa ô tô giúp cho người sử dụng cảm giác thoải mái, dễ chịu khi ở trong xe. Và trong quá trình sử dụng qua thời gian sẽ khó tránh khỏi những trục trặc. Để phục vụ cho học viên học nghề và thợ sửa chữa ô tô những kiến thức cơ bản cả về lý thuyết và thực hành bảo dưỡng, sửa chữa hệ thống điều hòa. Với mong muốn đó giáo trình được biên soạn, nội dung giáo trình bao gồm bốn bài: Bài 1.

Sơ đồ cấu tạo và nguyên lý làm việc của hệ thống điều hòa không khí trên ô tô Bài 2. Kỹ thuật tháo – lắp hệ thống điều hòa không khí trên ô tô Bài 3. Kỹ thuật kiểm tra và chẩn đoán hệ thống điều hòa không khí trên ô tô Bài 4. Kỹ thuật bảo dưỡng và sửa chữa hệ thống điều hòa không khí trên ô tô Kiến thức trong giáo trình được biên soạn theo chương trình dạy nghề được Tổng cục Dạy nghề phê duyệt, sắp xếp logic từ nhiệm vụ, cấu tạo, nguyên lý hoạt động của hệ thống điều hòa đến cách phân tích các hư hỏng, phương pháp kiểm tra và quy trình thực hành sửa chữa.

Do đó người đọc có thể hiểu một cách dễ dàng. Xin trân trọng cảm ơn Tổng cục Dạy nghề, khoa Động lực trường Cao đẳng nghề Cơ khí Nông nghiệp cũng như sự giúp đỡ quý báu của đồng nghiệp đã giúp tác giả hoàn thành giáo trình này. Mặc dù đã rất cố gắng nhưng chắc chắn không tránh khỏi sai sót, tác giả rất mong nhận được ý kiến đóng góp của người đọc để lần xuất bản sau giáo trình được hoàn thiện hơn. Hà Nội, ngày….

năm 2012 Tham gia biên soạn 1 ThS. Phạm Tố Như Chủ biên 2 ThS. Nguyễn Đức Nam Đồng chủ biên 3 ThS. Hà Thanh Sơn Thành viên 4 ThS.

Vũ Quang Huy Thành viên 5 ThS. Phạm Ngọc Anh Thành viên 6 ThS. Nguyễn Thành Trung Thành viên 7 ThS. Phạm Duy Đông Thành viên 8 ThS.

Đoàn Văn Năm Thành viên 3 9 ThS. Ngô Cao Vinh Thành viên 10 ThS. Đinh Quang Vinh Thành viên 11 ThS. Hoàng Văn Thông Thành viên 12 ThS.

Hoàng Văn Ba Thành viên 13 ThS. Nguyễn Thái Sơn Thành viên 14 CN. Vũ Quang Anh Thành viên 15 ThS. Nguyễn Xuân Sơn Thành viên 16 ThS.

Lê Ngọc Viện Thành viên 17 ThS. Nguyễn Văn Thông Thành viên 18 ThS. Dương Mạnh Hà Thành viên 19 CN. Hoàng Văn Lợi Thành viên 20 CN.

Trần Văn Đô Thành viên 4 MỤC LỤC TRANG 1. Lời giới thiệu 2 2. Sơ đồ cấu tạo và nguyên lý làm việc của hệ thống 7 điều hòa không khí trên ô tô 4. Kỹ thuật tháo – lắp hệ thống điều hòa không khí 46 trên ô tô 5.

Kỹ thuật kiểm tra và chẩn đoán hệ thống điều hòa 95 không khí trên ô tô 6.