UBND TỈNH KIÊN GIANG TRƯỜNG CAO ĐẲNG KIÊN GIANG GIÁO TRÌNH (Lưu hành nội bộ) MÔ ĐUN: BẢO DƯỠNG – SỬA CHỮA HỆ THỐNG LÁI - TREO NGHỀ: CÔNG NGHỆ ÔTÔ TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG Ban hành kèm theo Quyết định số: 159/QĐ-CĐKG ngày 27 tháng 09 năm 2019 của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Kiên Giang Kiên Giang, năm 2019 i TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. ii LỜI GIỚI THIỆU Mô đun “Bảo dưỡng – Sửa chữa hệ thống Lái - Treo” là Mô đun thực hành trong chương trình đào tạo bậc cao đẳng thuộc chuyên ngành Công nghệ ô tô của Trường Cao đẳng Kiên Giang. Mô đun “Bảo dưỡng – Sửa chữa hệ thống Lái - Treo” trang bị đầy đủ những kiến thức và kỹ năng cơ bản về công tác bảo dưỡng – sửa chữa hệ thống Lái và hệ thống Treo trên ô tô.
Tài liệu đào tạo được cấu trúc gồm 2 phần, chia thành 7 bài. Cụ thề: : Phần 1: Bảo dưỡng – Sửa chữa hệ thống Lái, gồm 3 bài Phần 2: Bảo dưỡng – Sửa chữa hệ thống Treo, gồm 4 bài Nội dung của các bài thể hiện 2 phần cơ bản: + Phần lý thuyết thể hiện: Kết cấu và nguyên lý hoạt động của bộ phận, chi tiết trong hệ thống Lái và hệ thống Treo. + Phần thực hành thể hiện đầy đủ quy trình phần tháo lắp, hiện tượng hư hỏng, nguyên nhân và xử lý hư hỏng của từng bộ phận, chi tiết trong hệ thống Lái và hệ thống Treo. Đây là mô đun thực hành, chưa có giáo trình chính thức được ban hành nên tác giả tổng hợp từ nhiều nguồn tài liệu khác nhau để hoàn chỉnh tài liệu áp dụng giảng dạy thực tế tại trường.
Trong quá trình giảng dạy, tác giả sẽ tiếp tục cập nhật, điều chỉnh để tài liệu giảng dạy ngày càng hoàn thiện hơn. Cám ơn quý đồng nghiệp đã quan tâm, đóng góp nhiều ý kiến chuyên môn để tác giả hoàn thành tài liệu này. Rất mong nhận được nhiều ý kiến đóng góp của quý đồng nghiệp trong tương lai. Chân thành cảm ơn.
Kiên Giang, năm 2019 Tham gia biên soạn Chủ biên: Nguyễn Hoàng Dũng iii MỤC LỤC trang LỜI GIỚI THIỆU. ii BÀI 1: BẢO DƯỠNG – SỬA CHỮA HỆ THỐNG LÁI CƠ KHÍ. Bảo dưỡng- sửa chữa hộp lái, thước lái cơ khí. Quy trình tháo lắp- kiểm tra- sửa chữa hộp lái, thước lái cơ khí.
Bảo dưỡng – sửa chữa hộp lái, thước lái cơ khí. Bảo dưỡng sửa chữa cơ cấu dẫn động lái cơ khí. Cấu tạo cơ cấu dẫn động lái. Bảo dưỡng – sửa chữa cơ cấu dẫn động lái.
14 BÀI 2: BẢO DƯỠNG – SỬA CHỮA HỆ THỐNG LÁI TRỢ LỰC THỦY LỰC ………………………………………………………………………………… 20 1. Bảo dưỡng- sửa chữa hộp lái, thước lái trợ lực. Quy trình tháo lắp- kiểm tra- sửa chữa hộp lái, thước lại trợ lực. Bảo dưỡng- sửa chữa hộp lái, thước lái trợ lực thủy lực.
Bảo dưỡng- sửa chữa bơm trợ lực lái. Quy trình tháo lắp- kiểm tra- sửa chữa bơm trợ lực lái. Bảo dưỡng- sửa chữa bơm trợ lực lái. 32 Bài 3: BẢO DƯỠNG – SỬA CHỮA HỆ THỐNG LÁI ĐIỆN.
Bảo dưỡng- sửa chữa hệ thống lái trợ lực điện trên trục lái. Quy trình tháo lắp- kiểm tra- sửa chữa hệ thống lái trợ lực điện trên trục lái ………………………………………………………………………………… 49 1. Bảo dưỡng- sửa chữa hệ thống lái trợ lực trên trục lái. Bảo dưỡng- sửa chữa hệ thống lái trợ lực điện trên thước lái.
Quy trình tháo lắp- kiểm tra- sửa chữa hệ thống lái trợ lực điện trên thước lái ………………………………………………………………………………… 60 2. Bảo dưỡng- sửa chữa hệ thống lái trợ lực trên thước lái. 65 Bài 4: KIỂM TRA – ĐIỀU CHỈNH CÁC GÓC ĐẶT BÁNH XE DẪN HƯỚNG BẰNG THIẾT BỊ CHUYÊN DỤNG. Giới thiệu thiết bị kiểm tra các góc đặt bánh xe.
Quy trình kiểm tra – điều chỉnh các góc đặt bánh xe trên thiết bị chuyên dùng ………………………………………………………………………………… 75 BÀI 5: BẢO DƯỠNG – SỬA CHỮA HỆ THỐNG TREO ĐỘC LẬP. Quy trình bảo dưỡng- sửa chữa hệ thống treo độc lập. Bảo dưỡng- sửa chữa hệ thống treo độc lập. 83 BÀI 6: BẢO DƯỠNG – SỬA CHỮA HỆ THỐNG TREO PHỤ THUỘC.
Quy trình bảo dưỡng- sửa chữa treo phụ thuộc. Bảo dưỡng- sửa chữa hệ thống treo phụ thuộc. 89 Bài 7: BẢO DƯỠNG – SỬA CHỮA BỘ PHẬN GIẢM XÓC. Quy trình bảo dưỡng - sửa chữa bộ phận giảm sóc.
Bảo dưỡng - sửa chữa bộ phận giảm sóc. 94 TÀI LIỆU THAM KHẢO …………………………………………………….99 1 GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN Tên mô đun: Bảo dưỡng – Sửa chữa hệ thống Lái - Treo Mã mô đun: MĐ19 Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của mô đun: - Vị trí: Là mô đun chuyên ngành Cơ khí Động lực bậc cao đẳng. Được bố trí sau khi học xong các môn học đại cương; các môn học/mô đun kỹ thuật cơ sở; mô đun bảo dưỡng - sửa chữa cơ cấu trục khuỷu - thanh truyền và các chi tiết cố định; Bảo dưỡng - sửa chữa hệ thống phân phối khí - bôi trơn và hệ thống làm mát; Bảo dưỡng - sửa chữa hệ thống đánh lửa và nhiên liệu động cơ xăng; Bảo dưỡng-sửa chữa hệ thống nhiên liệu Diesel; Bảo dưỡng - sửa chữa hệ thống phun xăng điện tử; Bảo dưỡng - sửa chữa hệ thống điện ô tô; Bảo dưỡng - sửa chữa hệ thống truyền lực. - Tính chất: Là môn học thực hành, thuộc mô đun chuyên môn nghề bắt buộc.
- Ý nghĩa và vai trò của mô đun: Mô đun này là một phần không thể thiếu trong lĩnh vực ô tô, nó có ý nghĩa thiết thực và phổ biến đối với công việc sửa chữa ô tô, có ảnh hưởng quyết định đến tài sản và tính mạng con người. Mục tiêu của mô đun: - Kiến thức: + Củng cố kiến thức lý thuyết đã học về cấu tạo và nguyên lý hoạt động của các bộ phận trong hệ thống Lái và hệ thống Treo; + Trình bày được quy trình tháo lắp- kiểm tra- sửa chữa các chi tiết, cụm chi tiết trong hệ thống lái – treo; + Phân tích đúng các hiện tượng, nguyên nhân sai hỏng và trình bày đúng phương pháp kiểm tra, sửa chữa và bảo dưỡng các bộ phận trong hệ thống Lái và hệ thống Treo. - Kỹ năng: + Thành thạo các thao tác tháo lắp và các bước kiểm tra khắc phục hư hỏng của các bộ phận trong hệ thống Lái và hệ thống Treo đúng quy trình và đúng các tiêu chuẩn kỹ thuật trong sửa chữa; + Thành thạo trong việc sử dụng các dụng cụ tháo lắp, dụng cụ đo kiểm; + Đảm bảo an toàn cho người và thiết bị khi thực hiện công việc. - Năng lực tự chủ và trách nhiệm: + Giải quyết công việc độc lập; + Hướng dẫn nhóm thực hiện và chịu trách nhiệm mọi hoạt động của nhóm; + Đánh giá được kết quả thực hiện và chịu trách nhiệm kết quả công việc của nhóm.
2 Nội dung của mô đun: BÀI 1: BẢO DƯỠNG – SỬA CHỮA HỆ THỐNG LÁI CƠ KHÍ ***** Mục tiêu: Sau khi học xong bài học này, sinh viên có khả năng: - Củng cố kiến thức đã học về kết cấu và hoạt động hệ thống lái cơ khí thông dụng hiện đang bố trí trên ô tô; - Nắm rõ quy trình tháo lắp và tháo lắp đúng YCKT; - Nhận diện được hư hỏng; phân tích được nguyên nhân và đề ra giải pháp khắc phục hư hỏng đúng YCKT; - Đảm bảo an toàn cho người và thiết bị. Bảo dưỡng- sửa chữa hộp lái, thước lái cơ khí Mục tiêu: Bảo dưỡng- sửa chữa được hộp lái, thước lái cơ khí. Quy trình tháo lắp- kiểm tra- sửa chữa hộp lái, thước lái cơ khí Loại trục vít đòn quay: YÊU CẦU KỸ TT CÁC BƯỚC THỰC HIỆN DỤNG CỤ THUẬT I Tháo từ trên xe - Chắc chắn Con đội, kích chết, 1 Kê kích xe, tháo bánh xe - Tránh hư hỏng tuýp tháo bánh xe đai ốc 3 Tuýt, búa, cảo rô - Tránh hư hỏng 2 Tháo rô tuyn lái tuyn … đầu rô tuyn 3 Tháo khớp nối trục lái Cle - Chú ý làm dấu lắp ghép giữa đòn 4 Đòn quay đứng Cle, tuýp quay đứng và trục đòn quay đứng 5 Tháo bu lông bắt hộp tay lái Tuýp - Nới đều đối xứng Lấy hộp tay lái khỏi xe, vệ 6 - Sạch sẽ sinh 1. Trục đòn quay đứng; 2.
các tấm đệm điều chỉnh YÊU CẦU KỸ TT CÁC BƯỚC THỰC HIỆN DỤNG CỤ THUẬT II Tháo ra chi tiết Tháo nắp che đòn quay - Nới đều đối xứng, 1 đứng, lấy đòn quay đứng ra Cle, tuýp chú ý jont, phốt làm ngoài kín 4 - Nới đều đối xứng, Tháo nắp che trục lái, lấy 2 Cle, tuýp chú ý jont, phốt làm đệm, bạc đạn ra ngoài kín Lấy phốt làm kín trục quay 3 Cây lói, búa - Tránh hư hỏng đứng và trục lái ra ngoài 4 Vệ sinh chi tiết Dầu - Sạch sẽ II Lắp: Thực hiện ngược bước I tháo Lưu ý: - Lắp phốt đúng 1 - Lắp phốt, jont chiều, jont kín - Siết đều đối xứng 2 - Các mặt lắp ghép các mặt lắp ghép Chú ý làm dấu lắp ghép giữa 3 đòn quay đứng và trục đòn - Đúng dấu quay đứng Loại trục vít – thanh răng: 5 YÊU CẦU KỸ TT CÁC BƯỚC THỰC HIỆN DỤNG CỤ THUẬT Tháo thước tay lái từ trên I xe - Chắc chắn Con đội, kích chết, 1 Kê kích xe, tháo bánh xe - Tránh hư hỏng tuýp tháo bánh xe đai ốc Tuýt, búa, cảo rô - Tránh hư hỏng 2 Tháo rô tuyn lái tuyn … đầu rô tuyn 3 Tháo khớp nối trục lái Cle - Tránh hư hỏng Tháo ống dẫn dầu (nếu thước đai ốc 4 Cle tay lái trợ lực - Bịt kín ống dẫn dầu - Tránh hư hỏng 5 Tháo 2 giá đỡ thước tay lái Cle, Tuýt đai ốc 6 Lấy thước tay lái ra ngoài Tay Vệ sinh sạch sẽ 6 II Tháo ra chi tiết - Đánh dấu trên đai ốc hãm Vạch dấu, clê dẹt 22 - Dấu rõ ràng với thanh đòn cuối. - Tháo đai ốc hãm ra. - Tháo thanh cuối ra. 1 - Tháo bọc cao su bảo vệ Tuốc nơ vít Không làm rách thanh răng.
Lấy bọc cao su hai cạnh bọc 2 ra ngoài. cao su 7 Tháo đai giữ. Búa, Đục nhọn, dẹp Tránh hư hỏng miếng khóa 3 - Tháo đòn ngang bên, khớp clê chuyên dùng Tránh xoắn thanh cầu và vòng đệm. thước - Kẹp chặt dòn ngang lên êtô.
- Tháo khớp nối. - Đưa đệm, đòn ngang ra.