ĀY BAN NHÂN DÂN TàNH GIA LAI TR¯äNG CAO ĐÀNG GIA LAI GIÁO TRÌNH MÔN HàC: AN TOÀN ĐIàN NGHÀ: ĐIàN CÔNG NGHIàP TRÌNH Đà: CAO ĐÀNG (Ban hành kèm theo Quyết định số 943/QĐ-TCĐGL ngày 25 tháng 10 năm 2022 của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Gia Lai) Gia Lai, tháng 10 năm 2022 TUYÊN Bà BÀN QUYÀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. 1 LäI GIâI THIàU Giáo trình được xây dựng dựa trên nội dung và cấu trúc của chương trình khung môn An toàn điện nghề Điện Công Nghiệp. Nội dung giáo trình có thể đáp ứng để đào tạo cho cấp trình độ Trung cấp.
Việc biên soạn giáo trình phục vụ cho công tác đào tạo của nhà Trường, đáp ứng yêu cầu mục tiêu của chương trình khung đã ban hành. Dưới sự chỉ đạo của Ban Giám Hiệu nhà trường trong thời gian qua các giáo viên trong khoa Điện đã dành thời gian tập trung biên soạn giáo trình, cải tiến phương pháp giảng dạy nhằm tạo điều kiện cho học sinh hiểu biết kiến thức và rèn luyện kỹ năng nghề. Trong quá trình biên soạn giáo trình Khoa đã tham khảo tài liệu từ sách của các tác giả lớn, các trường Đại học và Cao đẳng trên toàn quốc. Nhóm biên soạn đã hết sức cố gắng để giáo trình đạt được chất lượng tốt nhất.
Tuy nhiên, không thể tránh khỏi thiếu sót, rất mong nhận được ý kiến đóng góp từ các đồng nghiệp, các bạn đọc để giáo trình được hoàn thiện hơn. Trân trọng cảm ơn! Gia Lai, tháng 10 năm 2022 Biên so¿n Ksor H9 Yuer 2 MĀC LĀC TRANG Lßi giới thißu 2 Mÿc lÿc 3 Giáo trình môn học 6 Bài má đầu: Khái quát chung về an toàn đißn 8 1. Khái quát về môn học An toàn đißn. Số lißu thống kê tai n¿n đißn 8 2.
Các ph°¡ng pháp phòng tránh tai n¿n về đißn. Sử dÿng các tín hißu, dấu hißu an toàn 9 2. ĐÁm bÁo khoÁng cách an toàn 10 2. Thực hißn c¡ khí hoá, tự động hoá và điều khiển từ xa 10 2.
Thực hißn kiểm nghißm thiết bị 10 3. Câu hỏi và bài tập 10 CH¯¡NG 1: CÁC BIàN PHÁP PHÒNG Hà LAO ĐàNG 12 1. Phòng chống nhiễm độc. Đăc ̣ tinh chung c甃ऀa hoa châ t độc 12 1.
Tác hai ̣của hoa châ t đôc ̣ 13 1. Cách phòng tránh nhiễm độc 14 2. Phòng chống bÿi. Đinh nghi愃̀ và phân lo¿i bÿi 15 2.
Tác hai ̣của bÿi 15 2. Cách phòng chô ng bÿi 17 3. Phòng chống cháy nổ. 18 ̣ vê cha y nổ 3.
Như뀃ng nguyên nhân gây cháy nổ và biên ̣ phap phòng chô ng. Thông gio công nghißp 22 4. Muc ̣ đich c甃ऀa thông gio công nghiêp ̣ 23 4. Các biên ̣ phap thông gio 23 4.
Loc ̣ sac ̣ h khi thÁi trong công nghiêp ̣ 24 5. Câu hỏi và bài tập 28 CH¯¡NG 2: AN TOÀN ĐIàN 29 ̣ c¡ bản vê an toan điêṇ 1. Môṭ sô khai niêm 29 1. Ành h°áng c甃ऀa dòng đißn đô i với c¡ thể con ng°ßi 29 1.
Tác dÿng nguy hiểm c甃ऀa dòng đißn đối với c¡ thể ng°ßi 29 1. Các yếu tố Ánh h°áng nghiêm trọng khi bị đißn giật 30 1. Các d¿ng tai n¿n đißn và chấn h°¡ng do dòng đißn gây ra 36 1. Các dang tai nan ̣ điên ̣ 36 1.
Các d¿ng chấn h°¡ng do dòng đißn gây ra 37 2. Tiêu chuẩn Viêt Nam ̣ về an toàn đißn 39 2. Đối với m¿ng đißn h¿ áp (U<1000) 39 2. Đối với m¿ng đißn cao áp (U>1000) 40 3.
Nguyên nhân gây ra tai n¿n đißn. Như뀃ng nguyên nhân làm cho ng°ßi bị tai n¿n đißn 41 3. Phân tích một số tr°ßng hợp tiếp xúc với m¿ng đißn 42 3. Hißn t°ợng dòng đißn rò trong đất 45 3.
Các bißn pháp s¡ cấp cứu cho n¿n nhân bị đißn giật.1 Tách nan ̣ nhân ra khỏi l°ới điên ̣ 51 4. Hô hâ p nhân tao ̣ 51 4. Xoa bop tim ngoài lô ng ng°c ̣ 52 5. Các bißn pháp bÁo vß an toàn cho ng°ßi và thiết bị khi sử dÿng đißn.
Các quy tă c chung để đÁm bÁo an toàn điên ̣ 53 5. Các biên ̣ phap vê tổ chức 53 5 5. Các biên ̣ phap k礃̀ thuât an ̣ toan điên ̣ 53 6. Lắp đặt hß thống bÁo vß an toàn.
Lă p đăṭ nô i đâ t bả o vê ̣ 55 6. Lă p đăṭ nô i trung tinh bảo vê ̣ 59 6. Lă p đăṭ chô ng set bảo vê ̣ 71 7. Câu hỏi và bài tập 74 Tài liáu tham khÁo 75 6 GIÁO TRÌNH MÔN HàC Tên môn hác: AN TOÀN ĐIàN Mã môn hác: MH 08 Vß trí, tính ch¿t, ý nghĩa và vai trò của môn hác: - Vị trí: + Môn học An toàn đißn đ°ợc bố trí học tr°ớc các mô đun chuyên môn chuyên ngành, th°ßng đ°ợc bố trí học ngay từ học kỳ I năm thứ nhất c甃ऀa ch°¡ng trình đào t¿o.
+ Môn an toàn đißn là môn học quan trọng giúp cho sinh viên tiếp thu các môn học, mô đun khác đ°ợc dễ dàng đồng thßi hỗ trợ ng°ßi học vận dÿng đ°ợc các kiến thức, k礃̀ năng đ愃̀ học phát huy đ°ợc trình độ chuyên môn c甃ऀa bÁn thân khi ra tr°ßng làm vißc. - Tính chất: Là môn học c¡ sá bắt buộc trong ch°¡ng trình đào t¿o chuyên ngành đißn. - Ý nghĩa và vai trò c甃ऀa môn học: + Giúp ng°ßi học đọc và tuân th甃ऀ các quy định về an toàn, bÁo hộ lao động. + S¡ cứu đ°ợc ng°ßi bị tai n¿n lao động, bị đißn giật, cháy bỏng + Vận hành thiết bị đißn và m¿ng đißn an toàn, phòng chô ng nguy hiể m đißn giật Māc tiêu của môn hác: - Về kiến thức: + Trình bày đ°ợc như뀃ng nguyên nhân gây ra tai n¿n, mức độ tác h¿i c甃ऀa dòng đißn, bißn pháp an toàn đißn; + Trình bày đ°ợc nguyên nhân và bißn pháp phòng chống cháy nổ.
- Về k礃̀ năng: + Sử dÿng đ°ợc các ph°¡ng tißn chống cháy + S¡ cứu đ°ợc ng°ßi bị tai n¿n lao động, bị đißn giật, cháy bỏng - Về năng lực tự ch甃ऀ và trách nhißm: Tuân th甃ऀ nghiêm ngặt các quy định về an toàn, bÁo hộ lao động. Nái dung môn hác: Thåi gian Thực Sá hành, thí Tên ch°¢ng, māc Tổng TT Lý thuy¿t nghiám, Kiểm tra sá thÁo luận, bài tập 1 Bài má đầu: Khái quát chung về an 2 2 toàn đißn 2 Ch°¡ng 1. Các bißn pháp phòng hộ 8 7 1 lao động 1. Phòng chống nhiễm độc.
Phòng chống bÿi. Phòng chống cháy nổ. Thông gio công nghißp. Một số khái nißm c¡ bÁn về an 2 toàn đißn 2.
Tiêu chuẩn Vißt Nam về an toàn 2 đißn. Nguyên nhân gây tai n¿n đißn 2 4. Các bißn pháp s¡ cấp cứu cho n¿n 4 nhân bị đißn giật. Các bißn pháp bÁo vß an toàn cho 4 ng°ßi và thiết bị khi sử dÿng đißn.
Lắp đặt hß thống bÁo vß an toàn. 4 Kiểm tra kê t thuc Cáng: 30 27 3 8 BÀI Mæ ĐÀU: KHÁI QUÁT CHUNG VÀ AN TOÀN ĐIàN Mã ch°¢ng: MH 08-00 Giãi thiáu: An toàn đißn trang bị cho sinh viên ngành Đißn công nghißp như뀃ng kiến thức c¡ bÁn về an toàn đißn; các ph°¡ng pháp vận hành thiết bị đißn và m¿ng đißn an toàn, các bißn pháp phòng chô ng nguy hiểm đißn giật. Māc tiêu: - Nêu đ°ợc sự hình thành và phát triển c甃ऀa môn học, tính chất và ứng dựng c甃ऀa môn học trong thực tiễn. - Chuẩn bị đ°ợc các công cÿ, ph°¡ng tißn, vật lißu … c¡ bÁn phÿc vÿ cho môn học.
- Rèn luyßn tính cẩn thận và ý thức trong công tác chuẩn bị. Nái dung chính: 1. Khái quát vÁ môn hác an toàn đián 1.1 An toàn đißn An toàn đißn là một hß thống các bißn pháp tổ chức và ph°¡ng tißn k礃̀ thuật để ngăn chặn các tác động co h¿i và nguy hiểm đối với con ng°ßi từ dòng đißn, hồ quang đißn, tr°ßng đißn từ và tĩnh đißn. Tất cÁ các hß thống liên quan đến đißn đều co khÁ năng gây h¿i, đißn co thể là tĩnh hay động.
Đối với đißn động là các Electron sẽ chuyển động qua một dây dẫn thông qua dây dẫn chất lißu bằng kim lo¿i. Còn tĩnh đißn sẽ là sự tích tÿ đißn trên bề mặt do tiếp xúc hoặc quá trình ma sát t¿o ra. Số lißu thống kê tai n¿n đißn a. Theo cấp đißn áp: • U f 1kV: 76,4% • U > 1kV: 23,6% b.
Theo nghề nghißp: • Thuộc ngành đißn: 42,2% • Các ngành khác: 57,8% 9 • Theo nguyên nhân tiếp xúc đißn: • Trực tiếp: 55,9% • Gián tiếp: 42,8% • Hồ quang đißn: 1,12% • Xuất hißn trong KV đißn tr°ßng m¿nh:0. Theo nguyên lứa tuổi: • D°ới 20: 14,5% • 21- 30: 51,7% • 31- 40: 21,3% Trên 40: 12,5% 2. Các ph°¢ng pháp phòng tránh tai n¿n vÁ đián 2. Sử dÿng các tín hißu, dấu hißu an toàn Tín hißu an toàn nhằm mÿc đích: - Báo tr°ớc cho ng°ßi lao động như뀃ng nguy hiểm co thể xÁy ra.
- H°ớng dẫn các thao tác cần thiết. - Nhận biết qui định về k礃̀ thuật và an toàn qua các dấu hißu qui °ớc về màu sắc, hình vẽ (biển báo chá đ°ßng…) Tín hißu an toàn có thể dùng: - Ánh sáng, màu sắc. - Âm thanh: còi chuông… - Màu s¡n, hình vẽ, chư뀃. 10 - Đồng hồ, dÿng cÿ đo l°ßng.
Yêu cầu đối với tín hißu an toàn: - Dễ nhận biết. - Độ tin cậy cao, ít nhầm lẫn. - Dễ thực hißn, phù hợp với tập quán, c¡ sá khoa học k礃̀ thuật và yêu cầu c甃ऀa tiêu chuẩn hoá. ĐÁm bÁo khoÁng cách an toàn KhoÁng cách an toàn là khoÁng không gian tối thiểu giư뀃a ng°ßi lao động và các ph°¡ng tißn, thiết bị, hoặc khoÁng cách nhỏ nhất giư뀃a chúng với nhau để không bị tác động xấu c甃ऀa các yếu tố sÁn xuất nh° khoÁng cách giư뀃a đ°ßng dây dẫn đißn đến ng°ßi, khoÁng cách giư뀃a các máy moc, khoÁng cách trong chặt cây.
Tuỳ thuộc vào quá trình công nghß, đặc điểm c甃ऀa từng lo¿i thiết bị mà qui định các khoÁng cách an toàn khác nhau. Thực hißn c¡ khí hoá, tự động hoá và điều khiển từ xa Đo là bißn pháp nhằm giÁi phong ng°ßi lao động khỏi khu vực nguy hiểm, độc h¿i. Các trang thiết bị c¡ khí hoá, tự động hoá và điều khiển từ xa thay thế con ng°ßi thực hißn các thao tác từ xa, trong điều kißn kho khăn, nguy hiểm , đồng thßi nâng cao đ°ợc năng suất lao động.