phần mở đầu, kết luận, mục lục và tài liệu tham khảo, nội dung của luận văn gồm 3 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về tổ chức giáo dục pháp luật cho sinh viên chuyên ngành mỹ thuật Chƣơng 2: Thực trạng tổ chức giáo dục pháp luật cho sinh viên chuyên ngành mỹ thuật ở Việt Nam Chƣơng 3: Phƣơng hƣớng và giải pháp giáo dục pháp luật cho sinh viên chuyên ngành mỹ thuật 5 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TỔ CHỨC GIÁO DỤC PHÁP LUẬT CHO SINH VIÊN CHUYÊN NGÀNH MỸ THUẬT 1. Quan điểm về tổ chức giáo dục pháp luật cho sinh viên chuyên chuyên ngành mỹ thuật 1. Khái niệm, đặc điểm, mục đích, vai trò của tổ chức GDPL cho sinh viên chuyên ngành mỹ thuật 1.Khái niệm tổ chức giáo dục pháp luật cho sinh chuyên ngành mỹ thuật Khái niệm giáo dục pháp luật Theo từ điển Từ và ngữ Hán – Việt “giáo dục là quá trình hoạt động có ý thức, có mục đích, có kế hoạch, có tổ chức nhằm bồi dƣỡng cho con ngƣời những phẩm chất đạo đức và những tri thức cần thiết để ngƣời ta có khả năng tham gia mọi mặt của đời sống xã hội’’[24,tr3] Theo từ điển Tiếng Việt thì “giáo dục là hoạt động nhằm tác động một cách có hệ thống đến sự phát triển tinh thần, thể chất của một đối tƣợng nào đó làm cho đối tƣợng ấy dần dần có đƣợc những phẩm chất năng lực nhƣ yêu cầu đặt ra”[23,tr394] Theo cách hiểu chung nhất về giáo dục pháp luật có hai nghĩa: + Theo nghĩa hẹp: GDPL là việc truyền bá pháp luật cho đối tƣợng nhằm nâng cao tri thức, tình cảm, niềm tin pháp luật cho đối tƣợng từ đó nâng cao ý thức tôn trọng pháp luật, nghiêm chỉnh chấp hành pháp luật của đối tƣợng. + Theo nghĩa rộng: GDPL là một khâu của hoạt động tổ chức thực hiện pháp luật, là hoạt động định hƣớng có tổ chức, có chủ định thông qua các hình thức giáo dục, thuyết phục, nêu gƣơng, nhằm mục đích hình thành ở đối 6 tƣợng tri thức pháp lý, tình cảm, và hành vi xử sự phù hợp với các đòi hỏi của hệ thống pháp luật hiện hành với các hình thức, phƣơng tiện, phƣơng pháp đặc thù.
Trong phạm vi nghiên cứu của luận văn, tác giả cho rằng: “GDPL là hoạt động có định hướng, có tổ chức, có dự định của chủ thể, GDPL tác động lên đối tượng GDPL một cách có hệ thống và thường xuyên, nhằm mục đích hình thành ở họ tri thức pháp lý, tình cảm và hành vi phù hợp với các đòi hỏi của các quy định pháp luật hiện hành”. So với các dạng giáo dục khác thì GDPL là quá trình tác động thƣờng xuyên, liên tục, lâu dài hơn chứ không phải tác động một lần của chủ thể lên đối tƣợng giáo dục. Vì thế, GDPL trở thành hoạt động thƣờng xuyên trong các hoạt động gia đình, trƣờng học, tập thể lao động, tổ chức Đảng, Nhà nƣớc và toàn xã hội. Ngƣời đƣợc giáo dục là ngƣời chịu tác động có tổ chức, có định hƣớng của các thông tin pháp luật.
Một vấn đề đặt ra là ngƣời giáo dục phải hiểu biết đƣợc trình độ, đặc điểm của ngƣời đƣợc giáo dục, biết cách truyền tải nó và phải là tấm gƣơng, là hình mẫu trong việc thực hiện pháp luật. Trên cơ sở phân tích có thể hiểu GDPL cho sinh viên trƣờng mỹ thuật là hoạt động có định hướng, có tổ chức, có chủ định của chủ thể GDPL, tác động một cách có hệ thống và thường xuyên tinh thần, nội dung pháp luật nhằm mục đích giúp cho sinh viên các trường mỹ thuật hiểu và hình thành ở họ tri thức pháp luật, tình cảm pháp lý và hành vi phù hợp với các đòi hỏi của các quy định pháp luật hiện hành. Giáo dục pháp luật với ý nghĩa là một dạng giáo dục đặc thù, có vị trí độc lập tƣơng đối, đƣợc hiểu là hoạt động cung cấp tri thức pháp luật, bồi dƣỡng tình cảm, thái độ đúng đắn với pháp luật một cách có định hƣớng, có tình cảm, có chủ định lên mỗi thành viên của xã hội, nhằm hình thành một cách bền vững ý thức pháp luật và những thói quen tích cực trong mọi hành vi ứng xử của công dân trong đời sống xã hội. 7 - Khái niệm tổ chức giáo dục pháp luật cho sinh viên các trường mỹ thuật Tổ chức đƣợc hiểu theo hai nghĩa khác nhau: + Tổ chức là một hệ thống: “Tổ chức là một cơ cấu liên kết những cá nhân trong một hệ thống nhằm thực hiện những mục tiêu của hệ thống dựa trên những nguyên tắc và quy tắc nhất định” [17,tr.
+ Tổ chức là một hoạt động quản lý: Trong bốn chức năng quản lý, tổ chức là chức năng quan trọng nhất. Tổ chức là một quá trình sắp xếp, tác động và điều khiển các nhiệm vụ và nguồn lực để đạt đƣợc mục tiêu đã đề ra [15,tr. 178] Trong luận văn này tổ chức đƣợc dùng với tƣ cách là một hoạt động quản lý. Các trƣờng mỹ thuật là một bộ phận của hệ thống giáo dục Việt Nam.
Trong thực tế giáo dục mỹ thuật đóng vai trò rất quan trọng bởi giáo dục mỹ thuật không chỉ khuyến khích sự sáng tạo của sinh viên mà còn bởi giáo dục mỹ thuật giúp phát triển đặc điểm và năng lực xã hội của sinh viên, khuyến khích sinh viên tƣ duy sáng tạo và phát triển nhận thức. Giúp các em tự do phát triển năng khiếu, tạo ra những ý tƣởng riêng, tƣ duy theo nhiều góc độ. Ngày nay cái đẹp đã trở thành một trong những nhu cầu thiết yếu của cuộc sống con ngƣời, tất cả phục vụ cho con ngƣời đều cần đẹp cả về hình thức và mầu sắc. Khi cuộc sống ngày càng đƣợc nâng cao thì cái đẹp lại càng trở lên quan trọng.
Có thể nói mỹ thuật đóng góp một phần đáng kể vào sự phát triển của nền kinh tế quốc dân. Với vai trò giúp cho sinh viên phát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và cả kỹ năng cơ bản, phát triển năng lực cá nhân, tính năng động và sáng tạo, hình thành nhân cách con ngƣời Việt Nam xã hội chủ nghĩa, xây dựng tƣ cách và trách nhiệm công dân, giáo dục thẩm mỹ có mục tiêu là phát triển năng lực, thẩm mỹ cho mỗi thành viên trong xã hội, góp phần quan trọng vào việc hình thành con ngƣời mới, sự phát triển năng lực thẩm mỹ sẽ giúp con ngƣời biết nhận thức và đánh giá, biết vận 8 động sáng tạo theo quy định cái đẹp. Giáo dục mỹ thuật nhằm đào tạo ra các thế hệ nghệ sỹ và những ngƣời chuyên làm nghề mỹ thuật giúp họ vận dụng cái đẹp vào cuộc sống hàng ngày, góp phần nâng cao năng lực quan sát, khả năng tƣ duy hình tƣợng sáng tạo, bồi dƣỡng phƣơng pháp làm việc khoa học. Nhằm hình thành ở sinh viên phẩm chất con ngƣời lao động mới đáp ứng yêu cầu đòi hỏi xã hội ngày càng cao.
Để thực hiện tốt các chức năng đó thì không chỉ có năng khiếu, sự cảm nhận tƣ duy về cái đẹp mà cần phải có cả năng lực về pháp luật. Vì vậy, sinh viên chuyên ngành mỹ thuật ở Việt Nam cần phải đƣợc GDPL một cách thƣờng xuyên, liên tục, tạo điều kiện cho họ nắm vững và tự giác chấp hành pháp luật trong quá trình học tập, trong đời sống hàng ngày và đặc biệt khi tham gia các hoạt động xã hội. Đối với sinh viên mỹ thuật thì công tác TCGDPL đƣợc coi là bộ phận của công tác giáo dục chính trị, tƣ tƣởng, nhằm xây dựng thái độ động cơ, bản lĩnh chính trị, ý thức pháp luật cho mỗi công dân. Thông qua hoạt động TCGDPL để mọi sinh viên nắm đƣợc các quy định của pháp luật, từ đó điều chỉnh hành vi xử sự của mình phù hợp với các yêu cầu của pháp luật.
Từ những đặc điểm và thực tiễn hoạt động TCGDPL trong sinh viên chuyên ngành mỹ thuật chúng ta có thể hiểu: TCGDPL cho sinh viên chuyên ngành mỹ thuật là hoạt động có tính định hướng được tổ chức chặt chẽ, khoa học theo một hệ thống thống nhất, cung cấp kiến thức pháp luật, bồi dưỡng tình cảm và hành vi hợp pháp nhằm hình thành cho sinh viên chuyên ngành mỹ thuật ý thức pháp luật, tình cảm pháp luật đúng đắn, tuân thủ pháp luật và tuyên truyền, vận động nhân dân chấp hành pháp luật. Đặc điểm sinh viên chuyên ngành mỹ thuật Sinh viên là ngƣời học tập tại các trƣờng đại học, cao đẳng. Ở đó họ đƣợc truyền đạt kiến thức một cách bài bản về một ngành nghề nhất định. Sau thời gian đào tạo họ đƣợc cấp bằng và đƣợc xã hội công nhận thông qua bằng cấp của mình.
Có thể hiểu sinh viên chuyên ngành mỹ thuật là những ngƣời 9 đang học tập, nghiên cứu khoa học và sáng tác mỹ thuật tại các trƣờng đại học, cao đẳng. Trong hệ thống các trƣờng mỹ thuật thì các trƣờng đại học là nơi trực tiếp đào tạo bồi dƣỡng nguồn nhân lực mỹ thuật đáp ứng yêu cầu của thời đại: cung cấp nguồn nhân lực có trình độ đại học, sau đại học chất lƣợng cao cho sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nƣớc và hội nhập quốc tế. Sau khi ra trƣờng họ sẽ trở thành những ngƣời họa sỹ làm việc trong các cơ quan tổ chức của xã hội, hoặc hoạt động tự do. Họ luôn phải tuân thủ pháp luật của Nhà nƣớc.
Vì vậy, ngay khi còn ngồi trên ghế nhà trƣờng sinh viên khối ngành này cần đƣợc giáo dục ý thức pháp luật, thái độ tích cực, chủ động trong thực hiện, chấp hành các quy định của pháp luật. Từ khái niệm sinh viên các trƣờng mỹ thuật nhƣ trên, xét dƣới góc độ đối tƣợng để giáo dục pháp luật thì sinh viên các trƣờng mỹ thuật là một bộ phận của sinh viên nói chung và có các đặc điểm cơ bản sau: Một là, sinh viên hầu hết có động cơ học tập, rèn luyện đúng đắn và xu hƣớng nghề nghiệp rõ ràng, có khả năng nhận thức nhanh. Để đƣợc học tập, rèn luyện tại các trƣờng mỹ thuật mỗi sinh viên phải trải qua sự lỗ lực phấn đấu, đƣợc lựa trọn và trải qua thi tuyển nghiêm túc, chặt chẽ. Những thí sinh có đủ điểm trúng tuyển đƣợc gọi nhập học và đƣợc công nhận là sinh viên theo mô hình mục tiêu đào tạo của từng trƣờng.
Sinh viên nhận thức đầy đủ giá trị của sự phấn đấu của bản thân, từ đó xây dựng động cơ, thái độ trách nhiệm học tập, rèn luyện đúng đắn, xác định xu hƣớng nghề nghiệp rõ ràng, mong muốn góp sức xây dựng quê hƣơng đất nƣớc.