đặt vấn đề khác nhau như sau: - Quan điểm thứ nhất: Xem xét kỹ năng nghiêng về mặt kỹ thuật của thao tác, hành động.Covaliop, Trần Trọng Thuỷ… - Quan điểm thứ hai: Xem xét kỹ năng nghiêng về năng lực của con người. Levitov, Vũ Dũng, Huỳnh Văn Sơn, Đặng Thành Hưng Từ các quan điểm trên chúng tôi cho rằng: Kỹ năng là khả năng vận dụng tri thức, kinh nghiệm một cách linh hoạt để để giải quyết vấn đề một cách hợp lí trong những điều kiện phù hợp. Kỹ năng tự bảo vệ Khi nói đến thuật ngữ “tự bảo vệ” thông thường người ta thường liên tưởng đến việc một cá nhân nào đó có thể đang gặp nguy hiểm đe dọa đến sự an toàn, sinh mạng và họ phải nghĩ đến việc dùng cách thức nào đó chẳng hạn như: kêu cứu, võ thuật,… để chống trả, ứng phó với những tình huống khó khăn đó. Nói cách khác, “tự bảo vệ” nghĩa là chủ thể hay cá nhân nào đó cần có những kiến thức, những cách ứng xử phù hợp nhất trong những hoàn cảnh nhất định để tự bảo vệ lấy bản thân.
Những thuật ngữ gần nghĩa với kỹ năng tự bảo vệ: * Kỹ năng thoát hiểm * Kỹ năng sinh tồn * Kỹ năng sống còn * Kỹ năng ứng phó với tình huống nguy hiểm * Kỹ năng ứng phó với tình huống khẩn cấp * Kỹ năng tự vệ Theo từ điển Tiếng Việt tự bảo vệ có nghĩa là: Tự che chở, tự bảo vệ lấy mình, tự mình giữ lấy mình, chống lại sự xâm hại của kẻ khác. Như vậy, “giữ an toàn” và “tự bảo vệ” đều cùng mục đích là đem lại sự an toàn cho cá nhân nào đó. Vì vậy, chúng tôi cho rằng: “Kỹ năng tự bảo vệ là khả năng con người vận dụng những kiến thức để nhận diện đồng thời biết cách ứng phó được trước các tình huống bất lợi, những hoàn cảnh nguy hiểmcó thể xảy đến để bản thân được an toàn”. Từ khái niệm kĩ năng tự bảo vệ, chúng tôi xác định khái niệm giáo dục kĩ năng tự bảo vệ cho trẻ 5-6 tuổi như sau: Giáo dục kĩ năng tự bảo vệ cho trẻ 5-6 tuổi là quá trình tác động có mục đích, có kế hoạch của nhà giáo dục đối với trẻ 5-6 tuổi nhằm thực hiện có kết quả một hoạt động tự bảo vệ bằng cách vận dụng những tri thức, kinh nghiệm đã có của cá nhân một cách hợp lí, linh hoạt vào các tình huống khác nhau để đạt được mục tiêu giữ cho bản thân được an toàn về thể chất và tinh thần.
Hoạt động trải nghiệm của trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non a. Hoạt động trải nghiệm Để hiểu được khái niệm HĐTN, cần xuất phát từ hai thuật ngữ “hoạt động”, “trải nghiệm” và mối quan hệ qua lại giữa chúng, tuy nhiên nó cũng không phải là phép cộng đơn giản của hai thuật ngữ này bởi trong mỗi hoạt động có mục đích, có tổ chức nhằm hình thành phẩm chất, năng lực người học đã có yếu tố trải nghiệm và trong trải nghiệm bao giờ cũng hướng tới sáng tạo, mới được gọi là HĐTN. Theo Từ điển Tiếng 8 Việt thì trải có nghĩa là đã từng qua, từng biết, từng chịu đựng; còn nghiệm có nghĩa là kinh qua thực tế nhận thấy điều nào đó là đúng. Từ quan niệm của một số nhà nghiên cứu, ta thấy HĐTN dù được diễn đạt bằng nhiều cách khác nhau nhưng đều thống nhất ở một điểm coi HĐTN là HĐGD, HĐTN được tổ chức theo phương thức trải nghiệm nhằm góp phần phát triển toàn diện phẩm chất, năng lực và nhân cách học sinh.
Trên cơ sở tìm hiểu khái niệm từ các góc độ nghiên cứu khác nhau về HĐTN, chúng tôi quan niệm về HĐTN: “HĐTN là HĐGD, trong đó nội dung và cách thức tổ chức tạo điều kiện cho từng HS được trực tiếp tham gia vào các hoạt động thực tiễn. Học sinh được trải nghiệm bằng việc huy động kinh nghiệm sống và kiến thức nền đã có vào các tình huống học tập nhằm tìm kiếm tri thức, hình thành kĩ năng và phát triển các phẩm chất, năng lực của HS”. Từ việc xem xét khái niệm trải nghiệm và các phân tích nêu trên có thể hiểu, Hoạt động trải nghiệm của trẻ 5-6 tuổi là là hoạt động giáo dục, trong đó giáo viên là người thiết kế, tổ chức, hướng dẫn các hoạt động để trẻ được tham gia, tiếp xúc trực tiếp với các sự vật, hiện tượng và các hoạt động thực tiễn khác nhau của môi trường xung quanh, qua đó chiếm lĩnh kiến thức, hình thành thái độ và hành vi. Hoạt động trải nghiệm của trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non Hoạt động trải nghiệm của trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non là hoạt động giáo dục trong đó giáo viên tiến hành thiết kế, tổ chức, hướng dẫn các hoạt động dựa trên chương trình học để trẻ 5-6 tuổi được tham gia, tiếp xúc trực tiếp với các sự vật, hiện tượng và các hoạt động thực tiễn khác nhau của môi trường xung quanh, qua đó chiếm lĩnh kiến thức, hình thành thái độ và hành vi phù hợp với nền giáo dục.
Giáo dục kỹ năng tự bảo vệ cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động trải nghiệm ở trường mầm non Kĩ năng tự bảo vệ của trẻ được hình thành gắn liền với các tình huống thực tiễn và xuất phát từ thực tiễn. Chỉ khi xuất hiện tình huống, trẻ mới có phản xạ về hành động bảo vệ bản thân mình dựa trên kinh nghiệm sẵn có. Vì vậy, nếu trẻ được tiếp xúc thường xuyên với môi trường xung quanh, kinh nghiệm của trẻ sẽ được củng cố và có điều kiện để rút ra thêm các kinh nghiệm mới và bài học vận dụng trong các tình huống tương tự của cuộc sống. Giáo dục kĩ năng tự bảo vệ cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động trải nghiệm là một hoạt động giáo dục đem lại hiệu quả cao, giúp trẻ dễ dàng gắn lí luận với thực tiễn, đảm bảo cho kĩ năng vừa có tính bền vững, vừa có tính thích nghi cao với môi trường.
Từ đó, tôi cho rằng, giáo dục kĩ năng tự bảo vệ cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động trải nghiệm ở trường mầm non quốc tế là hoạt động giáo dục trong đó giáo viên tiến hành thiết kế, tổ chức, hướng dẫn các hoạt động dựa trên chương trình học để trẻ 5-6 tuổi được tham gia, tiếp xúc trực tiếp với các sự vật, hiện tượng và các hoạt động thực tiễn khác nhau của môi trường xung quanh nhằm thực hiện có kết quả hoạt động tự bảo vệ một cách hợp lí, linh hoạt để giữ cho bản thân được an toàn về thể chất và 9 tinh thần Khái niệm trên cho thấy: Giáo viên là người tổ chức hoạt động, người điều khiển, theo dõi, tạo môi trường, tình huống, giúp đỡ, khuyến khích, động viên trẻ cố gắng, nỗ lực thực hiện các nhiệm vụ đã đặt ra theo mục đích của hoạt động. Trẻ là người trực tiếp tham gia, tiếp xúc với các sự vật, hiện tượng và các hoạt động thực tiễn khác nhau của môi trường xung quanh để phát hiện tình huống và xử lí tình huống dưới sự giúp đỡ của giáo viên. Kĩ năng tự bảo vệ của trẻ được hình thành và rèn luyện khi trẻ nhận diện được các tình huống bất lợi, những hoàn cảnh nguy hiểm xảy đến trong hoạt động trải nghiệm. Đặc điểm phát triển của trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi 1.
Hoạt động học tập của trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi tại trường mầm non Trẻ có thể thực hiện các vận động toàn thân, hoặc làm các động tác phức tạp hơn như nhảy dây, chơi đánh cầu, leo trèo… Vận động tinh ngày càng được hoàn thiện. Hoạt động học tập ở trẻ 5 - 6 tuổi theo xu hướng "Học mà chơi, chơi mà học". Các nội dung học vừa nhẹ nhàng, vừa hấp dẫn trẻ, đối tượng của giờ học là những kiến thức rất cụ thể, trực quan sinh động. Những chức năng tâm lý diễn ra trong một giờ học giống như tiết học ở lớp một, học sinh phải chú ý nghe cô hướng dẫn, giảng giải, phải sử dụng các hình thức nhớ, các thao tác tư duy diễn ra theo yêu cầu của tiết học.
Ý thức được huy động đến mức tối đa để hiểu bài. Quan hệ bạn bè trong khi "Học mà chơi" cũng được thiết lập gần như quan hệ bạn bè ở lớp một, quan hệ cô và trẻ cũng tương tự như cô giáo và học sinh ở lớp một nghĩa là cô có thể đứng "giảng bài" nhưng cũng có thể ngồi cùng trẻ để giải thích, phân tích chứng minh. Ngôn ngữ của cô vừa mạch lạc, rõ ràng vừa diễn cảm. Sự phát triển chú ý của trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi tại trường mầm non Trẻ hứng thú, yêu thích, say mê khám phá với những điều mới lạ trong thế giới xung quanh.
Khả năng chú ý có chủ định của trẻ đã được phát triển, trẻ biết hướng ý thức của mình vào các đối tượng cần cho các hoạt động. Trẻ có khả năng chú ý có chủ định từ 37 - 51 phút, đối tượng chú ý hấp dẫn, nhiều thay đổi, kích thích được sự tò mò, ham hiểu biết của trẻ. Trẻ có thể hướng sự chú ý của mình vào hai hoặc ba đối tượng cùng một lúc, tuy nhiên thời gian phân phối chú ý chưa bền vững, trẻ dễ bị dao động bởi các yếu tố xung quanh. Di chuyển chú ý của trẻ nhanh, nếu sự hướng dẫn di chuyển tốt.
Sự phát triển tư duy của trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi tại trường mầm non Mức độ chủ định các quá trình tâm lý rõ ràng hơn, có ý thức hơn; Tính mục đích hình thành và phát triển ở mức độ cao hơn; Độ nhạy cảm của các giác quan được tinh nhạy hơn; Khả năng kiềm chế các phản ứng tâm lý được phát triển. Sự phát triển tư 10 duy ở độ tuổi này diễn ra mạnh mẽ. Trẻ có thể thiết lập nhanh chóng các mối quan hệ giữa các sự kiện, hiện tượng, thông tin giữa mới và cũ, gần và xa. Trẻ đã biết phân tích tổng hợp không chỉ dừng lại ở đồ vật, hình ảnh mà ngay cả từ ngữ.
Tư duy của trẻ dần dần mất đi tính duy kỷ, tiến dần đến khách quan, hiện thực hơn. Ở trẻ 5 - 6 tuổi phát triển cả 3 loại tư duy, tư duy hành động trực quan vẫn chiếm ưu thế. Tuy nhiên do nhiệm vụ hoạt động mà cả loại tư duy hình ảnh trực quan, tư duy trừu tượng dược phát triển ở trẻ. Loại tư duy này giúp trẻ đến gần với hiện thực khách quan.