Mở đầu cho trang sử oanh liệt đó là cuộc khởi nghĩa của Hai Bà Trưng, Bà Triệu, Lý Nam Đế…, tiếp theo là 8 thế kỉ của phong kiến Việt Nam với 8 lần chiến đấu và chiến thắng giặc ngoại xâm. Rồi đến thời cận đại, hiện đại, chủ nghĩa anh hùng cách mạng, lòng yêu nước, ý chí quật cường ấy lại được thổi bùng lên thành ngọn lửa, tạo nên sức mạnh to lớn để chúng ta chiến thắng hai kẻ thù xâm lược mạnh nhất lúc bấy giờ là thực dân Pháp và đế quốc Mỹ. GS, TS Tinpho – học viện nghiên cứu không quân Mỹ, trong một bài viết về chiến tranh của Mỹ ở Việt Nam trước đây đã khẳng định: máy bay cực kì hiện đại của chúng ta (Mỹ) đã vấp phải một cơn gió ngang cực mạnh, bị cơn gió ngang đó quật đổ xuống. Cơn gió ngang đó là những giá tri văn hóa lâu đời của dân tộc Việt Nam.
Trên cơ sở cội nguồn và những nội dung đó, đặt trong hoàn cảnh lịch sử mới hiện nay, lòng yêu nước đã phát triển theo những nội dung mới để phù hợp hơn và đáp ứng được những yêu cầu, đòi hỏi đặt ra. Nếu trong chiến tranh, yêu nước là xung phong ra tuyến đầu đánh giặc, là “quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh” thì hôm nay yêu nước là dũng cảm đối đầu với những thách 17 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com thức lớn, tận dụng những cơ hội lớn để tiến công vào mặt trận khoa học kĩ thuật và công nghệ, vượt qua khó khăn để năng cao chuyên môn nghiệp vụ, đem tri thức của mình để phục vụ đất nước, khắc phục nghèo nàn, lạc hậu. Yêu nước ngày nay, trước hết là xây dựng cho mình một lý tưởng sống tốt đẹp, vững vàng. Lý tưởng vừa là mục tiêu cao cả mà con người hướng tới, vừa là động lực thôi thúc con người hành động.
Lý tưởng sống ở đây là lý tưởng độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, là lý tưởng mọi người vì mình, mình vì mọi người, là lý tưởng mà hạnh phúc của mỗi cá nhân được gắn kết chặt chẽ trong hạnh phúc của cộng đồng, xã hội. Yêu nước ngày nay là cố gắng học tập tốt, rèn luyện tốt, lựa chọn ngành nghề phù hợp với bản thân để gắn bó và cống hiến. Yêu nước là lao động tích cực, làm giàu chính đáng và thậm chí yêu nước ngày nay là phải giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt Yêu nước ngày nay còn là yêu chuộng hòa bình, yêu nhân dân, Tổ quốc, dân tộc. Yêu nước ngày nay là giữ gìn môi trường xanh – sạch – đẹp.
biết phê phán, đấu tranh loại bỏ cái xấu, cái lạc hậu, ủng hộ cái mới, cái tiến bộ và phù hợp. Yêu nước ngày nay luôn đòi hỏi phải hoàn thành tốt nghĩa vụ của mình. Tự học tập, rèn luyên, trau dồi phẩm chất đạo đức. Yêu nước bằng những việc làm thiết thực như: thực hiện đúng pháp luật, không để bị dụ dỗ lôi kéo tham gia bạo động gây mất trật tự an toàn xã hội, gây tổn hại đến lợi ích cá nhân và đất nước.
Yêu nước là luôn giữ hình ảnh đẹp về đất nước và con người Việt Nam trong mắt của bạn bè quốc tế. Thứ hai, tinh thần đoàn kết và ý thức cộng đồng sâu sắc Đây là một giá trị đạo đức truyền thống tiêu biểu của dân tộc ta. Dân tộc Việt Nam luôn xem đoàn kết và ý thức cộng đồng là sức mạnh làm nên mọi 18 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com thắng lợi của dân tộc. Tinh thần đó là sản phẩm đặc thù của dân tộc ta trong quá trình khai thác tự nhiên, mở mang bờ cõi và đấu tranh giữ nước.
Tinh thần đoàn kết, ý thức cộng đồng thể hiện trong kết cấu bền chặt cá nhân – gia đình – làng – nước của xã hội Việt Nam. Trong lao động sản xuất, muốn chiến thắng thiên tai, người nông dân phải đoàn kết chặt chẽ với nhau, phải lấy cái lợi chung ra xem xét và đặt lên hàng đầu. Trong cuộc sống, họ phải đoàn kết giúp đỡ nhau “buôn có bạn, bán có phường”, “cùng hội, cùng phường”…Trong gia đình người Việt Nam, mỗi thành viên luôn quan tâm xây dựng mối quan hệ đoàn kết giữa cha mẹ với con cái, anh chị em với nhau. Đoàn kết trong dòng họ cũng vậy.
Khi một gia đình gặp khó khăn thì sự giúp đỡ trước hết thuộc về anh em, họ hàng. Đoàn kết cũng là một truyền thống của làng xã Việt Nam. Mỗi làng có một ngôi đình thờ thành hoàng, thờ những người có công với dân với nước. Đây cũng là nơi biểu trưng cho tình đoàn kết của mỗi làng, xã.
Tinh thần đoàn kết của người Việt Nam là đoàn kết trên dưới, cùng nhau đánh giặc: “Nhân dân bốn cõi một nhà dựng cần trúc ngọn cờ phấp phới Tướng sĩ một lòng phụ tử hòa nước sông chén rượu ngọt ngào” Chính yếu tố ấy đã tạo nên sức mạnh giúp các triều đại phong kiến Việt Nam chiến thắng kẻ thù xâm lược. Thời hiện đại, trong cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc, Đảng cộng sản Việt Nam luôn đoàn kết thống nhất từ đó xây dựng được mặt trận dân tộc thống nhất, xây dựng được khối đại đoàn kết dân tộc – khối đại đoàn kết chưa từng có trong lịch sử Việt Nam để đánh bại những tên xâm lược mạnh nhất, hung bạo nhất. Trong bản di chúc lịch sử, chủ tịch Hồ Chí Minh đã viết: “nhờ đoàn kết chặt chẽ, một lòng một dạ phục vụ giai cấp, phục vụ nhân dân , phục vụ Tổ quốc, cho nên từ ngày thành lập đến nay, Đảng ta đã đoàn kết, tổ chức lãnh đạo nhân dân ta hang hái đấu tranh tiến từ thắng lợi này đến thắng lợi 19 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Đoàn kết là một truyền thống cực kì quý báu của Đảng và của dân ta” [59; 621-622] Tổng kết lịch sử giữ nước của dân tộc, Người cũng viết: “lúc nào dân ta đoàn kết muôn người như một thì nước ta độc lập, tự do.
Trái lại, lúc nào dân ta không đoàn kết thì bị nước ngoài xâm lấn” [59; 594]. Ở đây, cũng xin trích dẫn ý kiến của nguyên bộ trưởng quốc phòng Mỹ trong thời kì chiến tranh Việt Nam Mc Namara trong cuốn “Tấn thảm kịch và những bài học về Việt Nam”, ông viết: “sức mạnh sâu thẳm nhất của một dân tộc không nằm ở mũi nhọn quân sự, mà ở sự đoàn kết của họ”. Ngày nay, truyền thống đoàn kết của dân tộc đang tiếp tục được mở rộng, củng cố và tăng cường. Nhưng truyền thống ấy cũng đang đứng trước những thách thức không thể xem thường.
Các thế lực thù địch trong và ngoài nước đã và đang khai thác những thiếu sót và yếu kém của ta hòng phá hoại khối đại đoàn kết dân tộc, gây mất ổn định chính trị, xã hội. Vì vậy, đoàn kết dân tộc trên nền tảng liên minh giai cấp công – nông – trí thức dưới sự lãnh đạo của Đảng thực sự là nguồn sức mạnh để chúng ta vượt qua mọi khó khăn, thử thách hiện nay. Đồng thời, phát huy bài học: kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, chủ nghĩa yêu nước với chủ nghĩa quốc tế theo tư tưởng Hồ Chí Minh luôn luôn có ý nghĩa vô cùng to lớn. Thấm nhuần tư tưởng Hồ Chí Minh và vận dụng vào thực tiễn hiện nay, Đảng ta nhấn mạnh: “đại đoàn kết toàn dân tộc là đường lối chiến lược của cách mạng Việt Nam, là động lực chủ yếu và là nhân tố có ý nghĩa quyết định đảm bảo thắng lợi của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc” [18; 14].
Thứ ba, tinh thần cần cù, sáng tạo trong lao động Đây là một giá trị đạo đức có từ bao đời của dân tộc Việt Nam. Nó được hình thành trong điều kiện tự nhiên, xã hội vô cùng khó khăn và khắc ngiệt từ buổi đầu dựng nước và giữ nước. Vì vậy, người dân vừa phải lao động tự nuôi mình, nuôi gia đình, gồng sức chống thiên tai, vừa phải sản xuất ra lương thực, thực phẩm phục vụ cho chiến trường. Trong hoàn cảnh đó, người nông 20 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com dân không thể không cần cù, chịu khó.
Chính trong những điều kiện khó khăn gian khổ ấy, sức sáng tạo của con người lại không ngừng phát triển, những kinh nghiệm sản xuất không ngừng được đúc kết. Cũng nhờ đức tính này mà người dân Việt Nam đã lợi dụng thiên nhiên để sáng tạo ra nhiều cách đánh giặc như lợi dụng thủy triều, dùng ong vò vẽ, dùng bẫy đá hầm chông… Cần cù chịu khó là một chuẩn mực đạo đức của người Việt Nam. Người có phẩm chất này được mọi người tôn trọng, đề cao, điều này cũng giải thích vì sao cuộc sống của họ không khó khăn như của người khác Tinh thần lao động sáng tạo, cần cù, chịu khó đã phát huy tác dụng lớn trong các cuộc kháng chiến trường kì của dân tộc với những phong trào: “ba đảm đang”, “ba sẵn sang”, với quyết tâm: “thóc không thiếu một cân, quân không thiếu một người”… đóng góp sức người, sức của chi viện cho tiền tuyến đánh giặc. Ngày nay, khi cả thế giới chuyển mình trong xu thế hội nhập thì giá trị đạo đức truyền thống này cần phải được bảo lưu, thay đổi và phát triển cho phù hợp với xu thế.
Cạnh tranh trên thị trường không chỉ đòi hỏi cần cù theo kiểu: “một nắng hai sương” mà phải gắn với yêu cầu nâng cao hiệu quả kinh tế - xã hội trong các hoạt động của con người. Phát huy cao độ tinh thần cần cù, sáng tạo trong lao động, tiếp thu và ứng dụng có hiệu quả những thành tựu của khoa học và công nghệ hiện đại vào sản xuất, nâng cao năng suất lao động, làm ra nhiều của cải vật chất, làm giàu cho mình và cho xã hội. Thứ tư, lòng nhân ái, yêu thương con người Có thể nói đặc trưng bao trùm nhất trong văn hóa Việt Nam là tình yêu thương con người, tôn trọng cuộc sống và đề cao giá trị nhân phẩm con người. Người Việt Nam luôn coi trọng mối quan hệ cá nhân – gia đình – dòng họ - làng xóm – cộng đồng, dân tộc.
Sống có nghĩa, có tình đã trở thành nguyên tắc đạo đức, chuẩn mực, giá trị đạo đức của con người Việt Nam. 21 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.