Chương 1 NHUNG VAN DE LÝ LUẬN VA THỰC TRẠNG GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ CHO QUẦN NHÂN CHUYÊN NGHIỆP Ở HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ, BO QUOC PHONG 1. Những van đề lý luận về giáo dục chính tri cho quân nhân chuyên nghiệp ở Học viện Chính trị, Bộ Quốc phòng 1. Quan niệm về giáo dục chính trị và giáo dục chính trị cho quân nhân chuyên nghiệp * Giáo dục chính trị Giáo dục là hoạt động truyền thụ những tri thức và kinh nghiệm, rèn luyện kỹ năng và lỗi sống, bồi dưỡng tư tưởng và đạo đức cần thiết cho đối tượng, giúp hình thành và phát triển năng lực, phẩm chất, nhân cách phù hợp với mục đích, mục tiêu, chuẩn bị cho đối tượng tham gia lao động sản xuất và đời sống xã hội. Theo Từ điển tiếng Việt: “Gido duc là hoạt động nhằm tác động một cách có hệ thong đến sự phát triển tinh than, thé chất của một đối tượng nào đó, làm cho đối tượng ấy dan dan có những phẩm chất năng lực như yêu cẩu dé ra” [51].
Còn theo Từ điển Công tác Đảng, công tác chính trị: “GDCT - tu tưởng là một nội dung, hình thức cua công tác tu tưởng- văn hóa, cua Công tác Đảng, công tác chính trị trong Quân đội nhằm nâng cao trình độ nhận thức, trình độ giác ngộ cách mạng, xây dựng phẩm chất chính trị, phẩm chất đạo đức, nâng cao năng lực công tác, chấp hành nghiêm mọi đường lối, chính sách của Dang, pháp luật cua Nhà nước, ky luật cua Quân đội, hoàn thành thắng lợi mọi nhiệm vụ được giao ”[46]. Vậy GDCT là một nội dung, hình thức của công tác tư tưởng của Đảng và CTĐ,CTCT trong Quân đội, có nội dung chủ yếu là truyền bá lý luận chủ nghĩa Mác - Lénin, tư tưởng Hồ Chí Minh; đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước nhằm hình thành thế giới quan, phương pháp luận khoa học, nâng cao bản lĩnh chính trị, xây dựng, củng cố niềm tin và nâng cao năng lực hoạt động thực tiễn cho cán bộ, chiến sĩ, công nhân viên, đáp ứng yêu cầu thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao. Trong các học viện thuộc BỌP, GDCT cho QNCN thực hiện theo “Quy chế giáo dục chính tri trong Quân đội Nhân 12 dân và Dân quân tự vệ”, do Tổng cục Chính trị quy định nhằm bồi dưỡng những vấn đề cơ bản về chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và những quan điểm, chủ trương mới trong đường lối của Đảng được xác định qua các kỳ đại hội. Với cách tiếp cận như trên, có thé quan niệm: GDCT ở don vị cơ sở trong Quân đội là hoạt động có mục đích, có tô chức của các chủ thể nhằm trang bị cho quân nhân những van dé cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lénin, tư trởng Hồ Chí Minh, đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, truyền thống của dân tộc, của Dang, Quân đội, nhiệm vụ của đơn vị, góp phan bôi dưỡng, nâng cao trình độ giác ngộ chính trị, bản lĩnh chính trị vững vàng, niềm tin, ý chí quyết tâm cao, động cơ nghề nghiệp đúng đắn, xây dựng nhân cách quân nhân cách mạng, xây dựng tổ chức dang TSVM, đơn vị VMTD thực hiện thắng lợi mọi nhiệm vụ được giao or những giai đoạn lịch sử nhất định.
Giáo dục chính trị cho quân nhân ở các đơn vị thuộc BỌP là một nội dung trong hoạt động lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, tô chức đảng, cán bộ chủ trì, hướng dẫn của cơ quan chính trị đơn vị nhằm trang bị thế giới quan, phương pháp luận khoa học; nâng cao sự hiểu biết và trình độ lý luận chính tri, xây dung niềm tin, ý chí, trách nhiệm, kiên định mục tiêu, lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; giúp họ quán triệt sâu sắc đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật Nhà nước, nhiệm vụ cách mạng, nhiệm vụ quân đội, nhiệm vụ của đơn vị và chức trách, nhiệm vụ của bản thân; có ý chí quyết tâm cao, sẵn sàng nhận và hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao. Chủ thé tiến hành công tác giáo dục chính trị là tổ chức dang, chi huy, các tổ chức quần chúng và mọi cán bộ, đảng viên, trước hết là bí thư cấp ủy, chính ủy, chính trị viên, người chỉ huy, cơ quan chính tri, cán bộ chính tri các cấp. Nội dung GDCT cho quân nhân ở các đơn vị thuộc BQP, bao gồm những vấn đề: Trang bị những kiến thức cơ bản nhất, cốt lõi nhất về chủ nghĩa Mác - Lénin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối quan điểm, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; tình hình nhiệm vụ cách mạng, nhiệm vụ quân sự, quốc phòng, nhiệm vụ của Quân đội, đơn vị và địa phương; giáo dục làm rõ về đối tượng, đôi tác của cách mạng Việt Nam, bản chât, âm mưu, thủ đoạn của các thê lực 13 thù địch, ý thức cảnh giác cách mạng; giáo dục chủ nghĩa yêu nước xã hội chủ nghĩa, lịch sử, truyền thống, bản sắc văn hoá của dân tộc, truyền thống cách mạng vẻ vang của Đảng, Quân đội, đơn vị và địa phương; giáo dục pháp luật của Nhà nước, kỷ luật của Quân đội, nội dung xứng danh “Bộ đội Cụ Hồ”; giáo dục tinh thần đoàn kết, dân chủ, phâm chất đạo đức, lối sống của người quân nhân cách mạng; đồng thời trang bị những kiến thức cần thiết về kinh tế, khoa học, văn hoá, xã hội và kỹ năng sống, bảo đảm cho quân nhân có phẩm chất chính trị, đạo đức cách mạng, năng lực công tác đáp ứng yêu cầu thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao; góp phần xây dựng tô chức đảng TSVM, xây dựng đơn vị VMTD thực hiện thăng lợi mọi nhiệm vụ. Giáo dục chính tri mang tính lịch sử, cu thé tức là ở các giai đoạn khác nhau, đơn vị khác nhau, đối tượng khác nhau, nhiệm vụ khác nhau thì công tác giáo dục chính trị cũng khác nhau.
Tức là phải căn cứ vào tình hình nhiệm vụ và từng giai đoạn để xác định mục đích, nội dung, phương pháp cho phù hợp. mỗi đối tượng quân nhân cũng phải có mục đích, nội dung, phương pháp giáo dục khác nhau. Đối trong QNCN đa dạng về thành phần, trình độ học vấn, nhận thức, môi trường công tác tại các đơn vi cơ sở. do đó phải có nội dung, phương pháp giáo dục cho phù hợp.
* Giáo dục chính trị cho quân nhân chuyên nghiệp Quân nhân chuyên nghiệp là lực lượng chuyên môn kỹ thuật, nghiệp vụ nòng cốt bảo đảm cho công tác lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý; thực hiện nhiệm vụ sẵn sàng chiến đấu, chiến đấu, phục vụ chiến đấu và các nhiệm vụ khác của Quân đội. Lịch sử hơn 70 năm xây dựng, trưởng thành, chiến thắng của QĐND Việt Nam luôn ghi nhận những đóng góp quan trọng của QNCN trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước trước đây cũng như trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc XHCN hiện nay. Theo Điều 2, Luật Quân nhân chuyên nghiệp, công nhân và viên chức quốc phòng, số 98/2015/QH13 ngày 26/11/2015 do Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Khóa XIII thông qua, quy định: “Quân nhân chuyên nghiệp là công dân Việt Nam có trình độ chuyên môn kỹ thuật, nghiệp vụ phục vụ trong Quân đội Nhân dân Việt Nam, được tuyển chọn, tuyển dụng theo chức trách và được phong quân hàm quân nhân chuyên nghiệp; là lực lượng nòng 14 cốt của đội ngũ chuyên môn kỹ thuật, nghiệp vụ bảo đảm cho công tác lãnh đạo, chỉ huy, quản lý; thực hiện nhiệm vụ san sang chiến đấu, chiến đấu phục vụ chiến đấu và các nhiệm vụ khác”. Chức trách, nhiệm vụ của quân nhân chuyên nghiệp Chức trách: Chịu trách nhiệm trước đảng ủy, (thường vụ), người chỉ huy trực tiếp và sự chỉ đạo công tác chuyên môn kỹ thuật nghiệp vụ của cơ quan cấp trên về mọi mặt công tác mình đảm nhiệm; chủ động nghiên cứu đề xuất với chỉ huy cấp trên trực tiếp về công tác chuyên môn kỹ thuật nghiệp vụ và hoàn thành các nhiệm vụ khác được giao.
Nhiệm vụ: Căn cử chỉ thị, nghị quyết, kế hoạch công tác đảng, công tác chính trị, kế hoạch, hướng dẫn công tác của cấp trên, tình hình thực tiễn của cơ quan, đơn vị đề xuất với người chỉ huy cấp trên trực tiếp, lập kế hoạch công tác chuyên môn đảm nhiệm và tổ chức thực hiện tốt kế hoạch đã phê duyệt; tích cực học tập nâng cao bản lĩnh chính trị, trình độ, năng lực, phương pháp, tác phong công tác đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ; quan hệ phối hợp, hiệp đồng VỚI các cơ quan, đơn vi trong va ngoài quân đội có liên quan dé thực hiện nhiệm vụ; tích cực tham gia mọi mặt hoạt động của đơn vị; thường xuyên sơ kết, tổng kết rút kinh nghiệm, kịp thời báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ theo quy định. Yêu cầu phẩm chất, năng lực của quân nhân chuyên nghiệp Yêu cầu về phẩm chat, năng lực của QNCN được quy định bởi hệ thống quan điểm của Đảng, nghị quyết của Quân ủy Trung ương; nhiệm vụ Quân đội, nhiệm vụ của đơn vị. Có tiêu chuẩn chung và tiêu chuẩn riêng cho từng vị trí công tác. Căn cứ vào tiêu chuân QNCN được Đảng xác định trong thời kỳ CNH,HĐH đất nước, trong giai đoạn hiện nay yêu cầu chung về pham chat, năng lực của QNCN.
Về phẩm chất chính trị: Có bản lĩnh chính trị vững vàng, tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, với Đảng, với Nhà nước và Nhân dân; kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, sẵn sàng hy sinh bảo vệ độc lập chủ quyền và toàn vẹn lãnh thé của đất nước, bảo vệ Đảng, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa. Tự giác thực hiện đúng đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước, yên tâm gắn bó xây dựng Quân đội, xây dựng cơ quan, đơn vị, sẵn sảng nhận và hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao. 15 Về đạo đức, lỗi sống: Có tinh thần cảnh giác cách mang cao, ý thức tô chức ky luật nghiêm, giữ vững kỷ cương, giữ gìn bí mật quân sự, bí mật quốc gia. Cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư.
Trung thực thắng thắn, không cục bộ, ban vi, không tham vọng cá nhân, không tham nhũng và kiên quyết đấu tranh chống tham nhũng, không cơ hội và chống mọi biểu hiện của chủ nghĩa cơ hội. Có phong cách dân chủ tập thể, chính quy, giữ gìn đoàn kết thống nhất, gắn bó chặt chẽ với quần chúng Nhân dân trên địa bàn đóng quân.