BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC QUẢN LÝ VÀ CÔNG NGHỆ HẢI PHÒNG ------------------------------- KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP NGÀNH : LUẬT Sinh viên : Vũ Đăng Hùng HẢI PHÒNG – 2022 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC QUẢN LÝ VÀ CÔNG NGHỆ HẢI PHÒNG ----------------------------------- GIAO DỊCH DÂN SỰ VÔ HIỆU DO GIẢ TẠO THEO BỘ LUẬT DÂN SỰ 2015 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC HỆ CHÍNH QUY NGÀNH: LUẬT Sinh viên : Vũ Đăng Hùng Giảng viên hướng dẫn: Ths. Lê Thu Trang HẢI PHÒNG – 2022 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC QUẢN LÝ VÀ CÔNG NGHỆ HẢI PHÒNG -------------------------------------- NHIỆM VỤ ĐỀ TÀI TỐT NGHIỆP Sinh viên: Vũ Đăng Hùng Mã SV: 1712905003 Lớp : PLH2101 Ngành : Luật Tên đề tài: Giao dịch dân sự vô hiệu do giả tạo theo Bộ luật dân sự 2015 MỤC LỤC LỜI CẢM ƠN .1 Chương 1:KHÁI QUÁT CHUNG VỀ GIAO DỊCH DÂN SỰ VÔ HIỆU DO GIẢ TẠO .1 Khái niệm và đặc điểm của giao dịch dân sự, giao dịch dân sự vô hiệu . Khái niệm và đặc điểm của giao dịch dân sự . Khái niệm và đặc điểm của giao dịch dân sự vô hiệu . Khái niệm giao dịch dân sự vô hiệu do giả tạo . Khái niệm giả tạo. Khái niệm giao dịch dân sự vô hiệu do giả tạo . Đặc điểm của giao dịch dân sự vô hiệu do giả tạo .16 KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 .18 Chương 2: QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT HIỆN HÀNH VỀ .19 GIAO DỊCH DÂN SỰ VÔ HIỆU DO GIẢ TẠO . Các trường hợp giao dịch dân sự vô hiệu do giả tạo . Giao dịch được xác lập nhằm che giấu một giao dịch khác . Giao dịch dân sự được xác lập với mục đích trốn tránh nghĩa vụ với người thứ ba . Hậu quả pháp lý và thời hiệu yêu cầu Tòa án tuyên bố giao dịch dân sự do giả tạo vô hiệu. Hậu quả pháp lý của giao dịch dân sự do giả tạo . Thời hiệu yêu cầu Tòa án tuyên bố giao dịch dân sự do giả tạo vô hiệu .31 KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 .32 Chương 3: THỰC TIỄN ÁP DỤNG VÀ KIẾN NGHỊ HOÀN THIỆN QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT VỀ GIAO DỊCH DÂN SỰ VÔ HIỆU DO GIẢ TẠO . Đánh giá quy định hiện hành về giao dịch dân sự vô hiệu do giả tạo . Thực tiễn áp dụng pháp luật về giao dịch dân sự vô hiệu do giả tạo . Kiến nghị hoàn thiện pháp luật về giao dịch dân sự vô hiệu do giả tạo . Kiến nghị đối với quy định của pháp luật . Kiến nghị đối với hoạt động thực tiễn áp dụng quy định của pháp luật về giao dịch dân sự xác lập do giả tạo.48 KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 .52 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO .53 LỜI CẢM ƠN Khóa luận tốt nghiệp chuyên ngành Luật với Đề tài “Giao dịch dân sự vô hiệu do giả tạo theo quy định của bộ luật dân sự 2015 "là kết quả của quá trình cố gắng không ngừng nghỉ của bản thân và được sự giúp đỡ tận tình, động viên khích lệ của thầy cô, bạn bè và người thân. Qua đây, Em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến những người đã giúp đỡ em trong thời gian học tập - Nghiên cứu khoa học vừa qua. Em xin trân trọng gửi đến cô Thạc sĩ Lê Thu Trang - Người đã trực tiếp tận tình hướng dẫn cũng như cung cấp tài liệu, thông tin khoa học cần thiết cho bài luận này lời cảm ơn chân thành và sâu sắc nhất. Xin cảm ơn lãnh đạo, ban giám hiện cùng toàn thể các thầy cô giáo trường Đại học Quản lý và Công nghệ Hải Phòng khoa Luật đã tạo điều kiện cho em hoàn thành tốt công việc nghiên cứu khoa học của mình. Cuối cùng, em xin cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè đã luôn bên cạnh, ủng hộ, động viên. Em xin chân thành cảm ơn!” 1 LỜI NÓI ĐẦU 1. Lý do nghiên cứu đề tài Mục đích của pháp luật khởi nguồn chính từ những nhu cầu thường ngày của mỗi con người, là công cụ phục vụ, bảo vệ lợi ích mọi thành viên trong xã hội của Nhà nước. Nảy sinh từ nhu cầu sản xuất, nhu cầu kinh doanh cũng như các nhu cầu khác, Nhà nước thấy cần thiết phải có những phương tiện pháp lý nhằm đáp ứng những nhu cầu ngày càng tăng đó của con người. Giao dịch dân sự chính là một trong những phương tiện pháp lý quan trọng nhất trong giao lưu dân sự, trong việc chuyển dịch tài sản và cung ứng dịch vụ, nghĩa là giao dịch dân sự tạo điều kiện cho các chủ thể tham gia vào đời sống pháp lý nhằm đáp ứng những nhu cầu, đòi hỏi phục vụ cho những mục đích nhất định từ cuộc sống con người. Trong điều kiện nền kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa ở nước ta hiện nay, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của đời sống kinh tế - xã hội, giao dịch dân sự càng có ý nghĩa quan trọng. Xuất phát từ tầm quan trọng cũng như ý nghĩa thiết thực của giao dịch dân sự, BLDS nước ta đã quy định cụ thể, chi tiết và tương đối hoàn thiện về việc xác lập, thực hiện cũng như các điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự nói chung và từng loại giao dịch dân sự cụ thể. Việc này đã tạo một hành lang pháp lý thông thoáng và an toàn cho các chủ thể khi tham gia giao dịch dân sự, tạo sự ổn định của các quan hệ tài sản trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Tuy nhiên, hiện nay các quy định về giao dịch dân sự vô hiệu vẫn còn nhiều vướng mắc. Các quy định có phần còn cứng nhắc, chưa đầy đủ, có quy định còn chồng chéo, gây nên cách hiểu không thống nhất. Về phía các cơ quan nhà nước, do tính phức tạp của các giao dịch dân sự, những quy định không rõ ràng của pháp luật đã tạo cho họ rất nhiều khó khăn, lúng túng trong công tác xét xử có liên quan tới giao dịch dân sự vô hiệu. Nói cách khác, chính điều đó làm hạn chế năng lực của các cơ quan chức năng trong việc giải quyết các tranh chấp về giao dịch dân sự. Và trên thực tế, cũng không ít trường hợp giao dịch 2 dân sự bị tuyên bố vô hiệu do một bên giao kết hợp đồng lợi dụng các quy định của pháp luật để "bội ước", nhằm trốn tránh thực hiện nghĩa vụ của mình. Giao dịch dân sự vô hiệu do giả tạo là một trong những loại giao dịch dân sự vô hiệu do vi phạm ý chí chủ thể gây nhiều tranh cãi và khó khăn trong quá trình áp dụng pháp luật hiện nay. Với tư cách là một người nghiên cứu pháp luật, tôi thấy rằng cần nghiên cứu một cách nghiêm túc vấn đề giao dịch dân sự vô hiệu do lừa do giả tạo để từ đó đưa ra các kiến nghị nhằm hoàn thiện các quy định pháp luật về vấn đề này. Việc xây dựng các quy định pháp lý về giao dịch dân sự vô hiệu do giả tạo hoàn chỉnh, phù hợp với thực tiễn không những là yêu cầu chính đáng của người dân để họ bảo vệ quyền lợi ích hợp pháp của mình mà còn là điều kiện để cơ quan nhà nước hoàn thành tốt chức năng, nhiệm vụ mà Nhà nước giao. Với mong muốn nghiên cứu có tính hệ thống từ lý luận, quy định của pháp luật, thực tiễn áp dụng để từ đó phát hiện những bất cập trong quy định của pháp luật hiện hành về giao dịch dân sự vô hiệu do giả tạo, tác giả chọn đề tài “Giao dịch dân sự vô hiệu do giả tạo” để hoàn thiện khóa luận tốt nghiệp của mình. Tình hình nghiên cứu đề tài Chế định giao dịch dân sự vô hiệu đã được nhiều nhà khoa học pháp lý quan tâm trong các thời kỳ dưới những góc độ khác nhau. Đã có nhiều công trình nghiên cứu về giao dịch dân sự vô hiệu, trong đó có đề cập đến giao dịch dân sự vô hiệu do lừa dối như các bài giảng trong giáo trình luật dân sự của Trường Cao đẳng Kiểm sát, Trường Đại học Luật Hà Nội, Khoa Luật Đại học Quốc gia, trong một số ấn phẩm như: Bình luận BLDS của Bộ Tư pháp và trong một số bài viết của một số tác giả ở góc độ hẹp, đó là: TS. Bùi Đăng Hiếu: Giao dịch dân sự vô hiệu tương đối và giao dịch dân sự vô hiệu tuyệt đối. Trong bài viết này tác giả chủ yếu phân tích, so sánh và đưa ra sự khác biệt chung thể hiện bản chất của khái niệm giao dịch dân sự vô hiệu tương đối và vô hiệu tuyệt đối, theo đó, vấn đề giao dịch dân sự vô hiệu do lừa dối được tác giả đề cập dưới hình thức là một giao dịch vô 3 hiệu tương đối. Lừa dối – Yếu tố vô hiệu hợp đồng kinh tế của thạc sỹ Lê Thị Bích Thọ - Trong giới hạn bài viết này tác giả đã lần lượt đề cập đến vấn đề cơ bản về yếu tố lừa dối trong giao kết hợp đồng, Thực trạng pháp luật và thực tiễn áp dụng pháp luật về hợp đồng kinh tế vô hiệu do lừa dối ở Việt Nam. “Xử lý hợp đồng vô hiệu theo pháp luật dân sự Việt Nam” năm 2011 của thạc sỹ Nguyễn Thị Thanh - Ở bài viết này tác giả đã phân tích và lý giải nhằm làm rõ cơ sở lý luận cơ bản về hợp đồng vô hiệu, cách thức xử lý hợp đồng vô hiệu trong pháp luật dân sự Việt Nam. Lược sử quá trình điều chỉnh của pháp luật Việt Nam về hợp đồng vô hiệu qua các thời kỳ và quy định của một số nước trên thế giới về vấn đề này, làm nổi bật sự phát triển của các quy định pháp luật dân sự về vấn đề này. Nghiên cứu pháp luật thực định Việt Nam quy định về hợp đồng vô hiệu, hậu quả pháp lý khi tuyên bố hợp đồng vô hiệu. Nghiên cứu thực tiễn xử lý hợp đồng vô hiệu và đánh giá về hiệu quả của những quy định pháp luật hiện hành thông qua việc áp dụng pháp luật của các cơ quan nhà nước. Đề xuất phương hướng hoàn thiện các quy định pháp luật và các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả áp dụng pháp luật. Theo đó, vấn đề hợp đồng vô hiệu do lừa dối được tác giả đề cập dưới hình thức là một trường hợp của hợp đồng vô hiệu.
