mở đầu và kết luận, bài viết được kết cấu thành 3 phần: CHUONG I: CƠ Sở LÝ LUậN Về RUI RO CHO VAY Đối Vol Hộ NGHÈO CHƯƠNG II: THựC TRạNG HOạT ĐộNG CHO VAY Hộ NGHÈO Tại NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH XÃ Hội QUảNG NINH VÀ MộT Số Rul RO GaP PHal CHUONG III: Glal PHÁP HaN CHé Rul RO TRONG HOaT ĐộNG TIN DuNG CHO VAY Hộ NGHEO Tal NGAN HÀNG CHÍNH SÁCH XÃ Hội CHI NHANH QUảNG NINH SV: Nguyễn Việt Hưng 4 Lóp: TCDN 53 Chuyên dé thực tập GVHD: TS. Phạm Xuân Hòa CHUONG I: CƠ Sở LÝ LUậN Về Ral RO CHO VAY DéI Với Hộ NGHEO 1.1 Hoạt động cho vay của ngân hang 1.1 Khái niệm cho vay Cho vay là hoạt động cơ bản, đặc trưng của ngân hàng thương mại. Hoạt động cho vay là một trong những hoạt động chủ yếu mang lại lợi nhuận cho ngân hàng. Cho vay bao gồm nhiều hình thức khác nhau dựa trên sự khác biệt của quy trình cho vay, hoặc đối tượng, mục tiêu.
Trong quá trình phát triển, trong mỗi hình thức cho vay, các ngân hàng không ngừng đa dạng các sản phẩm cho vay nhằm thỏa mãn tốt nhất nhu cầu của khách hàng. Theo giáo trình Ngân hàng thương mại của PGS.TS Phan Thu Hà chủ biên xuất bản năm 2013,Cho vay là việc ngân hàng cấp tiễn cho khách hàng với cam kết khách hàng phải trả cả gốc và lãi trong khoảng thời gian xác định. Ngân hàng có thé cho vay bằng tiền mặt hoặc chuyển khoản, tiền có thé chuyển tới tài khoản của khách hàng hoặc tài khoản của người bán hàng cho khách hàng.1 Phân loại theo thời hạn khoản vay Theo quy định tại khoản 1 điều 8 của quyết định số 1627/2001/QD-NHNN ban hành ngày 31/12/2001 của Thống đốc ngân hàng nhà nước về việc ban hành quy chế cho vay của tô chức tín dụng đối với khách hàng ta có thé hiểu việc phân loại các khoản vay theo thời hạn như sau: Cho vay ngắn hạn là các khoản vay có thời hạn cho vay đến 12 tháng, tức dưới 1 năm. Mục dich của hình thức cho vay này thường nhằm đáp ứng nhu cầu vốn lưu động, tài trợ cho tài sản lưu động trong hoạt động đầu tư, sản xuất kinh doanh hoặc đáp ứng nhu cau về tiêu dùng của khách hàng trong thời gian ngắn.
Cho vay trung hạn là các khoản vay có thời hạn cho vay từ trên 12 tháng đến 60 tháng, tức từ 1 đến 5 năm. Mục dich của khoản cho vay này thường là đầu tư SV: Nguyễn Việt Hưng 5 Lóp: TCDN 53 Chuyên dé thực tập GVHD: TS. Phạm Xuân Hòa vào tai sản cô định, mua săm máy móc thiét bị phục vụ các dự án dau tư hoặc thỏa mãn nhu câu tiêu dùng của khách hàng. Cho vay dài hạn là các khoản vay có thời hạn cho vay từ trên 60 tháng trở lên, trên 5 năm.
Mục đích của hình thức cho vay này nhằm tài trợ cho các dự án đầu tư.2 Phân loại theo tính chất khoản vay Ngân hàng cũng thiết kế các loại, kiểu cho vay phù hợp với khách hàng, ví dụ khách hàng vay mượn nhiều lần trong năm, vay món nhỏ, vay thời vụ, vay xuất nhập khâu. Cho vay qua thẻ, qua mạng được phát triển mạnh cùng với sự phát triển của công nghệ thông tin. Chúng ta phân loại các hoạt động của cho vay như sau: - Thau chỉ là nghiệp vu, qua đó ngân hang cho phép khách hang được chi vượt trên số dư tiền gửi thanh toán của mình đến một giới hạn nhất định và trong khoảng thời gian xác định. Giới hạn này được gọi là hạn mức thấu chi.
Như vậy, thấu chỉ là một hình thức cho vay theo hạn mức. - Cho vay qua thé tín dung phát triển nhanh, rộng khắp, là một hình thức dịch vụ ngân hàng bán lẻ/dịch vụ ngân hàng hiện đại. Thẻ được cấp cho khách hàng cá nhân — sỐ lượng đông, nhu cầu dịch vụ tài chính lớn — với các tiện ích thanh toán nhanh chóng, moi lúc mọi nơi, sử dụng thuận tiện, chi phí rẻ. The tín dụng là một hình thức của tín dụng hạn mức.
Ngân hàng cấp cho chủ thẻ hạn mức nhất định trong khoảng 1 đến vài tháng để phục vụ nhu cầu chi tiêu. Quy mô han mức phụ thuộc vào nguồn thu nhập để trả nợ hoặc tài sản đảm bảo. Nhìn chung thẻ tín dụng không được rút tiền mặt tại ATM, mà phải thanh toán chuyển khoản. Sau thời hạn nhất định, chủ thẻ phải trả nợ cho ngân hàng, lúc đó hạn mức trên thẻ được lập lại (hạn mức tuần hoàn).
SV: Nguyễn Việt Hưng 6 Lóp: TCDN 53 Chuyên dé thực tập GVHD: TS. Phạm Xuân Hòa - Cho vay luân chuyển là nghiệp vụ cho vay dựa trên luân chuyển của hàng hóa. Doanh nghiệp thiếu vốn khi mua hàng ngân hàng sẽ cho vay thu nợ khi doanh nghiệp bán hàng. - Cho vay trả góp là hình thức cho vay, theo đó ngân hang yêu cầu khách hàng trả gốc làm nhiều lần trong thời hạn tín dụng đã thỏa thuận.
Cho vay trả góp thường được áp dụng đối với phần lớn các khoản tín dụng của ngân hàng, đặc biệt các khoản vay trung và dài hạn, tài trợ cho tài sản cô định hoặc hàng lâu bên. - Cho vay gián tiếp: Phan lớn cho vay của ngân hang là cho vay trực tiếp. Bên cạnh đó ngân hàng cũng phát triển các hình thức cho vay gián tiếp. Đây là hình thức cho vay thông qua các tô chức kinh tế xã hội.
Các tô, hội, nhóm như Hội nông dân, Hội phụ nữ,. thường liên kết các thành viên theo một mục đích riêng, song chủ yếu đều hỗ trợ lẫn nhau, bảo vệ quyền lợi cho mỗi thành viên. Vì vậy, việc phát triển kinh tế, làm giàu, xóa đói giảm nghèo luôn được các tổ chức này rất quan tâm. Ngân hàng có thể chuyên một vài khâu của hoạt động cho vay sang các tổ chức, như thu nợ, phát tiền vay,.
Tổ chức cũng có thé đứng ra tín chấp cho các thành viên vay, hoặc các thành viên trong nhóm bảo lãnh cho một thành viên vay. Điều này rất thuận tiện khi người vay không có hoặc không đủ tài sản thế chấp. - Mua giấy nợ: Ngân hàng mua giấy nợ của công ty (trái phiếu công ty), của chính phủ, hoặc tổ chức tài chính khác — là hình thức nhiều khi được gọi là tín dụng gián tiếp hoặc tín dụng đa phương. Đây là hoạt động đầu tư vào chứng khoán nợ của ngân hàng.
Tuy nhiên do tính chất phải hoàn trả và rủi ro, ngân hàng coi đây là hình thức cấp tín dụng cho khách hàng.3 Vai trò của hoạt động cho vay trong nền kinh tế Là một mối quan hệ kinh tế, TDNH có những tác động đến hoạt động kinh tế. Nhất là trong nền kinh tế thị trường, nó có vai trò khá quan trọng: - Cau nồi giữa cung và câu về von trong nên kinh té: Trong nên kinh tê thường xuyên có một số các doanh nghiệp trong quá trình sản xuất kinh doanh có SV: Nguyễn Việt Hưng 1 Lóp: TCDN 53 Chuyên dé thực tập GVHD: TS. Phạm Xuân Hòa một bộ phận vốn tiền tệ tạm thời nhàn rỗi được tách ra khỏi quá trình tái sản xuất của các doanh nghiệp như: tiền khấu hao tài sản cố định dé tái tạo lại tài sản cố định nhưng chưa mua vì có sự chênh lệch về thời gian giữa việc bán sản phẩm và việc mua nguyên vật liệu; tiền trả lương cho người lao động nhưng chưa đến hạn trả; khoản tiền tích luy dé tái sản xuất mở rộng nhưng chưa đủ điều kiện dé đầu tư.Các khoản tiền tệ trên đây luôn được các doanh nghiệp tìm cách đầu tư kiếm lời. Ngoài ra còn có các khoản tiền để dành của dân cư, khi chưa có nhu cầu sử dụng, họ cũng muốn đầu tư dé kiếm lời.
Tat cả tạo thành nguồn vốn tiềm tàng trong nền kinh tế. Trong khi đó có một số doanh nghiệp, cá nhân thiếu vốn để phục vụ cho nhu cầu kinh doanh của mình; một số cá nhân trong xã hội cần vốn dé cải thiện sinh hoạt hoặc đối phó với những rủi ro trong cuộc sống; Ngân sách Nhà nước bị thâm hut, Nhà nước cần vốn dé bù dap sự thâm hụt đó dam bảo cân đối thu chi cho nên kinh tế. Nhu vậy, ta thấy trong xã hội luôn có một số người thừa vốn cần đầu tư và một số người thiếu vốn muốn đi vay. Song những người này khó có thể trực tiếp gặp nhau, hoặc có thé gặp nhau thì chi phí rất cao và không kịp thời.
Hoạt động cho vay của các ngân hàng đã thoả mãn những lo lắng của những người có vốn và đáp ứng nhu cầu của người cần vốn, có nghĩa là các ngân hàng thương mại đứng ra làm trung gian nhận tiền gửi từ tất cả các thành phần kinh tế và cho vay lại các đơn vị, cá nhân trong nền kinh tế. Hay nói cách khác: "hoạt động cho vay ngân hang là chiéc câu nôi đê những người có von và những người can von gặp nhau" - Công cụ mạnh mẽ dé thúc day quá trình tập trung và điều hoà vốn trong nên kinh tế: Bằng các hình thức huy động vốn ngày càng da dạng và phong phú cúng với việc thoả mãn thích đáng nhu cầu lợi ích, nhu cau tiền đột xuất của người gửi tiền mà các Ngân hàng thương mại đã thu hút được hầu hết các nguồn tiền nhàn rỗi dù là rất nhỏ từ trong dân chúng tập trung về tay mình và từ đó đáp ứng được nhu cầu về vốn ngày càng tăng của nền kinh tế, hay nói cách khác hoạt động tín dụng đã làm nhiệm vụ thông dòng đề vốn chảy từ nơi thừa đến nơi thiếu thông qua việc thực hiện hoạt động đi vay và cho vay. Nhờ đó đã góp phần cung ứng và điều hoà vốn trong từng doanh nghiệp và toàn bộ nền kinh tế, tạo cho quá trình sản xuất SV: Nguyễn Việt Hưng 8 Lóp: TCDN 53 Chuyên dé thực tập GVHD: TS. Phạm Xuân Hòa được tiến hành một cách trôi chảy đáp ứng kịp thời nhu cầu vốn cố định, vốn lưu động, bé sung tăng cường củng có tài sản có định làm cho quá trình sản xuất được tuần hoàn, thúc đây sản xuất lưu thông, tăng tốc độ chu chuyền vốn tiền tệ trong xã hội, góp phần thúc đây quá trình tái sản xuất mở rộng, tạo điều kiện thuận lợi cho nên kinh tế phát triền bền vững.
Vì vậy có thé nói tín dụng ngân hàng là công cụ mạnh mẽ thúc day quá trình tập trung và điều hoà vốn trong nên kinh tế.