phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn đƣợc kết cấu gồm 4 chƣơng: Chƣơng 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu và cơ sở lý luận về GQVĐ. Phƣơng pháp luận và thiết kế nghiên cứu Chƣơng 3. Thực trạng hoạt động GQVĐ tại Công ty TNHH Intops VN.
Đề xuất giải pháp, kiến nghị 3 z CHƢƠNG 1 : TỔNG QUAN VỀ TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 1.1 Tổng quan về tình hình nghiên cứu GQVĐ là một trong những hoạt động tất yếu khách quan không thể thiếu trong quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Kỹ năng GQVĐ đang trở thành một chuyên đề không thể thiếu trong các khóa đào tạo quản trị kinh doanh. Về lý luận có nhiều nghiên cứu về GQVĐ, có thể kể đến: PGS. TS Trần Anh Tài, 1998, Giáo trình quản trị học.
Đại học Quốc gia Hà Nội. Đây là giáo trình chung của trƣờng Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội, trong đó có các nội dung về ra quyết định trong điều kiện ổn định, ra quyết định trong điều kiện không ổn định; ra quyết định tập thể, ra quyết định cá nhân PGS. TS Ngô Kim Thanh, 2014, Giáo trình kỹ năng quản trị. Đại học Kinh tế Quốc dân.
Giáo trình kỹ năng quản trị là môn học mang tính thực hành, là cầu nối giữa các môn học có tính lý thuyết và các môn học kỹ năng chuyen sâu về từng mảng hoạt động quản trị kinh doanh cụ thể, trong đó có kỹ năng GQVĐ. Ra quyết định liên quan đến GQVĐ và GQVĐ cần phải ra quyết định. Vì vậy chúng ta sẽ đồng thời xem xét việc GQVĐ và ra quyết định. TS Hoàng Văn Hải, 2013, Ra quyết định quản trị.
Đại học Quốc gia Hà Nội. Đây là cuốn sách mang nội dung chủ đạo và xuyên suốt là vận dụng tƣ tƣởng quản trị hài hòa Đông - Tây vào việc ra quyết định đúng đắn và hiểu quả, giúp doanh nghiệp cạnh tranh và phát triển bền vững trong môi trƣờng bất định. John Adair (Bích Nga - Lan Nguyễn biên dịch, 2008), Kỹ năng ra quyết định và GQVĐ, NXB. Tổng hợp thành phố Hồ Chí Minh.
Mục đích cuốn sách này là trang bị cho ngƣời đọc những kiến thức cần thiết về các quy trình tƣ duy nhằm giúp bạn đạt đƣợc kỹ năng cần thiết để ứng dụng chúng trong việc giải quyết những tình huống công việc và cuộc sống hằng ngày. 4 z Về luận văn thạc sỹ, hiện nay còn có rất ít đề tài nghiên cứu về vấn đề ra GQVĐ trong công ty, tuy nhiên về hoạt động ra quyết định, điển hình nhƣ sau: - Đoàn Ngọc Quỳnh, năm 2011, “Hoàn thiện hệ thống chỉ tiêu phân tích tài chính doanh nghiệp phục vụ cho Ngân hàng khi đưa ra quyết định vay”, Đại học kinh tế quốc dân. Đề tài đã nghiên cứu một cách có hệ thống lý luận về tổng quan hoạt động cho vay của ngân hàng thƣơng mại, quy trình ra quyết định cho vay, các yếu tố ảnh hƣởng đến quá trình ra quyết định cho vay. Đề tài đƣa các tiêu chí đánh giá chỉ tiêu tài chính nhƣng tỷ suất sinh lời, hiệu quả sử dụng tài sản, cân đối nguồn nguồn.
Tác giả đƣa ra việc phân tích tài chính đến quyết định cho vay. Nhƣ vậy các nghiên cứu trên đều đã đƣa ra các lý luận chung, về vấn đề và GQVĐ, đồng thời chỉ ra các phƣơng pháp, quy trình GQVĐ. Tuy nhiên hiện vẫn chƣa có nghiên cứu về hoạt động GQVĐ tại công ty, đặc biệt là công ty có 100% vốn đầu tƣ nƣớc ngoài. Đây là đối tƣợng và mục đích nghiên cứu của đề tài này.
Khái niệm về vấn đề và GQVĐ 1. Vấn đề „Vấn đề „ trong doanh nghiệp giống nhƣ một căn bệnh cần điều trị. Có những căn bệnh đã rõ nguyên nhân nhƣng chƣa tìm ra giải pháp. Cũng có những căn bệnh xuất hiện nhƣng chƣa rõ nguyên nhân và có nguy cơ tái diễn.
Trong quá trình lãnh đạo điều hành tổ chức, các nhà quản trị thƣờng hay phải đổi mặt với cái gọi là vấn đề. Theo định nghĩa của Từ điển : „Vấn đề là điều cần đƣợc xem xét, nghiên cứ, giải quyết‟. Theo TS Hoàng Văn Hải : „Vấn đề, theo định nghĩa chung nhất, đƣợc hiểu là những tình huống và trạng thiếu diễn ra không theo mong muốn của chủ thể‟. Ví dụ, ta muốn các đô thị đƣợc trạng thái đƣờng thông hè thoáng, nhƣng thực tiễn là tắc nghẽn giao thông và vỉa hè bị lấn chiếm.
Vậy vấn đề là lộn xộn trong giao thông đô thị. Nhƣ vậy, công việc đầu tiên của nhà quản trị là nhận diện và gọi tên đúng vấn đề mà tổ chức gặp phải bằng cách so sánh những mục tiêu và kỳ vọng của tổ chức với tình hình thực tiễn đã và đang diễn ra. Tiếp theo, nhà quản trị cần phải suy ngẫm để tìm 5 z ra thực chất của vấn đề để đi đến những phân tích và ra quyết định đúng đắn góp phần giải quyết đƣợc vấn để một cách khả thi và hiệu quả. Vấn đề đƣợc chia thành 2 loại căn cứ vào cách thức xác định bao gồm : - Theo tiêu khả năng: Vấn đề là khoảng cách giữa kết quả đạt đƣợc và khả năng có thể đạt đƣợc; Ví dụ công suất sản xuất có thể đạt đƣợc của tổ 1 là 10.000 sản phẩm/h nhƣng hiện nay công suất thực tế chỉ đạt 9.
Vấn đề ở đây là công suất sản xuất của tổ 1 không đạt. Khoảng cách giữa khả năng và thực tế là 1. - Theo mục tiêu: Vấn đề là khoảng cách giữa kết quả đạt đƣợc và kết quả mục tiêu đề ra. Ví dụ mục tiêu sản xuất cả tháng của công ty là 2.000 sản phẩm, tuy nhiên kết quả đạt đƣợc là 1.
Vấn đề là công ty không đạt mục tiêu sản xuất. Khoảng cách giữa thực tế và mục tiêu là 500.2 GQVĐ GQVĐ là một quá trình xác định, phân tích nguyên nhân, lựa chọn giải pháp tối ƣu, triển khai và đánh giá giải pháp nhằm loại bỏ mâu thuẫn giữa thực tế và mong muốn. Trong môi trƣờng kinh doanh năng động, kỹ năng GQVĐ sẽ giúp nhà quản trị đƣa ra những quyết định đúng đắn và kịp thời, để đảm bảo cho doanh nghiệp duy trì tính cạnh tranh, tồn tại và phát triển. TS Ngô Kim Thanh : „Quá trình GQVĐ có thể đƣợc tiến hành qua các bƣớc sau : nhận diện vấn đề, tìm nguyên nhân của vấn đề, phân loại vấn đề, tìm giải pháp và lựa chọn giải pháp tối ƣu‟.
Cũng theo PGS. TS Ngô Kim Thanh : „Ra quyết định liên quan đến GQVĐ và GQVĐ cần phải ra quyết định. Vì vậy chúng ta sẽ đồng thời xem xét việc GQVĐ và ra quyết định‟. TS Hoàng Văn Hải : „ Quyết định quản trị là sản phẩm lao động trí óc của nhà quản trị nhằm giải quyết một vấn đề đã đƣợc xác định‟.
Quy trình GQVĐ Tiến trình GQVĐ đƣợc đề xuất là một quy trình gồm 6 bƣớc - Six steps problems solving model. Tiến trình này đƣợc trình bày trong Hình 2.1 dƣới đây (Nguồn:http://www.edu/bestpractices/resources/docs/problemsolvingmodel.pdf, Ngày truy cập: 20 tháng 05 năm 2015) Xác định vấn đề Đánh giá việc Xác định thực thi giải nguyên nhân pháp tối ƣu cốt lõi Thực thi giải Phát triển các pháp tối ƣu giải pháp có thể Lựa chọn giải pháp tối ƣu Hình 2.1 Tiến trình GQVĐ theo "Mô hình 6 bƣớc - six steps problem solving" 1. XĐVĐ (Define problems) XĐVĐ là bƣớc đầu tiên trong quy trình GQVĐ, trƣớc khi nhà quản trị cố gắng tìm hƣớng giải quyết, nhà quản trị cần biết đó có thật sự là vấn đề đúng nghĩa hay không. 7 z Xác định các vấn đề cũng liên quan đến phân tích tình hình để xác định mức độ của vấn đề.
Thông số vấn đề bao gồm: - Điều gì đang xảy ra? (Hoặc không xảy ra?) - Ai là ngƣời đã tham gia? - Những thành phần của vấn đề là gì? Để XĐVĐ chính xác, nhà quản trị có thể đƣa ra bảng các câu hỏi và trả lời chúng nhƣ sau: Bảng 2.1: Các câu hỏi để XĐVĐ STT Câu hỏi Trả lời 1 Vấn đề là gì? 2 Bản chất, thực chất của vấn đề? 3 Quy mô, phạm vi của vấn đề? 4 Mức độ trầm trọng của vấn đề? 5 Tính thời gian của vấn đề? 6 Những dữ liệu đã biết về thiệt hại trong vấn đề này? 7 Cách thức XĐVĐ là gì? Có bất kỳ tiền lệ hoặc quy định về thủ tục khác áp 8 dụng đối với các vấn đề? Nếu vậy, những tiền lệ hay quy tắc áp dụng là gì? Những dữ kiện cần thêm để phân tích vấn đề là gi? 9 (Danh sách) Nó có thể dùng để giải thích các sự kiện khác nhau 10 không? Làm thế nào sẽ là ảnh hƣởng đến giải pháp của vấn đề? Tôi có phải GQVĐ này hay ngƣời khác? Nếu ngƣời 11 khác thì là ai? Ngoài ra, để xác định có vấn đề, các nhà quản lý có thể so sánh hiện trạng đối với một số tiêu chuẩn. Một tiêu chuẩn đƣợc sử dụng trong quá khứ đối với các nhà quản lý so sánh hiện tại để tìm kiếm sự khác biệt. Một cách khác để XĐVĐ là 8 z thông qua kế hoạch và quản lý việc dự báo. Khi các mục tiêu giảm xuống duới dự báo, sau đú một ngƣời quản lý gặp phải một vấn đề.
Một tiêu chuẩn thứ ba là điểm chuẩn để so sánh với một tiêu chuẩn đƣợc công nhận, chẳng hạn nhƣ tiêu chuẩn chất lƣợng đƣợc công nhận bởi Ủy ban quốc gia về đảm bảo chất lƣợng. Trong thực tế, cỏc nhà quản lý có hiệu quả không dành thời gian ở vào những thứ có thể đi sai. Thay vào đó, họ cảm nhận vấn đề và hành động trực quan để giải quyết chúng. Cách tốt nhất để XĐVĐ này là để thu thập thông tin bằng cách lắng nghe và đặt câu hỏi và cũng để có thể hiểu biết về toàn bộ tổ chức bằng cách biết cấp dƣới và cấp trên của một nguời và biết công việc kinh doanh.
Trƣớc hết cần phải xác định có cần phải quyết định hay không hay có nghĩa là có một vấn đề thực sự không. Việc tìm ra vấn đề là một bƣớc quan trọng trong tiến trình ra quyết định, vì không thể sửa sai khi không biết cái sai là gì. Xác định cái sai và mô tả cái sai chính là công việc liên tục tìm và xử lý thông tin, do đó phải có hệ thống thu thập thông tin hiệu quả. Đây là bƣớc đầu tiên của tiến trình ra quyết định nhƣng lại rất quan trọng nhƣ một nhà quản trị nổi tiếng đã nói: „Xác định đúng vấn đề là thành công đƣợc một nửa công việc‟.