Luận văn thạc sĩ về giải quyết việc làm cho lao động khu vực nông thôn ở Hà Nội

Luận văn thạc sĩ phân tích giải quyết việc làm cho lao động khu vực nông thôn ở hà nội, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp khả thi cho thực tiễn.

• Tác giả: Phạm Thị Thanh Hương
• Người hướng dẫn: GS, TS. Mai Ngọc Cường
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Kinh tế chính trị
• Đề tài: Giải Quyết Việc Làm Cho Lao Động Khu Vực Nông Thôn Ở Hà Nội
• Loại tài liệu: luận văn thạc sỹ
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ DU LỊCH VÀ PHÁT TRIỂN DU LỊCH
• 1.1. Du lịch và vai trò của nó trong phát triển kinh tế - xã hội
• 1.1.1. Du lịch và phát triển du lịch
• 1.1.1.1. Du lịch và dịch vụ du lịch
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về tình hình việc làm nông thôn tại Hà Nội

Tình hình việc làm nông thôn tại Hà Nội đang gặp nhiều thách thức. Sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế từ nông nghiệp sang các ngành dịch vụ và công nghiệp đã tạo ra áp lực lớn lên lao động nông thôn. Theo thống kê, tỷ lệ thất nghiệp trong khu vực nông thôn vẫn ở mức cao, đặc biệt là đối với thanh niên. Việc thiếu cơ hội tạo việc làm đã dẫn đến tình trạng di cư ồ ạt từ nông thôn ra thành phố, gây ra nhiều vấn đề xã hội. Để giải quyết vấn đề này, cần có những giải pháp việc làm hiệu quả nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân nông thôn.

1.1. Thực trạng việc làm tại nông thôn

Thực trạng việc làm nông thôn tại Hà Nội cho thấy nhiều người dân vẫn phụ thuộc vào nông nghiệp. Tuy nhiên, năng suất lao động trong lĩnh vực này còn thấp, không đủ để đảm bảo cuộc sống. Nhiều hộ gia đình không có nguồn thu nhập ổn định, dẫn đến tình trạng nghèo đói. Các chương trình hỗ trợ lao động cần được triển khai mạnh mẽ hơn để giúp người dân có thể chuyển đổi nghề nghiệp, từ đó cải thiện thu nhập và chất lượng cuộc sống.

1.2. Nguyên nhân của tình trạng thất nghiệp

Nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng thất nghiệp trong khu vực nông thôn bao gồm sự thiếu hụt đào tạo nghề và kỹ năng cho lao động. Nhiều người dân chưa được tiếp cận với các chương trình đào tạo nghề phù hợp, dẫn đến việc không đáp ứng được yêu cầu của thị trường lao động. Bên cạnh đó, sự phát triển không đồng đều giữa các khu vực cũng là một yếu tố quan trọng, khi mà các vùng nông thôn xa xôi thường không có đủ cơ hội việc làm.

II. Giải pháp việc làm cho lao động nông thôn

Để giải quyết vấn đề việc làm nông thôn, cần có những giải pháp việc làm cụ thể và khả thi. Một trong những giải pháp quan trọng là phát triển khởi nghiệp nông thôn. Chính phủ và các tổ chức cần hỗ trợ hỗ trợ doanh nghiệp thông qua các chương trình vay vốn ưu đãi, đào tạo kỹ năng quản lý và kinh doanh. Bên cạnh đó, việc phát triển nông nghiệp công nghệ cao cũng cần được chú trọng, nhằm nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm nông nghiệp.

2.1. Đào tạo nghề và nâng cao kỹ năng

Đào tạo nghề cho lao động nông thôn là một trong những giải pháp quan trọng. Cần xây dựng các chương trình đào tạo nghề phù hợp với nhu cầu của thị trường lao động. Việc này không chỉ giúp người dân có thêm kỹ năng mà còn tạo ra cơ hội việc làm mới. Các cơ sở đào tạo cần hợp tác chặt chẽ với doanh nghiệp để đảm bảo rằng chương trình đào tạo đáp ứng được yêu cầu thực tế.

2.2. Phát triển mô hình hợp tác xã

Mô hình hợp tác xã có thể là một giải pháp hiệu quả để tạo việc làm cho lao động nông thôn. Các hợp tác xã có thể giúp người dân kết nối với nhau, chia sẻ nguồn lực và kinh nghiệm. Đồng thời, hợp tác xã cũng có thể tạo ra các sản phẩm nông nghiệp chất lượng cao, từ đó nâng cao giá trị sản phẩm và thu nhập cho người dân. Chính sách hỗ trợ từ chính phủ cho các hợp tác xã cũng cần được tăng cường.

III. Chính sách hỗ trợ việc làm cho lao động nông thôn

Chính sách hỗ trợ việc làm cho lao động nông thôn cần được xây dựng một cách đồng bộ và hiệu quả. Các chính sách này không chỉ tập trung vào việc tạo việc làm mà còn cần chú trọng đến việc nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân. Cần có các chương trình hỗ trợ lao động như vay vốn, đào tạo nghề, và phát triển cơ sở hạ tầng nông thôn để tạo điều kiện thuận lợi cho việc làm.

3.1. Chính sách vay vốn ưu đãi

Chính sách vay vốn ưu đãi cho lao động nông thôn là một trong những giải pháp quan trọng. Việc cung cấp vốn cho người dân để họ có thể đầu tư vào sản xuất, kinh doanh sẽ giúp tạo ra nhiều cơ hội việc làm. Các ngân hàng cần có các chương trình cho vay linh hoạt, phù hợp với khả năng trả nợ của người dân.

3.2. Tăng cường hợp tác giữa các bên

Tăng cường hợp tác giữa chính phủ, doanh nghiệp và các tổ chức xã hội là rất cần thiết. Sự phối hợp này sẽ giúp tạo ra một môi trường thuận lợi cho việc tạo việc làm và phát triển kinh tế nông thôn. Các chương trình hợp tác cần được triển khai một cách đồng bộ, từ đó tạo ra hiệu quả cao nhất trong việc hỗ trợ lao động nông thôn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Du lịch được xem là ngành “công nghiệp không khói” với vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội của nhiều quốc gia. Tại Việt Nam, du lịch không chỉ góp phần tăng trưởng GDP mà còn thúc đẩy các ngành kinh tế khác phát triển, đồng thời tạo việc làm và nâng cao đời sống nhân dân. Tỉnh Ninh Bình, với vị trí địa lý thuận lợi, tài nguyên thiên nhiên phong phú và di tích lịch sử đa dạng, được đánh giá là một trong những địa phương có tiềm năng phát triển du lịch mạnh mẽ. Trong giai đoạn 2000-2010, Ninh Bình đã đón hơn 3,2 triệu lượt khách, trong đó khách quốc tế đạt khoảng 700.000 lượt, doanh thu du lịch đạt gần 550 tỷ đồng, tăng gần 120% so với năm trước đó. Tuy nhiên, du lịch Ninh Bình vẫn còn nhiều hạn chế như tỷ lệ khách lưu trú thấp, cơ sở hạ tầng chưa đồng bộ và công tác quảng bá còn yếu.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm đánh giá thực trạng phát triển du lịch tại Ninh Bình trong giai đoạn 2000-2010, phân tích tiềm năng và đề xuất các giải pháp phát triển du lịch đến năm 2015 và tầm nhìn đến năm 2020. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các tổ chức, doanh nghiệp kinh doanh du lịch và các khu du lịch trên địa bàn tỉnh. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp cơ sở khoa học cho các cơ quan quản lý và doanh nghiệp nhằm nâng cao hiệu quả phát triển du lịch, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế - xã hội địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết kinh tế chính trị về phát triển du lịch, kết hợp với quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về phát triển kinh tế xã hội. Hai mô hình nghiên cứu chính được áp dụng gồm:

1. Lý thuyết phát triển du lịch bền vững: Nhấn mạnh sự cân bằng giữa phát triển kinh tế, bảo vệ môi trường và phát huy giá trị văn hóa địa phương. Du lịch sinh thái và du lịch văn hóa lịch sử được xem là các loại hình phù hợp với phát triển bền vững tại Ninh Bình.

2. Mô hình chất lượng dịch vụ du lịch (SERVQUAL): Đánh giá chất lượng dịch vụ dựa trên năm tiêu chí chính gồm sự tin cậy, sự đảm bảo, sự đồng cảm, tính hữu hình và tinh thần trách nhiệm. Mô hình này giúp phân tích mức độ hài lòng của khách du lịch và chất lượng dịch vụ tại các điểm du lịch.

Các khái niệm chính bao gồm: du lịch sinh thái, du lịch văn hóa lịch sử, dịch vụ du lịch, phát triển bền vững, và chất lượng dịch vụ du lịch.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp định lượng và định tính. Nguồn dữ liệu chính bao gồm:

• Số liệu thống kê khách du lịch, doanh thu và các chỉ tiêu kinh tế từ Sở Du lịch Ninh Bình giai đoạn 2000-2010.
• Tài liệu pháp luật liên quan đến du lịch như Luật Du lịch 2005, các nghị quyết của Đảng và chính sách phát triển du lịch địa phương.
• Khảo sát thực tế tại các khu du lịch trọng điểm như Tràng An, Tam Cốc - Bích Động, Vườn quốc gia Cúc Phương.
• Phỏng vấn chuyên gia, cán bộ quản lý và doanh nghiệp du lịch.

Cỡ mẫu khảo sát khoảng 300 khách du lịch và 50 doanh nghiệp, được chọn mẫu ngẫu nhiên có chủ đích nhằm đảm bảo tính đại diện. Phân tích dữ liệu sử dụng các phương pháp thống kê mô tả, phân tích SWOT và so sánh với các địa phương phát triển du lịch khác như Quảng Ninh, Hải Phòng, Thừa Thiên Huế. Thời gian nghiên cứu kéo dài từ năm 2010 đến 2011.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tiềm năng du lịch đa dạng và phong phú: Ninh Bình sở hữu nhiều tài nguyên thiên nhiên như núi đá vôi, hang động, hệ sinh thái rừng nguyên sinh Cúc Phương với hơn 2.000 loài thực vật và hàng trăm loài động vật quý hiếm. Các di tích lịch sử văn hóa như Hoa Lư, chùa Bái Đính tạo nên sức hút lớn cho du khách. Địa hình đa dạng và khí hậu ôn hòa tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển các loại hình du lịch sinh thái, văn hóa và nghỉ dưỡng.

2. Tăng trưởng khách du lịch và doanh thu ấn tượng: Năm 2010, Ninh Bình đón 3.261.000 lượt khách, tăng 38,66% so với năm 2009, trong đó khách quốc tế đạt 700.006 lượt. Doanh thu du lịch đạt 549,908 tỷ đồng, tăng 119,8% so với năm trước. Tỷ lệ đóng góp vào ngân sách nhà nước đạt 55 tỷ đồng, tăng 117%. Tuy nhiên, tỷ lệ khách lưu trú còn thấp, chỉ chiếm khoảng 30% tổng số khách đến.

3. Cơ sở hạ tầng và dịch vụ còn hạn chế: Hệ thống cơ sở lưu trú, giao thông và dịch vụ du lịch chưa đồng bộ, chưa đáp ứng được nhu cầu ngày càng cao của khách du lịch. Công tác quảng bá, xúc tiến du lịch còn yếu, chưa khai thác hiệu quả các kênh truyền thông hiện đại. Nguồn nhân lực du lịch thiếu chuyên môn và kỹ năng phục vụ chuyên nghiệp.

4. Chính sách và quản lý nhà nước chưa phát huy tối đa hiệu quả: Mặc dù có nhiều chính sách hỗ trợ phát triển du lịch, nhưng việc triển khai còn chậm, thiếu sự phối hợp đồng bộ giữa các ngành và địa phương. Công tác bảo vệ môi trường và di tích chưa được chú trọng đúng mức, ảnh hưởng đến chất lượng và hình ảnh du lịch.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của những hạn chế trên xuất phát từ việc đầu tư cơ sở hạ tầng chưa tương xứng với tiềm năng, thiếu chiến lược phát triển dài hạn và chưa khai thác hiệu quả các nguồn lực xã hội. So sánh với các địa phương như Quảng Ninh và Thừa Thiên Huế, Ninh Bình còn thiếu sự đầu tư mạnh mẽ vào hạ tầng giao thông, dịch vụ lưu trú và quảng bá thương hiệu. Biểu đồ tăng trưởng khách du lịch và doanh thu cho thấy Ninh Bình có tiềm năng phát triển nhanh nhưng cần cải thiện chất lượng dịch vụ và quản lý.

Việc phát triển du lịch bền vững, gắn với bảo vệ môi trường và phát huy giá trị văn hóa truyền thống là yếu tố then chốt để Ninh Bình nâng cao sức cạnh tranh. Kết quả nghiên cứu cũng khẳng định vai trò quan trọng của chính sách nhà nước trong việc tạo hành lang pháp lý và hỗ trợ đầu tư. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và đa dạng hóa sản phẩm du lịch sẽ giúp Ninh Bình thu hút khách du lịch trong nước và quốc tế hiệu quả hơn.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Đẩy mạnh đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng du lịch: Tập trung nâng cấp hệ thống giao thông kết nối các điểm du lịch trọng điểm, mở rộng và hiện đại hóa cơ sở lưu trú, nhà hàng, khu vui chơi giải trí. Mục tiêu hoàn thành trong giai đoạn 2011-2015, do UBND tỉnh phối hợp với các sở ngành thực hiện.

2. Tăng cường xúc tiến, quảng bá du lịch đa kênh: Sử dụng hiệu quả các phương tiện truyền thông hiện đại như Internet, mạng xã hội, hợp tác với các hãng lữ hành quốc tế để mở rộng thị trường khách du lịch. Đẩy mạnh tổ chức các sự kiện văn hóa, lễ hội đặc sắc nhằm thu hút khách. Thời gian thực hiện liên tục từ 2011 đến 2020, do Sở Du lịch chủ trì.

3. Đào tạo, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực du lịch: Tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về kỹ năng phục vụ, quản lý du lịch, ngoại ngữ cho cán bộ và nhân viên ngành du lịch. Hợp tác với các trường đại học, trung tâm đào tạo trong và ngoài nước. Mục tiêu nâng tỷ lệ lao động có trình độ chuyên môn lên trên 60% vào năm 2015.

4. Tăng cường quản lý nhà nước và bảo vệ môi trường du lịch: Xây dựng và thực thi các quy định bảo vệ tài nguyên thiên nhiên, di tích lịch sử, cảnh quan môi trường. Tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động kinh doanh du lịch, xử lý nghiêm các vi phạm. Phối hợp liên ngành để đảm bảo phát triển du lịch bền vững. Thực hiện ngay từ năm 2011 và duy trì liên tục.

5. Đa dạng hóa sản phẩm du lịch: Phát triển các loại hình du lịch sinh thái, văn hóa lịch sử, du lịch nghỉ dưỡng kết hợp chữa bệnh với nguồn nước khoáng tự nhiên. Khai thác tiềm năng các khu du lịch sinh thái như Tràng An, Vân Long, Cúc Phương. Thời gian triển khai từ 2011 đến 2020, do các doanh nghiệp và địa phương phối hợp thực hiện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý nhà nước về du lịch: Sở Du lịch, UBND tỉnh Ninh Bình và các ban ngành liên quan có thể sử dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng chính sách, quy hoạch phát triển du lịch phù hợp với tiềm năng và thực trạng địa phương.

2. Doanh nghiệp kinh doanh du lịch: Các công ty lữ hành, khách sạn, nhà hàng và các đơn vị dịch vụ du lịch có thể tham khảo để nâng cao chất lượng dịch vụ, đa dạng hóa sản phẩm và mở rộng thị trường khách hàng.

3. Các nhà nghiên cứu và học viên cao học: Luận văn cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn về phát triển du lịch dưới góc độ kinh tế chính trị, là tài liệu tham khảo hữu ích cho các nghiên cứu tiếp theo trong lĩnh vực du lịch và phát triển kinh tế địa phương.

4. Cộng đồng dân cư và các tổ chức xã hội: Người dân địa phương và các tổ chức cộng đồng có thể hiểu rõ hơn về vai trò của du lịch trong phát triển kinh tế - xã hội, từ đó tham gia tích cực vào bảo vệ môi trường, phát huy giá trị văn hóa và hỗ trợ phát triển du lịch bền vững.

Câu hỏi thường gặp

1. Du lịch Ninh Bình có những tiềm năng gì nổi bật?
   Ninh Bình có hệ sinh thái rừng nguyên sinh đa dạng, nhiều hang động đẹp như Tam Cốc - Bích Động, di tích lịch sử Hoa Lư, cùng khí hậu ôn hòa thuận lợi cho phát triển du lịch sinh thái và văn hóa lịch sử.

2. Tình hình phát triển du lịch Ninh Bình trong giai đoạn 2000-2010 ra sao?
   Năm 2010, Ninh Bình đón hơn 3,2 triệu lượt khách, tăng gần 39% so với năm trước, doanh thu đạt gần 550 tỷ đồng, tăng gần 120%, tuy nhiên tỷ lệ khách lưu trú còn thấp và cơ sở hạ tầng chưa đồng bộ.

3. Những hạn chế chính của du lịch Ninh Bình hiện nay là gì?
   Cơ sở hạ tầng du lịch chưa phát triển đồng bộ, dịch vụ chưa chuyên nghiệp, công tác quảng bá còn yếu, quản lý nhà nước chưa hiệu quả và bảo vệ môi trường chưa được chú trọng đúng mức.

4. Các giải pháp phát triển du lịch Ninh Bình được đề xuất là gì?
   Đầu tư cơ sở hạ tầng, tăng cường quảng bá, đào tạo nguồn nhân lực, nâng cao quản lý nhà nước và đa dạng hóa sản phẩm du lịch là những giải pháp trọng tâm nhằm phát triển bền vững du lịch địa phương.

5. Ai nên sử dụng kết quả nghiên cứu này?
   Cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp du lịch, nhà nghiên cứu và cộng đồng dân cư địa phương đều có thể sử dụng kết quả để hoạch định chính sách, nâng cao chất lượng dịch vụ và tham gia phát triển du lịch bền vững.

Kết luận

• Ninh Bình có tiềm năng du lịch đa dạng với tài nguyên thiên nhiên và di tích lịch sử phong phú, thuận lợi cho phát triển các loại hình du lịch sinh thái và văn hóa.
• Du lịch Ninh Bình đã có bước phát triển nhanh trong giai đoạn 2000-2010 với tăng trưởng khách và doanh thu ấn tượng, nhưng vẫn còn nhiều hạn chế về cơ sở hạ tầng và chất lượng dịch vụ.
• Các yếu tố như chính sách nhà nước, đầu tư cơ sở hạ tầng, đào tạo nguồn nhân lực và quản lý môi trường đóng vai trò then chốt trong phát triển du lịch bền vững.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả phát triển du lịch đến năm 2015 và tầm nhìn đến năm 2020, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế - xã hội địa phương.
• Kết quả nghiên cứu là tài liệu tham khảo quan trọng cho các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và nhà nghiên cứu trong lĩnh vực phát triển du lịch tỉnh Ninh Bình.

Các cơ quan chức năng và doanh nghiệp cần phối hợp triển khai các giải pháp đề xuất, đồng thời tiếp tục nghiên cứu, cập nhật thông tin để phát triển du lịch Ninh Bình một cách bền vững và hiệu quả.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về du lịch và phát triển du lịch. Chương 2: Tiềm năng và thực trạng phát triển du lịch ở tỉnh Ninh Bình trong thời gian qua. 6 z Chương 3: Phương hướng và những giải pháp phát triển du lịch ở tỉnh Ninh Bình trong thời gian tới. 7 z Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ DU LỊCH VÀ PHÁT TRIỂN DU LỊCH 1.

Du lịch và vai trò của nó trong phát triển kinh tế - xã hội 1. Du lịch và phát triển du lịch 1. Du lịch và dịch vụ du lịch * Về du lịch: - Quan niệm về du lịch. Du lịch là một ngành kinh tế không có khói.

Ngày nay, trên phạm vi thế giới du lịch đã trở thành một nhu cầu không thể thiếu trong đời sống văn hoá xã hội của các nước, và ngày càng trở thành một trong những hoạt động phổ biến của con người. Đối với mỗi quốc gia đặc biệt là với các nước phát triển, du lịch ngày càng phát triển mạnh mẽ và trở thành ngành kinh tế mũi nhọn chiếm tỷ trọng đáng kể trong nền kinh tế quốc dân. Do phạm vi và góc độ nghiên cứu đa dạng và phong phú, nên trên thế giới cũng như ở Việt Nam, khái niệm du lịch được đề cập dưới nhiều góc độ và phạm vi khác nhau. Cụ thể: Trên phạm vi thế giới: Kể từ khi thành lập Hiệp hội quốc tế các tổ chức du lịch IUOTO (International of Union of ficial Travel organization) tại Hà Lan 1925 cho đến nay, khái niệm du lịch được quan niệm rất khác nhau:.

Theo Ausher “Du lịch là nghệ thuật đi chơi của các cá nhân” [3, tr. Theo học giả người Thuỵ Sỹ - Kuns lại cho rằng: “Du lịch là hiện tượng những người khác đi đến nơi không phải thường xuyên cư trú của họ bằng phương tiện vận tải và dùng các dịch vụ du lịch” [13, tr. Trong từ điển Bách khoa quốc tế về du lịch do Viện Hàn lâm khoa học quốc tế về du lịch xuất bản du lịch được định nghĩa như sau: “Du lịch là tập hợp các hoạt động tích cực của con người nhằm thực hiện một dạng hành trình, là một ngành công nghiệp liên kết nhằm thoả mãn các nhu cầu của khách du lịch” [13, tr. Giáo sư Edmod Pieasa người Bỉ cho rằng: “Du lịch là tập hợp các tổ chức và các chức năng của nó, không chỉ về phương diện khách vãng lai mà cái chính là phương diện về giá trị mà khách du lịch mang lại” [3, tr.

Theo nhà nghiên cứu Michael Coltman cho rằng: “Du lịch là sự kết hợp và tương tác của bốn nhóm nhân tố trong quá trình phục vụ du lịch, bao gồm: du khách, nhà cung ứng dịch vụ du lịch, dân cư sở tại và chính quyền nơi đón khách du lịch” [13, tr. Trong tuyên ngôn Manina về du lịch năm 1980 nêu rõ: “Du lịch được hiểu như hoạt động chủ yếu trong đời sống của các quốc gia do hiệu quả trực tiếp của nó trên các lĩnh vực xã hội, văn hoá, giáo dục và kinh tế của các quốc gia và trong quan hệ quốc tế trên thế giới. Sự phát triển của du lịch gắn với sự phát triển của kinh tế - xã hội của các quốc gia và phụ thuộc vào việc con người tham gia vào nghỉ ngơi (có sáng tạo) và vào kỳ nghỉ, tự do du lịch, trong khuôn khổ thời gian tự do và thời gian nhàn rỗi mà du lịch nhấn mạnh tính nhân văn sâu sắc. Định nghĩa của hội nghị quốc tế và thống kê du lịch ở Otawa, Canada diễn ra vào tháng 6 năm 1991: “Du lịch là hoạt động của con người đi tới một nơi ngoài môi trường thường xuyên, trong một khoảng thời gian ít hơn khoảng thời gian đã được tổ chức du lịch quy định trước, mục đích của chuyến đi không phải là để tiến hành các hoạt động kiếm tiền trong phạm vi vùng tới thăm” [11, tr.

Theo từ điển Tiếng Việt: “Du lịch là đi xa cho biết sứ lạ khác với nơi mình ở” [2, tr. Theo từ điển Bách khoa Việt Nam: “Du lịch là một dạng nghỉ dưỡng sức, tham quan tích cực của con người ngoài nơi cư trú với mục đích: nghỉ ngơi, giải trí, xem danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử, công trình văn hoá, nghệ thuật. Các nhà khoa học của Trường Đại học Kinh tế quốc dân đưa ra định nghĩa du lịch sau: “Du lịch là một ngành kinh doanh bao gồm các hoạt động tổ chức hướng dẫn du lịch, sản xuất, trao đổi hàng hoá và dịch vụ của những doanh nghiệp, nhằm đáp ứng các nhu cầu về đi lại, lưu trú, ăn uống, tham quan, giải trí, tìm hiểu các nhu cầu khác của khách du lịch. Các hoạt động đó phải đem lại lợi ích kinh tế, chính trị, xã hội thiết thực cho nước làm du lịch và cho bản thân doanh nghiệp” [13, tr.

Tại điều 4 trong Luật du lịch Việt nam 2005 du lịch được hiểu như sau: “Du lịch là các hoạt động có liên quan đến chuyến đi của con người ngoài nơi cư trú thường xuyên của mình nhằm đáp ứng nhu cầu tham quan, tìm hiểu, giải trí, nghỉ dưỡng trong một khoảng thời gian nhất định” [23, tr. Từ sự viện dẫn các quan niệm nói trên cho thấy: có quan niệm xuất phát từ mục đích, đặc điểm di chuyển của khách du lịch; có quan niệm lại cho du lịch là kết quả tất yếu của sự phát triển kinh tế - xã hội; có quan niệm lại coi du lịch là nhân tố thúc đẩy sự tăng trưởng và phát triển kinh tế. Tuy vậy, tất cả các quan niệm trên đều chưa đi sâu vào bản chất của du lịch. Xuất phát từ bản chất của du lịch có thể đưa ra định nghĩa sau về du lịch: Du lịch là một hoạt động của con người ở ngoài nơi cư trú thường xuyên của mình nhằm thoả mãn những nhu cầu về mặt tinh thần như: tham quan, du ngoạn, giải trí, nghỉ dưỡng và tiêu dùng các sản phẩm dịch vụ khác trong một khoảng thời gian nhất định.

10 z Như vậy, du lịch là một hoạt động có nhiều đặc thù, gồm nhiều thành phần tham gia, tạo thành một tổng thể hết sức phức tạp. Hoạt động du lịch có đặc điểm của ngành kinh tế, lại có đặc điểm của ngành văn hoá xã hội. Trên thực tế, hoạt động du lịch ở nhiều nước không chỉ đem lại lợi ích kinh tế mà cả lợi ích chính trị, văn hoá, xã hội. Chính vì vậy, ở rất nhiều quốc gia trên thế giới ngành du lịch đã được coi như ngành kinh tế mũi nhọn trong nền kinh tế quốc dân.

- Các loại hình du lịch Du lịch là một hoạt động có tính đa dạng và phong phú về loại hình và thể loại. Loại hình du lịch phát triển không ngừng cùng với sự phát triển ngày càng cao của nhu cầu con người mà cụ thể là nhu cầu của khách du lịch. Theo tác giả Trương Sỹ Quý loại hình du lịch có thể được định nghĩa như sau: “Loại hình du lịch được hiểu là một tập hợp các sản phẩm du lịch có những đặc điểm giống nhau, hoặc vì chúng thoả mãn những nhu cầu, động cơ du lịch tương tự, hoặc được bán cho cùng một nhóm khách hàng, hoặc vì chúng có cùng một cách phân phối, một cách tổ chức như nhau, hoặc được xếp chung theo một mức giá bán nào đó” [13, tr. Như vậy, nếu dựa vào các căn cứ phân chia khác nhau thì sẽ có các loại hình du lịch khác nhau.

Ở đây ta chỉ đề cập đến các loại hình du lịch theo nhu cầu, mục đích của du khách. Vậy có thể phân loại như sau: + Du lịch sinh thái Tại Điều 4 của Luật Du lịch Việt Nam đã quy định: “Du lịch sinh thái là hình thức du lịch dựa vào thiên nhiên, gắn với bản sắc văn hoá địa phương, với sự tham gia của cộng đồng nhằm phát triển bền vững” [23, tr. Như vậy, có thể hiểu du lịch sinh thái là loại hình du lịch để thưởng thức những cảnh quan thiên nhiên như (sông, núi, biển, rừng) thích hợp cho mọi đối tượng khách du lịch đặc biệt là đối với du khách nước ngoài. ở Việt nam có rất nhiều khu du lịch sinh thái như: Du lịch biển Vũng Tàu, Du lịch 11 z Vườn quốc gia Bạch Mã (Thừa Thiên Huế), Khu du lịch sinh thái Tràng An (Ninh Bình).

+ Du lịch Văn hoá lịch sử Theo Luật Du lịch Việt Nam, tại Điều 4: “Du lịch văn hoá lịch sử là hình thức du lịch dựa vào bản sắc văn hoá dân tộc với sự tham gia của cộng đồng nhằm bảo tồn và phát huy các giá trị văn hoá truyền thống” [23, tr. Như vậy, có thể coi du lịch văn hoá, lịch sử là loại hình du lịch tìm hiểu tài nguyên du lịch nhân văn thích hợp cho mọi đối tượng, vì mục đích chính của loại hình du lịch này là nhằm nâng cao sự hiểu biết của cá nhân về mọi lĩnh vực như: lịch sử, kiến trúc, kinh tế, hội hoạ, chế độ xã hội, cuộc sống của người dân cùng các phong tục, tập quán của địa phương, đất nước du lịch. Du lịch văn hoá lịch sử được phân thành hai loại: Du lịch văn hoá lịch sử với mục đích cụ thể: Khách du lịch thuộc thể loại này thường đi du lịch với mục đích đã định sẵn. Thông thường họ là các cán bộ khoa học, học sinh, sinh viên và các chuyên gia.

Du lịch văn hoá lịch sử với mục đích tổng hợp: Bao gồm đông đảo những người ham thích mở mang kiến thức về thế giới và thoả mãn sự tò mò của cá nhân mình. + Du lịch nghỉ dưỡng, chữa bệnh Đây là loại hình du lịch gắn liền với mục đích nghỉ ngơi sau những ngày làm việc căng thẳng mệt mỏi, hoặc để điều trị những bệnh tật về thể xác và tinh thần của họ. Du lịch nghỉ dưỡng chữa bệnh có thể được chia thành các loại sau: Chữa bệnh bằng khí hậu: Khí hậu núi, khí hậu biển. Chữa bệnh bằng nước khoáng: tắm nước khoáng, uống nước khoáng.

Chữa bệnh bằng bùn. Chữa bệnh bằng hoa quả, chữa bệnh bằng sữa (đặc biệt bằng sữa ngựa). 12 z + Du lịch thể thao Là loại hình du lịch mà khách du lịch có thể kết hợp quá trình du lịch với các hoạt động thể thao giải trí nhằm nâng cao và phục hồi sức khoẻ. Có thể chia du lịch thể thao thành các loại sau: Du lịch thể thao chủ động: Là loại hình du lịch mà khách đi du lịch để tham gia trực tiếp vào các hoạt động thể thao.