BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM HỌC VIỆN NGÂN HÀNG LY NAM BAI GIAI PHAP TIN DUNG NGAN HANG ĐỐI VỚI CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU KINH TẾ NÔNG THÔN TỈNH CÀ MAU Chuyên ngành: Kinh tế tài chính, Ngân hàng Mã số: 60.12 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ VĂN HÀ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: NGƯT,, TS.HỒ CHÍ MINH - 2005 LỜI CAM ĐOAN trình nghiên cứu của riêng tÔI. Tôi xin cam đoan đây là công c và có trong luận văn và trung thự Các số liệu và kết quả nêu nguồn gốc rỏ ràng. m 2005 Cà Mau, ngày 07 tháng 12 nă Tác giả luận văn fies LY NAM HAI DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT CHỮ VIẾT TẮT VIẾT NGUYÊN CHỮ CBTD Cán bộ tín dụng CCKT Cơ cấu kinh tế CNH Công nghiệp hóa CNXH Chủ nghĩa xã hội ĐBSCL Đồng bằng sông Cữu Long HĐH Hiện đại hóa KT Kinh tế KTNT Kinh tế nông thôn KTQD Kinh tế quốc dân KT-XH Kinh tế — xã hội LLSX Lực lượng sản xuất thôn NHNo & PTNT Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông NHTM Ngân hàng thương mại QHSX Quan hệ sản xuất SXKD Sản xuất kinh doanh TBCN Tư bản chủ nghĩa TCTD Tổ chức tín dụng TD Tín dụng TDNH Tín dụng ngân hàng TLSX Tư liệu sản xuất Thanh pho - Tp XHCN Xã hội chủ nghĩa DANH MỤC BẢNG, BIÊU ( PHẦN PHỤ LỤC) PHỤ LỤC TEN BANG, BIEU sé 2.1 Tốc độ tăng trưởng kinh tế tỉnh Cà Mau 2.2 Tỷ trọng cơ cấu kinh tế nông thôn 2.4 Nuôi trồng và khai thác thủy sản các năm 2000-2004 2.5 Giá trị sản xuất công nghiệp 2.6 Tình hình xuất nhập khẩu qua các năm 2.7 Thị phần hoạt động về nguồn vốn huy động và dư nợ của các Ngân Hàng và Quỹ Tín Dụng Biểu đồ 2.! Thị phần vốn huy động Biểu đồ 2.2 Thị phần cho vay 2.8 Kết quả huy động vốn từ 2000 đến 2004 2.9 Cơ cấu sử dụng vốn NHNo&PTNT tỉnh Cà Mau Biểu đồ 2.3 Dư nợ cho vay NHNo& PTNT Cà Mau qua các năm 2.10 Dư nợ quá hạn phân theo nguyên nhân 3.] Dự báo cơ cấu kinh tế tỉnh Cà Mau 3.2 Dự báo vốn đầu tu MỤC LỤC Trang Mục lục Lời mở đầu 01 Chương! TÍN DỤNG VÀ VAI TRÒ CỦA TÍN DỤNG NGÂN HÀNG ĐỐI VỚI QUÁ TRÌNH CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU KINH TẾ NÔNG THÔN TỈNH CÀ MAU. LI Tín dụng và vai trò của tín dụng ngân hàng 04 1.1 Tín dụng Ngân hàng 04 1.1 Khai niém tin dung 04 1.2 — Các hình thức của tin dụng 05 1. Bản chất tín dụng 06 1.2 Vai trò của tín dụng ngân hàng đối với quá trình chuyển dịch cơ cấu 07 kinh tế nông thôn tỉnh Cà Mau 1.1 — Khái niệm, nội dung về cơ cấu kinh tế 0? a. Khái niệm về cơ cấu kinh tế O7 b. Nội dung cơ cấu kinh tế 08 c. Cơ cấu kinh tế nông thôn 09 d. Vai trò của kinh tế nông thôn 12 1.2 — Chuyển dịch cơ cấu kinh tế 14 a. Khái quát một số lý thuyết kinh tế có liên quan đến chuyển dịchcơ 14 cấu kinh tế b. Những nhân tố ảnh hưởng đến cơ cấu kinh tế nông nghiệp l5 c. Tính khách quan của chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn l6 1. Vai trd cha tin dung Ngan hang với quá trình chuyển dịch cơ cấu 18 kinh tế nông thôn a. Vai trò cuả Tín dụng NH đối với nền kinh tế nước ta trong quá 18 trình chuyển sang cơ chế thị trường b. Vai trò của Tín dung NH trong quá trình chuyển dịch CCKT nông 19 nghiệp — nông thôn 1.2 Một số bài học kinh nghiệm trong hoạt động tín dụng để chuyển dịch 2l cơ cấu kinh tế của một số nước trong khu vực 1.3 Vương quốc Thái Lan 23 1.4 Bài học kinh nghiệm chung 25 Chương 2 THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG ĐỐI VỚI QUÁ TRÌNH CHUYỂN DỊCH CƠ CAU KINH TE NONG THON TINH CA MAU 2.1 Thực trạng cơ cấu kinh tế và chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn ở tỉnh Cà Mau 2.1 Điều kiện tự nhiên và kinh tế - xã hội ở tỉnh Cà Mau 27 2.2 Thực trạng phát triỂn kinh tế- xã hội ở tỉnh Cà Mau 30 2.1 Tốc độ tăng trưởng 30 2.2 Cơ cấu kinh tế 30 2.3 Những thuận lợi, khó khăn trong chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông 37 thôn ở tỉnh Cà Mau 2.2 Khó khăn, hạn chế 38 2.2 Thực trạng hoạt động tín dụng Ngân hàng đối với quá trình chuyển 39 dịch cơ cấu kinh tế nông thôn 2.1 Thực trạng hoạt động của các NHTM, Quỹ tín dụng nhân dân tại Cà 39 Mau 2.2 Vài nét về hoạt động của NHNo&PTNT tỉnh Cà Mau 40 2.3 Kết quả huy động vốn của NHNo & PTNT tỉnh Cà Mau 41 2.4 Hoạt động tín dụng của NHNo&PTNT tỉnh Cà Mau 44 2.1 Phân tích tổng quát tình hình dư nợ cho vay và chất lượng tín dụng 44 2.2 Phân tích kết quả thực hiện một số chương trình tín dụng theo định 45 hướng phát triển kinh tế của tỉnh 2.5 Tác động của hoạt động Ngân hàng với quá trình chuyển dịch cơ cấu 47 kinh tế nông thôn ở tỉnh Cà Mau 2.6 Những tổn tại, hạn chế của hoạt động Ngân hàng đối với quá trình 49 chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn tỉnh Cà Mau 2.3 Nguyên nhân khách quan và chủ quan từ thực trạng hoạt động ngân 53 hàng 2.1 Nguyên nhân khách quan 33 2.2 Nguyên nhân chủ quan - 56 Chương 3 GIẢI PHÁP TIN DUNG NGAN HANG NHAM THUC DAY CHUYEN DICH CCKT NONG THON TINH CA MAU 3.1 Định hướng chuyển dịch CCKT nông thôn tỉnh Cà Mau 58 3.1 Dự báo về cơ cấu kinh tế tỉnh Cà Mau 58 3.2 Định hướng phát triển 59 3.1 Quan điểm chỉ đạo 59 3.2 Một số chỉ tiêu định hướng phát triển đến năm 2010 60 3.3 Nhu cầu vốn cho chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn 61 3.2 Giải pháp nâng cao hiệu quả tín dụng Ngân hàng nhằm thúc đẩy 62 chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn 3.1 Giải pháp về huy động vốn 62 3.1 Giải pháp đa dạng hóa các hình thức huy động vốn; mở rộng việc huy 63 động vốn trong dân cư 3.2 Giải pháp thu hút vốn nhần rỗi trong các đơn vị, tổ chức sự nghiệp; 64 các doanh nghiệp, hộ sản xuất kinh doanh 3.3 Giải pháp lãi suất huy động vốn 65 3.4 Tranh thủ nguồn vốn điều hòa từ NHNo&PTNT Việt Nam 66 3.5 Giải pháp huy động vốn đầu tư nước ngoài 67 3.6 Thành lập và triển khai nhanh các dự án trọng điểm để thu hút vốn từ 68 trong nước, nhất là các tỉnh bạn ono Giải pháp về đầu tư tín dụng ngân hàng 69 3.1 Cấp tín dụng phải gắn với các mô hình kinh tế trong nông nghiệp, 69 nông thôn 3.2 Mở rộng đối tượng cho vay đối với kinh tế trang trại 71 3.3 Mở rộng tín dụng trung, dài hạn đồng thời gắn với tín dụng ngắn hạn 72 phục vụ cho quá trình chuyển dịch CCKT 3.4 Cho vay thông qua tổ chức kinh tế; quỹ tín dụng, ngân hàng cổ phần 73 nông thôn lầm đại lý 3.5 Nâng cao chất lượng tín dụng 75 3.3 Giải pháp chung đối với ngân hàng trong huy động vốn và mở rộng 78 tấn dụng 3.1 Mở rộng mạng lưới tạo thuận lợi cho khách hàng 78 3.2 Pháp phát triển nguồn nhân lực 79 3.3 Hiện đại hóa công nghệ ngân hàng và phát triển sản phẩm mới 80 3.4 Xây dựng chiến lược khách hàng; thực hiện tốt các biện pháp tiếp thị 80 3.4 Những giải pháp hổ trợ để mở rộng và nâng cao chất lượng tín dụng 81 nhằm thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn 3.1 Giải pháp cải thiện môi trường kinh tế-xã hội tại địa phương 82 3.2 Giải pháp phối hợp với chính quyền, các đoàn thểở địa phương 62 3.1 Kiến nghị đối với Chính phủ và các Bộ, Ngành 83 3.2 Kiến nghị đối với Chính quyền địa phương (UBND tỉnh, huyện,xã) 84 3.3 Kiến nghị đối với Ngân hàng Nông nghiệp & PTNT.VN 66 Kết luận 87 Danh mục công trình công bố của tác giả Tài liệu tham khảo Phụ lục MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu: Nông nghiệp - nông thôn luôn là vấn để trọng yếu của mỗi quốc gia. Tại Việt Nam, Đảng và Nhà nước ta luôn coi nông nghiệp là mặt trận quan trọng hàng đầu, phát triển nông thôn là vấn để then chốt trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội. Gần đây, nông nghiệp nước ta đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng, nhưng việc mất cân đối trong cơ cấu kinh tế nông thôn đang là vấn đề hết sức cấp bách. Chính vì vậy, chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn có ý nghĩa chiến lược đối với nước ta. Để quá trình này có hiệu qủa thì vốn là vấn để cực kỳ quan trọng, là khâu then chốt trong chuyển dịch cơ cấu kinh tế, mà trong đó vai trò của tín dụng ngân hàng là không thể thiếu được. Đối với tỉnh Cà Mau, một khu vifc có nhiều tiềm năng về kinh tế - thì tín dụng ngân hàng càng trở nên cần thiết hơn bao giờ hết trong chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Xuất phát từ thực tiển trên, chúng tôi chọn để tài: “Giải pháp tín dụng ngân bàng đối với chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thén tinh Ca Mau”. Mục đích nghiên cứu: tk» - Nghiên cứu sự cần thiết khách quan của chuyển dịch CCEKTT nông thôn; và vai trò của tín dụng ngân hàng đối với quá trình chuyển dịch CCKT nông thôn tỉnh Cà Mau. - Trên cơ sở thực trạng, rút ra mặt được, hạn chế và những nguyên nhân. - Đề xuất những giải pháp tín dụng ngân hàng nhằm thúc đẩy quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn theo hướng CNH - HĐH. Tình hình nghiên cứu đề tài: Thời gian gần đây đã có khá nhiều hội thảo khoa học và các để tài nghiên cứu về vai trò của tín dụng ngân hàng đối với chuyển dịch cơ cấu kinh tế khu vực ĐBSCL. Song đến nay chưa có tác giả nào nghiên cứu chuyên sâu về tín dụng ngân hàng đối với chuyển dịch CCKT nông thôn tỉnh Cà Mau. Đối tượng và phạm vỉ nghiên cứu: - Đốt tượng nghiên cứu: Luận văn tập trung nghiên cứu cơ cấu kinh tế nông thôn tỉnh Cà Mau một cách có hệ thống; hoạt động tín dụng của NHNo & PTNT phục vụ cho các thành phần kinh tế ở tỉnh Cà Mau trong quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn. - Phạm vì nghiên cứu: Về không gian: Nghiên cứu chủ yếu trong phạm vi tỉnh Cà Mau Về thời gian: Chủ yếu nghiên cứu từ năm 2000 đến nay 5Š.