CHƯƠNG I TỔNG QUAN TÌNH HÌNH KINH TẾ THƯƠNG MẠI ẤN ĐỘ I. TỔNG QUAN PHÁT TRIỂN KINH TẾ ẤN ĐỘ Ấn Độ - Quốc gia đông dân với tăng trưởng kinh tế và cải cách chính sách. Ấn Độ là một quốc gia đông dân thứ nhì trên thế giới, sau Trung Quốc. Ấn Độ cũng là nước có diện tích lớn thứ 7 trên thế giới, chung biên giới với Pakistan, Trung Quốc, Myanma, Bangladesh, Nepal, Bhutan và Afghanistan.
Những năm gần đây, kinh tế Ấn Độ tăng trưởng hết sức ngoạn mục, tạo ra một hình ảnh mới và cục diện mới cho Ấn Độ trên trường quốc tế. Mới đây, Ấn Độ đã gia nhập các nền kinh tế có GDP trên 1.000 tỷ USD, trở thành nước có nền kinh tế phát triển nhanh thứ hai thế giới với tốc độ tăng trưởng GDP đạt 6 - 8% trong giai đoạn 2001 - 2006 và dự trữ ngoại tệ đã vượt ngưỡng 200 tỷ USD. Lực lượng lao động của Ấn Độ có khoảng 496,4 triệu người, trong đó, nông nghiệp chiếm 60%, công nghiệp 17% và dịch vụ 23%. Nông nghiệp Ấn Độ sản xuất gạo, lúa mì, hạt dầu, cốttông, sợi đay, chè, mía, khoai tây; gia súc, trâu, cừu, dê, gia cầm và cá.
Các ngành công nghiệp chính gồm dệt may, hoá chất, chế biến thực phẩm, thép, thiết bị vận tải, xi măng, mỏ, dầu khí và cơ khí. Những năm gần đây, Ấn Độ đã thu hút được đông đảo dân số có trình độ học vấn cao, thành thạo tiếng Anh để giữ những vị trí quan trọng trong dịch vụ thuê làm bên ngoài (outsourcing), tư vấn khách hàng (customer service) và hỗ trợ kỹ thuật cho các công ty toàn cầu. Hơn nữa, Ấn Độ cũng là nước xuất khẩu hàng đầu về nhân lực trình độ cao trong lĩnh vực dịch vụ phần mềm, tài chính và chế tạo phần mềm. Hiện nay, Ấn Độ có đội ngũ doanh nghiệp sức cạnh tranh cao, có một thị trường chứng khoán bùng nổ và một khu vực tài chính minh bạch, rõ ràng.
Hơn 100 doanh nghiệp của Ấn Độ có vốn đầu tư thị trường hơn 1 tỷ USD. Một số Công ty lớn như Bharat Forge, Technologies, Tata Motors… sớm trở thành những thương hiệu có khả năng cạnh tranh trên toàn cầu. Trong danh sách 500 Công ty hàng đầu thế giới của Fortune có hàng chục doanh nghiệp có xuất xứ từ Ấn Độ. Sự thành công lớn của khối doanh nghiệp sản xuất cũng là một nhân tố lớn đưa hoạt động của khu vực ngân hàng trở nên lành mạnh hơn.
Ấn Độ lựa chọn con đường đi riêng. Tốc độ tăng trưởng của Ấn Độ chủ yếu được thúc đẩy bởi dịch vụ và tiêu dùng trong nước. Mức độ tiêu dùng chiếm 64% GDP của Ấn Độ trong khi Nhật Bản là 55%, Châu Âu là 58% và Trung Quốc chỉ là 42%. Với mức tiêu 8 dùng nội địa cao, nền kinh tế Ấn Độ ổn định và dễ kiểm soát hơn so với các nền kinh tế ở khu vực châu Á bị phụ thuộc cao vào xuất khẩu.
Hiện nay, khu vực dịch vụ chiếm hơn 50% GDP của Ấn Độ, khu vực nông nghiệp chiếm 22% và công nghiệp là 27%. Sức mạnh ngành công nghiệp Ấn Độ là chế tạo sản xuất công nghệ cao do đó cần lao động có tay nghề cao. Với 93% nguồn vốn đầu tư trong nước đã tạo thêm thế mạnh của nền kinh tế Ấn Độ. Ấn Độ gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới từ năm 1995, gần 15 năm qua, khi nền kinh tế Ấn Độ toàn cầu hoá.
Xuất khẩu phần mềm của Ấn Độ phát triển với tốc độ 50% mỗi năm, với khoảng 2/3 sang thị trường Mỹ. Nghiên cứu sự tăng trưởng kinh tế của Ấn Độ thông qua việc thực thi chiến lược và các chính sách có thể thấy được sự khác biệt tương đối so với các nước Châu Á khác. Thành công của Trung Quốc chủ yếu dựa vào hàng xuất khẩu của các doanh nghiệp nhà nước hay các Công ty nước ngoài. Thứ tự ưu tiên thể hiện rất rõ trong việc phân bổ các nguồn vốn tín dụng.
Chỉ có 10% tín dụng đến được khu vực tư nhân ở Trung Quốc, mặc dù khu vực này đã tuyển dụng tới 40% lực lượng lao động. Trong khi đó, ở Ấn Độ, các doanh nghiệp tư nhân nhận được hơn 80% các khoản cho vay. Một điểm khác biệt nữa của hai nền kinh tế láng giềng này là ở Ấn Độ, tỷ lệ tăng trưởng cao đã không đi kèm với một cuộc cách mạng công nghiệp cần nhiều lao động trong khi Trung Quốc dường như đang tạo ra một dòng vô tận công ăn việc làm trình độ thấp trong khu vực sản xuất công nghiệp bằng việc xuất khẩu hàng hoá giá rẻ ra thế giới. Có thể thấy rằng Ấn Độ đang bỏ qua một cuộc cách mạng công nghiệp, tiến thẳng từ nền kinh tế nông nghiệp lên nền kinh tế dịch vụ.
Ấn Độ đã tìm thấy yếu tố có thể làm biến đổi nền kinh tế là cung cấp các dịch vụ lao động trí óc được các Công ty ở phần còn lại của thế giới thuê gia công. Ấn Độ là một trong những nước tiên phong trong các ngành công nghiệp mũi nhọn của thế giới và giành được nhiều thành công. Cách đây gần nửa thế kỷ, Ấn Độ đã là nước mở đường cho cuộc “Cách mạng xanh” và hiện nay trở thành trung tâm thế giới trong những ngành “thời thượng” như công nghệ thông tin, công nghệ sinh học,… Chính phủ Ấn Độ đã coi công nghệ thông tin là động lực thúc đẩy phát triển kinh tế đất nước, là một công cụ để cải thiện đời sống nhân dân. Theo số liệu của Bộ Thông tin và Công nghệ thông tin Ấn Độ, kể từ năm 1991 đến nay, xuất khẩu phần mềm của nước này đạt tốc độ tăng trưởng bình quân hơn 50%/năm - con số nằm ngoài kỳ vọng của bất cứ quốc gia nào trên thế giới.
Báo cáo mới đây của Hãng NASSCOM-McKinsey đưa ra dự báo, doanh thu của ngành công nghệ thông tin Ấn Độ sẽ đạt 87 tỷ USD và xuất khẩu khoảng 35 tỷ USD trong năm 2008. Một ngành công nghiệp mũi nhọn khác của Ấn Độ là công nghệ sinh học. Trong năm 2006-2007, doanh thu của ngành công nghệ sinh học Ấn Độ đạt 2 tỷ USD, tăng mạnh so với 1,5 9 tỷ USD của năm 2005-2006 và gấp đôi so với mức 1 tỷ USD trong năm 2004- 2005. Tính chung, ngành công nghệ sinh học của Ấn Độ đạt tốc độ tăng trưởng bình quân 35%/năm, cao hơn gấp đôi so với tốc độ tăng trưởng chung của ngành này trên toàn cầu.
Ngành công nghệ sinh học Ấn Độ đặt mục tiêu đạt doanh thu 5 tỷ USD trong năm tài chính 2010-2011. Nhiều khả năng doanh thu ngành công nghệ sinh học của nước này có thể đạt 25 tỷ USD vào năm 2015. Hiện nay, Ấn Độ có lực lượng lao động kỹ thuật hùng hậu bậc nhất thế giới đủ để đáp ứng nhu cầu phát triển của nền kinh tế tri thức. Ấn Độ là nước có đội ngũ chuyên gia khả năng giao tiếp bằng tiếng Anh lớn thứ hai thế giới, chỉ đứng sau Mỹ.
Ấn Độ còn nổi lên với thị trường dịch vụ giải trí và truyền thông tăng trưởng nhanh nhất thế giới. Theo dự báo của Hãng PricewaterhouseCoopers, Ấn Độ sẽ là động lực chính thúc đẩy ngành giải trí và truyền thông toàn cầu phát triển trong 5 năm tới. Trong khi ngành giải trí và truyền thông toàn cầu trong giai đoạn từ nay đến năm 2010 dự báo chỉ tăng trưởng bình quân 6,4%/năm để đạt tổng doanh thu 2.000 tỷ USD vào năm 2011, thì tốc độ tăng trưởng của ngành này tại Ấn Độ dự báo đạt 18,5%/năm - mức tăng cao nhất trong khu vực châu Á-Thái Bình Dương. Một kỳ tích nữa của Ấn Độ là vị trí dẫn đầu thế giới về khả năng tạo việc làm mới.
Theo Báo cáo Triển vọng việc làm năm 2007 (Employment Outlook 2007) của Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD), trong giai đoạn 2000-2005, mỗi năm, Ấn Độ tạo ra bình quân 11,3 triệu việc làm mới, so với 7 triệu việc làm mới tại Trung Quốc, 2,7 triệu việc làm mới tại Brazil, 0,7 triệu việc mới làm tại Nga và 3,7 triệu việc làm mới trong cả khối OECD. PHÁT TRIỂN THƯƠNG MẠI ẤN ĐỘ GIAI ĐOẠN 2001 - 2005, NĂM 2006 VÀ NĂM 2007 1. Tình hình xuất khẩu của Ấn Độ giai đoạn 2001 - 2005, năm 2006 và năm 2007. Trong những năm qua, với một áp lực dân số nặng nề, Ấn Độ đã phải từng bước tháo gỡ những khó khăn nội tại của một nền kinh tế lạc hậu, cải tiến những phương thức quản lý sản xuất, quản lý xuất nhập khẩu để gia tăng sản lượng và chất lượng những mặt hàng sản xuất trong nước, đồng thời tạo điều kiện cho hàng hóa Ấn Độ thâm nhập vào thị trường khu vực cũng như thị trường phương Tây.
Mặc dù là quốc gia lấy tiêu dùng và phục vụ thị trường trong nước làm động lực cho tăng trưởng kinh tế, ngành dịch vụ chiếm trên 50% GDP, tiêu dùng chiếm trên 60% GDP nhưng với một chiến lược phát triển có hiệu quả, phát huy được các lợi thế cạnh tranh, hàng hoá của Ấn Độ đã từng bước thâm nhập vào thị trường thế giới và kim ngạch xuất khẩu đạt được mức tăng 10 trưởng nhanh chóng. Kim ngạch xuất khẩu của Ấn Độ trong năm tài chính 2000 - 2001 mới đạt 43,3 tỷ USD đã nhanh chóng tăng lên gần gấp đôi trong năm 2003 - 2004 (75,6 tỷ USD) và đạt 126,2 tỷ USD trong năm tài khoá 2006- 2007. Như vậy, trong vòng 7 năm từ 2000 đến 2007, xuất khẩu của Ấn Độ đạt mức tăng trưởng bình quân 19,5%, kim ngạch năm 2007 gấp 3 lần năm 2000 Về cơ cấu sản phẩm sản xuất cũng như xuất khẩu của Ấn Độ cũng có những đặc trưng riêng.
