chương 1 của Nghị định số 39/2017/NĐ-CP ngày 04 tháng 4 năm 2017 về quản lý thức ăn chăn nuôi, thủy sản có giải thích như sau về hoạt động kinh doanh thức ăn chăn nuôi: Kinh doanh thức ăn chăn nuôi bao gồm các hoạt động sản xuất, gia công, mua bán, xuất khẩu, nhập khẩu thức ăn chăn nuôi. Sản xuất thức ăn chăn nuôi là việc thực hiện một phần hoặc toàn bộ các hoạt động sản xuất, chế biến, san chia, bao gói, bảo quản, vận chuyển thức ăn chăn nuôi. Gia công thức ăn chăn nuôi là quá trình thực hiện một phần hoặc toàn bộ các công đoạn sản xuất thức ăn chăn nuôi để tạo ra sản phẩm theo yêu cầu của bên đặt hàng. Địa điểm sản xuất, gia công phải nằm trong khu vực không bị ô nhiễm bởi chất thải, hóa chất độc hại; nơi sản xuất phải ngăn cách với các khu vực khác.
Yêu cầu về nhà xưởng, trang thiết bị: Khu vực sản xuất được thiết kế và bố trí thiết bị theo nguyên tắc một chiều, có sự tách biệt giữa nguyên liệu đầu vào và sản phẩm đầu ra. Có dây chuyền sản xuất phù hợp với từng loại sản phẩm thức ăn chăn nuôi, thủy sản; có kệ (pallet) để nguyên liệu và sản phẩm thành phẩm (trừ trường hợp nền kho, xưởng đã có giải pháp kỹ thuật đảm bảo thông thoáng, chống ẩm). Có kho bảo quản các loại nguyên liệu thức ăn chăn nuôi, thủy sản theo khuyến cáo của nhà sản xuất. Cơ sở sản xuất, gia công thức ăn chăn nuôi chứa kháng sinh phải có biện pháp, quy trình kiểm soát sản xuất, gia công để tránh phát tán gây nhiễm chéo kháng sinh.
5 Có thiết bị, dụng cụ đo lường để giám sát chất lượng. Có giải pháp về thiết bị, dụng cụ để kiểm soát cát sạn, kim loại. Có giải pháp phòng, chống chuột, chim, động vật gây hại khác; có thiết bị hút bụi, xử lý chất thải. Người phụ trách kỹ thuật có trình độ từ đại học trở lên về một trong các chuyên ngành chăn nuôi, chăn nuôi - thú y, thú y, công nghệ thực phẩm, công nghệ sinh học (đối với thức ăn chăn nuôi) hoặc chuyên ngành nuôi trồng thủy sản, sinh học, công nghệ thực phẩm (đối với thức ăn thủy sản).
Có hoặc thuê phòng thử nghiệm để phân tích chất lượng thức ăn chăn nuôi, thủy sản trong quá trình sản xuất, gia công. Các yếu tố liên quan đến thức ăn chăn nuôi như số lượng gia súc, gia cầm nhiều hay ít; quy mô chăn nuôi lớn hay nhỏ; thời gian chăn nuôi ngắn hay dài, giá bán gia súc, gia cầm. Yếu tố tự nhiên, thời tiết khí hậu, vị trí địa hình về đất đai đa dạng, nguồn lao động dồi dào và khả năng phát triển chăn nuôi lớn, đặc biệt là những mô hình phát triển chăn nuôi trang trại với quy mô lớn; đi kèm với đó là tình hình dịch bệnh, đầu ra cho sản phẩm, cũng là nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh thức ăn chăn nuôi. Tổ chức quản lý: cơ quan chủ quản là UBND huyện và các phòng ban chuyên môn thuộc huyện; các cơ quan chức năng chuyên môn liên quan có thẩm quyền theo ngành dọc là Phòng NN&PTNT, Chi cục CN&TY, Trạm CN&TY; các cơ quan liên ngành như Chi cục thuế, Quản lý thị trường, công an… thực hiện chức năng quản lý, kiểm tra, giám hoạt động kinh doanh thức ăn chăn nuôi của các cửa hàng.
Năng lực của người kinh doanh: khả năng sắp xếp, điều hành và đặc biệt có 2 yếu tố quan trọng là chiến lược marketinh và khả năng tài chính của người kinh doanh ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng, hiệu quả của việc kinh doanh thức ăn chăn nuôi. Hiện nay trong kinh doanh thức ăn chăn nuôi, người kinh doanh thức ăn có kinh nghiệm, có khả năng tư vấn tốt, đồng thời có khả năng tài chính dồi dào. hoạt động kinh doanh thức ăn chăn nuôi của cửa hàng đó sẽ rất thuận lợi, hiệu quả cao. Quản lý nhà nước về kinh doanh thức ăn chăn nuôi Quản lý nhà nước là một dạng của quản lý xã hội đặc biệt, mang tính quyền lực nhà nước và sử dụng pháp luật, chính sách để điều chỉnh hành vi cá nhân, tổ chức trên tất cả các mặt của đời sống xã hội do các cơ quan trong bộ máy nhà nước thực hiện, nhằm phục vụ nhân dân, duy trì ổn định và phát triển của xã hội.
Theo nghĩa rộng, 3 chức năng cơ bản của Quản lý nhà nước, đó là: (1) chức năng lập pháp do cơ quan lập pháp thực hiện; (2) chức năng hành pháp (chấp hành và điều hành) do hệ thống hành chính nhà nước đảm nhiệm; (3) chức năng tư pháp do cơ quan tư pháp thực hiện (Học viện hành chính quốc gia, 2011). Theo đó quản lý nhà nước là hoạt động mang tính chất quyền lực nhà nước, sử dụng quyền lực nhà nước để điều chỉnh các quan hệ xã hội. Quản lý nhà nước được xem là một hoạt động chức năng của nhà nước trong quản lý xã hội và có thể xem là hoạt động chức năng, đặc biệt quản lý nhà nước được hiểu theo hai nghĩa: - Nghĩa rộng: quản lý nhà nước là toàn bộ hoạt động của bộ máy nhà nước, từ hoạt động lập pháp, hoạt động hành pháp, đến hoạt động tư pháp. - Nghĩa hẹp: quản lý nhà nước chỉ bao gồm hoạt động hành pháp.
Khái niệm quản lý nhà nước được đề cập trong đề tài này là khái niệm quản lý nhà nước theo nghĩa rộng; nó bao gồm toàn bộ các hoạt động từ ban hành các văn bản luật, các văn bản mang tính luật đến việc chỉ đạo trực tiếp hoạt động của đối tượng bị quản lý và vấn đề tư pháp đối với đối tượng quản lý cần thiết của Nhà nước. Như vậy, quản lý nhà nước về kinh doanh thức ăn chăn nuôi bao gồm toàn bộ các hoạt động từ ban hành văn bản luật, các văn bản mang tính luật đến việc chỉ đạo, trực tiếp thi hành các văn bản pháp luật ấy cũng như các vấn đề tư pháp như giám sát, kiểm tra đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh thức ăn chăn nuôi và các vấn đề có liên quan của Nhà nước nhằm đảm bảo quyền, lợi ích hợp pháp của người kinh doanh, người tiêu dùng. Chất cấm trong thức ăn chăn nuôi Theo quy định tại Thông tư số 21/2019/TT-BNNPTNT ngày 28 tháng 11 năm 2019 quy định có 25 loại hóa chất, kháng sinh cấm, trong đó phổ biến nhất là các chất kích thích tăng trọng chiếm tỷ lệ lớn gồm 2 nhóm chính; nhóm β2- agonist và nhóm các steroid (Chất cấm sử dụng nhiều trong thức ăn chăn nuôi gồm Salbutamol, Ractopamine và Clenbutrerol…). 7 - Các chất β2-agonist, Salbutamol và Clenbuterol là một trong những hợp chất dùng trong chăn nuôi, đặc biệt là chăn nuôi lợn để kích thích tăng trưởng, phát triển về cơ bắp và cho thịt siêu nạc, lợn ăn vào sẽ tăng tỷ lệ nạc, giảm tỷ lệ mỡ, tuy nhiên nếu không bán ngay trong vòng 15 ngày thì lợn sẽ chết.
Đặc điểm rõ nhất khi dùng thuốc chỉ cần sang ngày thứ 2 là lợn bắt đầu nở mông, vai, tạo ra những thớ thịt săn chắc. Đến ngày thứ 3 lợn sẽ ít di chuyển thường nằm ngủ li bì, sang ngày thứ 10 lợn bắt đầu ăn đâu nằm đấy và kèm theo hiện tượng chân đứng không vững. Con người khi sử dụng các sản phẩm có chứa dư lượng các chất tăng trưởng sẽ bị ngộ độc cấp tính hoặc ngộ độc mãn tính với biểu hiện: rối loạn nhịp tim, run cơ, co thắt phế quản, phù nề, liệt cơ, tăng huyết áp, nguy cơ sảy thai… Nếu chúng ta sử dụng các thực phẩm này trong thời gian dài có thể dẫn đến rối loạn hệ thống hormone của cơ thể, gây nhiễm độc gan, gây đột biến và có thể gây ung thư và để lại nhiều mối hiểm họa cho giống nòi sau này. Vàng O là một loại phẩm nhuộm dùng trong công nghiệp mà chủ yếu là trong ngành dệt may.
Chất này không hề có giá trị dinh dưỡng đối với gia súc, gia cầm. Nhưng gần đây một số cơ sở sản xuất thức ăn chăn nuôi đã trộn chất này vào thức ăn cho gà, lợn khiến thực phẩm bắt mắt, vàng đẹp, hấp dẫn người tiêu dùng để dễ bán. Vàng O, hay còn gọi là VAT Yellow là chất độc hại đối với cơ thể sinh vật nói chung và đã bị tổ chức Ung thư thế giới (IARC) xếp vào chất gây ung thư nhóm 3, tức là có khả năng gây ung thư cao. Ngoài ra, chất này có thể gây kích ứng rất dữ dội, nếu tiếp xúc với da sẽ gây ngứa và bong tróc da, tiếp xúc qua đường hô hấp sẽ gây sặc, lên cơn viêm phế quản, qua đường tiêu hóa gây đau bụng, nôn ói, đau rát cổ, tiêu chảy.
Điều đáng sợ là nó có thể tích tụ trong thịt của gia súc gia cầm, rất khó đào thải. Bên cạnh đó, vì chất này nguyên thủy được sử dụng trong công nghiệp nên cũng không được lọc hết kim loại nặng. Người ăn phải những gia súc bị tích tụ những kim loại này nặng có thể chịu nhiều hậu quả như hư gan, mật, vô sinh hay bệnh mau quên, chậm phát triển trí tuệ. Việc sử dụng chất cấm trong chăn nuôi đã ảnh hưởng không nhỏ đến hoạt động sản xuất kinh doanh của những đơn vị làm ăn chân chính; Chỉ có lợi trước mắt cho một số đối tượng Bởi, khi có thông tin thịt lợn nhiễm chất cấm là giá thịt trên thị trường lại giảm xuống, ảnh hưởng đến toàn ngành chăn nuôi (từ người sản xuất thức ăn, người chăn nuôi, người giết mổ kinh doanh sản phẩm thịt cũng như ảnh hưởng tới quyền lợi của nông dân…) và tạo cơ hội cho hàng ngoại nhập.
8 Không những thế, việc sử dụng chất cấm sẽ khiến người tiêu dùng thiếu tin tưởng vào sản phẩm chăn nuôi trong nước; và sẽ khó khăn hơn khi ngành chăn nuôi đang phải cạnh tranh gay gắt với sản phẩm nhập ngoại tới đây. Vấn đề đấu tranh chống việc sử dụng chất cấm, lúc này vì quyền lợi chung của toàn xã hội, trách nhiệm trước hết thuộc về các cơ quan nhà nước, người sản xuất, kinh doanh, tiêu dùng sản phẩm chăn nuôi. Vai trò của quản lý nhà nước về kinh doanh thức ăn chăn nuôi Thứ nhất, nhà nước có vai trò định hướng, kiểm soát thị trường, ngăn chặn đầu cơ tích trữ, độc quyền, hỗ trợ các doanh nghiệp, cơ sở kinh doanh thức ăn chăn nuôi. Nhìn một cách tổng quan, nền kinh tế thị trường ở Việt Nam còn đang trong quá trình phát triển và hoàn thiện.