Luận văn một số giải pháp nhằm tăng cường công tác quản lý ngân sách nhà nước đầu tư cho phát triển nông nghiệp trên địa bàn thành phố thái nguyên

Trong quá trình công nghiệp hóa và hiện đại hóa, phát triển nông nghiệp, nông thôn đóng vai trò then chốt. 88 trang · Đại học Thái Nguyên · 2019.

• Tác giả: Lê Thùy Linh
• Người hướng dẫn: TS. Bùi Thị Thanh Tâm
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Kinh tế nông nghiệp
• Đề tài: Một Số Giải Pháp Nhằm Tăng Cường Công Tác Quản Lý Ngân Sách Nhà Nước Đầu Tư Cho Phát Triển Nông Nghiệp Tại Thành Phố Thái Nguyên
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục tiêu và yêu cầu của đề tài
• 1.2.1. Mục tiêu chung
• 1.2.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.3. Ý nghĩa của đề tài
• 1.3.1. Ý nghĩa trong học tập và ý nghĩa khoa học
• 1.3.2. Ý nghĩa trong thực tiễn
• 2. PHẦN 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ NSNN ĐẦU TƯ CHO NÔNG NGHIỆP
• 2.1. Cơ sở lý luận về quản lý ngân sách nhà nước đầu tư cho phát triển nông nghiệp cấp thành phố
• 2.2. Một số khái niệm liên quan về quản lý ngân sách nhà nước
• 2.2.1. Khái niệm, vai trò của ngân sách nhà nước cấp thành phố
• 3. PHẦN 3: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 3.2. Nội dung nghiên cứu
• 3.3. Phương pháp thu thập số liệu
• 3.3.1. Phương pháp thu thập thông tin thứ cấp
• 3.3.2. Phương pháp tổng hợp và phân tích thông tin
• 3.4. Hệ thống các chỉ tiêu nghiên cứu
• 4. PHẦN 4: THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP VỀ TĂNG CƯỜNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC ĐẦU TƯ CHO PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ THÁI NGUYÊN
• 4.1. Khái quát về điều kiện tự nhiên, vị trí địa lý
• 4.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 4.1.2. Điều kiện kinh tế- Xã hội
• 4.2. Những khó khăn, thuận lợi về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội trong công tác quản lý chi ngân sách nhà nước ở thành phố Thái Nguyên
• 4.3. Thực trạng công tác quản lý ngân sách nhà nước đầu tư cho phát triển nông nghiệp tại Thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên
• 4.3.1. Thực trạng phát triển nông nghiệp thành phố Thái Nguyên
• 4.3.2. Tình hình chi ngân sách cho đầu tư phát triển nông nghiệp tại thành phố Thái Nguyên
• 4.3.3. Dự toán chi ngân sách nhà nước đầu tư cho phát triển nông nghiệp
• 4.4. Các nhân tố ảnh hưởng đến công tác quản lý ngân sách nhà nước đầu tư cho phát triển nông nghiệp tại Thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên
• 4.4.1. Các yếu tố chủ quan
• 4.4.2. Các yếu tố khách quan
• 4.5. Đánh giá kết quả đạt được, mặt hạn chế trong công tác quản lý ngân sách nhà nước đầu tư cho phát triển nông nghiệp tại thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên
• 4.5.1. Đánh giá công tác quản lý ngân sách nhà nước đầu tư cho phát triển nông nghiệp
• 4.5.1.1. Kết quả đạt được
• 4.5.1.2. Những hạn chế
• 4.5.1.3. Nguyên nhân của hạn chế
• 4.6. Quan điểm, mục tiêu phát triển nông nghiệp tại thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên
• 4.7. Một số giải pháp nhằm tăng cường công tác quản lý ngân sách nhà nước đầu tư cho phát triển nông nghiệp tại thành phố Thái Nguyên
• 4.7.1. Hoàn thiện và thực hiện đầy đủ các chính sách về đầu tư vốn NSNN trong nông nghiệp
• 4.7.2. Nâng cao công tác lập dự toán chi ngân sách cho phát triển nông nghiệp
• 4.7.3. Hoàn thiện quy trình quyết toán ngân sách cho đầu tư phát triển nông nghiệp
• 4.7.4. Tăng cường công tác giám sát, kiểm tra, thanh tra tài chính ngân sách nhà nước đầu tư cho phát triển nông nghiệp
• 4.7.5. Các giải pháp hỗ trợ khác
• 5. PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Quản Lý Ngân Sách Nhà Nước Phát Triển Nông Nghiệp

Trong quá trình công nghiệp hóa và hiện đại hóa, phát triển nông nghiệp, nông thôn đóng vai trò then chốt. Để nông nghiệp có vị thế vững chắc và phát triển bền vững, cần quan tâm đến ngân sách nhà nước. Chính quyền thành phố, đại diện của Nhà nước, giải quyết mối quan hệ với người dân và thực hiện chiến lược phát triển kinh tế - xã hội. Ngân sách nhà nước đảm bảo hoạt động của chính quyền, là công cụ quản lý toàn diện các hoạt động kinh tế - xã hội. Do đó, chính quyền cần có ngân sách đủ mạnh và phù hợp. Trong bối cảnh phát triển nông nghiệp còn nhiều hạn chế, việc nghiên cứu các giải pháp tăng cường quản lý ngân sách là vô cùng cần thiết để sử dụng hiệu quả và tiết kiệm nguồn vốn đầu tư.

1.1. Khái niệm Ngân sách nhà nước và vai trò đối với Thành Phố

Ngân sách Nhà nước (NSNN) là toàn bộ khoản thu, chi của Nhà nước trong dự toán được cơ quan có thẩm quyền quyết định và thực hiện trong một năm để đảm bảo chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước (Khoản 14 Điều 4 Luật NSNN 2015). Về bản chất, NSNN là quan hệ lợi ích kinh tế giữa Nhà nước với các chủ thể. NSNN Việt Nam gồm NSTW và NSĐP, trong đó NSĐP bao gồm NS các cấp có HĐND và UBND. Ngân sách thành phố đóng vai trò quan trọng trong việc ổn định và phát triển kinh tế - xã hội địa phương, là công cụ của chính quyền cấp thành phố để quản lý và điều hành các hoạt động trên địa bàn. NS cấp thành phố là cầu nối giữa đơn vị cơ sở và cơ quan quản lý cấp trên, giúp triển khai hiệu quả các chủ trương, chính sách của Nhà nước.

1.2. Nhiệm vụ chi ngân sách nhà nước cấp thành phố

Chi Ngân sách nhà nước gắn liền với nhiệm vụ kinh tế, chính trị, xã hội mà Nhà nước đảm nhiệm trong từng thời kỳ. Bản chất chính trị của Ngân sách Nhà nước là duy trì hoạt động của bộ máy Nhà nước, ổn định và phát triển kinh tế, đảm bảo xã hội ổn định và phát triển. Nhiệm vụ chi ngân sách thành phố bao gồm: Chi đầu tư phát triển (xây dựng công trình hạ tầng kinh tế - xã hội từ nguồn NSNN, nguồn thu tiền sử dụng đất theo phân cấp); Chi thường xuyên (hoạt động sự nghiệp giáo dục, đào tạo, y tế, văn hóa, thông tin, thể thao, khoa học và công nghệ, môi trường); và Các khoản chi khác theo quy định của pháp luật. Việc quản lý hiệu quả các khoản chi này có vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội của thành phố.

II. Thực Trạng Quản Lý Ngân Sách Nông Nghiệp Tại Thái Nguyên

Phát triển nông nghiệp của thành phố Thái Nguyên hiện nay chủ yếu mang tính nội tiêu. Các mặt hàng như lúa, chè chưa được thúc đẩy mạnh mẽ theo hướng sản xuất hàng hóa, dẫn đến lợi nhuận thấp cho người dân nông thôn. Tiềm năng và lợi thế của nông nghiệp chưa được khai thác hiệu quả. Sản xuất nông nghiệp còn nhiều bất cập, các chính sách phát triển nông nghiệp triển khai trên địa bàn còn nhiều hạn chế, nguyên nhân chủ yếu là nguồn ngân sách nhà nước đầu tư vào lĩnh vực sản xuất nông nghiệp còn hạn chế, hiện nay chiếm khoảng gần 2% trong chi đầu tư. Việc tăng cường quản lý ngân sách nhà nước là vô cùng quan trọng để khắc phục những hạn chế này và thúc đẩy phát triển nông nghiệp bền vững.

2.1. Thực trạng phát triển nông nghiệp Thành phố Thái Nguyên

Nông nghiệp tại Thái Nguyên chủ yếu phục vụ nhu cầu tiêu dùng trong tỉnh, chưa tập trung vào sản xuất hàng hóa quy mô lớn. Điều này dẫn đến giá trị gia tăng thấp và thu nhập của người dân nông thôn chưa được cải thiện đáng kể. Các loại cây trồng và vật nuôi chủ lực chưa được đầu tư đúng mức để nâng cao năng suất và chất lượng. Việc ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất còn hạn chế, ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh của nông sản Thái Nguyên. Việc xây dựng thương hiệu và quảng bá sản phẩm nông nghiệp chưa được chú trọng, gây khó khăn trong việc tiếp cận thị trường.

2.2. Tình hình chi Ngân sách Nhà nước cho Nông nghiệp

Tỷ lệ ngân sách nhà nước đầu tư vào nông nghiệp tại Thái Nguyên còn thấp, chỉ chiếm khoảng 2% tổng chi đầu tư. Điều này gây khó khăn cho việc triển khai các chương trình, dự án phát triển nông nghiệp trên địa bàn. Nguồn vốn đầu tư còn dàn trải, chưa tập trung vào các lĩnh vực trọng điểm, có tiềm năng phát triển cao. Việc phân bổ và sử dụng vốn chưa thực sự hiệu quả, gây lãng phí và thất thoát. Cơ chế kiểm tra, giám sát việc sử dụng vốn còn lỏng lẻo, chưa đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả.

III. Giải Pháp Hoàn Thiện Chính Sách Đầu Tư Vốn NSNN Nông Nghiệp

Để tăng cường hiệu quả quản lý ngân sách nhà nước đầu tư cho phát triển nông nghiệp, cần hoàn thiện và thực hiện đầy đủ các chính sách về đầu tư vốn NSNN trong nông nghiệp. Các chính sách cần hướng đến việc khuyến khích đầu tư vào các lĩnh vực có tiềm năng phát triển, hỗ trợ doanh nghiệp và hợp tác xã nông nghiệp, thúc đẩy ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất, và nâng cao năng lực cạnh tranh của nông sản. Cần có cơ chế giám sát chặt chẽ việc thực hiện chính sách để đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả.

3.1. Rà soát và sửa đổi các chính sách hiện hành về đầu tư

Cần rà soát và sửa đổi các chính sách hiện hành về đầu tư vốn NSNN trong nông nghiệp để phù hợp với tình hình thực tế và yêu cầu phát triển. Các chính sách cần được xây dựng dựa trên cơ sở khoa học và thực tiễn, có tính khả thi cao và dễ dàng thực hiện. Cần chú trọng đến việc đơn giản hóa thủ tục hành chính để tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp và người dân tiếp cận nguồn vốn. Cần có cơ chế khuyến khích sự tham gia của khu vực tư nhân vào đầu tư phát triển nông nghiệp.

3.2. Xây dựng các chính sách đặc thù hỗ trợ các lĩnh vực trọng điểm

Cần xây dựng các chính sách đặc thù để hỗ trợ các lĩnh vực trọng điểm của nông nghiệp, như sản xuất nông sản sạch, nông nghiệp công nghệ cao, và phát triển chuỗi giá trị nông sản. Các chính sách cần tập trung vào việc hỗ trợ doanh nghiệp và hợp tác xã đầu tư vào công nghệ mới, xây dựng cơ sở hạ tầng, và phát triển thị trường. Cần có cơ chế hỗ trợ lãi suất vay vốn cho doanh nghiệp và hợp tác xã đầu tư vào các lĩnh vực này. Cần tăng cường đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao để đáp ứng yêu cầu phát triển của các lĩnh vực trọng điểm.

IV. Nâng Cao Hiệu Quả Lập Dự Toán Chi Ngân Sách Phát Triển

Công tác lập dự toán chi ngân sách nhà nước cho phát triển nông nghiệp cần được nâng cao để đảm bảo tính chính xác, khách quan và phù hợp với yêu cầu thực tế. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan, đơn vị liên quan trong quá trình lập dự toán. Dự toán chi ngân sách cần được xây dựng dựa trên cơ sở đánh giá đầy đủ về nhu cầu đầu tư, khả năng huy động vốn, và hiệu quả sử dụng vốn. Cần có cơ chế kiểm tra, giám sát chặt chẽ việc lập dự toán để đảm bảo tính minh bạch và trung thực.

4.1. Tăng cường năng lực cho cán bộ lập dự toán ngân sách

Cần tăng cường năng lực cho cán bộ lập dự toán ngân sách thông qua các khóa đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn. Cán bộ lập dự toán cần được trang bị kiến thức về kinh tế nông nghiệp, tài chính công, và kỹ năng lập dự toán. Cần có cơ chế khuyến khích cán bộ học tập, nâng cao trình độ chuyên môn. Cần tạo điều kiện cho cán bộ tham gia các hội thảo, diễn đàn để trao đổi kinh nghiệm và cập nhật kiến thức mới.

4.2. Xây dựng quy trình lập dự toán khoa học và minh bạch

Cần xây dựng quy trình lập dự toán khoa học và minh bạch, đảm bảo sự tham gia của các bên liên quan. Quy trình lập dự toán cần được công khai, minh bạch để người dân và doanh nghiệp có thể giám sát. Cần có cơ chế đánh giá độc lập về tính chính xác và hiệu quả của dự toán. Cần có cơ chế xử lý nghiêm các trường hợp lập dự toán không chính xác, gây lãng phí và thất thoát ngân sách.

V. Giải Pháp Tăng Cường Giám Sát Kiểm Tra Tài Chính Ngân Sách NN

Cần tăng cường công tác giám sát, kiểm tra, thanh tra tài chính ngân sách nhà nước đầu tư cho phát triển nông nghiệp. Hoạt động giám sát, kiểm tra, thanh tra cần được thực hiện thường xuyên, định kỳ và đột xuất để kịp thời phát hiện và xử lý các sai phạm. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan kiểm tra, giám sát, thanh tra để đảm bảo tính khách quan và hiệu quả. Kết quả giám sát, kiểm tra, thanh tra cần được công khai để người dân và doanh nghiệp biết và giám sát.

5.1. Nâng cao chất lượng hoạt động kiểm tra giám sát

Cần nâng cao chất lượng hoạt động kiểm tra, giám sát tài chính ngân sách nhà nước đầu tư cho phát triển nông nghiệp. Điều này bao gồm việc tăng cường đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn cho cán bộ kiểm tra, giám sát; xây dựng quy trình kiểm tra, giám sát khoa học và hiệu quả; và áp dụng các công nghệ thông tin vào hoạt động kiểm tra, giám sát. Cần có cơ chế đánh giá chất lượng hoạt động kiểm tra, giám sát và xử lý nghiêm các trường hợp kiểm tra, giám sát không hiệu quả.

5.2. Xây dựng cơ chế phối hợp hiệu quả giữa các cơ quan

Cần xây dựng cơ chế phối hợp hiệu quả giữa các cơ quan kiểm tra, giám sát, thanh tra, như Thanh tra tỉnh, Kiểm toán nhà nước, và các cơ quan chức năng khác. Cơ chế phối hợp cần đảm bảo sự thống nhất trong chỉ đạo và điều hành, sự chia sẻ thông tin và kinh nghiệm, và sự hỗ trợ lẫn nhau trong quá trình thực hiện nhiệm vụ. Cần có quy định rõ ràng về trách nhiệm của từng cơ quan trong quá trình phối hợp.

VI. Kết Luận và Triển Vọng Quản Lý Ngân Sách Nông Nghiệp

Việc tăng cường quản lý ngân sách nhà nước đầu tư cho phát triển nông nghiệp là một nhiệm vụ quan trọng và cấp thiết. Các giải pháp được đề xuất trong nghiên cứu này cần được triển khai đồng bộ và hiệu quả để đảm bảo sử dụng hiệu quả và tiết kiệm nguồn vốn NSNN, góp phần thúc đẩy phát triển nông nghiệp bền vững tại thành phố Thái Nguyên. Với sự quan tâm và chỉ đạo sát sao của các cấp lãnh đạo, cùng với sự nỗ lực của các cơ quan, đơn vị liên quan, tin rằng công tác quản lý NSNN đầu tư cho phát triển nông nghiệp sẽ ngày càng được nâng cao, góp phần quan trọng vào sự phát triển kinh tế - xã hội của thành phố.

6.1. Tóm tắt các giải pháp chính và khuyến nghị

Nghiên cứu đã đề xuất một số giải pháp chính để tăng cường quản lý ngân sách nhà nước đầu tư cho phát triển nông nghiệp, bao gồm: Hoàn thiện và thực hiện đầy đủ các chính sách về đầu tư vốn NSNN trong nông nghiệp; Nâng cao công tác lập dự toán chi ngân sách cho phát triển nông nghiệp; Hoàn thiện quy trình quyết toán ngân sách cho đầu tư phát triển nông nghiệp; và Tăng cường công tác giám sát, kiểm tra, thanh tra tài chính ngân sách nhà nước đầu tư cho phát triển nông nghiệp. Khuyến nghị các cấp lãnh đạo cần quan tâm và chỉ đạo sát sao việc triển khai các giải pháp này.

6.2. Hướng nghiên cứu tiếp theo và mở rộng phạm vi

Các nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào việc đánh giá hiệu quả kinh tế - xã hội của các chương trình, dự án đầu tư bằng nguồn NSNN trong lĩnh vực nông nghiệp. Ngoài ra, có thể mở rộng phạm vi nghiên cứu sang các địa phương khác để so sánh và rút ra bài học kinh nghiệm. Cần chú trọng đến việc ứng dụng các công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo vào công tác quản lý ngân sách nhà nước để nâng cao hiệu quả và minh bạch.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong tiến trình công nghiệp hóa và hiện đại hóa, nông nghiệp và nông thôn giữ vai trò nền tảng đối với sự ổn định kinh tế - xã hội. Đối với chính quyền cấp thành phố, ngân sách nhà nước là công cụ vật chất trực tiếp để thực hiện các chiến lược phát triển, cung cấp nguồn lực đầu tư cơ sở hạ tầng, hỗ trợ chuyển dịch cơ cấu sản xuất và nâng cao đời sống dân cư nông thôn.

Tại thành phố Thái Nguyên (tỉnh Thái Nguyên), sản xuất nông nghiệp trong những năm qua phần lớn vẫn mang tính chất nội tiêu, các sản phẩm chủ lực như lúa và chè chưa phát triển tương xứng theo chuỗi giá trị hàng hóa thị trường. Nguồn lực ngân sách nhà nước bố trí cho lĩnh vực nông nghiệp còn chiếm tỷ trọng khiêm tốn, chỉ xấp xỉ 2% trong tổng chi đầu tư phát triển của thành phố. Việc phân bổ, chấp hành và quyết toán vốn ngân sách đầu tư cho nông nghiệp còn bộc lộ bất cập, đặt ra yêu cầu phải hoàn thiện công tác quản lý tài chính công ở cấp cơ sở.

Khóa luận xác định hệ thống mục tiêu nghiên cứu cụ thể như sau:

1. Mục tiêu chung: Đánh giá thực trạng công tác quản lý ngân sách nhà nước đầu tư cho phát triển nông nghiệp tại thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2016–2018, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả và tính tiết kiệm trong sử dụng nguồn vốn ngân sách.
2. Mục tiêu cụ thể:
   • Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về ngân sách địa phương, thu chi ngân sách và quản lý ngân sách nhà nước cấp thành phố đầu tư cho nông nghiệp.
   • Phân tích, đánh giá thực trạng quản lý ngân sách nhà nước đầu tư cho phát triển nông nghiệp trên địa bàn thành phố Thái Nguyên giai đoạn 2016–2018, chỉ rõ các yếu tố ảnh hưởng, kết quả đạt được cùng những hạn chế tồn tại.
   • Đề xuất hệ thống giải pháp có căn cứ khoa học và khả thi nhằm tăng cường công tác quản lý ngân sách nhà nước đầu tư cho nông nghiệp địa phương trong các năm tiếp theo.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động quản lý ngân sách nhà nước đầu tư cho phát triển nông nghiệp cấp thành phố.
• Phạm vi không gian: Địa bàn thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên (bao gồm 19 phường và 8 xã).
• Phạm vi thời gian: Thu thập, xử lý và phân tích chuỗi số liệu thứ cấp trong giai đoạn 3 năm từ 2016 đến 2018.
• Phạm vi nội dung: Quá trình quản lý chu trình ngân sách (lập dự toán, chấp hành dự toán, quyết toán và thanh tra, kiểm tra tài chính) đối với các khoản chi đầu tư phát triển và chi sự nghiệp nông nghiệp của ngân sách cấp thành phố và ngân sách cấp xã/phường.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khóa luận vận dụng khung pháp lý căn bản là Luật Ngân sách Nhà nước năm 2015 (Luật số 83/2015/QH13, cụ thể tại Khoản 14 Điều 4 về định nghĩa NSNN) cùng các văn bản hướng dẫn thi hành, quy định về phân cấp quản lý ngân sách giữa cấp tỉnh, thành phố trực thuộc tỉnh và cấp xã/phường.

Về mặt lý luận, quản lý ngân sách nhà nước đầu tư cho nông nghiệp được tiếp cận theo chu trình ngân sách 4 giai đoạn khép kín:

1. Lập dự toán ngân sách: Quá trình phân tích, cân đối giữa nhu cầu đầu tư nông nghiệp và khả năng thu của địa phương theo biểu mẫu, mục lục ngân sách.
2. Chấp hành ngân sách: Tổ chức thực hiện dự toán chi, cấp phát và thanh toán trực tiếp qua hệ thống Kho bạc Nhà nước theo tiến độ thu và dự toán quý/tháng.
3. Quyết toán ngân sách: Đánh giá, tổng hợp toàn bộ kết quả thu chi khi năm ngân sách kết thúc, xác định tính tuân thủ pháp luật và hiệu quả kinh tế.
4. Thanh tra, kiểm tra tài chính: Giám sát quá trình phân bổ, ngăn ngừa thất thoát, lãng phí và xử lý các vi phạm chế độ chi tiêu.

Tác giả phân tích các yếu tố ảnh hưởng gồm: nhóm yếu tố khách quan (chính sách kinh tế vĩ mô, cơ chế phân cấp thu - chi, chính sách thưởng vượt thu) và nhóm yếu tố chủ quan (nhận thức của lãnh đạo cấp huyện/thành phố, trình độ cán bộ quản lý tài chính, cơ cấu tổ chức bộ máy và mức độ ứng dụng công nghệ thông tin). Đồng thời, đề tài tổng kết bài học kinh nghiệm quản lý vốn nông nghiệp từ huyện Mỹ Đức (Hà Nội) theo Kế hoạch 419/KH-UBND (gần 5 tỷ đồng hỗ trợ vùng chuyên canh rau an toàn, thủy sản, gia súc) và thành phố Chí Linh (Hải Dương) với hơn 7 tỷ đồng hỗ trợ quy vùng lúa lai và hơn 310 tỷ đồng vốn xã hội hóa xây dựng nông thôn mới.

Nguồn dữ liệu thứ cấp (2016-2018)
[Chi cục Thống kê TP, Phòng TC-KH, Niên giám Thống kê tỉnh, Sở NN&PTNT]
           Phương pháp xử lý và phân tích số liệu
Thống kê mô tả          Phân tích so sánh           Phân tích dãy số thời gian
- Lập bảng số liệu      - So sánh tuyệt đối         - Tốc độ phát triển liên hoàn
- Cơ cấu tỷ trọng (d)   - So sánh tương đối         - Tốc độ phát triển bình quân
        Tổng hợp kết quả trên phần mềm Microsoft Excel

Khóa luận sử dụng hệ thống phương pháp nghiên cứu định lượng mô tả dựa trên dữ liệu thứ cấp:

• Nguồn dữ liệu: Niên giám thống kê thành phố và tỉnh Thái Nguyên; Báo cáo quyết toán thu - chi ngân sách của Phòng Tài chính - Kế hoạch thành phố Thái Nguyên; Báo cáo của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2016–2018.
• Phương pháp thu thập: Kết hợp thu thập trực tiếp tại các phòng ban chuyên môn và thu thập gián tiếp qua cổng thông tin điện tử của tỉnh và thành phố.
• Phương pháp tổng hợp và phân tích:
  • Phương pháp thống kê mô tả và bảng biểu thống kê: Phản ánh thực trạng đất đai, dân số, lao động và chi ngân sách.
  • Phương pháp so sánh (tuyệt đối và tương đối): Đánh giá biến động thực hiện so với dự toán và biến động qua các năm.
  • Phương pháp phân tích dãy số thời gian: Tính toán tốc độ phát triển liên hoàn ($t_i = \frac{y_i}{y_{i-1}}$) và tốc độ phát triển bình quân ($\bar{t} = \sqrt[n-1]{\frac{y_n}{y_1}}$).
  • Phương pháp phân tích cơ cấu: Tính tỷ trọng từng khoản mục chi so với tổng thể ($d = \frac{y_{bp}}{y_{tt}} \times 100%$).
  • Công cụ xử lý: Toàn bộ dữ liệu được tổng hợp, làm sạch và tính toán trên phần mềm Microsoft Excel.

---

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Trình bày tính cấp thiết của công tác quản lý tài chính công cho nông nghiệp đô thị tại thành phố Thái Nguyên. Xác định rõ mục tiêu nghiên cứu tổng quát, các nhiệm vụ cụ thể, ý nghĩa khoa học trong việc hệ thống hóa lý luận ngân sách cấp huyện/thành phố và ý nghĩa thực tiễn đối với công tác tham mưu quản lý vốn nông nghiệp tại cơ sở.

Phần 2: Cơ sở lý luận và thực tiễn về công tác quản lý NSNN đầu tư cho nông nghiệp

Hệ thống hóa các khái niệm về ngân sách nhà nước cấp thành phố, vai trò phân bổ nguồn lực của ngân sách địa phương, nội dung 4 khâu trong chu trình quản lý ngân sách nông nghiệp. Khái quát các nhân tố tác động đến hiệu quả quản lý vốn đầu tư nông nghiệp. Phân tích thực tiễn công tác phân cấp quản lý ngân sách tại Việt Nam theo Luật NSNN 2015, đồng thời rút ra bài học kinh nghiệm từ mô hình hỗ trợ chuyên canh tại huyện Mỹ Đức (Hà Nội) và huy động nguồn lực xây dựng nông thôn mới tại thành phố Chí Linh (Hải Dương).

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Xác định đối tượng là công tác quản lý NSNN cho nông nghiệp tại thành phố Thái Nguyên giai đoạn 2016–2018. Trình bày chi tiết phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp từ các cơ quan quản lý nhà nước, hệ thống công thức toán thống kê (so sánh tuyệt đối, tương đối, tốc độ tăng trưởng liên hoàn, tốc độ tăng trưởng bình quân, tỷ trọng cơ cấu) và quy trình xử lý dữ liệu qua phần mềm Excel.

Phần 4: Thực trạng và giải pháp về tăng cường công tác quản lý ngân sách nhà nước đầu tư cho phát triển nông nghiệp trên địa bàn thành phố Thái Nguyên

Chương này tập trung phân tích sâu thực trạng kinh tế - xã hội và số liệu quản lý tài chính của địa phương:

• Đặc điểm tự nhiên và phân vùng sản xuất: Thành phố có diện tích 18.615 ha, chia làm 3 tiểu vùng: Vùng Bắc (Đồng Bẩm, Cao Ngạn, Trưng Vương... thế mạnh trồng lúa, rau, hoa); Vùng Giữa (trung tâm hành chính, thương mại, dịch vụ xen kẽ nông nghiệp Phúc Hà, Tích Lương); Vùng Nam (Tân Cương, Phúc Xuân, Phúc Trìu... địa hình đồi thấp chuyên canh chè đặc sản).
• Tình hình sử dụng đất (Bảng 4.1): Đất nông nghiệp có xu hướng giảm từ 12.128,05 ha (năm 2016) xuống 12.006,85 ha (năm 2018) do quá trình đô thị hóa chuyển đổi sang đất ở (tăng lên 7.256,34 ha) và đất chuyên dùng. Đất nuôi trồng thủy sản tăng từ 586,04 ha lên 620,72 ha.
• Tăng trưởng kinh tế và cơ cấu ngành (Bảng 4.2): Giá trị sản xuất (GTSX) toàn thành phố năm 2018 đạt 5.842,10 tỷ đồng. Cơ cấu kinh tế dịch chuyển tích cực: Công nghiệp - Xây dựng chiếm 43,31% (2.530,23 tỷ đồng), Thương mại - Dịch vụ chiếm 37,08% (2.166,20 tỷ đồng), Nông lâm thủy sản chiếm 19,61% (1.145,67 tỷ đồng).
• Dân số và lao động (Bảng 4.3): Lao động nông nghiệp giảm từ 2.579 người (năm 2016) xuống 2.011 người (năm 2018), trong khi lao động phi nông nghiệp tăng mạnh từ 621 người lên 1.365 người.
• Giá trị sản xuất nông nghiệp (Bảng 4.4 & 4.5): Tổng GTSX nông nghiệp tăng từ 28.694,34 triệu đồng (năm 2016) lên 30.492,75 triệu đồng (năm 2018). Trồng trọt chiếm tỷ trọng lớn nhất và tăng từ 17.763,59 triệu đồng lên 20.416,32 triệu đồng; chăn nuôi giảm từ 8.531,23 triệu đồng xuống 7.323,38 triệu đồng do dịch bệnh; dịch vụ phục vụ nông nghiệp đạt 2.753,38 triệu đồng vào năm 2018.
• Thực trạng chi ngân sách cho đầu tư nông nghiệp (Bảng 4.6 & 4.7): Tổng chi đầu tư nông nghiệp tăng từ 10,818 tỷ đồng (2016) lên 11,907 tỷ đồng (2017) và 13,237 tỷ đồng (2018). Trong cơ cấu nguồn chi, ngân sách cấp thành phố giữ vai trò chủ đạo với 11,460 tỷ đồng (chiếm 84,62% năm 2018), ngân sách xã/phường đạt 1,777 tỷ đồng (chiếm 15,38%). Chi hỗ trợ sản xuất chiếm tỷ trọng cao nhất (59,69% năm 2018), chi xây dựng nông thôn mới chiếm 20,62% (1,337 tỷ đồng).
• Đánh giá hạn chế và giải pháp: Dự toán chi nông nghiệp còn thụ động, chưa bám sát tiến độ dự án; công tác quyết toán còn chậm; tỷ lệ vốn đầu tư cho hạ tầng kỹ thuật cao còn ít. Tác giả đề xuất 5 nhóm giải pháp: hoàn thiện chính sách phân bổ vốn, nâng cao chất lượng lập dự toán, chuẩn hóa quy trình quyết toán, tăng cường thanh tra - kiểm tra giám sát tài chính và đẩy mạnh đào tạo nguồn nhân lực quản lý.

Phần 5: Kết luận và kiến nghị

Tóm tắt các kết luận chính rút ra từ quá trình nghiên cứu thực tế và đưa ra các kiến nghị đối với UBND tỉnh, Sở Tài chính, UBND thành phố Thái Nguyên trong việc bố trí nguồn lực và phân cấp ngân sách đầu tư cho nông nghiệp.

---

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã tổng hợp và lượng hóa chi tiết các chỉ tiêu phát triển kinh tế và quản lý ngân sách nông nghiệp của thành phố Thái Nguyên trong giai đoạn 2016–2018 qua hệ thống số liệu chính thức:

Chỉ tiêu kinh tế - ngân sách	Năm 2016	Năm 2017	Năm 2018	Tốc độ tăng trưởng BQC (%)
Tổng giá trị sản xuất toàn TP (tỷ đồng)	5.542,40	5.751,60	5.842,10	102,67
- Công nghiệp - Xây dựng (tỷ đồng)	2.427,95	2.548,33	2.530,23	102,08
- Thương mại - Dịch vụ (tỷ đồng)	1.852,00	2.049,40	2.166,20	108,15
- Nông lâm thủy sản (tỷ đồng)	1.262,45	1.153,87	1.145,67	95,26
Tổng GTSX nông nghiệp (triệu đồng)	28.694,34	29.532,13	30.492,75	103,09
- Trồng trọt (triệu đồng)	17.763,59	18.791,66	20.416,32	107,21
- Chăn nuôi (triệu đồng)	8.531,23	8.238,83	7.323,38	92,65
- Dịch vụ nông nghiệp (triệu đồng)	2.399,52	2.501,63	2.753,38	107,11
Tổng chi đầu tư nông nghiệp (tỷ đồng)	10,818	11,907	13,237	110,61
- Ngân sách cấp thành phố (tỷ đồng)	9,876	9,981	11,460	112,05
- Ngân sách cấp xã/phường (tỷ đồng)	0,942	1,926	1,777	110,71
Diện tích đất sản xuất nông nghiệp (ha)	12.128,05	12.086,85	12.006,85	98,62

(Nguồn: Tổng hợp từ Bảng 4.1, 4.2, 4.4, 4.6 trong văn bản khóa luận)

Các giải pháp tác giả đề xuất:

1. Hoàn thiện chính sách vốn NSNN: Rà soát, ưu tiên phân bổ ngân sách có mục tiêu cho các vùng chuyên canh đặc sản (chè Tân Cương, lúa chất lượng cao) và các chương trình chuyển giao tiến bộ kỹ thuật.
2. Nâng cao chất lượng lập dự toán: Khắc phục việc lập dự toán hình thức; khảo sát kỹ danh mục công trình và nhu cầu vốn thực tế từ cấp xã trước khi tổng hợp, giao dự toán trước ngày 31/12.
3. Chuẩn hóa quy trình quyết toán: Rút ngắn thời gian thẩm tra chứng từ, kiểm soát chi chặt chẽ qua Kho bạc Nhà nước, gắn trách nhiệm chủ đầu tư với tiến độ giải ngân.
4. Tăng cường thanh tra, kiểm tra tài chính: Thiết lập cơ chế kiểm tra định kỳ và đột xuất các nguồn vốn hỗ trợ trực tiếp cho nông dân, phòng ngừa sai phạm và thất thoát vốn đầu tư công.
5. Các giải pháp hỗ trợ khác: Đẩy mạnh ứng dụng phần mềm quản lý ngân sách, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn cho cán bộ tài chính - kế toán cấp xã và tăng cường liên kết "4 nhà" (Nhà nước - Nhà khoa học - Doanh nghiệp - Nhà nông).

Đóng góp của đề tài:

• Cung cấp bức tranh thực trạng về cơ cấu chi tiêu công cho ngành nông nghiệp ở một đô thị loại I đang trong quá trình mở rộng địa giới hành chính.
• Hệ thống hóa các chuỗi số liệu thứ cấp giai đoạn 2016–2018 làm cơ sở thực chứng để đánh giá chính sách tài chính nông nghiệp tại địa phương.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế:
  • Nghiên cứu chỉ sử dụng nguồn số liệu thứ cấp từ các cơ quan nhà nước tại thành phố Thái Nguyên, chưa triển khai điều tra xã hội học định lượng về mức độ thụ hưởng và sự hài lòng của các hộ nông dân đối với các gói vốn hỗ trợ.
  • Chuỗi thời gian phân tích tập trung trong giai đoạn 3 năm (2016–2018), chưa bao quát hết tác động trung hạn của Luật Ngân sách Nhà nước 2015 trong giai đoạn chuyển tiếp sau sáp nhập các xã mới.
• Hướng nghiên cứu tiếp:
  • Mở rộng khảo sát sơ cấp thu thập ý kiến của các hợp tác xã, trang trại và hộ gia đình về hiệu quả tiếp cận vốn hỗ trợ nông nghiệp.
  • Nghiên cứu mô hình phối hợp công - tư (PPP) trong đầu tư cơ sở hạ tầng nông nghiệp công nghệ cao và bảo quản chế biến chè đặc sản tại thành phố.

---

Giá trị tham khảo

Khóa luận là tài liệu tham khảo hữu ích cho:

• Sinh viên, học viên chuyên ngành Kinh tế nông nghiệp, Quản lý kinh tế và Tài chính công khi nghiên cứu về phân cấp ngân sách địa phương và quản lý chi tiêu công cấp huyện/thành phố.
• Cán bộ làm công tác kế hoạch, tài chính tại Phòng Tài chính - Kế hoạch, Phòng Kinh tế thuộc UBND cấp huyện/thành phố trực thuộc tỉnh khi xây dựng quy trình lập dự toán và thẩm tra quyết toán vốn nông nghiệp nông thôn.
• Phần đáng tham khảo nhất là hệ thống chỉ tiêu phân tích dãy số thời gian, cơ cấu chi nội ngành nông nghiệp (Bảng 4.6, 4.7) và khung lý thuyết về chu trình 4 bước quản lý ngân sách địa phương.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Cơ cấu chi ngân sách đầu tư cho nông nghiệp của thành phố Thái Nguyên giai đoạn 2016–2018 phân bổ ra sao giữa cấp thành phố và cấp xã?

Theo số liệu tại Bảng 4.6 của khóa luận, nguồn chi ngân sách thành phố chiếm tỷ trọng áp đảo và tăng liên tục: năm 2016 đạt 9,876 tỷ đồng; năm 2017 đạt 9,981 tỷ đồng; năm 2018 đạt 11,460 tỷ đồng (chiếm 84,62% tổng chi đầu tư nông nghiệp). Ngân sách cấp xã/phường chiếm tỷ trọng thấp hơn: năm 2016 đạt 0,942 tỷ đồng; năm 2017 đạt 1,926 tỷ đồng; năm 2018 đạt 1,777 tỷ đồng (chiếm 15,38%).

2. Sự chuyển dịch cơ cấu giá trị sản xuất của ngành nông nghiệp thành phố Thái Nguyên diễn ra như thế nào?

Theo Bảng 4.4 và 4.5, tổng GTSX nông nghiệp tăng từ 28.694,34 triệu đồng (2016) lên 30.492,75 triệu đồng (2018). Trong đó:

• Trồng trọt tăng từ 17.763,59 triệu đồng (2016) lên 20.416,32 triệu đồng (2018).
• Chăn nuôi giảm từ 8.531,23 triệu đồng (2016) xuống 7.323,38 triệu đồng (2018) do ảnh hưởng của dịch bệnh phức tạp.
• Dịch vụ nông nghiệp tăng đều từ 2.399,52 triệu đồng (2016) lên 2.753,38 triệu đồng (2018).

3. Thành phố Thái Nguyên được phân chia thành những tiểu vùng sản xuất nông nghiệp nào?

Thành phố được phân chia thành 3 tiểu vùng địa hình:

• Vùng Bắc (Đồng Bẩm, Cao Ngạn, Trưng Vương, Túc Duyên...): Đất phù sa sông Cầu, chuyên canh lúa nước, rau màu, hoa và cây cảnh đào.
• Vùng Giữa (Phúc Hà, Tích Lương và các phường trung tâm): Đô thị hóa cao, nông nghiệp kết hợp dịch vụ và chăn nuôi nhỏ.
• Vùng Nam (Tân Cương, Phúc Xuân, Phúc Trìu, Quyết Thắng, Thịnh Đức): Vùng đồi bát úp, phù hợp phát triển cây ăn quả và vùng chè đặc sản chất lượng cao gắn với Hồ Núi Cốc và sông Công.

4. Tác giả đã rút ra bài học kinh nghiệm quản lý ngân sách nông nghiệp nào từ huyện Mỹ Đức và thành phố Chí Linh?

Tác giả rút ra 4 bài học kinh nghiệm:

• Phải nhất quán chiến lược đầu tư dựa trên lợi thế so sánh từng vùng sản xuất.
• Đa dạng hóa và huy động tổng lực các nguồn vốn đầu tư (vốn nhà nước kết hợp vốn đối ứng của nhân dân và doanh nghiệp).
• Xây dựng chính sách tài chính có tính chất trợ lực, kích thích các vùng sản xuất chuyên canh tập trung.
• Phát triển hệ thống trung gian tài chính nông thôn (như NHCSXH, Agribank) để hỗ trợ tín dụng song hành cùng vốn ngân sách.

5. Nguyên nhân chủ yếu dẫn đến sự sụt giảm diện tích đất sản xuất nông nghiệp của thành phố trong giai đoạn 2016–2018 là gì?

Theo Bảng 4.1 và giải trình của tác giả, diện tích đất nông nghiệp giảm từ 12.128,05 ha (2016) xuống 12.006,85 ha (2018) là do quá trình đô thị hóa mạnh mẽ, chuyển đổi mục đích sử dụng đất để xây dựng các khu dân cư mới (như khu dân cư số 4 phường Túc Duyên, khu phố Châu Âu bờ sông Cầu) và các công trình giao thông, hạ tầng kỹ thuật đô thị (như dự án cầu Bến Tượng).

---

Kết luận

Khóa luận của tác giả Lê Thùy Linh đã phản ánh thực trạng quản lý ngân sách nhà nước đầu tư cho phát triển nông nghiệp tại thành phố Thái Nguyên trong giai đoạn 2016–2018. Thông qua chuỗi số liệu thứ cấp, nghiên cứu đã chỉ ra sự tăng trưởng của tổng vốn đầu tư nông nghiệp (từ 10,818 tỷ đồng lên 13,237 tỷ đồng), đồng thời nêu bật sự chi phối chủ yếu từ ngân sách cấp thành phố so với ngân sách cấp xã. Các giải pháp đề xuất tập trung vào hoàn thiện chu trình ngân sách từ khâu lập dự toán, cấp phát thanh toán đến quyết toán và thanh tra tài chính, có ý nghĩa thực tế đối với công tác điều hành ngân sách nông nghiệp tại địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước thì đổi mới và phát triển nông nghiệp nông thôn là những yêu cầu cấp thiết cho sự phát triển kinh tế nông thôn nói riêng và nền kinh tế quốc dân nói chung. Để nền kinh tế nông thôn có được một thế đứng nhất định trong nền kinh tế quốc dân và có sự phát triển ổn định nhằm góp phần đắc lực cho sự phát triển đất nước, thì vấn đề cần được quan tâm trước hết là ngân sách thành phố. Chính quyền thành phố là đại diện trực tiếp của Nhà nước giải quyết mối quan hệ giữa nhà nước với nhân dân, thực hiện những nhiệm vụ về chiến lược phát triển kinh tế- xã hội của đất nước.

Mặt khác, ngân sách thành phố có vai trò cung cấp phương tiện vật chất cho sự tồn tại và hoạt động của chính quyền cấp thành phố, đồng thời là một công cụ để chính quyền cấp thành phố thực hiện quản lý toàn diện các hoạt động kinh tế- xã hội trên địa bàn thành phố. Cho nên, việc chính quyền cấp thành phố phải có một ngân sách đủ mạnh và phù hợp là một đòi hỏi thiết thực, là một mục tiêu đối với cấp thành phố. Trong những năm qua, phát triển nông nghiệp của thành phố chỉ mang tính chất nội tiêu, các mặt hàng như lúa, chè còn thúc đẩy mạnh phát triển theo hướng sản xuất hàng hóa thị trường khiến cho giá trị lợi nhuận đem lại cho người dân còn thấp, cuộc sống của người dân nông thôn còn chưa được cải thiện đáng kể. Tuy nhiên, để phát triển nông nghiệp đi đúng hướng, khai thác có hiệu quả tiềm năng và lợi thế thì hiện nay chưa được phát huy tốt.

Sản xuất nông nghiệp còn nhiều bất cập, các chính sách phát triển nông nghiệp triển khai trên địa bàn thành phố còn nhiều hạn chế, nguyên nhân chủ yếu là nguồn ngân sách đầu tư vào lĩnh vực sản xuất nông nghiệp còn hạn chế, hiện nay chiếm khoảng gần 2% trong chi đầu tư. Xuất phát từ những yêu cầu về phát triển nông nghiệp, tôi thấy cần thiết phải tiến hành nghiên cứu đề tài: “ Một số giải pháp nhằm tăng cường công tác quản lý ngân sách nhà nước đầu tư cho phát triển nông nghiệp tại thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên” nhằm góp phần sử dụng hiệu quả, tiết kiệm nguồn ngân sách đầu tư cho phát triển nông nghiệp thành phố. Mục tiêu và yêu cầu của đề tài 2.Mục tiêu chung Nghiên cứu thực trạng và đề xuất giải pháp tăng cường công tác quản lý ngân sách nhà nước đầu tư cho phát triển nông nghiệp tại thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên góp phần sử dụng hiệu quả, tiết kiệm nguồn ngân sách đầu tư cho phát triển nông nghiệp thành phố. Mục tiêu cụ thể - Góp phần hệ thống hóa những vấn đề lý luận liên quan đến thu chi ngân sách thành phố và quản lý hành động thu chi ngân sách thành phố.

- Đánh giá thực trạng và các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý ngân sách nhà nước đầu tư cho phát triển nông nghiệp tại thành phố Thái Nguyên giai đoạn 2016-2018. - Đề xuất giải pháp nhằm tăng cường công tác quản lý ngân sách nhà nước đầu tư cho phát triển nông nghiệp tại thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên. Ý nghĩa của đề tài 3. Ý nghĩa trong học tập và ý nghĩa khoa học Đề tài hệ thống hóa và làm rõ những vấn đề lý luận về quản lý ngân sách nhà nước trong phát triển nông nghiệp trên địa bàn cấp thành phố.

Nghiên cứu đề tài nhằm phát huy cao tính tự giác, chủ động học tập nghiên cứu của sinh viên. Nâng cao tinh thần học hỏi và khả năng vận dụng kiến thức vào tổng hợp, phân tích, đánh giá tình hình và giải quyết các vấn đề kinh tế xã hội. Trên cơ sở đánh giá của đề tài giúp sinh viên đề xuất được những ý tưởng của bản thân trên địa bàn nghiên cứu góp phần thúc đẩy sự phát tiển tư duy và nền tảng cho các ý tưởng nghiên cứu sau này. Ý nghĩa trong thực tiễn Từ kết quả nghiên cứu của bản thân, kết hợp những kinh nghiệm, những kiến thức đã được học tập sẽ góp phần vào báo cáo nghiên cứu một số giải pháp nhằm tăng cường công tác quản lý ngân sách nhà nước đầu tư cho phát triển nông nghiệp tại thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên.

Đánh giá được những vấn đề lý luận về quản lý ngân sách nhà nước trong phát triển nông nghiệp trên địa bàn cấp thành phố. Từ đó có các giải pháp để khắc phục các hạn chế còn tồn tại, góp phần nâng cao hiệu quả công tác quản lý ngân sách nhà nước đầu tư cho phát triển nông nghiệp trên địa bàn thành phố trong thời gian tới. 2 3 PHẦN 2 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ NSNN ĐẦU TƯ CHO NÔNG NGHIỆP 2.Cơ sở lý luận về quản lý ngân sách nhà nước đầu tư cho phát triển nông nghiệp cấp thành phố 2. Một số khái niệm liên quan về quản lý ngân sách nhà nước 2.

Khái niệm, vai trò của ngân sách nhà nước cấp thành Phố a. Khái niệm: Ngân sách Nhà nước(NSNN) ra đời và phát triển với tư cách là một phạm trù kinh tế gắn liền với sự xuất hiện của Nhà nước và sự tồn tại, phát triển của nền kinh tế hàng hóa tiền tệ. Ngân sách Nhà nước là khâu chủ đạo, đóng vai trò hết sức quan trọng trong việc duy trì sự tồn tại của bộ máy quyền lực Nhà nước. Theo luật ngân sách Nhà nước được Quốc hội khóa XIII thông qua ngày 25 tháng 6 năm 2015 thì “Ngân sách Nhà nước là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nước trong dự toán đã được cơ quan có thẩm quyền quyêt định và được thực hiện trong một năm để đảm bảo thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước (tại Khoản 14 Điều 4 Luật Ngân sách nhà nước 2015) Về bản chất, NSNN là các quan hệ lợi ích kinh tế giữa Nhà nước với các chủ thể khác như doanh nghiệp, cơ quan HCSN, hộ gia đình, cá nhân,.

trong và ngoài nước gắn liền với quá trình tạo lập, phân phối và sử dụng quỹ NS. Ngân sách Nhà nước Việt Nam gồm NSTW và NSĐP. Ngân sách địa phương có NS của đơn vị hành chính các cấp có HĐND và UNND. Phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền Nhà nước hiện nay, NSĐP bao gồm NS cấp tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương; NS cấp huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh và NS cấp xã, phường, thị trấn.

Ngân sách thành phố, quận, huyện là một cấp NS thực hiện vai trò, chức năng, nhiệm vụ của NSNN trên phạm vi địa bàn thành phố, quận, huyện. Như vậy, NS cấp thành phố mang bản chất của NSNN, đó chính là các mối quan hệ giữa cấp NS thành phố với các tổ chức, cá nhân trên địa bàn thành phố trong quá trình phân bổ, sử dụng với bản chất nhà nước xã hội chủ nghĩa. Ngân sách thành phố là công cụ quan trọng của chính quyền cấp thành phố trong việc ổn định và phát triển kinh tế xã hội trên địa bàn. Khi xem xét 3 4 ngân sách thành phố không tách rời khỏi NSNN cấp trên nhưng cũng không được coi ngân sách thành phố là các khoản thu-chi được quy định đưa vào dự toán trong một năm do HĐND thành phố quyết định và giao cho UBND thành phố tổ chức chấp hành nhằm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của chính quyền cấp thành phố.

Vai trò Ngân sách thành phố là một bộ phận hữu cơ của ngân sách địa phương. Đóng vai trò Ngân sách Nhà nước trên địa bàn thành phố, đó là vai trò đảm bảo chức năng Nhà nước của Chính quyền cấp thành phố thực hiện các chức năng, nhiệm vụ theo luật định. Ngân sách cấp thành phố cùng ra đời và trải qua chặng đường hình thành và phát triển, cùng với sự vận động, biến đổi của hoàn cảnh kinh tế- xã hội, sự tồn tại và phát triển của chính quyền cấp thành phố- quận-huyện về cả lượng và chất là một thực tế không thể phủ nhận được. Ngân sách thành phố là một cấp ngân sách quan trọng, đóng vai trò là cầu nối giữa các đơn vị cơ sở với các cơ quan quản lý cấp trên.

Mọi chủ trương, chính sách của Nhà nước, hiệu lực quản lý Nhà nước đều có sự tham gia của cấp ngân sách này, giúp cho công tác quản lý điều hành đạt hiệu quả tốt hơn. Đồng thời cũng phản ánh kết quả chủ trương chính sách, chế độ đó khi triển khai thực hiện tại cơ sở. Trong giai đoạn đổi mới hội nhập giao lưu kinh tế quốc tế, tăng cường vai trò, vị trí ngân sách thành phố là hết sức cấp thiết, ngoài việc tăng cường hiệu lực, hiệu quả hoạt động Nhà nước, ngân sách thành phố còn phải hướng cho các thành phần kinh tế đầu tư phát triển đúng đắn, phát huy nội lực, khai thác có hiệu quả những tiềm năng thế mạnh của địa phương, giải quyết các nhu cầu cấp thiết về vấn đề phát triển sự nghiệp giáo dục, y tế, phát triển cơ sở hạ tầng. Đặc biệt là vấn đề xóa đói giảm nghèo tại các huyện vùng sâu, vùng xa, hải đảo, biên giới tổ quốc, đảm bảo sự công bằng giữa các vùng miền, giữ vững quốc phòng, an ninh xã hội.

Có thể nói công tác triển khai thực hiện Luật Ngân sách Nhà nước, ngân sách thành phố ngày càng khẳng định được vai trò, vị trí của mình nhằm thúc đẩy nền kinh tế- xã hội địa phương tạo bước phát triển đáng kể góp phần thay đổi diện mạo về kinh tế, chính trị, xã hội, quốc phòng- an ninh của địa 4 5 phương, tạo đà cho đất nước vững bước trong thực hiện mục tiêu công nghiệp hóa, hiện đại hóa, tiến tới công bằng dân chủ văn minh. Nhiệm vụ Là một cấp Ngân sách địa phương, ngân sách huyện các nội dung thu và nhiệm vụ chi cụ thể gắn với việc thực hiện các chức năng nhiệm vụ của cấp mình như sau: *Về thu ngân sách: - Các khoản thu ngân sách cấp quận- huyện- thị xã hưởng 100%: + Thuế giá trị gia tăng của các đơn vị vãn lai ngoại tỉnh thực hiện trên địa bàn các huyện, thành phố, thị xã. + Lệ phí môn bài (trừ lệ phí môn bài thu từ cá nhân, hộ kinh doanh ở xã, phường, thị trấn). + Lệ phí do các cơ quan nhà nước cấp thành phố thực hiện thu.

+ Thu tiền cho thuê mặt đất, mặt nước. + Thu phí bảo vệ môi trường đối với khai thác khoáng sản (phần ngân sách huyện hưởng).