Giải Pháp Thúc Đẩy Hoạt Động Tài Trợ Xuất Khẩu Của Ngân Hàng Vietcombank

Trong bối cảnh toàn cầu hóa, hoạt động xuất nhập khẩu đóng vai trò then chốt trong sự phát triển kinh tế. 93 trang · Học viện Ngân hàng · 2015.

• Tác giả: Lê Thu Hoài
• Người hướng dẫn: GS.TS Nguyễn Văn Tiến
• Trường học: Học viện Ngân hàng
• Chuyên ngành: Ngân hàng
• Đề tài: Giải Pháp Thúc Đẩy Hoạt Động Tài Trợ Xuất Khẩu Tại Ngân Hàng Vietcombank
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ TÀI TRỢ XUẤT KHẨU CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Khái niệm và vai trò xuất khẩu đối với nền kinh tế
• 1.2. Hoạt động tài trợ xuất khẩu của ngân hàng thương mại
• 1.2.1. Khái niệm tài trợ xuất khẩu
• 1.2.2. Vai trò tài trợ xuất khẩu
• 1.2.2.1. Đối với nền kinh tế
• 1.2.2.2. Đối với ngân hàng thương mại
• 1.2.2.3. Đối với doanh nghiệp
• 1.2.3. Các phương thức tài trợ xuất khẩu
• 1.2.3.1. Tài trợ xuất khẩu trước giao hàng
• 1.2.3.1.1. Tài trợ cho từng thương vụ độc lập
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG TÀI TRỢ XUẤT KHẨU TẠI NGÂN HÀNG VIETCOMBANK
• 2.1. Khái quát chung về ngân hàng Vietcombank
• 2.1.1. Quá trình hình thành và phát triển
• 2.1.2. Cơ cấu tổ chức
• 2.1.3. Khái quát kết quả hoạt động kinh doanh 2012-2014
• 2.2. Thực trạng tài trợ xuất khẩu tại Vietcombank 2012-2014
• 2.2.1. Cơ sở pháp lí điều chỉnh hoạt động thanh toán và tài trợ xuất khẩu
• 2.2.2. Thuận lợi và khó khăn của Vietcombank trong tài trợ xuất khẩu
• 2.2.3. Thực trạng tài trợ xuất khẩu tại Vietcombank
• 2.3. Đánh giá về chất lượng hoạt động tài trợ xuất khẩu tại Vietcombank
• 2.3.1. Kết quả đạt được
• 2.3.2. Hạn chế và nguyên nhân
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG TÀI TRỢ XUẤT KHẨU TẠI VIETCOMBANK
• 3.1. Định hướng về phát triển tài trợ xuất khẩu
• 3.1.1. Định hướng của nhà nước về hoạt động xuất khẩu trong thời gian tới
• 3.1.2. Định hướng phát triển hoạt động tài trợ xuất khẩu của Vietcombank trong thời gian tới
• 3.2. Giải pháp phát triển hoạt động tài trợ xuất khẩu tại Vietcombank
• 3.2.1. Giải pháp về công tác và chính sách điều hành hoạt động tài trợ xuất khẩu
• 3.2.2. Đẩy mạnh công tác huy động vốn
• 3.2.3. Các biện pháp thu hút ngoại tệ
• 3.2.4. Giải pháp marketing
• 3.2.5. Nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho cán bộ công nhân viên
• 3.2.6. Tăng cường công tác kiểm tra giám sát đối với tín dụng tài trợ và công tác kiểm soát nội bộ
• 3.2.7. Nâng cao chất lượng thẩm định dự án xuất khẩu
• 3.2.8. Đẩy mạnh biện pháp quản trị rủi ro
• 3.3. Một số kiến nghị
• 3.3.1. Đối với chính phủ và các bộ ngành liên quan
• 3.3.2. Đối với ngân hàng nhà nước
• 3.3.3. Đối với Vietcombank
• 3.3.4. Đối với doanh nghiệp xuất khẩu
• LỜI MỞ ĐẦU
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan về Giải Pháp Tài Trợ Xuất Khẩu tại Vietcombank

Trong bối cảnh toàn cầu hóa, hoạt động xuất nhập khẩu đóng vai trò then chốt trong sự phát triển kinh tế. Việt Nam đã chuyển từ nhập siêu sang xuất siêu, một phần nhờ vào sự hỗ trợ của các ngân hàng, đặc biệt là Vietcombank. Vietcombank, với vai trò dẫn đầu trong tài trợ thương mại, không ngừng nỗ lực phát triển cả về quy mô và chất lượng. Mục tiêu là đa dạng hóa các hình thức tài trợ, tạo điều kiện tốt nhất cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu Việt Nam trên thị trường quốc tế, tăng cường khả năng cạnh tranh và đóng góp vào sự phát triển kinh tế quốc gia. Khóa luận tốt nghiệp này nghiên cứu về các giải pháp thúc đẩy tài trợ xuất khẩu tại Vietcombank nhằm khai thác tối đa tiềm năng và giải quyết các thách thức hiện tại. Theo Lê Thu Hoài (2015), nâng cao chất lượng tài trợ xuất khẩu là một trong những biện pháp quan trọng để kích thích hoạt động xuất khẩu phát triển.

1.1. Tầm quan trọng của Tài Trợ Xuất Khẩu đối với Nền Kinh Tế

Tài trợ xuất khẩu đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm và cải thiện đời sống nhân dân. Hoạt động xuất khẩu tạo nguồn vốn quan trọng cho nhập khẩu, phục vụ quá trình công nghiệp hóa và hiện đại hóa đất nước. Nó cũng góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế, thúc đẩy sản xuất phát triển, đồng thời là cơ sở để mở rộng và thúc đẩy các hoạt động kinh tế đối ngoại của Việt Nam. Doanh nghiệp xuất khẩu có điều kiện đổi mới công nghệ, dây chuyền sản xuất để tăng năng suất lao động. Xuất khẩu còn tạo khả năng mở rộng thị trường tiêu thụ góp phần thúc đẩy sản xuất phát triển.

1.2. Vai trò của Vietcombank trong Hệ Sinh Thái Tài Trợ Xuất Khẩu

Vietcombank, với vị thế là ngân hàng hàng đầu, đóng vai trò trung tâm trong việc cung cấp các giải pháp tài chính cho doanh nghiệp xuất khẩu. Ngân hàng cung cấp các dịch vụ tài trợ đa dạng, từ tài trợ trước giao hàng đến tài trợ sau giao hàng, giúp doanh nghiệp đáp ứng nhu cầu vốn lưu động và quản lý rủi ro. Vietcombank cũng hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận thị trường quốc tế, nâng cao năng lực cạnh tranh và góp phần vào sự phát triển bền vững của ngành xuất khẩu Việt Nam. Đây cũng là một trong những nghiệp vụ quan trọng trong nghiệp vụ ngân hàng quốc tế, mang lại lợi nhuận cao, thu hồi vốn nhanh.

II. Thách Thức trong Hoạt Động Tài Trợ Xuất Khẩu tại Vietcombank

Mặc dù Vietcombank đã đạt được nhiều thành tựu trong hoạt động tài trợ xuất khẩu, vẫn còn tồn tại những thách thức cần giải quyết. Các thách thức này bao gồm sự biến động của thị trường tài chính quốc tế, sự cạnh tranh gay gắt từ các ngân hàng khác, và các rủi ro liên quan đến hoạt động xuất nhập khẩu. Hơn nữa, việc tiếp cận vốn của các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) còn gặp nhiều khó khăn do yêu cầu về tài sản thế chấp và thủ tục phức tạp. Do đó, Vietcombank cần tiếp tục đổi mới và hoàn thiện các giải pháp tài trợ để đáp ứng nhu cầu đa dạng của doanh nghiệp và giảm thiểu rủi ro.

2.1. Rủi ro Tín Dụng và Biện Pháp Quản Lý Rủi ro Hiệu Quả

Rủi ro tín dụng là một trong những thách thức lớn nhất đối với hoạt động tài trợ xuất khẩu. Điều này bao gồm rủi ro khách hàng không trả được nợ, rủi ro tỷ giá hối đoái biến động, và rủi ro chính trị, kinh tế tại các thị trường xuất khẩu. Để quản lý rủi ro hiệu quả, Vietcombank cần tăng cường công tác thẩm định tín dụng, xây dựng hệ thống cảnh báo sớm, và sử dụng các công cụ phòng ngừa rủi ro như bảo hiểm tín dụng xuất khẩu và các công cụ phái sinh. Kiểm soát tình hình sử dụng vốn của doanh nghiệp để giảm thiểu rủi ro tín dụng. Bên cạnh đó, cần có các biện pháp quản trị rủi ro để có thể giảm thiểu tối đa các rủi ro có thể xảy ra.

2.2. Khó khăn Tiếp Cận Vốn của Doanh Nghiệp Xuất Khẩu Nhỏ và Vừa

Các doanh nghiệp SME thường gặp khó khăn trong việc tiếp cận các giải pháp tài trợ xuất khẩu do thiếu tài sản thế chấp, lịch sử tín dụng không tốt, và quy mô hoạt động nhỏ. Vietcombank cần có các chính sách và sản phẩm tài chính phù hợp để hỗ trợ SME, bao gồm việc giảm thiểu yêu cầu về tài sản thế chấp, đơn giản hóa thủ tục vay vốn, và cung cấp các dịch vụ tư vấn tài chính. Đồng thời cần có các chính sách hỗ trợ, giúp đỡ của nhà nước và chính phủ.

2.3. Cạnh tranh từ các Tổ Chức Tín Dụng Khác và Các Giải Pháp

Thị trường tài trợ xuất khẩu ngày càng cạnh tranh với sự tham gia của nhiều ngân hàng trong và ngoài nước. Vietcombank cần nâng cao năng lực cạnh tranh bằng cách đa dạng hóa sản phẩm và dịch vụ, cải thiện chất lượng phục vụ khách hàng, và xây dựng mối quan hệ đối tác chiến lược với các tổ chức tài chính quốc tế. Vietcombank luôn nỗ lực phát triển cả về quy mô và chất lượng, đa dạng hóa các loại hình tài trợ để tạo điều kiện giúp đỡ về mọi mặt cho các doanh nghiệp xuất nhập khẩu Việt Nam có điều kiện tốt nhất trên thị trường quốc tế.

III. Giải Pháp Hoàn Thiện Chính Sách Tài Trợ Xuất Khẩu của Vietcombank

Để nâng cao hiệu quả hoạt động tài trợ xuất khẩu, Vietcombank cần hoàn thiện chính sách tài trợ theo hướng linh hoạt, đáp ứng nhu cầu đa dạng của doanh nghiệp. Điều này bao gồm việc phát triển các sản phẩm tài chính mới, cải thiện quy trình thẩm định tín dụng, và tăng cường hợp tác với các tổ chức bảo hiểm tín dụng xuất khẩu. Bên cạnh đó, Vietcombank cần chú trọng đào tạo và nâng cao trình độ chuyên môn của cán bộ tín dụng để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường. Chính vì vậy em chọn 2 đề tài “Giải pháp thúc đẩy hoạt động tài trợ xuất khẩu tại ngân hàng VietcomBank” làm mục tiêu nghiên cứu.

3.1. Phát triển Sản Phẩm Tài Chính Linh Hoạt và Đa Dạng

Vietcombank cần phát triển các sản phẩm tài chính linh hoạt, phù hợp với nhu cầu và đặc điểm của từng ngành hàng xuất khẩu. Các sản phẩm này có thể bao gồm cho vay ngắn hạn, trung hạn, tài trợ thương mại, bảo lãnh, và các công cụ phái sinh. Đồng thời, Vietcombank cần cung cấp các gói giải pháp tài chính toàn diện, bao gồm tư vấn tài chính, quản lý rủi ro, và hỗ trợ tiếp cận thị trường quốc tế. Cần đa dạng hóa các loại hình tài trợ để tạo điều kiện giúp đỡ về mọi mặt cho các doanh nghiệp xuất nhập khẩu Việt Nam có điều kiện tốt nhất trên thị trường quốc tế.

3.2. Tối Ưu Hóa Quy Trình Thẩm Định Tín Dụng và Giải Ngân

Vietcombank cần tối ưu hóa quy trình thẩm định tín dụng để giảm thiểu thời gian chờ đợi cho doanh nghiệp. Điều này bao gồm việc ứng dụng công nghệ thông tin, xây dựng hệ thống chấm điểm tín dụng tự động, và phân cấp ủy quyền cho các chi nhánh. Đồng thời, Vietcombank cần đơn giản hóa thủ tục giải ngân và tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp tiếp cận vốn. Cần đảm bảo sử dụng vốn đúng mục đích vì có thể thanh toán cho bên thứ 3 để thanh toán tiền nguyên vật liệu hoặc đầu tư mua sắm máy móc thiết bị có hợp đồng rõ ràng chứng minh mục đích sử dụng vốn…

3.3. Tăng Cường Hợp Tác với Các Tổ Chức Bảo Hiểm Tín Dụng Xuất Khẩu

Hợp tác với các tổ chức bảo hiểm tín dụng xuất khẩu là một biện pháp quan trọng để giảm thiểu rủi ro cho Vietcombank và doanh nghiệp. Vietcombank có thể ký kết các thỏa thuận hợp tác với các tổ chức bảo hiểm để chia sẻ rủi ro và cung cấp các sản phẩm bảo hiểm tín dụng ưu đãi cho doanh nghiệp xuất khẩu. Thông qua ngân hàng, các doanh nghiệp có thể thực hiện một cách trôi chảy, thiết lập được mối quan hệ bền vững và lâu dài với đối tác.

IV. Nâng Cao Năng Lực Cạnh Tranh của Vietcombank trong TXK

Để giữ vững vị thế dẫn đầu trong lĩnh vực tài trợ xuất khẩu, Vietcombank cần không ngừng nâng cao năng lực cạnh tranh. Điều này bao gồm việc đầu tư vào công nghệ, phát triển nguồn nhân lực, và xây dựng thương hiệu mạnh. Vietcombank cũng cần tăng cường quan hệ đối tác với các tổ chức tài chính quốc tế và tham gia vào các chương trình xúc tiến thương mại để mở rộng thị trường và hỗ trợ doanh nghiệp xuất khẩu. Giúp các doanh nghiệp an tâm hơn để sản xuất, cung ứng hàng hóa đảm bảo nghĩa vụ thực hiện hợp đồng của cả hai bên. Nâng cao chất lượng tài trợ xuất khẩu chính là một trong những biện pháp quan trọng để kích thích hoạt động xuất khẩu phát triển.

4.1. Ứng Dụng Công Nghệ Số trong Hoạt Động Tài Trợ Xuất Khẩu

Ứng dụng công nghệ số là yếu tố then chốt để nâng cao hiệu quả và năng lực cạnh tranh của Vietcombank. Điều này bao gồm việc số hóa quy trình thẩm định tín dụng, phát triển các kênh giao dịch trực tuyến, và sử dụng các công cụ phân tích dữ liệu để dự báo rủi ro và tối ưu hóa danh mục tín dụng. Vietcombank cần tối ưu hóa quy trình thẩm định tín dụng để giảm thiểu thời gian chờ đợi cho doanh nghiệp. Điều này bao gồm việc ứng dụng công nghệ thông tin, xây dựng hệ thống chấm điểm tín dụng tự động, và phân cấp ủy quyền cho các chi nhánh.

4.2. Đào Tạo và Phát Triển Nguồn Nhân Lực Chất Lượng Cao

Vietcombank cần đầu tư vào đào tạo và phát triển nguồn nhân lực để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường. Điều này bao gồm việc tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về tài trợ thương mại, quản lý rủi ro, và các kỹ năng mềm. Vietcombank cũng cần tạo môi trường làm việc khuyến khích sự sáng tạo và đổi mới để thu hút và giữ chân nhân tài. Vietcombank cần chú trọng đào tạo và nâng cao trình độ chuyên môn của cán bộ tín dụng để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường.

4.3. Xây Dựng và Phát Triển Mạng Lưới Đối Tác Quốc Tế

Vietcombank cần tăng cường quan hệ đối tác với các tổ chức tài chính quốc tế, các tổ chức xúc tiến thương mại, và các hiệp hội ngành nghề để mở rộng thị trường và hỗ trợ doanh nghiệp xuất khẩu. Điều này bao gồm việc tham gia vào các chương trình tài trợ thương mại quốc tế, ký kết các thỏa thuận hợp tác song phương và đa phương, và tổ chức các sự kiện xúc tiến thương mại. Điều đó giúp cân bằng cán cân thanh toán, mở rộng mối quan hệ với các nước trên thế giới.

V. Kết Luận Triển Vọng và Đề Xuất cho Tài Trợ Xuất Khẩu Vietcombank

Hoạt động tài trợ xuất khẩu đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển kinh tế của Việt Nam. Vietcombank, với vị thế là ngân hàng hàng đầu, cần tiếp tục hoàn thiện các giải pháp tài trợ, nâng cao năng lực cạnh tranh, và đáp ứng nhu cầu đa dạng của doanh nghiệp. Bằng việc ứng dụng công nghệ, phát triển nguồn nhân lực, và xây dựng quan hệ đối tác chiến lược, Vietcombank sẽ tiếp tục đóng góp vào sự phát triển bền vững của ngành xuất khẩu Việt Nam. Xuất khẩu tác động tích cực đến giải quyết công ăn việc làm và cải thiện đời sống nhân dân. Tác động của xuất khẩu đến đời sống của người dân bao gồm rất nhiều mặt. Trước hết sản xuất hàng xuất khẩu là nơi thu hút hàng triệu lao động vào làm việc với thu nhập khá.

5.1. Kiến Nghị Chính Sách cho Chính Phủ và Ngân Hàng Nhà Nước

Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước cần tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động tài trợ xuất khẩu bằng cách ban hành các chính sách hỗ trợ, giảm thiểu các rào cản pháp lý, và cung cấp các công cụ bảo hiểm tín dụng xuất khẩu. Đồng thời, cần tăng cường công tác xúc tiến thương mại và hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận thị trường quốc tế. Hiện nay nhà nước đã và đang thực hiện các biện pháp thúc đẩy các ngành kinh tế hướng về xuất khẩu (tất nhiên không coi nhẹ sản xuất trong nước và thị trường trong nước), khuyến khích tư nhân mở rộng xuất khẩu để giải quyết công ăn việc làm và tăng thu ngoại tệ cho đất nước.

5.2. Đề Xuất cho Vietcombank để Nâng Cao Hiệu Quả TXK

Vietcombank cần tiếp tục đổi mới và hoàn thiện các giải pháp tài trợ, tăng cường quản lý rủi ro, và nâng cao chất lượng phục vụ khách hàng. Đồng thời, cần chú trọng đào tạo và phát triển nguồn nhân lực, và xây dựng thương hiệu mạnh trên thị trường quốc tế. Cần duy trì được mối quan hệ với các doanh nghiệp trong nước, mở rộng quan hệ với nước ngoài từ đó gián tiếp năng cao cơ hội sinh lời cho ngân hàng đồng thời nâng cao chất lượng dịch vụ, uy tín và khả năng cạnh tranh của ngân hàng trên cả thị trường trong nước và quốc tế

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam, hoạt động xuất nhập khẩu giữ vai trò then chốt đối với cán cân thương mại và dự trữ ngoại hối quốc gia. Trước năm 2012, nền kinh tế Việt Nam thường xuyên ở trong tình trạng nhập siêu kéo dài và thâm hụt cán cân thương mại. Từ năm 2012, cán cân thương mại bắt đầu chuyển sang vị thế xuất siêu nhờ sự hỗ trợ chính sách của Chính phủ và sự đồng hành của hệ thống ngân hàng thương mại. Trong đó, Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) là đơn vị giữ vai trò chủ lực trong lĩnh vực tài trợ thương mại và kinh tế đối ngoại. Nhằm duy trì tăng trưởng, nâng cao năng lực cạnh tranh cho các doanh nghiệp xuất khẩu trong bối cảnh hội nhập quốc tế, việc phân tích và thúc đẩy hoạt động tài trợ xuất khẩu tại ngân hàng là một yêu cầu cấp thiết.

Khóa luận xác định các mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể sau:

1. Khái quát những vấn đề lý luận cơ bản về xuất khẩu, hoạt động tài trợ xuất khẩu và tổng hợp các nhóm nhân tố ảnh hưởng đến tài trợ xuất khẩu của ngân hàng thương mại.
2. Phân tích thực trạng hoạt động tài trợ xuất khẩu tại Vietcombank giai đoạn 2012–2014; đánh giá thành tựu, các điểm hạn chế và chỉ rõ nguyên nhân.
3. Đề xuất hệ thống giải pháp và kiến nghị nhằm phát triển, đa dạng hóa các hình thức tài trợ xuất khẩu tại Vietcombank trong giai đoạn tiếp theo.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài được xác định rõ:

• Đối tượng nghiên cứu: Các vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến các hình thức tài trợ xuất khẩu của Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam.
• Phạm vi nghiên cứu:
  • Về không gian: Toàn bộ hệ thống Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank).
  • Về thời gian: Thu thập, phân tích và đánh giá dữ liệu thực tế giai đoạn 2012–2014.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng hệ thống luận cứ dựa trên cơ sở pháp lý trong nước và các chuẩn mực, tập quán thương mại quốc tế:

• Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật Việt Nam: Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam 2010; Luật các tổ chức tín dụng 2010; Pháp lệnh Ngoại hối và Nghị định số 160/2006/NĐ-CP; Luật các công cụ chuyển nhượng 2005; Nghị định 151/2006/NĐ-CP về tín dụng đầu tư và tín dụng xuất nhập khẩu; Quyết định số 44/2006/QĐ-NHNN (quy định thủ tục nhờ thu hối phiếu qua người thu hộ); Quyết định số 26/2006/QĐ-NHNN (quy chế bảo lãnh ngân hàng); Quyết định 226/2002/QĐ-NHNN (quy chế thanh toán qua các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán); Quyết định số 711/2001/QĐ-NHNN (quy trình mở thư tín dụng trả chậm).
• Công ước và tập quán quốc tế: Quy tắc thực hành thống nhất về Tín dụng chứng từ (UCP); Công ước Genève 1930 về Luật thống nhất về Hối phiếu (ULB 1930); Công ước Liên Hợp Quốc về Hối phiếu và Lệnh phiếu quốc tế; Tập quán ngân hàng tiêu chuẩn quốc tế ISBP 681; Quy tắc thống nhất về hoàn trả giữa các ngân hàng URR 525; Quy tắc thống nhất về nhờ thu URC 522; Các điều kiện thương mại quốc tế Incoterms.

Phương pháp nghiên cứu được triển khai dựa trên phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, kết hợp các phương pháp cụ thể:

• Phương pháp thống kê kinh tế: Tập hợp và hệ thống hóa dữ liệu chuỗi thời gian về nguồn vốn, dư nợ tín dụng, doanh số tài trợ và chất lượng nợ.
• Phương pháp phân tích kinh tế và so sánh: Đánh giá tốc độ tăng trưởng, tỷ trọng cơ cấu tín dụng, so sánh biến động số liệu giữa các năm 2012, 2013 và 2014.
• Phương pháp tổng hợp và quy nạp: Đúc kết thực trạng, nhận diện rủi ro và xây dựng định hướng giải pháp.

Nguồn dữ liệu sử dụng trong nghiên cứu là nguồn dữ liệu thứ cấp chính thống, được trích xuất từ Báo cáo tài chính, Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, Báo cáo Hội đồng Quản trị và Báo cáo hoạt động tín dụng của Vietcombank qua các năm 2012, 2013, 2014.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Những vấn đề cơ bản về tài trợ xuất khẩu của ngân hàng thương mại

Chương 1 hệ thống hóa các vấn đề lý luận về vai trò của xuất khẩu đối với nền kinh tế (tạo nguồn vốn nhập khẩu cho công nghiệp hóa, chuyển dịch cơ cấu kinh tế, giải quyết việc làm và thúc đẩy quan hệ kinh tế đối ngoại) và bản chất của hoạt động tài trợ xuất khẩu. Tài trợ xuất khẩu được định nghĩa là tập hợp các biện pháp hỗ trợ tài chính hoặc uy tín của ngân hàng cho doanh nghiệp trong chuỗi sản xuất - tiêu thụ ngoại thương, bao gồm tín dụng, bảo lãnh và chiết khấu.

Tác giả phân loại chi tiết các phương thức tài trợ xuất khẩu:

1. Tài trợ trước giao hàng:
   • Tài trợ theo từng thương vụ độc lập: Cấp vốn dựa trên đơn đặt hàng/L/C, mức tài trợ phổ biến từ 70% đến 80% giá trị hợp đồng, thời hạn ngắn hạn từ 60 đến 180 ngày.
   • Tín dụng hạn mức trước giao hàng: Cấp hạn mức tuần hoàn cho chuỗi thương vụ liên tiếp với thời hạn tối đa lên tới 2 năm, áp dụng cho doanh nghiệp có thị trường tiêu thụ ổn định.
   • Bảo lãnh thực hiện hợp đồng: Ngân hàng cam kết chịu trách nhiệm thay doanh nghiệp xuất khẩu, giá trị bảo lãnh thường chiếm 10%–15% giá trị hợp đồng.
   • Tài trợ bằng L/C đặc biệt: Bao gồm L/C điều khoản đỏ (Red Clause L/C - ứng vốn trước khi giao hàng), L/C giáp lưng (Back to Back L/C) và L/C chuyển nhượng (Transferable L/C).
2. Tài trợ sau giao hàng:
   • Chiết khấu bộ chứng từ theo L/C: Gồm chiết khấu miễn truy đòi (ngân hàng mua đứt bộ chứng từ) và chiết khấu có truy đòi.
   • Chiết khấu chứng từ nhờ thu: Thực hiện chủ yếu theo điều kiện có truy đòi.
3. Các hình thức tài trợ khác: Bao thanh toán tương đối (Factoring) và Bao thanh toán tuyệt đối (Forfaiting - tài trợ miễn truy đòi lên đến 100% giá trị bằng công cụ chuyển nhượng với lãi suất cố định).

Chương 1 cũng phân tích 2 nhóm nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động tài trợ xuất khẩu:

• Nhóm khách quan: Chính sách xuất nhập khẩu của Nhà nước; Môi trường kinh tế, chính trị, xã hội, pháp lý trong và ngoài nước; Năng lực tài chính, năng lực cạnh tranh và uy tín của doanh nghiệp xuất khẩu; Cạnh tranh giữa các ngân hàng thương mại.
• Nhóm chủ quan: Quy mô vốn tự có của ngân hàng; Năng lực điều hành kinh doanh; Trình độ nghiệp vụ của cán bộ tín dụng; Hệ thống thông tin tín dụng, công nghệ ngân hàng và công tác kiểm soát nội bộ.

Chương 2: Thực trạng tài trợ xuất khẩu tại ngân hàng Vietcombank

Chương 2 phân tích tổng quan hoạt động kinh doanh và thực trạng nghiệp vụ tài trợ xuất khẩu tại Vietcombank giai đoạn 2012–2014. Sau khi cổ phần hóa năm 2008 và niêm yết năm 2009, Vietcombank đã phát triển mạng lưới gần 14.000 cán bộ nhân viên, hơn 400 chi nhánh/phòng giao dịch, 2 công ty con trong nước, 2 công ty con và 1 văn phòng đại diện ở nước ngoài, 6 công ty liên doanh liên kết, cùng hệ thống liên kết với hơn 1.800 ngân hàng đại lý tại trên 155 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Chỉ tiêu tài chính và hoạt động chung	Năm 2012	Năm 2013	Năm 2014
Tổng thu nhập (Tỷ đồng)	15.080	15.507	18.848
Tổng chi phí (Tỷ đồng)	6.013	6.244	8.401
Lợi nhuận trước trích DPRR (Tỷ đồng)	9.067	9.263	10.447
Chi phí trích DPRR (Tỷ đồng)	3.303	3.520	4.658
Tỷ lệ trích lập DPRR / Lợi nhuận trước trích	36,42%	38,00%	44,58%
Tổng nguồn vốn (Tỷ đồng)	414.488	468.994	574.260
Huy động vốn từ nền kinh tế (Tỷ đồng)	285.381	332.245	418.929
Vốn chủ sở hữu (Tỷ đồng)	41.546	42.386	44.180
Tổng dư nợ tín dụng (Tỷ đồng)	241.167	274.314	323.332
Dư nợ ngắn hạn (Tỷ đồng)	149.536	175.256	206.763
Dư nợ trung hạn (Tỷ đồng)	25.093	29.940	33.534
Dư nợ dài hạn (Tỷ đồng)	66.537	66.116	83.033
Nợ nhóm 2 (Tỷ đồng)	33.572	22.758	17.346
Nợ xấu (Tỷ đồng)	5.795	7.457	7.458
Tỷ lệ nợ xấu / Tổng dư nợ	2,40%	2,72%	2,30%
Doanh số kinh doanh ngoại tệ (Tỷ USD)	20,02	26,30	28,90
Doanh số thanh toán quốc tế (Tỷ USD)	38,80	41,60	48,14
Thị phần thanh toán quốc tế	17,00%	15,40%	16,00%

Về thực trạng nghiệp vụ tài trợ xuất khẩu, Vietcombank tập trung tài trợ cho các ngành hàng thế mạnh của Việt Nam được Chính phủ ưu tiên: thủy sản (tôm, cá tra), may mặc, gạo, thực phẩm, giày dép, vải sợi, đồ gỗ và cao su. Các nhóm ngành này chiếm tới 80% doanh số tài trợ xuất khẩu của ngân hàng.

Các sản phẩm tài trợ xuất khẩu chủ yếu gồm:

• Tài trợ hàng lưu kho: Doanh nghiệp thế chấp chính lô hàng trong kho từ khâu bảo quản đến sau giao hàng; nguồn trả nợ là tiền thanh toán từ bên mua nước ngoài chuyển về tài khoản tại Vietcombank.
• L/C điều khoản đỏ: Ứng trước vốn để thu mua nguyên liệu, phục vụ các ngành hàng có tính chất đặc thù.
• Chiết khấu chứng từ: Thanh toán trước bộ chứng từ L/C trả ngay hoặc trả chậm kỳ hạn dưới 360 ngày (với L/C trả chậm từ 60–360 ngày cần điện chấp nhận thanh toán). Triển khai đầy đủ hai hình thức có truy đòi và miễn truy đòi.

Chỉ tiêu tài trợ xuất khẩu	Năm 2012	Năm 2013	Năm 2014
Doanh số cho vay xuất khẩu (Nghìn tỷ đồng)	102,00	120,00	146,00
Tăng trưởng doanh số cho vay xuất khẩu (%)	64,00%	17,65%	21,67%
Doanh số chiết khấu chứng từ (Nghìn tỷ đồng)	18,00	20,00	23,50
Tăng trưởng doanh số chiết khấu chứng từ (%)	13,00%	11,11%	17,50%
Dư nợ tín dụng xuất khẩu bình quân (Nghìn tỷ đồng)	69,97	77,67	93,76
Tăng trưởng dư nợ tín dụng xuất khẩu (%)	64,00%	11,00%	20,71%
Tỷ trọng dư nợ xuất khẩu / Tổng dư nợ (%)	29,00%	28,30%	28,99%

Về chất lượng tài trợ: Tỷ lệ nợ quá hạn trong tài trợ xuất khẩu tại Vietcombank xấp xỉ bằng 0. Nguyên nhân là do các khoản cấp tín dụng phần lớn là ngắn hạn, ngân hàng quản lý chặt chẽ dòng tiền thanh toán quốc tế của đối tác chuyển trực tiếp vào tài khoản doanh nghiệp mở tại Vietcombank, cùng với quy trình thẩm định hồ sơ chặt chẽ.

Bên cạnh các thuận lợi về thương hiệu, mạng lưới đại lý và quy mô tài sản (đứng thứ 3 toàn hệ thống sau VietinBank và BIDV), ngân hàng gặp phải các khó khăn: môi trường kinh tế phục hồi chậm, sự cạnh tranh gay gắt từ các ngân hàng ngoại, áp lực chảy máu chất xám nhân sự chất lượng cao, quy mô vốn còn khiêm tốn so với khu vực và khung pháp lý trong nước chưa hoàn toàn đồng bộ.

Chương 3: Giải pháp phát triển hoạt động tài trợ xuất khẩu tại Vietcombank

Dựa trên định hướng xuất khẩu của Nhà nước và mục tiêu chiến lược của Vietcombank trở thành tập đoàn tài chính đa năng, chương 3 đưa ra các nhóm giải pháp và kiến nghị cụ thể:

1. Nhóm giải pháp tại Vietcombank:

   • Công tác và chính sách điều hành: Xây dựng chính sách khách hàng linh hoạt, tối ưu quy trình cấp tín dụng và lãi suất ưu đãi cho các ngành hàng mũi nhọn.
   • Đẩy mạnh huy động vốn: Cơ cấu lại nguồn vốn huy động, thu hút nguồn tiền gửi giá rẻ nhằm hạ giá thành vốn vay.
   • Biện pháp thu hút ngoại tệ: Tận dụng vị thế trung tâm ngoại tệ liên ngân hàng, đa dạng hóa các dịch vụ phái sinh phòng ngừa rủi ro tỷ giá.
   • Giải pháp Marketing: Tăng cường quảng bá sản phẩm tài trợ thương mại trọn gói và chăm sóc nhóm khách hàng xuất khẩu truyền thống.
   • Nâng cao trình độ cán bộ: Đào tạo nghiệp vụ thanh toán quốc tế, kỹ năng thẩm định chứng từ theo chuẩn UCP, ISBP.
   • Tăng cường kiểm tra, kiểm soát nội bộ: Giám sát chặt chẽ mục đích sử dụng vốn vay và quá trình luân chuyển bộ chứng từ.
   • Nâng cao chất lượng thẩm định dự án: Đánh giá toàn diện tính khả thi của hợp đồng thương mại quốc tế, năng lực đối tác nhập khẩu và uy tín ngân hàng phát hành L/C.
   • Đẩy mạnh quản trị rủi ro: Chủ động phân loại nợ và duy trì quỹ dự phòng rủi ro tín dụng theo chuẩn mực an toàn.

2. Hệ thống kiến nghị:

   • Đối với Chính phủ và các Bộ ngành: Hoàn thiện hành lang pháp lý thương mại và ngoại hối; đẩy mạnh các chương trình xúc tiến thương mại quốc gia.
   • Đối với Ngân hàng Nhà nước: Điều hành chính sách tiền tệ, tỷ giá linh hoạt; hoàn thiện các quy chế thanh toán và bảo lãnh ngân hàng.
   • Đối với bản thân Vietcombank: Tiếp tục hiện đại hóa công nghệ ngân hàng, liên kết chặt chẽ với các NHTM trong nước.
   • Đối với doanh nghiệp xuất khẩu: Minh bạch hóa báo cáo tài chính, nâng cao năng lực cạnh tranh và tìm hiểu kỹ pháp luật thương mại quốc tế.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã tổng kết các kết quả thực tiễn nổi bật của Vietcombank giai đoạn 2012–2014 thông qua hệ thống số liệu cụ thể:

• Hoạt động tài trợ xuất khẩu duy trì tốc độ tăng trưởng liên tục: Doanh số cho vay xuất khẩu tăng từ 102 nghìn tỷ đồng (2012) lên 146 nghìn tỷ đồng (2014); Doanh số chiết khấu chứng từ hàng xuất tăng từ 18 nghìn tỷ đồng lên 23,5 nghìn tỷ đồng.
• Dư nợ tài trợ xuất khẩu bình quân tăng từ 69,97 nghìn tỷ đồng lên 93,76 nghìn tỷ đồng, luôn chiếm tỷ trọng lớn (khoảng 28%–29%, tương đương gần 1/3 tổng dư nợ toàn ngân hàng).
• Kiểm soát nợ xấu và nợ quá hạn: Tỷ lệ nợ quá hạn trong tài trợ xuất khẩu đạt mức xấp xỉ bằng 0; tỷ lệ nợ xấu chung của ngân hàng giảm từ 2,72% (2013) xuống 2,30% (2014); nợ nhóm 2 giảm mạnh từ 33.572 tỷ đồng (2012) xuống còn 17.346 tỷ đồng (2014).
• Thị phần thanh toán quốc tế phục hồi đạt 16% vào năm 2014, với tổng doanh số thanh toán đạt 48,14 tỷ USD và doanh số kinh doanh ngoại tệ đạt 28,9 tỷ USD.

Đóng góp của nghiên cứu là đã phản ánh bức tranh toàn diện về các nghiệp vụ tài trợ xuất khẩu (từ cho vay lưu kho, L/C điều khoản đỏ đến chiết khấu chứng từ có/miễn truy đòi) gắn liền với số liệu hoạt động thực tế tại một ngân hàng thương mại chủ lực trong giai đoạn kinh tế phục hồi sau khủng hoảng.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận có một số giới hạn dựa trên phạm vi nghiên cứu được xác định:

• Dữ liệu nghiên cứu thực nghiệm dừng lại ở mốc thời gian 2012–2014, chưa bao quát được các biến động chính sách tiền tệ và kinh tế quốc tế trong các giai đoạn sau.
• Tỷ trọng tài trợ xuất khẩu mới chỉ tập trung phân tích sâu vào các nhóm ngành hàng truyền thống (chiếm 80% như nông - thủy sản, dệt may, da giày), chưa mở rộng phân tích các ngành hàng công nghệ cao hay dịch vụ xuất khẩu.
• Hướng nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng khảo sát các mô hình tài trợ chuỗi cung ứng (Supply Chain Finance), đánh giá rủi ro tỷ giá theo các chuẩn mực Basel nâng cao và phân tích hành vi của các nhóm khách hàng xuất khẩu vừa và nhỏ (SME).

Giá trị tham khảo

Khóa luận là tài liệu tham khảo có giá trị chuyên môn cho:

• Sinh viên, học viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng, Kinh tế quốc tế, Thương mại quốc tế khi nghiên cứu về quy trình tín dụng tài trợ xuất nhập khẩu, thanh toán quốc tế và quản trị rủi ro tín dụng.
• Cán bộ nghiệp vụ thanh toán quốc tế và quan hệ khách hàng doanh nghiệp tại các ngân hàng thương mại trong việc đối chiếu, thiết kế các gói sản phẩm tài trợ thương mại (hàng lưu kho, L/C điều khoản đỏ, chiết khấu bộ chứng từ).
• Các nhà nghiên cứu đang thực hiện đề tài phân tích thực trạng tín dụng xuất nhập khẩu tại các ngân hàng thương mại cổ phần Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

1. Những mặt hàng xuất khẩu nào chiếm tỷ trọng tài trợ lớn nhất tại Vietcombank giai đoạn 2012–2014? Các mặt hàng xuất khẩu truyền thống thế mạnh của Việt Nam được Chính phủ ưu tiên tín dụng chiếm tới 80% doanh số tài trợ xuất khẩu tại Vietcombank, bao gồm: thủy sản (tôm, cá tra), may mặc, gạo, thực phẩm, giày dép, vải sợi, đồ gỗ và cao su.

2. Tỷ trọng dư nợ tín dụng xuất khẩu chiếm bao nhiêu phần trăm trong tổng dư nợ của Vietcombank? Dư nợ tín dụng xuất khẩu bình quân chiếm tỷ trọng khoảng gần 1/3 tổng dư nợ của toàn ngân hàng qua các năm, cụ thể: 29% vào năm 2012 (69,97/241 nghìn tỷ đồng), 28,3% vào năm 2013 (77,67/275 nghìn tỷ đồng) và 28,99% vào năm 2014 (93,76/323 nghìn tỷ đồng).

3. Vì sao tỷ lệ nợ quá hạn đối với hoạt động tài trợ xuất khẩu tại Vietcombank lại duy trì ở mức xấp xỉ bằng 0? Do phần lớn các khoản tài trợ xuất khẩu mang tính chất ngắn hạn gắn liền với từng thương vụ, ngân hàng áp dụng quy trình kiểm tra chứng từ chặt chẽ, đồng thời người mua nước ngoài thực hiện thanh toán trực tiếp qua tài khoản của nhà xuất khẩu mở tại Vietcombank, giúp ngân hàng chủ động kiểm soát và thu hồi nợ vay ngay khi dòng tiền về.

4. Vietcombank cung cấp các hình thức chiết khấu bộ chứng từ hàng xuất nào và với kỳ hạn bao lâu? Vietcombank cung cấp cả hai hình thức: Chiết khấu có truy đòi và Chiết khấu miễn truy đòi đối với bộ chứng từ hàng xuất theo L/C trả ngay hoặc trả chậm có kỳ hạn dưới 360 ngày (với L/C trả chậm từ 60 đến 360 ngày cần có điện chấp nhận thanh toán hoặc hối phiếu được chấp nhận thanh toán từ ngân hàng phát hành/xác nhận).

5. Chi phí trích lập dự phòng rủi ro của Vietcombank giai đoạn 2012–2014 biến động như thế nào? Chi phí trích lập dự phòng rủi ro duy trì ở mức cao và tăng dần: đạt 3.303 tỷ đồng năm 2012 (chiếm 36,42% lợi nhuận trước trích lập), tăng lên 3.520 tỷ đồng năm 2013 (chiếm 38%) và đạt 4.658 tỷ đồng năm 2014 (chiếm 44,58%), thể hiện chính sách thận trọng của ngân hàng trong bối cảnh các doanh nghiệp gặp khó khăn tài chính sau khủng hoảng.

Kết luận

Khóa luận của tác giả Lê Thu Hoài đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về nghiệp vụ tài trợ xuất khẩu của ngân hàng thương mại và khung pháp lý điều chỉnh hoạt động ngoại thương. Bằng việc phân tích chuỗi dữ liệu thực tế giai đoạn 2012–2014, nghiên cứu chứng minh vai trò trụ cột của Vietcombank trong lĩnh vực tài trợ thương mại với quy mô dư nợ xuất khẩu chiếm gần 1/3 tổng dư nợ và kiểm soát tốt chất lượng tín dụng. Hệ thống 8 nhóm giải pháp nghiệp vụ và các kiến nghị chính sách được đề xuất là cơ sở thực tiễn hữu ích nhằm thúc đẩy hoạt động tài trợ xuất khẩu phát triển bền vững và hiệu quả.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ TÀI TRỢ XUẤT KHẨU CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1. Khái niệm và vai trò xuất khẩu đối với nền kinh tế 1.1 Khái niệm Hoạt động XK là việc bán hàng hoá, dịch vụ cho một quốc gia khác trên cơ sở dùng tiền tệ để thanh toán. Tiền tệ ở đây có thể là ngoại tệ đối với một quốc gia hay đối với hai quốc gia. Mục đích của hoạt động xuất nhập khẩu là khai thác được lợi thế của từng quốc gia trong phân công lao động quốc tế.

Và khi trao đổi hàng hoá giữa các quốc gia là có lợi thì các quốc gia đều tích cực tham gia vào hoạt động này. Hoạt động xuất khẩu là một hình thức cơ bản của thương mại quốc tế, nó được hình thành từ rất lâu đời và ngày càng phát triển cho đến giai đoạn hiện nay. Hoạt động xuất khẩu sơ khai chỉ là hàng đổi hàng và sau đó phát hiện ra nhiều hình thức khác nhau như xuất khẩu trực tiếp, buôn bán đối lưu, xuất khẩu uỷ thác. Hoạt động xuất khẩu diễn ra trên phạm vi rất rộng cả về không gian và thời gian: nó có thể diễn ra trong thời gian rất ngắn song nó cũng có thể kéo dài hàng năm; nó có thể được tiến hành trên phạm vi một quốc gia hay nhiều quốc gia.

Nó diễn ra trên mọi lĩnh vực, trong mọi điều kiện kinh tế, từ xuất khẩu hàng tiêu dùng cho đến tư liệu sản xuất, máy móc thiết bị và công nghệ kỹ thuật cao. Tất cả các hoạt động trao đổi đó đều nhằm mục đích đem lại lợi ích cho các nước tham gia.1 Xuất khẩu là phương tiện chính tạo nguồn vốn cho nhập khẩu phục vụ công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước. Nhiệm vụ trọng tâm cơ bản của Việt Nam trong chiến lược phát triển kinh tế xã hội là: phát triển kinh tế và đẩy mạnh công nghiệp hoá đất nước. 4 Để tiến hành công nghiệp hoá-hiện đại hoá thì cần phải có đủ 4 nhân tố nhân lực, tài nguyên, nguồn vốn và kỹ thuật.

Nhưng hiện nay, không phải bất cứ quốc gia nào cũng có đủ các yếu tố đó đặc biệt là các nước đang phát triển trong đó có Việt Nam. Để công nghiệp hoá-hiện đại hoá đòi hỏi phải có số vốn lớn để nhập khẩu máy móc, thiết bị, kỹ thuật, công nghệ tiên tiến. Nguồn vốn để nhập khẩu có thể được hình thành từ các nguồn như: - Từ tích luỹ trong nền kinh tế quốc dân - Đầu tư nước ngoài. - Vay nợ, viện trợ.

- Thu từ hoạt động du lịch, dịch vụ thu ngoại tệ. - Xuất khẩu hàng hoá.2 Xuất khẩu đóng góp vào việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế, thúc đẩy sản xuất phát triển. Sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế trong quá trình công nghiệp hoá phù hợp với xu hướng phát triển của kinh tế thế giới là tất yếu đối với việt nam. Có hai cách nhìn nhận về tác động của xuất khẩu đối với sản xuất và chuyển dịch cơ cấu kinh tế.

Một là, xuất khẩu chỉ là tiêu thụ những sản phẩm thừa do sản xuất vượt quá nhu cầu nội địa. Trong trường hợp nền kinh tế còn lạc hậu và chậm phát triển như nước ta, sản xuất về cơ bản chưa đủ tiêu dùng và nếu chỉ thụ động chờ sự thừa ra của sản xuất thì xuất khẩu vẫn cứ nhỏ bé, không có cơ sở tồn tại và phát triển. Hai là, trên cơ sở lợi thế so sánh của đất nước mình, coi thị trường là điểm xuất phát và đặc biệt thị trường thế giới là hướng quan trọng để tổ chức sản xuất, chỉ sản xuất cái gì thị trường cần. Quan điểm này xuất phát từ nhu cầu thị trường thế giới kết hợp với tiềm năng, thực lực của đất nước để tổ chức sản xuất, hình thành các ngành kinh tế hướng về xuất khẩu.

Những ngành kinh tế đó phải có kỹ thuật và công nghệ tiên tiến để hàng hoá khi tham gia thị trường thế giới 5 có đủ sức cạnh tranh và mạng lại lợi ích cho quốc gia. Điều đó có tác động tích cực đến chuyển dịch cơ cấu kinh tế và thúc đẩy sản xuất phát triển. Đó là: - Xuất khẩu tạo điều kiện cho các ngành khác có cơ hội phát triển thuận lợi. - Xuất khẩu tạo khả năng mở rộng thị trường tiêu thụ góp phần thúc đẩy sản xuất phát triển.

- Xuất khẩu tạo điều kiện mở rộng khả năng cung cấp đầu vào cho sản xuất, nâng cao năng lực sản xuất trong nước. - Thông qua xuất khẩu, hàng hoá của ta sẽ tham gia vào cuộc cạnh tranh trên thị trường thế giới. Các cuộc cạnh tranh này đòi hỏi chúng ta phải tổ chức lại sản xuất, hình thành cơ cấu sản xuất thích nghi được với thị trường. Như vậy, theo cách hiểu này, xuất khẩu được coi là giải pháp làm chuyển dịch cơ cấu kinh tế một cách mạnh mẽ theo chiều hướng có lợi hơn, hiệu quả kinh tế cao hơn.3 Xuất khẩu tác động tích cực đến giải quyết công ăn việc làm và cải thiện đời sống nhân dân.

Tác động của xuất khẩu đến đời sống của người dân bao gồm rất nhiều mặt. Trước hết sản xuất hàng xuất khẩu là nơi thu hút hàng triệu lao động vào làm việc với thu nhập khá. Xuất khẩu còn tạo ra nguồn vốn để nhập khẩu vật phẩm tiêu dùng thiết yếu phục vụ đời sống và đáp ứng ngày càng phong phú thêm nhu cầu người dân.4 Xuất khẩu là cơ sở để mở rộng và thúc đẩy các hoạt động kinh tế đối ngoại của nước ta. Quan hệ kinh tế đối ngoại là tổng thể các mối quan hệ về thương mại, kinh tế và khoa học kỹ thuật giữa một quốc gia này với một quốc gia khác.

Các hình thức của quan hệ kinh tế quốc tế là xuất nhập khẩu hàng hoá hữu hình, đầu tư quốc tế, du lịch dịch vụ, xuất khẩu lao động, hợp tác khoa học kỹ thuật, hợp tác sản xuất, hợp tác tài chính. Xuất khẩu là một hoạt động rất cơ bản của kinh tế đối ngoại, là phương tiện thúc đẩy nền kinh tế phát triển. Đẩy mạnh xuất khẩu được coi là vấn đề có ý 6 nghĩa chiến lược để thực hiện công nghiệp hoá hiện đại hoá đất nước. Hiện nay nhà nước đã và đang thực hiện các biện pháp thúc đẩy các ngành kinh tế hướng về xuất khẩu (tất nhiên không coi nhẹ sản xuất trong nước và thị trường trong nước), khuyến khích tư nhân mở rộng xuất khẩu để giải quyết công ăn việc làm và tăng thu ngoại tệ cho đất nước.2 Hoạt động tài trợ xuất khẩu của ngân hàng thương mại 1.1 Khái niệm tài trợ xuất khẩu Tài trợ xuất khẩu là tập hợp các biện pháp và hình thức hỗ trợ về mặt tài chính hoặc uy tín hoặc cả hai một cách trực tiếp hay gián tiếp cho các doanh nghiệp hoặc đơn vị kinh tế tham gia hoạt động kinh doanh thương mại trong một số hoặc tất cả các công đoạn của quá trình từ sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm hoặc cung ứng dịch vụ trên thị trường thế giới nhằm mục đích sinh lợi.

Bản chất, hoạt động tài trợ xuất khẩu là một loại hình tín dụng dựa trên cơ sở “uy tín”, “niềm tin”, tuy nhiên nó bao gồm cả hình thức “bảo lãnh” và “chiết khấu” .Trong đó “bảo lãnh” là việc ngân hàng dùng uy tín của mình đứng ra cam kết với bên nhận bảo lãnh sẽ thực hiên thay nghĩa vụ nếu bên được bảo lãnh không hoàn thành nghĩa vụ của mình với bên nhận bảo lãnh. Còn “chiết khấu” là việc ngân hàng định giá và mua lại hối phiếu hoặc thanh toán bộ chứng từ được xuất trình phù hợp trước khi đến hạn.2 Vai trò tài trợ xuất khẩu 1.1 Đối với nền kinh tế - Tài trợ xuất khẩu giúp hoạt động ngoại thương tiến hành trôi chảy thuận lợi thông qua các hình thức: tài trợ vốn, uy tín cho doanh nghiệp xuất khẩu. Nó giúp tạo dựng cơ sở tài chính và niềm tin giữa các đối tác để các bên hoàn thành nghĩa vụ của mình. Tạo điều kiện tăng trưởng kinh tế.

- Tạo điều kiện cho doanh nghiệp phát triển, tăng hiệu quả sản xuất kinh doanh, làm động cơ thúc đẩy nền kinh tế phát triển. Các doanh nghiệp có vốn để đổi mới dây chuyền sản xuất, công nghệ tiến tiến nhằm tăng năng suất lao động, nâng cao chất lượng sản phẩm, giá thành cạnh tranh và đa dạng về mẫu mã. 7 Điều đó giúp đáp ứng và kích thích nhu cầu tiêu dùng của nền kinh tế góp phần mang lại lợi ích cho người tiêu dùng và lợi ích cho xã hội. - Khi các doanh nghiệp mở rộng sản xuất kinh doanh sẽ tạo công ăn việc làm cho người lao động, giảm tỷ lệ thất nghiệp, tạo nguồn thu cho ngân sách nhà nước, góp phần phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế đất nước.

- Tài trợ xuất khẩu cũng được coi là một trong những công cụ để triển khai hiệu quả các chiến lược phát triển kinh tế - chính trị - xã hội của quốc gia. Điều đó giúp cân bằng cán cân thanh toán, mở rộng mối quan hệ với các nước trên thế giới.2 Đối với ngân hàng thương mại Tài trợ xuất khẩu là một trong những nghiệp vụ quan trọng trong nghiệp vụ ngân hàng quốc tế, mang lại lợi nhuận cao, thu hồi vốn nhanh. Thời gian tài trợ thường là ngắn hạn do gắn liền với thời gian tực hiện các thương vụ hay chu kỳ sản xuất kinh doanh của nhà xuất khẩu. Đó là thời gian từ khi nhà xuất khẩu đi gom hàng hay sản xuất hàng hóa đến khi nhận được tiền thanh toán của người mua.

Kỳ hạn tài trợ ngắn phù hợp với kỳ hạn huy động vốn của các ngân hàng thường là dưới một năm giúp cho ngân hàng thu hồi vốn nhanh tránh rủi ro thanh khoản. Đảm bảo sử dụng vốn đúng mục đích vì có thể thanh toán cho bên thứ 3 để thanh toán tiền nguyên vật liệu hoặc đầu tư mua sắm máy móc thiết bị có hợp đồng rõ ràng chứng minh mục đích sử dụng vốn…Điều này giúp ngân hàng có thể kiểm soát tình hình sử dụng vốn của doanh nghiệp để giảm thiểu rủi ro tín dụng. Nâng cao tính an toàn trong việc quản lý nguồn thu của các doanh nghiệp xuất khẩu khi thanh toán phải được thực hiện thông qua tài khoản đã mở tại ngân hàng đảm bảo các nguồn tài trợ của ngân hàng được quản lý và giám sát chặt chẽ.