Giải pháp quy hoạch tổ chức không gian đi bộ cho thành phố Hà Nội

Bài viết đề xuất các giải pháp quy hoạch không gian đi bộ Hà Nội, hướng tới một đô thị xanh, bền vững và thân thiện hơn với người dân.

• Người hướng dẫn: Ths. Hồ Ngọc Hùng
• Trường học: Đại học Xây dựng Hà Nội
• Chuyên ngành: Quy hoạch không gian và xây dựng đô thị
• Đề tài: Một Số Giải Pháp Quy Hoạch Tổ Chức Không Gian Đi Bộ Cho Thành Phố Hà Nội
• Loại tài liệu: Chuyên đề tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2006
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Quy Hoạch Không Gian Đi Bộ Hà Nội Nhu Cầu Thực Trạng

Bài viết này đi sâu vào quy hoạch không gian đi bộ (KGĐB) tại Hà Nội, một vấn đề ngày càng trở nên cấp thiết trong bối cảnh đô thị hóa nhanh chóng. Nghiên cứu dựa trên các cơ sở chính: điều tra nhu cầu người dân, định hướng phát triển, nguyên tắc quy hoạch và các đề xuất cụ thể cho Hà Nội. Việc điều tra nhu cầu đóng vai trò then chốt, giúp xác định thực trạng sử dụng KGĐB và mong muốn của người dân, từ đó làm cơ sở thực tiễn cho các giải pháp tổ chức quy hoạch. Theo ThS. Hồ Ngọc Hùng, các nguyên tắc quy hoạch cần được tuân thủ, đảm bảo tính hệ thống và hiệu quả của KGĐB.

Kết quả điều tra cho thấy, mặc dù phương tiện di chuyển chủ yếu là xe máy (70,8%), có tới 90,6% người dân có nhu cầu đi bộ. Điều này khẳng định tầm quan trọng của KGĐB trong đời sống đô thị. Các mục đích đi bộ đa dạng, từ mua sắm, thư giãn đến tập thể dục và khảo sát thị trường. Thời gian đi bộ trung bình mà người dân có thể duy trì là 20-25 phút, tương ứng với quãng đường 1300-1600m. Các khu vực được ưu tiên đi bộ là nơi ở, công viên, trung tâm thương mại và vỉa hè. Các yếu tố gây khó chịu nhất cho người đi bộ là xe cộ qua lại, khói bụi, tiếng ồn và thời tiết khắc nghiệt. Để cải thiện trải nghiệm đi bộ, cần tách biệt KGĐB khỏi phương tiện giao thông cơ giới, tạo không gian xanh mát, và bố trí khoảng cách hợp lý.

1.1. Mục Đích Phương Pháp Điều Tra Nhu Cầu Không Gian Đi Bộ

Mục đích chính của điều tra là tìm hiểu thực trạng và nguyện vọng của người dân về sử dụng KGĐB trong đô thị, làm cơ sở cho các giải pháp quy hoạch tại các đô thị lớn ở Việt Nam giai đoạn 2005-2020. Nội dung điều tra bao gồm: mục đích đi bộ, tần suất, thời gian, khu vực đi bộ và các yếu tố gây khó chịu. Phương pháp điều tra sử dụng bảng hỏi và phỏng vấn sâu 500 người dân sinh sống và làm việc tại Hà Nội. Kết quả điều tra cho thấy phương tiện di lại chính của người dân vẫn là xe máy, tuy nhiên nhu cầu đi bộ là rất lớn. Cần chú trọng quy hoạch bãi đỗ xe cho các phương tiện cá nhân và giao thông công cộng để hỗ trợ người dân tiếp cận KGĐB.

1.2. Phân Tích Kết Quả Điều Tra Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Người Đi Bộ

Kết quả điều tra cho thấy, yếu tố gây khó chịu nhất cho người đi bộ là nhiều xe cộ qua lại, tiếp đến là khói bụi, tiếng ồn và thời tiết nóng bức. Điều này nhấn mạnh sự cần thiết của việc tách biệt KGĐB khỏi các phương tiện giao thông cơ giới. Ngoài ra, khoảng cách đi bộ xa cũng là một yếu tố ảnh hưởng, cần được cân nhắc khi thiết kế chiều dài tuyến đi bộ. Các yếu tố quan trọng giúp người dân đi bộ lâu hơn bao gồm: không bị cản trở bởi phương tiện giao thông, cảm giác thoải mái và có thêm thời gian. Các ý kiến kiến nghị của người dân chủ yếu xoay quanh việc tăng cường KGĐB, đảm bảo an toàn, tránh khói bụi, tiếng ồn, và kết hợp cây xanh, mặt nước, ánh sáng trong KGĐB thư giãn.

II. Định Hướng Quy Hoạch Không Gian Đi Bộ Hà Nội Đến Năm 2020

Hà Nội, một cực phát triển mạnh trong vùng kinh tế trọng điểm Bắc bộ, tập trung vào các ngành phi vật chất như thương mại, dịch vụ, giáo dục, khoa học công nghệ và kết cấu hạ tầng. Quy mô dân số dự kiến đạt 4,5-5,0 triệu người vào năm 2020. Khu vực nội thành cần khai thác triệt để quỹ đất hiện có, hạn chế xây dựng cao tầng, giảm mật độ cư trú (đặc biệt ở khu phố cổ, xuống dưới 600 người/ha), tăng diện tích cây xanh và không gian công cộng. Khu vực nội thành mở rộng ra vùng ven nội, phía nam sông Hồng và phát triển chủ yếu về phía tây và tây nam. Khu đô thị mới bắc sông Hồng (Hà Nội New town) được hình thành. Theo tài liệu, Hà Nội là một đô thị cải tạo và mở rộng, các khu chức năng đô thị cũng được định hướng phát triển theo hướng đó. Cấu trúc các khu dân cư được phân thành ba khu vực đặc trưng chủ yếu: khu hạn chế phát triển, khu ngoài hạn chế phát triển và phát triển mở rộng, và khu vực phát triển Hà Nội mới (bắc sông Hồng). Hoàn thiện mạng đường cho các khu đô thị mới xây dựng, bổ sung thêm một số tuyến đường ở các khu vực mật độ đường còn thấp. Hoàn thiện các bến xe liên tỉnh, xây dựng các bãi đỗ xe trong thành phố, bảo đảm diện tích bãi đỗ chiếm khoảng 4-7% diện tích xây dựng. Việc này đóng vai trò quan trọng trong phát triển hệ thống giao thông đô thị.

2.1. Nội Dung Điều Chỉnh Quy Hoạch Chung Thủ Đô Tầm Nhìn Đến Năm 2020

Quy hoạch chung thủ đô Hà Nội đến năm 2020 xác định Hà Nội là một cực phát triển quan trọng trong vùng kinh tế trọng điểm Bắc bộ, với động lực phát triển chính là các ngành sản xuất phi vật chất. Mục tiêu là xây dựng một đô thị hiện đại, văn minh, có bản sắc riêng. Quy mô dân số toàn khu vực đô thị Hà Nội phát triển khoảng 4,5-5,0 triệu người vào năm 2020, trong đó trung tâm thành phố Hà Nội 2,5 triệu. Khu vực nội thành hiện nay cần hạn chế xây dựng các công trình cao tầng, giảm mật độ cư trú và tăng diện tích cây xanh, không gian công cộng. Khu vực nội thành được mở rộng dần ra vùng ven nội và phát triển chủ yếu về phía tây và tây nam.

2.2. Phân Vùng Đô Thị Khu Hạn Chế Mở Rộng Hà Nội Mới

Cấu trúc các khu dân cư được phân thành ba khu vực đặc trưng chủ yếu: khu hạn chế phát triển (vành đai 2 trở vào), khu ngoài hạn chế phát triển và phát triển mở rộng (hữu ngạn sông Hồng), và khu vực phát triển Hà Nội mới (bắc sông Hồng). Khu hạn chế phát triển cần hạn chế xây dựng cao tầng, giải tỏa các công trình gây ô nhiễm, giảm mật độ xây dựng và mật độ ở. Khu ngoài hạn chế phát triển và phát triển mở rộng sẽ hình thành các khu đô thị mới hiện đại với các khu nhà ở cao tầng. Các khu mở rộng được xây dựng theo hướng hiện đại. Hoàn chỉnh mạng đường cho các khu đô thị mới xây dựng, bổ sung thêm một số tuyến đường ở các khu vực mật độ đường còn thấp. Hoàn thiện các bến xe liên tỉnh, xây dựng các bãi đỗ xe trong thành phố, bảo đảm diện tích bãi đỗ chiếm khoảng 4-7% diện tích xây dựng.

III. Thực Trạng Tổ Chức Không Gian Đi Bộ Ở Hà Nội Vấn Đề Thách Thức

Mạng lưới giao thông Hà Nội trước đây bó gọn trong khu vực 36 phố cổ, phục vụ chủ yếu xe kéo, xích lô và người đi bộ. Thời kỳ Pháp thuộc, hệ thống đường xá được quy hoạch bài bản hơn, đặc biệt là vỉa hè dành cho người đi bộ. Tuy nhiên, hiện nay, mạng lưới giao thông phát triển mạnh mẽ cùng với phương tiện hiện đại, khiến cho KGĐB ngày càng bị thu hẹp và gặp nhiều bất cập. Mật độ đường bộ chỉ đạt 2,5km/km2, trong khi hàng ngày chịu đựng hơn 1 triệu lượt xe đạp, nửa triệu xe máy và gần nửa triệu ô tô. Đường phố Hà Nội thường có bề rộng nhỏ (5,5-8m), gây ra mật độ xe cao, an toàn giao thông thấp. Theo tài liệu, việc tổ chức giao thông cho người đi bộ chưa được quan tâm đúng mực. Trong các dự án quy hoạch, người ta chỉ chú ý mở rộng phần đường xe chạy, việc xây dựng hè phố hoặc lối qua đường cho người đi bộ không đủ chiều rộng, còn thiếu hoặc không có. Nhiều vỉa hè bị chuyển thành bãi đỗ xe, nơi bán hàng rong, gây khó khăn cho người đi bộ. Việc này cho thấy một thách thức lớn trong việc đảm bảo KGĐB cho người dân.

3.1. Lịch Sử Phát Triển Mạng Lưới Giao Thông Hà Nội Từ Phố Cổ Đến Hiện Đại

Mạng lưới giao thông của Hà Nội đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển, từ khu vực 36 phố cổ với mạng lưới đường đơn giản, mật độ cao, đến thời kỳ Pháp thuộc với hệ thống đường xá được quy hoạch bài bản hơn, đặc biệt là vỉa hè dành cho người đi bộ. Hiện nay, hệ thống giao thông phát triển mạnh cùng với các phương tiện giao thông hiện đại. Tuy nhiên, không gian đô thị được quy hoạch, mạng lưới đi bộ trong thành phố ngày càng được chú ý và phát triển song vẫn còn nhiều vấn đề bất cập. Khu phố cổ là nơi tập trung nhiều hoạt động thương mại, dịch vụ, thu hút đông người, nhưng vỉa hè hẹp, lòng đường chật chội, gây khó khăn cho người đi bộ. Khu vực phố Pháp có hệ thống vỉa hè rộng rãi, thoáng đãng, nhưng việc kết nối với các khu vực khác còn hạn chế.

3.2. Các Vấn Đề Tồn Tại Hè Phố Bị Lấn Chiếm An Toàn Giao Thông Kém

Hiện trạng tổ chức giao thông cho người đi bộ ở Hà Nội còn nhiều bất cập. Mật độ mạng lưới đường thấp, đường phố hẹp, lưu lượng xe cộ lớn, gây ra tình trạng ùn tắc giao thông và mất an toàn cho người đi bộ. Hầu hết các dự án quy hoạch chỉ chú trọng mở rộng phần đường xe chạy, việc xây dựng hè phố hoặc lối qua đường cho người đi bộ không đủ chiều rộng, còn thiếu hoặc không có. Nhiều hè phố bị chuyển thành bãi đỗ xe, nơi bán hàng rong. Người đi bộ bị bắt buộc phải xuống phần đường xe chạy, gây mất trật tự và an toàn giao thông. Tại các nút giao thông lớn, việc qua đường của khách bộ hành là hết sức nguy hiểm. Ý thức chấp hành luật lệ giao thông của người dân còn hạn chế.

IV. Nguyên Tắc Quy Hoạch Không Gian Đi Bộ Đô Thị Tiêu Chí Yêu Cầu

Quy hoạch tổ chức KGĐB trong đô thị phải được nghiên cứu thống nhất từ tổng thể đến chi tiết. Nguyên tắc này phải được tiến hành tuần tự từ lập sơ đồ quy hoạch, lựa chọn tuyến đi bộ, thiết kế tổ chức không gian đến thiết kế tổ chức các chi tiết. Sơ đồ quy hoạch cho biết khu vực quy hoạch các tuyến đi bộ và những mối liên hệ của chúng với các yếu tố khác của không gian đô thị, cũng như hướng phát triển trong tương lai. Để trở thành điểm thu hút người đi bộ thì KGĐB phải có được hiệu quả về mặt chức năng và có sự chuyển tiếp hài hoà về mặt không gian. Các tuyến đi bộ phải bố trí đi qua các vị trí hấp dẫn nhất, đó có thể là nơi có các hoạt động tập trung đông người, là các điểm có giá trị về mặt lịch sử, nghệ thuật, hoặc cảnh quan thiên nhiên có giá trị. Nhiệm vụ của các kiến trúc sư và các nhà quy hoạch đô thị là phải xác định được các vị trí có các công trình kiến trúc quan trọng, các khu vực có tính chất lịch sử của thành phố, hay các yếu tố của tự nhiên như công viên, bờ sông, đồng thời phải làm tăng và làm nổi bật các giá trị hiện có của nó, và thông qua quy hoạch để làm cho các điểm này trở thành các điểm thu hút người đi bộ . [17] 14 Tuyến đường đi bộ có các điểm khởi đầu và các điểm kết thúc với chức năng chủ yếu là nơi đi dạo chơi hoặc mua bán, cần có sự phối hợp các chức năng để thu được hiệu quả cao hơn. Tuyến liên hệ các điểm thu hút này có thể bao gồm các đoạn tổ chức trong một không gian đóng, có thể có hoặc không có mái che, có thể bố trí đi trên mặt đất, đi lên cao hoặc đi ngầm xuống dưới.2 Đi bộ là một hình thức giao thông ĐI bộ được xem như là một hình thức giao thông và việc quy hoạch tổ chức các tuyến đi bộ phải được coi là xử lý một bộ phận của hệ thống giao thông. Việc xem xét mối liên hệ của KGĐB với các hình thức giao thông khác,với mạng lưới giao thông công cộng và các công trình đầu mối của giao thông như nhà ga, bến xe là rất cần thiết vì đó là các cơ sở hình thành dòng người đi bộ. Quy hoạch, tổ chức KGĐB phải được xem xét một cách thoả đáng mối liên quan với các phương tiện giao thông cơ giới vì chúng là nguyên nhân gây ra sự gián đoạn của không gian đi bộ, ô nhiễm môi trường và căng thẳng về mặt tâm lý.

4.1. Lựa Chọn Tuyến Đường Điểm Thu Hút Yếu Tố Cốt Lõi

Các tuyến đi bộ cần đi qua các vị trí hấp dẫn như nơi tập trung đông người, điểm có giá trị lịch sử, nghệ thuật, hoặc cảnh quan thiên nhiên. Kiến trúc sư và quy hoạch đô thị cần xác định các công trình kiến trúc quan trọng, khu vực lịch sử, yếu tố tự nhiên và làm nổi bật các giá trị hiện có. Cần có sự phối hợp các chức năng để tuyến đường đi bộ có các điểm khởi đầu và kết thúc với chức năng chủ yếu là nơi đi dạo chơi hoặc mua bán để thu được hiệu quả cao hơn. Tuyến liên hệ các điểm thu hút này có thể bao gồm các đoạn tổ chức trong một không gian đóng, có thể có hoặc không có mái che, có thể bố trí đi trên mặt đất, đi lên cao hoặc đi ngầm xuống dưới.

4.2. Thiết Kế Tổ Chức Không Gian Đi Bộ Tỷ Lệ Môi Trường Xung Quanh

Tỷ lệ các công trình trong KGĐB là yếu tố chính tác động đến sự nhận thức không gian của người đi bộ. Tỷ lệ phù hợp với con người mang lại sự an toàn, thoải mái và tin tưởng. Kích thước, nhịp điệu, chất lượng, thể loại các chi tiết và các đặc trưng tiêu biểu phải được chú ý. Sự nhận thức các vật thể ở khoảng cách gần, với vận tốc chậm của người đi bộ thông qua môi trường nghe, nhìn và cảm giác cần được quan tâm. Một KGĐB được tổ chức tốt nếu nó bảo đảm tốt mối quan hệ với các tuyến đường giao thông, với thế giới tự nhiên. Sự hiện diện các mặt nước và cây xanh trong KGDB cũng bảo đâm cho sự yên fnh.

V. Giải Pháp Quy Hoạch Không Gian Đi Bộ Khu Xây Mới Hạn Chế Phát Triển

Giải pháp tổ chức giao thông đi bộ cần phù hợp với từng khu vực khác nhau của Hà Nội. Trong khu vực xây dựng mới, cần đảm bảo mật độ đường phố chính đạt yêu cầu, có đủ bộ phận để bố trí phần xe chạy, trạm đỗ xe công cộng, giải phân cách, đường xe đạp và không gian đi bộ trên vỉa hè. Chỗ đi bộ qua đường chính cần bố trí khác mức (cầu vượt hoặc lối ngầm). Trong thiết kế quy hoạch cần có giải pháp ngăn chặn việc qua đường không đúng chỗ quy định. Trên các nút giao thông, cần có giải pháp tách biệt dòng đi bộ và dòng giao thông theo không gian hoặc thời gian. Trong khu vực hạn chế phát triển, cần từng bước giành lại vỉa hè để sử dụng vào mục đích đi lại của bộ hành, tổ chức lối đi bộ qua đường bằng cầu vượt hoặc lối ngầm. Khi tổ chức các ga tàu điện ngầm, cần bố trí đúng những nơi có điểm chiêu khách lớn. Tuyến trung tâm chính trị xung quanh Hồ Gươm và trung tâm thương mại Hàng Ngang, Hàng Đào là khu đáng lưu tâm.

5.1. Tổ Chức Giao Thông Đi Bộ Khu Xây Dựng Mới Kết Nối An Toàn

Trong khu vực xây dựng mới, mạng lưới đường phố chính cần đảm bảo mật độ yêu cầu. Mặt cắt đường phải có đủ các bộ phận để bố trí phần xe chạy, trạm đỗ của các phương tiện giao thông hành khách công cộng, giải phân cách, phần đường xe đạp, giải đi bộ trên via hè là không gian đi bộ chính để nối các khu vực trong đô thị với các tuyến xe khách thông qua các điểm đỗ. Chỗ đi bộ qua các đường chính thành phố cần phải bố trí khác mức theo kiều cầu vượt hoặc lối ngầm, khi mật độ dòng đi bộ đủ lớn. Trong thiết kế quy hoạch cần có giải pháp để ngăn chặn việc qua đường không đúng chỗ quy định bằng các giải phân cách. Trên các nút giao thông của các đường phố chính cần có các giải pháp để tách biệt dòng đi bộ và đòng giao thông theo không gian hoặc thời gian, hay nói cách khác là dùng biện pháp điều khiển hoặc xây dựng các lối đi bộ qua đường khác mức.

5.2. Giải Pháp Cho Khu Hạn Chế Phát Triển Giành Lại Vỉa Hè Đi Bộ Ngầm

Trong khu vực hạn chế phát triển, các đường phố cần từng bước giành lại phần via hè vốn có để sử dụng vào mục đích đi lại của bộ hành. Và trong những điều kiện có thể phải tổ chức tốt lối đi bộ qua đường bằng cầu vượt hoặc lối ngầm qua đường nếu có không gian. Trong trường hợp tổ chức cùng mức thì cần có các biện pháp tổ chức cưỡng bức như đải phân cách cứng, xích sắt để buộc người đi bộ đi đúng phần đường quy định, tránh xảy ra tai nạn giao thông. Khi tổ chức các ga tàu điện ngầm cần bố trí đúng những nơi có điểm chiêu khách lớn để giảm bớt quãng đường đi bộ đến ga. Trong khu vực này, tuyến trung tâm chính trị xung quanh Hồ Gươm và trung tâm thương mại Hàng Ngang, Hàng Đào là khu đáng lưu tâm.

5.3. Phát Triển KGĐB Khu Phố Cổ Bảo Tồn Thuận Tiện

Trong khu phố cổ, việc tổ chức giao thông đi lại phải phù hợp với phố cổ nhưng vẫn phải đảm bảo thuận lợi, nhanh chóng và an toàn cho khách đến giao tiếp mua bán và tham quan, phải dam bảo cự li đi bộ đến bến xe không quá 500m. Do vậy, trên tuyến phố Hàng Ngang, Hàng Đào có chiều dài từ Hàng Gai đến chợ Đồng Xuân nằm trong khoảng 800m là khỏang đường ởi bộ tối ưu. Ta có thể bố trí các tuyến giao thông công cộng với các bến đỗ và các bãi đỗ xe trên các đường vành đai của khu 36 phố phường như Trần Nhật Duật, Phùng Hưng, Hàng Gai thì vẫn đảm bao duoc cu li di bộ trong vòng 400m.

VI. Kết Luận Hướng Phát Triển Không Gian Đi Bộ Hà Nội Trong Tương Lai

Quy hoạch tổ chức KGĐB đóng vai trò quan trọng trong tổ chức không gian đô thị, đặc biệt trong bối cảnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và đô thị hóa. Việc áp dụng kinh nghiệm quốc tế và tìm kiếm giải pháp phù hợp với điều kiện Việt Nam là cần thiết. Quy hoạch tổ chức KGĐB là một vấn đề mới cần nghiên cứu, đáp ứng những giai đoạn phát triển mới của đất nước. Trong các trung tâm đi bộ cần đảm bảo khoảng cách tối ưu. Trong các đơn vị ở cần đảm bảo sự liên hệ thuận tiện giữa các nhóm nhà với trung tâm và các điểm đỗ của phương tiện giao thông công cộng. Trên đường phố cần đảm bảo chiều rộng phần hè phố và tổ chức các lối qua đường hợp lí, an toàn. Công tác quy hoạch chỉ có thể thực hiện tốt khi có sự kết hợp phát triển đồng bộ giữa đầu tư xây dựng mạng lưới đường và mạng lưới giao thông hành khách công cộng.

6.1. Tầm Quan Trọng Của Quy Hoạch KGĐB Trong Phát Triển Đô Thị

Quy hoạch, tổ chức KGĐB đóng một vai trò quan trọng trong tổ chức không gian đô thị. Công cuộc công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước càng phát triển, quá trình đô thi hoá càng tăng thì yêu cầu về tổ chức KGĐB trong các đô thị cực lớn càng bức thiết. Trong những năm qua, do điều kiện kinh tế chưa phát triển, hạ tầng kỹ thuật của đô thị chưa tương xứng với quy mô dân số cũng như quan niệm về sự phát triển bền vững chưa được đề cập tới nên vấn đề tổ chức KGĐB chưa được nghiên cứu và áp dụng.

6.2. Yêu Cầu Nhiệm Vụ Trong Các Không Gian Đô Thị Khác Nhau

Quy hoạch, tổ chức KGĐB trong những không gian đô thị khác nhau có những yêu cầu và nhiệm vụ khác nhau. Ở trong các trung tâm đi bộ cần phải đảm bảo khoảng cách tối ưu của khu vực đi bộ. Trong các đơn vị ở cân đảm bảo sự liên hệ thuận tiện giữa các nhóm nhà với trung tâm và các điểm đỗ của phương tiện giao thông công cộng, trên đường phố cần đảm bảo chiều rộng phần hè phố dành cho người đi bộ và tổ chức các lối qua đường hợp lí đảm bảo an toàn cho người đi bộ Việc quy hoạch, tổ chức KGĐB trong thành phố Hà Nội là một nhiệm vụ của công tác quy hoạch đô thị và phải được xem xét giải quyết đồng bộ trong tất cả các giai đoạn thiết kế quy hoạch.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ⁄ KHOA DAO TAR NG ĐẠI HỌC XÂY DỰNG HÀ NỘI. SAU ĐẠI HỌC/ ⁄Z THS. HỒ NGỌC HÙNG MỘT SỐ GIẢI PHÁP QUY HOẠCH TỔ CHỨC KHÔNG GIAN ĐI BỘ CHO THÀNH PHỐ HÀ NỘI , CHUYÊN ĐỀ TIẾN SĨ 3 Al HOC XÂY DỰNG HN — PHÒNG _ TTTL-THƯ VIỆN - 711.74 _ HO-N _ 2006 _ | HA NOI 2006 _ CDTS —_ 149 BO GIAO DUC VA DAO TẠO TRUONG DAI HOC XAY DUNG HA NOI THU VIEN THS. HO NGOC HUNG TRUONG ì DAI HOC XÂY DỰNG MỘT SỐ GIẢI PHÁP QUY HOACH TỔ CHỨC KHÔNG GIAN DI BO CHO THANH PHO HA NOI Chuyén nganh: Quy hoach khong gian va xay dung do thi Ma so : 62.15 CHUYÊN ĐỀ TIẾN SĨ 3 Số đơn vị học trình: 3 Cán bộ hướng dẫn s— 1, PGS.

NGUYEN VAN ĐỈNH (4Í ME. saute es VN 2, GS.TSKH LÂM QUANG CƯỜNG.(9 bone CS "—— THU VIEN TRUONG DAI HOC XAY DUNG HA NOI 2006 MỤC LỤC 1. ĐIỀU TRA NHU CẦU CỦA NGƯỜI DÂN VỀ KGĐB TRONG ĐÔ 0 —. Mục đích điều tTa.

Phương pháp điều t7a.- Ă 2 11 1n SH vn Tnhh ng hp J 1. DOi tuong GiéU tra. K@t qua Gi€u tra.DINH HUGNG PHAT TRIEN QUY HOACH, TỔ CHỨC KGĐB THÀNH PHỐ HÀ NỘII. - ©° eek se se eEsee.se se se vee£zeer 8 2.

Nội dung điều chỉnh qui hoạch chung thủ đô Hà Nội tới năm 2020. Thực trạng tổ chức đi bộ ở Hà Nội. NGUYEN TÁC TỔ CHỨC QUY HOẠCH KGĐB.2 Lưựa chọn tuyến ừƠơng.-ccc TQ Heo 13 3.Chọn các điểm thu hút người đĨ bộ .2 Đi bộ là một hình thức giao thÔng,.ằằĂc se xxx v*i 14 3. Vị trí trong hệ thông giao thÔng.

Thiết kế tổ chức không gian đi bộ. Quan hệ với môi trdờng X4ng QHaHH. Bố Cục kiếT! HÚC.-c cv ve H HH 00 ke 15 3. lính liên tục theo thot LH.

Phù hợp với. ---- ---c c3 1E ST kg kg kt 16 3.4 Qui hoạch chi tiết và vật liệu.1 TH TH kg vn 16 3.ĂẶẶ TS xa TH 111110 0 0 0 và 17 3.3 TrONg Coy KANN eccccccccccccccccccssssscscssssescccesscceccessscasesessvanecesentaasenanes 18 34A NƯỚC. TQ ng TK xà 18 3.5 Sự bố trí các trang thiếf ĐỊ. - cv kg kg ko 19 3.6 Những yếu tỐ IFAH@ ẨFÍ.-c c HT KH kho 19 3.

Tín hiệu và biển NIEUW.CÁC GIẢI PHÁP QUY HOẠCH TỔ CHỨC KGĐB CHO HÀ NỘI.Tổ chức giao thông đi bộ trong khu vực xây dựng mới.Tổ chức KGĐB trong khu vực hạn chế phát triển .Tổ chức KGĐB cho khu phố cổ. Thực trạng tổ chức giao thông trong khu phố cổ. Định hướng phái triển không gian khu phố cổ theo đồ án quy hoạch tổng thể Hà Nội đến 2020. Giải pháp quy hoạch, tổ chức KGĐB trong khu phố cổ.

<< << Sử SE Sư g9 ve eseeeserd 35 TÀI LIÊU THAM KHẢO .- 5-5-5 se << se sEEseseEeveesesereesee 37 MỘT SỐ GIẢI PHÁP QUY HOẠCH TỔ CHỨC KHONG GIAN DI BO CHO THANH PHO HA NOI Để đề xuất một số giải pháp tổ chức không gian đi bộ (KGĐB) cho thành phố Hà nội chúng tôi dựa vào các cơ sỞ sau: - Điều tra nhu cầu của người dân về KGĐB trong đô thị - Định hướng phát triển quy hoạch, tổ chức KGĐB cho thành phố Hà Nội - Nguyên tắc quy hoạch, tổ chức KGĐB trong đô thị - Đề xuất về quy hoạch, tổ chức KGĐB trong đô thị, ví dụ cho Hà Nội. Điều tra nhu cầu của người dân về KGĐB trong đô thị I. Mục đích điều tra Tìm hiểu thực trạng nhu cầu, nguyện vọng của ngời dân trong việc sử dụng KGĐB trong đô thị để làm cơ sở thực tiễn cho việc đề xuất giải pháp tổ chức quy hoạch KƠĐB trong các đô thị lớn Việt Nam giai đoạn 2005-2020 1. Nội dung điều tra > Mục đích đi bộ cua ngéddan > Tần suất đi bộ > Thời gian đi bộ với các mục đích khác nhau > Khu vực di bộ >» Các yếu tố gây khó chịu cho ngời đi bộ 1.

Phương pháp điều tra Dùng bảng hỏi và phỏng vấn sâu 1. Đốt tượng điều tra 500 ngời dân đang sinh sống và làm việc tại Hà Nội 1. Kết quả điều tra 500 người dân đang sinh sống và làm việc tại Hà Nội, trong đó bao gồm 245 cán bộ công chức, 55 nhà doanh nghiệp, 130 sinh viên, 52 người về hưu, 18 người nội trợ. Các loại phương tiện giao thông được người dân sử dụng TT | Phương tiện sử dụng Mức độ sử dụng 1 | Xe may 354/500.

70,8% 2_ | Ô tô buyt 85/500 17% 3 | Xe đạp 45/500 9% 4 lÔtôcon 8/500 1,6% 5 |Dibo 8/500 1,6% 4= 1.Xe Máy 2= 2Ô tô buýt ¬ 3.80% Kết quả điều tra cho thấy, hiện nay phương tiện di lai chính của người dân trong đô thị là xe máy, chiếm tới 70,8% trong số người được điều tra, tiếp đến là phương tiện giao thông công cộng cũng đã được người dân sử dụng nhiều trong mấy năm gần đây (17%). Tỉ lệ người dân sử dụng ô tô con hiện nay đang rất ít, chỉ chiếm 1,6%. Song trong nghiên cứu dự báo về số lượng và sự tăng trưởng các loại phương tiện vận chuyền hành khách cho thấy: - Bảng]._ Dự báo về số lượng xe con (Đơn vị: XelI000 người) Năm GDP/người(USD) | Số lí thuyết Số dự báo 2001 990 13 8 2005 1377 24 15 2010 2054 44 28 2020 4324 106 66 2030 8329 213 132 -Bang13. Dubdové sé luong xe buyt (Đơn vị: Xel1000 người) Nam GDP/người | Số lí thuyết | Tốc độ tăng | Kết quả dự | Xe/1000 (USD) năng suất xe | báo dân (lần) 2000 990 4965 1.60 Với câu hỏi “Ông/bà có đi bộ hay không ?” thì có tới 453/500 người, chiếm 90,6% trả lời là có nhu cầu đi bộ.

Như vậy có thể nói, mặc dù mỗi người sử dụng các phương tiện giao thông khác nhau nhưng hầu hết đều có nhu cầu sử dụng KGĐB trong đô thị. Vì vậy, khi tổ chức quy hoạch KGĐB vấn đề bãi đỗ xe cho người sử dụng xe đạp, xe máy, xe con cần phải được quan tâm, đồng thời cần quy hoạch các tuyến và tổ chức các điểm đỗ của các phương tiện giao thông công cộng hợp lý để tạo điều kiện thuận lợi cho việc liên hệ của hành khách với KGĐB. Người dân trong đô thị đi bộ với các mục đích khác nhau như mua sắm, thư giãn, dạo chơi, tập thể dục, khảo sát thị trường. Khi tìm hiểu về thời gian mà người dân có thể đi bộ với các mục đích khác nhau, chúng tôi thu được kết quả như sau.

Thời gian mà người dân có thểđi bộ (đơn vị tính %) Đi mua | Dao chơi, | Thể dục Khảo sát TT Khoang thoi gian sắm th#piãn thị trường q) (2) (3) (4) 8.------ eg eee ¬ cox Ha | | : ee UPD «ooo cece cece cece ee eee eee al eee eee hg eens 10%- a a nae 50%41 ho. 2eeceee= Gite 6flClCUPm L. 40%- gui vn 30% 4/1 ĐC ee enw eees ese eeeaeee «a roe ' be 20% +\1 im -- ce ies ; KỆ 10%4) | “ 10'-15' 15'-20' 25'-30' >30' 1.Dạo chơiThư giãn 3.Khao sat TT M10'- 15'~ 650 - 1000m 15' - 20'~ 1000 - 1300m 20' - 25' ~ 1300 - 1600m Qua kết quả điều tra chúng ta thấy, 100% số người dân được hỏi đều có thể đi bộ được từ 10-15 phút với tất cả các mục đích đi bộ khác nhau, với khoảng thời gian này, khi tốc độ đi bộ là 4 km/h, quảng đường mà họ có thể vượt qua là từ 650- 1000m. Trong khoảng thời gian từ 20-25 phút, với từng mục đích đi bộ kết quả như sau: dạo chơi, thư giãn 84,2% số người có thể vượt qua, mua sắm 83,6%, tập thể dục 86,5%, khảo sát thị trường 67,0%.

Như vậy có thể nói đa số người được hỏi có thể đi bộ được trong khoảng thời gian là từ 20-25 phút. Khoảng thời gian này, có thể tương ứng với quãng đường từ 1300-1600m. Đây là những con số cho phép chúng ta lựa chọn các chiều đài hợp lý và chiều dài tối đa cho các tuyến đi bộ trong các KGĐB khác nhau. Kết quả khảo sát cũng cho biết, hiện nay những khu vực mà người dân thường đi bộ nhiều là: khu vực gần nơi ở(đặc biệt ở các khu tập thể, các khu chung cư mới), công viên, nơi thoáng mát, các trung tâm thương mại, trung tâm văn hoá và via hè.

Như vậy, các khu vực nêu trên là những nơi cần phải nghiên cứu để quy hoạch, tổ chức các KGĐB với các mục đích khác nhau trong đô thị. Các yếu tố ảnh hưởng đến người đi bộ qua điều tra được thể hiện theo mức độ tăng dần như sau: Bang 1. Mức độ ảnh hưởng của các yếu tổ đối với người di bộ (xếp theo thứ tự tăng dân từ 1-5). TT Mức độ ảnh hưởng Các yếu tố ảnh hưởng 1 2 3 4 5 1.

Nhiều xe cộ qua lại 0 0 14,6 | 40,4 | 45,0 2. Tiếng ồn 44 4184 {17,4 | 31,2 | 38,6 4, Trời nóng bức 12,8 | 13,6 | 25,6 | 23,0 125,0 3. Khoảng cách di bộ xa 2,0 |11,6 |35,7 | 39,6 | 14,4 7, Troi lanh 22,4 | 19,6 | 30,0 | 20,0 | 8,0 8. Không có người đồng hành 51,2 121§ |174 | 2,8 6,8 Qua số liệu ở bảng trên ta thấy, trong KGDĐB khi có nhiều xe cộ qua lại là yếu tố gây khó chịu nhất cho nguời đi bộ, tiếp đến là khói bụi, tiếng ồn, trời nóng bức, mưa, khoảng cách đi bộ xa.Như vậy, khi quy hoạch tổ chức KGĐB trong đô thị điều cần thiết nhất là phải tách biệt các loại phương tiện giao thong ra khỏi dòng đi bộ.

Điều này vừa giải quyết được vấn đề an toàn giao thông, chống được tiếng ồn, khói bụi, tạo cảm giác thoải mái, dé chiu cho người đi bộ. Ngoài ra, các giải pháp để giảm nóng, tránh mưa nắng cũng cần được quan tâm đúng mức trong quy hoạch KGĐB. Khoảng cách đi bộ xa cũng được các đối tượng điều tra cho là một trong các yếu tố gây ảnh hưởng, mặc dù không quá khó chịu như các yếu tố trên song đó cũng là một cơ sở quan trọng khi tổ chức chiều đài của tuyến đi bộ cũng cần bố trí hợp lí, phù hợp với khả năng đi bộ của người sử dụng. Khi tìm hiểu về mức độ quan trọng của các yếu tố có tác động tích cực giúp con người có thể đi bộ được lâu hơn trong đô thị, chúng tôi thu được kết quả sau đây: Bảng 1.

Mức độ quan trọng của các yếu tố tác động (xếp theo thứ tự tang dan tit 1-3) Mức độ quan trọng TT Các yếu tố 1 2 3 i Không bị các PTGT' cản trở 44 35,2 60,4 2 Có cảm giác thoải mái 23,6 25,2 51,2 3 Có thêm thời gian 34,8 33,6 31,6 8l 1.