2 BOÄ GIAÙO DUÏC VAØ ÑAØO TAÏO TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC KINH TEÁ TP. HCM NGUYEÃN THÒ KIM NGA Ñeà Taøi: BIEÄN PHAÙP QUAÛN LYÙ VAØ CHOÁNG THAÁT THU BHXH TREÂN ÑÒA BAØN QUAÄN 12, TP. HOÀ CHÍ MINH Chuyeân ngaønh : Kinh Teá Phaùt Trieån Maõ soá : 60.05 LUAÄN VAÊN THAÏC SÓ KINH TEÁ Ngöôøi höôùng daãn: TS PHAÏM PHI YEÂN TP. Hoà Chí Minh – Naêm 2007 123doc 3 Lôøi Cam Ñoan Toâi xin cam ñoan luaän vaên naøy do baûn thaân töï nghieân cöùu vaø thöïc hieän, caùc keát quaû neâu trong luaän vaên laø trung thöïc vaø khoâng sao cheùp cuûa baát cöù ai.
TAÙC GIAÛ LUAÄN VAÊN NGUYEÃN THÒ KIM NGA 123doc 4 Muïc Luïc Trang Trang phuï bìa .1 Lôøi cao ñoan .3 Danh muïc nhöõng töø vieát taét trong luaän vaên.7 Danh muïc nhöõng baûng bieåu, ñoà thò, sô ñoà .8 Danh muïc phuï luïc. Muïc ñích nghieân cöùu ñeà taøi. Nhieäm vuï nghieân cöùu cuûa ñeà taøi. Phöông phaùp nghieân cöùu cuûa ñeà taøi.
YÙ nghóa thöïc tieãn cuûa ñeà taøi. Ñoái töôïng vaø phaïm vi nghieân cöùu ñeà taøi. Keát caáu luaän vaên .14 CHÖÔNG I: CÔ SÔÛ LYÙ LUAÄN .1 Sô löôïc veà quaù trình hình thaønh ngaønh BHXH.2 Moät soá khaùi nieäm:. Khaùi nieäm baûo hieåm:.2 Khaùi nieäm baûo hieåm xaõ hoäi.3 Ñaëc ñieåm cuûa baûo hieåm xaõ hoäi .3 Phaân tích caùc yeáu toá aûnh höôûng tôùi toång thu BHXH:.4 Sô löôïc veà caùc chính saùch chuû yeáu cuûa BHXH VN.1 Ñoái töôïng thöïc hieän:.2 Caùc cheá ñoä trôï caáp: .1 Trôï caáp oám ñau: .2 Trôï caáp thai saûn:.3 Trôï caáp tai naïn lao ñoäng (TNLÑ) – beänh ngheà nghieäp (BNN): .4 Trôï caáp höu trí: .5 Trôï caáp töû tuaát: .5 Phaân bieät BHXH vôùi BH thöông maïi:.26 CHÖÔNG 2:THÖÏC TRAÏNG COÂNG TAÙC QUAÛN LYÙ THU BHXH TREÂN ÑÒA BAØN QUAÄN 12.1 Toång quan veà quaän 12:.1 Ñaëc ñieåm kinh teá, daân soá cuûa Quaän 12: .1 Sô löôïc veà tình hình kinh teá xaõ hoäi treân ñòa baøn quaän: .2 Tình hình phaùt trieån kinh teá quaän 12 giai ñoaïn 1997 – 2006:.
Thöïc traïng hoaït ñoäng quaûn lyù thu baûo hieåm xaõ hoäi treân ñòa baøn Quaän 12 .1 Toång quan veà hoaït ñoäng quaûn lyù thu BHXH qua caùc giai ñoaïn: .1 Hoaït ñoäng quaûn lyù thu Baûo hieåm xaõ hoäi tröôùc naêm 1995 .2 Thu BHXH do Ngaønh Lao ñoäng -Thöông binh vaø Xaõ hoäi quaûn lyù .3 Thu BHXH do Lieân ñoaøn lao ñoäng Thaønh phoá quaûn lyù.4 Hoaït ñoäng quaûn lyù thu Baûo hieåm xaõ hoäi sau naêm 1995.2 Noäi dung hoaït ñoäng thu Baûo hieåm xaõ hoäi .1 Ñoái töôïng tham gia BHXH .2 Tyû leä thu baûo hieåm xaõ hoäi baét buoäc: .3 Phaân caáp vaø quy trình quaûn lyù thu BHXH.1 Toå chöùc phaân caáp thu BHXH: .2 Quy trình thöïc hieän thu baûo hieåm xaõ hoäi:.4 Nhöõng quy ñònh veà thu baûo hieåm xaõ hoäi .3 Thöïc traïng coâng taùc quaûn lyù thu BHXH treân ñòa baøn Quaän 12:.1 Tình hình tham gia BHXH baét buoäc .2 Tình hình thöïc hieän möùc tieàn löông laøm caên cöù ñoùng BHXH.4 Tình hình thöïc hieän thu BHXH.5 Tình hình nôï ñoïng thu BHXH.6 Ñaùnh giaù thöïc traïng coâng taùc quaûn lyù thu Baûo hieåm xaõ hoäi giai ñoaïn vöøa qua .1 Nhöõng maët ñaõ ñaït ñöôïc .2 Nhöõng maët coøn haïn cheá .7 Keát quaû nghieân cöùu töø kieåm tra vaø khaûo saùt caùc doanh nghieäp .1 Keát quaû töø vieäc kieåm tra caùc doanh nghieäp: .2 Keát quaû khaûo saùt tình hình tham gia BHXH.65 CHÖÔNG 3: NHÖÕNG BIEÄN PHAÙP CHOÁNG THAÁT THU BHXH.3 Kinh nghieäm veà quaûn lyù vaø choáng thaát thu BHXH cuûa moät soá nöôùc treân Theá giôùi:.1 Hoaït ñoäng quaûn lyù thu BHXH ôû Lieân bang Myõ .2 Hoaït ñoäng quaûn lyù thu BHXH ôû Thaùi Lan .3 Coäng hoøa Lieân Bang Ñöùc .4 Baøi hoïc kinh nghieäm: .1 Nhoùm bieän phaùp veà caùc quy ñònh cuûa luaät phaùp, chuû tröông, chính saùch.2 Nhoùm bieän phaùp ñoái vôùi caùc cô quan BHXH:.3 Nhoùm bieän phaùp ñoái vôùi doanh nghieäp. Nhoùm nhöõng bieän phaùp ruùt ra töø kinh nghieäm caùc nöôùc:.5 Loä trình aùp duïng caùc bieän phaùp: .89 Taøi lieäu tham khaûo .90 Phuï luïc 123doc 8 NHÖÕNG TÖØ VIEÁT TAÉT TRONG LUAÄN VAÊN BHXH : Baûo hieåm xaõ hoäi. BHYT : Baûo hieåm y teá. BNN : Beänh ngheà nghieäp CTY TNHH : Coâng ty traùch nhieäm höõu haïn.
DN : Doanh nghieäp DNNN : Doanh nghieäp nhaø nöôùc. DNTN : Doanh nghieäp tö nhaân. DN NQD : Doanh nghieäp ngoaøi quoác doanh. ÑÑT : Ñaûng ñoaøn theå.
ÑKKD : Ñaêng kyù kinh doanh. HCSN : Haønh chính söï nghieäp. HT&TC : Höu trí vaø trôï caáp. LÑTB&XH : Lao ñoäng – Thöông binh vaø Xaõ hoäi.
LÑLÑ : Lieân ñoaøn lao ñoäng. ILO : Toå chöùc lao ñoäng Theá giôùi. NÑ : Nghò Ñònh NN : Nhaø nöôùc NSNN : Ngaân saùch Nhaø nöôùc. SD : Söû duïng TNLÑ : Tai naïn lao ñoäng Tp.HCM :Thaønh phoá Hoà Chí Minh.
VN : Vieät Nam 123doc 9 DANH MUÏC NHÖÕNG BAÛNG BIEÅU, HÌNH VEÕ, SÔ ÑOÀ Trang Baûng: Baûng 1.1 So Saùnh BHXH vaø BH thöông maïi .1 : Soá lao ñoäng tham gia theo khoái loaïi hình naêm 2006 .2 : Toång hôïp möùc tieàn löông ñoùng BHXH töø naêm 2003 – 2005.3 : Keát quaû thu BHXH töø naêm 1997 – 2006 (DN ngoaøi QD) .4 : Tình hình nôï ñoïng BHXH töø naêm 2003 – 2006.5: So saùnh doanh nghieäp Phöôøng Taân Thôùi Nhaát vôùi doanh nghieäp treân toaøn quaän.1: Möùc ñoùng goùp BHXH cuûa Thaùi Lan .80 Ñoà thò: Ñoà thò 2.1 : Keát quaû thu BHXH thöïc hieän töø 1997 - 2006 : (Ñôn vò tính: trieäu ñoàng).2 : So saùnh tyû leä DN ÑKKD vaø DN tham gia BHXH treân ñòa baøn Quaän 12.3 : Soá lao ñoäng tham gia BHXH töø 1997 – 2006.4: Tình hình nôï ñoïng giai ñoaïn 2003 – 2005.62 Sô ñoà: Sô ñoà 2.1: Moâ hình toång quan veà phaân caáp quaûn lyù thu BHXH.42 123doc 10 DANH MUÏC PHUÏ LUÏC Phuï luïc 1: Daân soá Quaän 12. Phuï luïc 2: Baûn ñoà Quaän 12. Phuï luïc 3: Tình hình phaùt trieån caùc ngaønh kinh teá chuû yeáu cuûa Q. Phuï luïc 4: Toång hôïp tình hình ñaàu tö trong caùc lónh vöïc kinh teá.
Phuï luïc 5: So saùnh DN tham gia BHXH vaø DN ñaêng kyù kinh doanh. Phuï luïc 6: Phieáu khaûo saùt. Phuï luïc 7: Keát quaû toång hôïp veà caùc ñôn vò treân ñòa baøn P. Phuï luïc 8: Keát quaû toång hôïp phaân tích lao ñoäng qua khaûo saùt phöôøng Taân Thôùi Nhaát.
Phuï luïc 9: Danh saùch caùc doanh nghieäp kieåm tra töø 2005- 6/2007. Phuï luïc 10: Baøi vieát : Seõ “sieát” doanh nghieäp “troán” BHXH, taùc giaû: Phan Coâng – Baùo Vietnamnet ngaøy 08/11/2005. 123doc 11 Môû ñaàu Baát cöù moät quoác gia naøo cuõng mong muoán coù neàn chính trò oån ñònh, kinh teá phaùt trieån vaø beàn vöõng. Ñeå ñaït ñöôïc vieäc naøy caàn phaûi coù nhöõng con ngöôøi gioûi caû veà trí tueä laãn taøi ñöùc.
Ñeå con ngöôøi phaùt huy ñöôïc naêng löïc cuûa baûn thaân mình, caàn phaûi taïo cho hoï moät taâm lyù vöõng vaøng trong cuoäc soáng, khoâng phaûi lo laéng veà oám ñau, hoaïn naïn, vaø nhöõng baát traéc coù theå xaûy ra cho hoï vaø gia ñình. Do vaäy, keå töø khi Ñaïo luaät BHXH ñaàu tieân treân theá giôùi taïi Ñöùc do Bismarck soaïn thaûo vaø ban haønh naêm 1883, caùc quy ñònh veà BHXH ngaøy caøng ñöôïc hoaøn thieän hôn, laø chính saùch an sinh ñeå giuùp ngöôøi lao ñoäng an taâm laøm vieäc, phaùt huy heát naêng löïc ñeå ñoùng goùp cho xaõ hoäi. BHXH khoâng ñôn thuaàn chæ laø tieàn maø ngöôøi lao ñoäng vaø chuû doanh nghieäp ñoùng vaøo ñeå giaûi quyeát caùc cheá ñoä chính saùch. Thoâng qua nhöõng cheá ñoä, chính saùch maø ngöôøi lao ñoäng ñöôïc höôûng, seõ laøm cho ngöôøi lao ñoäng an taâm laøm vieäc, chuû doanh nghieäp coù nguoàn nhaân löïc oån ñònh, coù khaû naêng hoaïch ñònh ñöôïc chính saùch, chieán löôïc kinh doanh vaø phaùt trieån, töø ñoù thuùc ñaåy kinh teá phaùt trieån.
ÔÛ Vieät Nam hieän nay, coøn raát nhieàu ngöôøi lao ñoäng laøm vieäc nhöng laïi khoâng ñöôïc tham gia BHXH, BHYT, nhieàu doanh nghieäp coá tình neù traùnh khoâng tham gia BHXH cho lao ñoäng cuûa mình, daãn ñeán thieät thoøi quyeàn lôïi cuûa ngöôøi lao ñoäng, khoâng an taâm laøm vieäc vaø oån ñònh coâng taùc. Taêng thu BHXH cuõng chính laø taêng soá löôïng doanh nghieäp tham gia BHXH hôn, taêng soá lao ñoäng tham gia BHXH ñeå goùp phaàn giuùp ngaøy caøng nhieàu lao ñoäng ñöôïc höôûng caùc cheá ñoä BHXH, ñaûm baûo phaùp luaät veà lao ñoäng ñöôïc thöïc thi, giaûm bôùt gaùnh naëng cho xaõ hoäi trong töông lai. 123doc 12 Qua thôøi gian coâng taùc taïi BHXH quaän 12, tieáp xuùc vôùi nhieàu lao ñoäng vaø caû chuû doanh nghieäp treân ñòa baøn quaän, qua nhöõng kieán thöùc cô baûn tieáp thu töø khoùa hoïc, qua nhöõng kinh nghieäm thöïc tieãn trong coâng taùc vaø nhaát laø qua ñieàu tra moät soá doanh nghieäp treân ñòa baøn quaän. Toâi maïnh daïn ñöa ra caùc bieän phaùp nhaèm quaûn lyù hieäu quaû vieäc thu BHXH, choáng thaát thu BHXH nhö hieän nay.
Toâi hy voïng vôùi keát quaû nghieân cöùu naøy seõ coù theå ñöôïc öùng duïng trong thöïc teá, nhaèm ñaït ñöôïc muïc tieâu coù ñöôïc cheá ñoä an sinh xaõ hoäi chaát löôïng cao, thuùc ñaåy ñöôïc ngöôøi lao ñoäng tích cöïc laøm vieäc, oån ñònh chính trò vaø phaùt trieån kinh teá. Muïc ñích nghieân cöùu ñeà taøi Treân cô sôû nhöõng lyù luaän veà BHXH, veà quaûn lyù thu BHXH; ñeà taøi nhaän dieän ñöôïc thöïc traïng veà coâng taùc quaûn lyù thu BHXH treân ñòa baøn Quaän 12 ñeå ñeà xuaát caùc bieän phaùp choáng thaát thu BHXH, nhieàu lao ñoäng ñöôïc höôûng caùc cheá ñoä BHXH hôn, möùc höôûng cao hôn, giaûm ñöôïc gaùnh naëng cho gia ñình vaø xaõ hoäi khi coù ruûi ro, ñau oám, giaø yeáu, naâng cao chaát löôïng an sinh xaõ hoäi. Töø ñoù nhaân roäng ñeán caùc quaän, huyeän khaùc treân ñòa baøn thaønh phoá vaø caùc tænh thaønh khaùc treân caû nöôùc. Nhieäm vuï nghieân cöùu cuûa ñeà taøi Ngoaøi vieäc heä thoáng nhöõng vaán ñeà cô baûn veà coâng taùc quaûn lyù thu vaø cô cheá quaûn lyù thu baûo hieåm xaõ hoäi ôû Quaän 12.
Ñeà taøi phaân tích, ñaùnh giaù thöïc traïng tình hình quaûn lyù thu baûo hieåm xaõ hoäi qua caùc giai ñoaïn töø naêm 1997 – 2006, ñaëc bieät laø töø naêm 2003, laø naêm thaønh laäp BHXH quaän 12, cuõng laø naêm maø nghò ñònh 01/2003/NÑ-CP cuûa Chính phuû veà vieäc söûa ñoåi, boå sung moät soá ñieàu cuûa Ñieàu leä BHXH ban haønh keøm theo Nghò ñònh soá 12/CP ngaøy 26/1/1995 coù hieäu löïc, môû roäng ñoái töôïng thu BHXH. Ñoàng thôøi tham khaûo kinh nghieäm ôû moät soá quoác gia, ñeà taøi ruùt ra nhöõng maët tích cöïc vaø nhöõng maët coøn haïn cheá cuûa 123doc 13 coâng taùc quaûn lyù thu baûo hieåm xaõ hoäi, nhöõng vöôùng maéc vì caùc chính saùch, vaên baûn phaùp luaät hieän nay vaø ñeà xuaát moät soá bieän phaùp choáng thaát thu baûo hieåm xaõ hoäi, taïo ñieàu kieän khaúng ñònh vai troø laø ñoäng löïc thuùc ñaåy hoaït ñoäng thu cuûa Baûo hieåm xaõ hoäi, giuùp taêng thu vaø taêng ñöôïc nguoàn thuï höôûng töø caùc chính saùch BHXH cuûa ngöôøi lao ñoäng.