MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Cùng với sự phát triển của nền kinh tế, ngành xây dựng cũng đang trên đà phát triển và được coi là ngành quan trọng và có tiềm năng trong nền kinh tế quốc dân. Bên cạnh sự phát triển về số lượng và tầm quy mô, thì chất lượng công trình cũng được đặt lên hàng đầu. Chất lượng công trình không chỉ có liên quan trực tiếp đến an toàn sinh mạng, an toàn cộng đồng, hiệu quả của dự án đầu tư xây dựng công trình mà còn là yếu tố quan trọng đảm bảo sự phát triển bền vững của mỗi quốc gia.
Chất lượng công trình xây dựng không chỉ đảm bảo an toàn về mặt kỹ thuật mà còn phải thỏa mãn các yêu cầu về an toàn sử dụng có chứa đựng các yếu tố xã hội và kinh tế. Trong thời gian qua, công tác quản lý chất lượng công trình xây dựng được các cơ quan quản lý nhà nước, các chủ đầu tư và các đơn vị liên quan quan tâm chỉ đạo thực hiện. Nhiều công trình xây dựng hoàn thành, đảm bảo các yêu cầu về chất lượng đã phát huy hiệu quả đầu tư, tạo động lực cho phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều công trình xây dựng chất lượng thấp, cá biệt có công trình vừa xây dựng xong đã xuống cấp, hư hỏng gây bức xúc trong xã hội, làm lãng phí tiền của, không phát huy được hiệu quả vốn đầu tư.
Chất lượng công trình được quyết định trong tất cả các giai đoạn. Trong đó không thể không nhắc đến vai trò thiết kế, nó đóng vai trò vô cùng quan trọng, đảm bảo chất lượng, an toàn trong thi công. Cùng với sự phát triển của ngành xây dựng, các công ty tư vấn phát triển tràn lan nhưng năng lực thì lại yếu kém, còn nhiều hạn chế và chưa làm tròn trách nhiệm, còn vi phạm nguyên tắc quản lý đầu tư xây dựng. Sai sót của tư vấn thiết kế có trường hợp dẫn đến hậu quả lâu dài khó khắc phục.
Tuy rằng kinh phí cho công tác tư vấn xây dựng không nhiều nhưng lại có ảnh hưởng rất lớn. Công ty TNHH MTV thiết kế và tư vấn công trình hàng không ADCC thành lập theo giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh do Sở Kế hoạch Đầu Tư thành phố Hà Nội cấp 1 ngày 17/08/1998, hoạt động chính trong lĩnh vực thiết kế xây dựng công trình xây dựng hàng không, dân dụng, công nghiệp, giao thông. Trong suốt quá trình sản xuất, Công ty TNHH MTV thiết kế và tư vấn công trình hàng không ADCC đã luôn nỗ lực cố gắng để đạt yêu cầu về chất lượng, đảm bảo yêu cầu sản phẩm thiết kế, tuy nhiên vẫn còn những tồn tại và khuyết điểm cần khắc phục. Xuất phát từ các vấn đề cấp thiết trên, tác giả chọn đề tài: Giải pháp quản lý nâng cao chất lượng thiết kế công trình xây dựng tại công ty ADCC.
Mục đích của đề tài Nghiên cứu về công tác tư vấn thiết kế xây dựng công trình, các văn bản pháp luật hiện hành quy định về công tác tư vấn thiết kế xây dựng. Nêu thực trạng của công tác tư vấn thiết kế, các hạn chế, thiếu sót trong công tác tư vấn thiết kế xây dựng từ đó đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng thiết kế công trình xây dựng tại công ty ADCC. Phạm vi và đối tượng nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu: Các vấn đề về chất lượng thiết kế công trình xây dựng tại công ty TNHH MTV tư vấn và thiết kế xây dựng công trình hàng không ADCC. Phạm vi nghiên cứu: Luận văn tập trung nghiên cứu về chất lượng thiết kế, năng lực tư vấn thiết kế công trình tại công ty TNHH MTV tư vấn và thiết kế công trình hàng không ADCC trong những năm gần đây.
Cách tiếp cận và phương pháp nghiên cứu − Cách tiếp cận: Tiếp cận qua các nghiên cứu, tài liệu đã công bố; Tiếp cận quan thực tế; Tiếp cận các nguồn thông tin khác − Phương pháp nghiên cứu: Phương pháp điều tra, khảo sát, thu thập thực tế; Phương pháp thống kê, tổng hợp; Phương pháp phân tích và một số phương pháp kết hợp khác. TỔNG QUAN VỀ CHẤT LƯỢNG, CHẤT LƯỢNG THIẾT KẾ CÔNG TRÌNH XÂY DỰNG 1. Tổng quan về chất lượng, quản lý chất lượng 1. Tổng quan về chất lượng Muốn có hiệu quả trong công tác quản lý chất lượng thì chúng ta phải có khái niệm chính xác về nó.
Hiện nay đang tồn tại các quan điểm khác nhau về chất lượng. [1] − Theo khuynh hướng sản xuất: Chất lượng là sự đạt được và tuân thủ đúng những tiêu chuẩn, yêu cầu kinh tế kỹ thuật đã được đặt ra, đã được thiết kế từ trước. Đây là quan điểm có tính cụ thể, dễ đo lường đánh giá mức độ chất lượng của sản phẩm. Tuy nhiên quan điểm này quá chú trọng và thiên về kỹ thuật mà quên mất việc đáp ứng yêu cầu của người tiêu dùng.
− Quan niệm chất lượng theo sản phẩm: Chất lượng phản ánh bởi các thuộc tính đặc trưng của sản phẩm. Chất lượng là cái cụ thể và có thể đo lường được thông qua các đặc tính đó. Số lượng đặc tính càng nhiều thì chất lượng của nó càng cao. Tuy nhiên, sản phẩm có nhiều thuộc tính nhưng không được người tiêu dùng đánh giá cao.
Các quan niệm này làm tách biệt chất lượng khỏi nhu cầu của khách hàng. − Theo khuynh hướng tạo ra lợi thế cạnh tranh: Chất lượng là những đặc tính của sản phẩm và dịch vụ mang lại lợi thế cạnh tranh nhằm phân biệt nó với sản phẩm cùng loại trên thị trường. Quan điểm này đòi hỏi tổ chức doanh nghiệp luôn tìm tòi, cải tiến, sáng tạo để tạo ra những đặc trưng khác biệt so với đối thủ cạnh tranh nhằm thu hút khách hàng. − Quan điểm chất lượng của tổ chức ISO: Chất lượng là tập hợp các đặc tính của một đối tượng thỏa mãn những nhu cầu cụ thể hoặc tiềm ẩn.
Thõa mãn nhu cầu là điều kiện quan trọng nhất trong việc đánh giá chất lượng của bất cứ sản phẩm nào. Từ những quan điểm trên thì ta có thể hình thành khái niệm chất lượng tổng hợp là sự thỏa mãn yêu cầu của tất cả phương diện sau: • Đặc tính kỹ thuật của sản phẩm và dịch vụ đi kèm; 3 • Giá cả phù hợp; • Thời gian giao hàng; • Tính an toàn và độ tin cậy. Có thể mô hình hóa các yếu tố chất lượng như sau: Chất lượng toàn diện Thỏa mãn nhu cầu Giá cả Sản phẩm dịch vụ Thời gian Hình 1. Mô hình hóa các yếu tố chất lượng 1.
Tổng quan về quản lý chất lượng 1. Định nghĩa về quản lý chất lượng Hiện nay đang tồn tại các quan điểm khác nhau về quản lý chất lượng. Đó là một khía cạnh của chức năng quản lý để xác định và thực hiện chính sách chất lượng. Hoạt động quản lý trong lĩnh vực chất lượng gọi là quản lý chất lượng.
Tuy có nhiều định nghĩa khác nhau về quản lý chất lượng , nhưng tất cả những định nghĩa đó đều có những điểm chung như sau: − Mục tiêu trực tiếp của quản lý chất lượng là đảm bảo chất lượng và cải tiến chất lượng phù hợp với nhu cầu thị trường với chi phí tối ưu; 4 − Thực chất của QLCL là tổng hợp các hoạt động của chức năng như: hoạch định, tổ chức, kiểm soát và điều chỉnh; − QLCL là hệ thống của các hoạt động, các biện pháp. QLCL là nhiệm vụ của tất cả mọi người, của tất cả các cấp nhưng phải được lãnh đạo cao nhất chỉ đạo. Chức năng của quản lý chất lượng Quản lý chất lượng gồm 5 chức năng cơ bản sau: hoạch định, tổ chức, kiểm tra, kích thích, điều hòa phối hợp. Chức năng hoạch định: Hoạch định là chất lượng quan trọng hàng đầu và đi trước các chức năng khác của quản lý chất lượng, xác định cái cần phải làm gì.
Hoạch định chất lượng là một hoạt động xác định mục tiêu, định hướng chiến lược và các phương tiện, nguồn lực và biện pháp nhằm thực hiện mục tiêu chất lượng sản phẩm. Nhiệm vụ của hoạch định chất lượng là: − Nghiên cứu thị trường để xác định yêu cầu của khách hàng về sản phẩm hàng hóa dịch vụ, từ đó xác định yêu cầu về chất lượng, các thông số kỹ thuật của sản phẩm dịch vụ, thiết kế sản phẩm dịch vụ; − Xác định mục đích chất lượng sản phẩm cần vươn tới và chính sách chất lượng của doanh nghiệp; − Chuyển giao kết quả hoạch định cho các bộ phận tác thực hiện; − Hệ thống tiêu chuẩn sẽ được áp dụng trong quản lý chất lượng; − Chính sách chất lượng tổng thể; − Xác định chủ thể sử dụng sản phẩm được tạo ra; − Quy trình QLCL SP thỏa mãn nhu cầu người sử dụng. Chức năng tổ chức: Là cách quyết định công việc được tiến hành như thế nào, tùy từng sản phẩm, chất 5 lượng của doanh nghiệp mà lựa chọn huy động, sắp xếp các nguồn lực một cách hợp lý với hệ thống chất lượng của mình. Tổ chức thực hiện bao gồm việc tiến hàng các biện pháp kinh tế, tổ chức, kỹ thuật, chính trị, tư tưởng, hành chính nhằm thực hiện kế hoạch đã xác định.
Nhiệm vụ này bao gồm: − Làm cho mọi người thực hiện kế hoạch biết rõ mục tiêu, sự cần thiết và nội dung mình phải làm; − Tổ chức chương trình đào tạo, giáo dục cần thiết đới với những người thực hiện kế hoạch; − Cung cấp nguồn lực cần thiết ở mọi nơi và mọi lúc; Việc tiến hành các biện pháp kinh tế, tổ chức, kỹ thuật, chính trị, tư tưởng, hành chính chính là tổ chức thực hiện kế hoạch đã xác định. Chức năng kiểm tra, kiểm soát Kiểm tra, kiểm soát chất lượng là quá trình điều khiển, đánh giá các hoạt động tác nghiệp thông qua những kỹ thuật, phương tiện, phương pháp và hoạt động nhằm đảm bảo các hoạt động được thực hiện theo kế hoạch và hướng đến mục tiêu. Khi thực hiện kiểm tra, kiểm soát các kết quả thực hiện kế hoạch cần đánh giá một cách độc lập 2 vấn đề chính, đó là: − Kế hoạch có được tuân theo một cách trung thành; − Bản thân kế hoạch còn thiếu hay đã đủ; Nếu mục tiêu không đạt được thì được hiểu là một trong hai hoặc cả hai điều kiện trên không được thỏa mãn. Chức năng kích thích: Kích thích việc đảm bảo và nâng cao chất lượng được thực hiện thông qua áp dụng chế độ thưởng phạt về chất lượng đối với người lao động và áp dụng giải thưởng quốc gia về đảm bảo và nâng cao chất lượng.