CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ DU LỊCH VÀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ DU LỊCH Cơ sở lý luận về du lịch và quản lý nhà nước về du lịch Một số khái niệm Khái niệm quản lý nhà nước Quản lý nhà nước là sự tác động có tổ chức và điều chỉnh bằng quyền lực Nhà nước đối với các quá trình xã hội và hành vi hoạt động của con người để duy trì và phát triển các mối quan hệ xã hội và trật tự pháp luật nhằm thực hiện những chức năng và nhiệm vụ của Nhà nước trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ tổ quốc xã hội chủ nghĩa. Khái niệm du lịch - Du lịch là sự thay đổi về không gian của du khách: Du lịch là một trong những hình thức di chuyển tạm thời từ một vùng này sang một vùng khác, từ một nước này sang một nước khác mà không thay đổi nơi cư trú hay nơi làm việc. - Du lịch là một ngành kinh tế: Du lịch là một ngành kinh tế, dịch vụ có nhiệm vụ phục vụ cho nhu cầu tham quan giải trí nghỉ ngơi, có hoặc không kết hợp với các hoạt động chữa bệnh, thể thao, nghiên cứu khoa học và các nhu cầu khác. iii - Du lịch là để thỏa mãn nhu cầu về thăm hỏi, tham quan, nghỉ ngơi, vui chơi giải trí, giao lưu văn hóa, thể thao, chăm sóc sức khoẻ, nghiên cứu, triển lãm, hội nghị ở địa điểm khác với không gian sinh sống thường xuyên của chủ thể.
- Du lịch là một hoạt động có nhiều đặc thù, vừa mang đặc điểm của ngành kinh tế vừa có đặc điểm của ngành văn hóa – xã hội: Du lịch mang lại thu nhập, Du lịch bao gồm nhiều thành phần tham gia, tạo thành một tổng thể hết sức phức tạp. Quản lý nhà nước về du lịch QLNN về du lịch là sự tác động có tổ chức và điều chỉnh bằng quyền lực nhà nước (qua hệ thống pháp luật) đối với các quá trình, hoạt động du lịch của con người để duy trì và phát triển ngày càng cao các hoạt động du lịch trong nước và quốc tế nhằm đạt được các hiệu quả KT - XH do nhà nước đặt ra Đặc điểm của quản lý du lịch Một là, Nhà nước là người tổ chức và quản lý các hoạt động du lịch diễn ra trong nền kinh tế thị trường. Hai là, hệ thống công cụ như pháp luật, chính sách, chiến lược, quy hoạch, kế hoạch…phát triển du lịch là cơ sở, là công cụ để Nhà nước tổ chức và quản lý hoạt động du lịch. Ba là, quản lý nhà nước đối với hoạt động du lịch đòi hỏi phải có một bộ máy nhà nước mạnh, có hiệu lực, hiệu quả và một đội ngũ cán bộ quản lý nhà nước có trình độ, năng lực thật sự.
Bốn là, quản lý nhà nước còn xuất phát từ chính nhu cầu khách quan của sự gia tăng vai trò của chính sách, pháp luật trong nền kinh tế thị trường với tư cách là công cụ quản lý. Vai trò của Nhà nước trong quản lý du lịch Một là, Nhà nước tạo môi trường và điều kiện cho du lịch phát triển, đảm bảo về mặt kinh tế, chính trị, xã hội cho sự phát triển ấy. Hai là, Nhà nước định hướng cho sự phát triển của du lịch. Ba là, Nhà nước điều tiết và can thiệp vào quá trình hoạt động du lịch của nền kinh tế quốc dân.
iv Bốn là, quản lý trực tiếp khu vực kinh tế Nhà nước. Nội dung quản lý nhà nước về du lịch Xây dựng và tổ chức thực hiện chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển du lịch Ban hành và tổ chức thực hiện văn bản quy phạm pháp luật, chính sách phát triển du lịch Cấp, thu hồi giấy phép, giấy chứng nhận về hoạt động du lịch Xúc tiến du lịch Tổ chức bộ máy quản lý nhà nước về du lịch Tổ chức đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực du lịch Kiểm tra, thanh tra và xử lý vi phạm về pháp luật du lịch Nội dung của quản lí nhà nước về du lịch cấp huyện Hoạch định chính sách phát triển du lịch trên địa bàn huyện Tổ chức triển khai thực hiện các qui định, chính sách về phát triển du lịch trên địa bàn huyện Thực hiện kiểm tra, kiểm soát chính sách phát triển du lịch trên địa bàn huyện Những yếu tố ảnh hưởng đến quản lý du lịch tại địa phương Yếu tố khách quan * Điều kiện tự nhiên của địa phương * Chính sách của Nhà nước * Kinh tế-xã hội địa phương Yếu tố chủ quan * Cơ quan quản lý nhà nước về du lịch * Sản phẩm du lịch của địa phương *Chiến lược xúc tiến du lịch của địa phương Cơ sở thực tiễn về quản lý du lịch tại một số địa phương và bài học rút ra cho huyện Văng Viêng, tỉnh Viêng Chăn Kinh nghiệm của một số địa phương về quản lý du lịch Kinh nghiệm của tỉnh Sơn La Kinh nghiệm của tỉnh Nghệ An v Kinh nghiệm của một số địa phương ở Lào Kinh nghiệm quản lý Cánh đồng chum tỉnh Xiêng Khoảng Kinh nghiệm công tác quản lý điểm đến du lịch tỉnh Bo Kẹo Bài học rút ra cho huyện Văng Viêng, tỉnh Viêng Chăn Một là, khôi phục và giữ gìn các tài nguyên du lịch, bảo vệ môi trường, văn hóa nghệ thuật thông qua việc ưu tiên phát triển du lịch bền vững. Hai là, chú trọng đến phát triển du lịch, coi công tác phát triển du lịch là một quốc sách nên đã dành sự ưu tiên đầu tư cho du lịch cả về cơ chế, chính sách lẫn hạ tầng kỹ thuật, cơ sở vật chất. Ba là, các bộ, ngành hữu quan có sự phối hợp chặt chẽ với ngành du lịch để tổ chức và quản lý các hoạt động du lịch.
Bốn là, xây dựng được chiến lược, sách lược phát triển du lịch phù hợp, đạt hiệu quả kinh tế cao. Năm là, xây dựng kế hoạch phát triển ưu tiên cho du lịch có trọng điểm, phù hợp với từng giai đoạn, từng thời kỳ Sáu là, thúc đẩy hợp tác giữa khu vực nhà nước và tư nhân, phối hợp với cộng đồng địa phương trong quá trình khai thác, phát triển và quản lý tài nguyên du lịch. Bẩy là, khuyến khích phát triển nguồn nhân lực, tăng cường đào tạo đội ngũ cán bộ du lịch cả về số lượng và chất lượng. Tám là, thực hiện nghiêm túc các quy định trong việc đảm bảo an ninh cho du khách và môi trường kinh doanh lành mạnh cho các doanh nghiệp du lịch.
THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ DU LỊCH HUYỆN VĂNG VIÊNG, TỈNH VIÊNG CHĂN, LÀO Khái quát về huyện Văng Viêng, tỉnh Viêng Chăn Điều kiện tự nhiên Văng Viêng nằm ở phía bắc của tỉnh Viêng Chăn, từ Viêng Chăn, trên tuyến đường thứ 13, khoảng 150 km. Thành phố này có vẻ đẹp tự nhiên tuyệt đẹp, với vi những dòng suối chảy từ bắc xuống nam, với nhiều ngọn núi và hang động đẹp gây ấn tượng cho du khách trở thành một điểm thu hút khách du lịch tuyệt vời có thể thu hút nhiều du khách trong và ngoài nước. Đa số diện tích huyện Văng Viêng là đồi núi, nằm dọc theo bờ sông Nạm Song. Với địa thế tựa núi, nhìn sông, Văng Viêng được bao bọc bởi những dãy núi đá vôi và bạt ngàn cánh rừng xanh tốt.
Tài nguyên du lịch tự nhiên Một trong những địa điểm tham quan đặc sắc của Văng Viêng đó là đầm Blue Lagoon. Đầm xanh biếc nằm cách thị trấn Văng Viêng khoảng 7 km nên du khách dễ dàng đến đây bằng xe tuk tuk hoặc xe đạp, phương tiện công cộng. Quần thể thiên nhiên này gồm các đầm phá khá sâu với dòng nước xanh biếc tự nhiên. Du khách đến đây sẽ hòa mình vào không gian thiên nhiên đẹp như tuyệt tác với thác nước nhỏ nhiều tầng nằm giữa đồi núi xanh ngắt.
Có rất nhiều hang động trong tỉnh Viêng Chăn, đặc biệt là ở khu vực Văng Viêng. Đáng chú ý là các hang Patang, Patho Nokham, Vangxang và Tham Jang. Hang Vangxang, còn gọi là Elephant Court, có chứa những tàn tích của một khu bảo tồn cổ trước đây là Vương quốc Lane Xang, ở đó cũng có năm tác phẩm điêu khắc bằng đá sa thạch màu hồng cùng hai bức tượng Phật vĩ đại. Văng Viêng có diện tích đất tự nhiên với độ phì nhiêu cao, rất màu mỡ, đa dạng bao gồm 10 nhóm đất với 30 loại đất chính, phù hợp với nhiều loại cây trồng khác nhau.
Về tài nguyên sinh vật, huyện Văng Viêng có các khu bảo tồn với tài nguyên Rừng xanh, rừng rụng lá hỗn giao Shorea, rừng khô dipterocarp và rừng thông; đặc biệt là rừng lá kim, các loại cá thể đơn loài gồm Pinus merkusii, Fokienia hodgsonsii, bamboo (mai sanod), và đồng cỏ tạo lập bởi các khu rừng bị cháy. Tài nguyên văn hoá Hoạt động và trò chơi Sau những giờ hoạt động thể thao tích cực, khách du lịch Văng Viêng có thể nhàn nhã đạp xe dọc sông, tĩnh lặng câu cá hay nằm đọc sách trên những chiếc võng. Khi hoàng hôn buông xuống, Văng Viêng trở nên nhộn nhịp, sầm uất hơn với vii khu phố Tây tràn ngập du khách. Với địa hình có nhiều suối nhỏ, gập ghềnh dẫn đến dòng sông Nạm Song nên du lịch sinh thái và khám phá rất được các du khách nước ngoài ưa thích như môn thể thao đua thuyền vượt chướng ngại vật.
Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội của huyện Văng Viêng Doanh thu từ hoạt động du lịch có tốc độ tăng trưởng và khá ổn định, cơ cấu doanh thu du lịch có sự chuyển dịch theo hướng tăng dần tỷ trọng doanh thu buồng, phòng và tăng cao tỷ trọng ăn uống và dịch vụ bổ sung khác. Các khoản nộp ngân sách của các doanh nghiệp hoạt động kinh doanh du lịch tăng bình quân 21,7%/năm, khách sạn, nhà nghỉ, nhà trọ chiếm tỷ trọng 21,61%, visa chiếm tỷ trọng 13,25%, ăn uống và các dịch vụ bổ sung khác chiếm 9,21%. (Sở Thông tin, Văn hóa và Du lịch tỉnh Viêng Chăn) Tuy nhiên, hiệu quả và tốc độ phát triển du lịch của tỉnh vẫn chưa tương xứng với tiềm năng, thế mạnh của huyện và còn nhiều điểm hạn chế: sản phẩm du lịch còn đơn điệu. Thực trạng hoạt động du lịch huyện Văng Viêng Tình hình phát triển du lịch của huyện Văng Viêng Số lượt khách du lịch quốc tế đến huyện Văng Viêng ổn định và tăng trưởng về số lượng đều đặn qua các năm qua Bảng 2.1, riêng năm 2014 số lượng khách du lịch quốc tế đến huyện Văng Viêng giảm từ 94.864 lượt khách năm 2013 xuống còn 78.