Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý chất lượng thi công xây dựng công trình. Chương 2: Thực trạng công tác quản lý chất lượngthi công xây dựng công trình sử dụng vốn ngân sách nhà nước trên địa bàn huyện Tam Bình, tỉnh Vĩnh Long giai đoạn 2016-2017. Chương 3: Một số giải pháp hoàn thiện công tác quản lý chất lượng thi công xây dựng công trình sử dụng vốn ngân sách nhà nước trên địa bàn huyện Tam Bình, tỉnh Vĩnh Long. 4 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CHẤT LƢỢNG THI CÔNG XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH 1.
Lý luận chung về chất lƣợng thi công xây dựng công trình. Khái niệm chất lượng và vai trò của chất lượng thi công xây dựng công trình. Theo quan điểm của các nhà khoa học Chất lƣợng là tính xác định cơ bản của khách thể, vì vậy nó là cái đó chứ không phải là cái khác, nhờ đó mà nó khác biệt với các khách thể khác. Qua cách diễn dịch trên có thể hiểu chất lƣợng không thể quy về những tính chất riêng biệt mà nó gắn chặt với khách thể nhƣ một khối thống nhất bao gồm toàn bộ khách thể, không thể tách rời.
Một số định nghĩa khác ngắn gọn hơn cũng đề cập đến “mức độ thỏa mãn” hay “mức độ thích hợp” của sản phẩm với nhu cầu của ngƣời tiêu dùng, cụ thể nhƣ: Nếu xuất phát từ bản thân sản phẩm: Chất lƣợng là tập hợp những tính chất của bản thân sản phẩm để chế định tính thích hợp của nó nhằm thỏa mãn những nhu cầu xác định phù hợp với công dụng của nó. Xuất phát từ phía nhà sản xuất: Chất lƣợng là sự hoàn hảo và phù hợp của một sản phẩm với một tập hợp các yêu cầu tiêu chuẩn hay các quy cách đã đƣợc xác định trƣớc. Xuất phát từ phía thị trường (từ phía khách hàng): Chất lƣợng là sự phù hợp với mục đích sử dụng của khách hàng. Về mặt giá trị: Chất lƣợng đƣợc hiểu là đại lƣợng đo bằng tỷ số giữa lợi ích thu đƣợc từ việc tiêu dùng sản phẩm với chi phí bỏ ra để đạt đƣợc lợi ích đó.
Về mặt cạnh tranh: Chất lƣợng có nghĩa là cung cấp những thuộc tính mà mang lại lợi thế cạnh tranh nhằm phân biệt sản phẩm đó với sản phẩm khác cùng loại trên thị trƣờng. Theo tổ chức tiêu chuẩn hóa (ISO): Chất lƣợng là mức độ thỏa mãn của một tập hợp các thuộc tính đối với các yêu cầu đã nêu ra hay tiềm ẩn. Từ những quan điểm trên ta đi đến khái niệm sau: “Chất lượng là khả năng của tập hợp các đặc tính của một sản phẩm, hệ thống hay quá trình để đáp ứng các yêu cầu của khách hàng và các bên có liên quan”. Ở đây yêu cầu là các nhu cầu và mong đợi đƣợc công bố, ngụ ý hay bắt buộc theo tập quán.2 Đặc điểm và yêu cầu của chất lượng thi công xây dựng công trình 1.
Chất lƣợng đƣợc đo bằng sự thỏa mãn các yêu cầu. Nếu một sản phẩm vì lý do nào đó mà không đáp ứng đƣợc yêu cầu, không đƣợc thị trƣờng chấp nhận thì bị coi là có chất lƣợng kém, cho dù trình độ công nghệ chế tạo ra sản phẩm đó có thể hiện đại. Đây là kết luận then chốt và là cơ sở để các nhà quản lý định ra chính sách, chiến lƣợc kinh doanh của mình. Chất lƣợng đƣợc đo bằng sự thỏa mãn các yêu cầu mà các yêu cầu lại luôn biến động theo thời gian, không gian, điều kiện sử dụng.
Khi đánh giá chất lƣợng của một đối tƣợng, cần phải xét mọi đặc tính của đối tƣợng, có liên quan đến sự thỏa mãn những yêu cầu cụ thể. Chất lƣợng không phải chỉ là thuộc tính của sản phẩm, hàng hóa. Chất lƣợng có thể áp dụng cho mọi thực thể, có thể là sản phẩm hoặc một hoạt động dịch vụ, một quá trình, một doanh nghiệp… Cần phân biệt giữa chất lƣợng và cấp chất lƣợng. Cấp chất lƣợng là chủng loại hay thứ hạng của các yêu cầu chất lƣợng khác nhau đối với sản phẩm, quá trình hay hệ thống có cùng chức năng sử dụng [15].2 Yêu cầu của chất lượng thi công công trình xây dựng: Khi nói đến sản phẩm tốt nghĩa là nó phải bao gồm cả yếu tố bên trong và bên ngoài sản phẩm.
Yếu tố bên trong là yếu tố vật chất tạo ra sản phẩm. Yếu tố bên ngoài là yếu tố mà quá trình sử dụng sản phẩm gây tác động làm ảnh hƣởng tới môi trƣờng sử dụng, từ đó ta có các yêu cầu sau: Chất lƣợng phải chính là kết quả của sự phối hợp thống nhất giữa lao động với các yếu tố kỹ thuật, kinh tế và các yếu tố văn hóa xã hội (bởi chất lƣợng là sự kết hợp nhuần nhuyễn của 4 yếu tố trên). Chất lƣợng phản ánh đƣợc khả năng đáp ứng các yêu cầu về chức năng kỹ thuật, phản ánh giá trị sử dụng mà sản phẩm có thể đạt đƣợc. Chất lƣợng đƣợc hình thành trong tất cả mọi hoạt động, mọi quá trình.
Vì vậy, phải xem xét nó một cách chặt chẽ giữa các quá trình trƣớc, trong và sau sản xuất. Chất lƣợng cần phải đƣợc xem xét chặt chẽ giữa các yếu tố tác động trực tiếp, gián tiếp, bên trong và bên ngoài. Các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng thi công xây dựng công trình Sự hình thành chất lƣợng bị ảnh hƣởng bởi nhiều yếu tố kể cả bên trong, bên ngoài từ tầm vĩ mô đến vi mô. Nhƣng do giới hạn của nghiên cứu nên luận văn chỉ đề cập đến một số yếu tố cơ bản sau: Nhóm yếu tố nguyên vật liệu Nhóm yếu tố kỹ thuật công nghệ thiết bị Các yếu tố ảnh Nhóm yếu tố quản lý hƣởng đến chất Nhóm yếu tố con ngƣời lƣợng thi công Nhóm yếu thời tiết Nhóm yếu địa chất công trình Hình 1.1: Các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng - Yếu tố nguyên vật liệu: Đây là yếu tố cơ bản của đầu vào có ảnh hƣởng quyết định đến chất lƣợng thi công.
Muốn sản phẩm có chất lƣợng thì nguyên liệu đầu vào phải đảm bảo chất lƣợng. Các yêu cầu về nguyên vật liệu đầu vào phải bao gồm đúng chủng loại, số lƣợng, chất lƣợng các tiêu chuẩn kỹ thuật và giao hàng đúng kỳ hạn. - Nhóm yếu tố kỹ thuật công nghệ thiết bị: Yếu tố kỹ thuật – công nghệ - thiết bị có một tầm quan trọng đặc biệt có tác dụng quyết định đến sự hình thành chất lƣợng. Quá trình công nghệ là một quá trình phức tạp, làm thay đổi, cải thiện tính chất ban đầu của nguyên vật liệu theo hƣớng phù hợp với các yêu cầu về sản phẩm.
Quá trình công nghệ đƣợc thực hiện thông qua hệ thống máy móc thiết bị. Nếu nhƣ 7 công nghệ hiện đại, nhƣng thiết bị không đảm bảo thì không thể nâng cao chất lƣợng sản phẩm đƣợc. Nhóm yếu tố kỹ thuật – công nghệ - thiết bị có quan hệ tƣơng hỗ chặt chẽ với nhau. Để có đƣợc chất lƣợng ta phải đảm bảo sự đồng bộ của nhóm yếu tố này.
- Nhóm yếu tố quản lý: Trình độ quản lý nói chung và trình độ quản lý chất lƣợng nói riêng là một trong những nhân tố cơ bản góp phần đẩy nhanh tốc độ cải tiến chất lƣợng sản phẩm của doanh nghiệp. Các chuyên gia quản lý chất lƣợng đồng tình cho rằng trong thực tế có 80% những vấn đề chất lƣợng là do quản trị gây ra. Vì vậy nói đến quản trị chất lƣợng ngày nay trƣớc hết ngƣời ta cho rằng đó là chất lƣợng của quản trị. Các yếu tố phục vụ cho sản xuất nhƣ nguyên vật liệu, kỹ thuật – công nghệ thiết bị và ngƣời lao động dù có ở trình độ cao nhƣng không biết tổ chức quản lý tạo ra sự phối hợp đồng bộ, nhịp nhàng ăn khớp giữa các khâu, giữa các yếu tố của quản trị sản xuất thì không thể tạo ra một sản phẩm có chất lƣợng đƣợc.
Chất lƣợng sản phẩm phụ thuộc rất lớn vào cơ cấu và cơ chế quản trị, nhận thức hiểu biết về chất lƣợng và trình độ của cán bộ quản lý, khả năng xây dựng chính xác mục tiêu, chính sách chất lƣợng và chỉ đạo tổ chức thực hiện chƣơng trình, kế hoạch chất lƣợng. Ngày nay, các Công ty phải nhận thấy đƣợc chất lƣợng sản phẩm là một vấn đề hết sức quan trọng là yếu tố sống còn của doanh nghiệp. Điều đó cho thấy chất lƣợng là trách nhiệm của toàn bộ Công ty theo một hệ thống nhất định, dƣới sự quan tâm chặt chẽ của lãnh đạo chứ không chỉ là của nhân viên kiểm tra chất lƣợng sản phẩm hoặc bất kỳ cá nhân nào khác. Nhóm yếu tố con ngƣời: Dù cho sản xuất có đƣợc tự động hoá thì con ngƣời vẫn là yếu tố quyết định đến chất lƣợng hàng hoá dịch vụ.
Trong chế tạo có nhiều phần việc có thể tự động hóa, nhƣng còn rất nhiều công việc máy móc chƣa thay thế đƣợc con ngƣời nhất là sản phẩm xây dựng còn có nhiều phần việc thủ công. Con ngƣời cũng là một nguồn lực để hình thành chất lƣợng. Điều đó cho thấy cần phải có những con ngƣời có trình độ chuyên môn, có kinh nghiệm và tinh thần trách nhiệm cao trong sản xuất. Lúc đó mới có thể đảm bảo đƣợc chất lƣợng sản phẩm.
Đối với công trình xây dựng do các đặc tính riêng biệt của nó nên ngoài các yếu tố ảnh hƣởng đến chất lƣợng nhƣ nguyên vật liệu, kỹ thuật công nghệ thiết bị, 8 yếu tố quản lý, yếu tố con ngƣời thì chất lƣợng công trình xây dựng còn phụ thuộc vào các yếu tố đặc trƣng riêng nhƣ: - Yếu tố thời tiết: Đặc điểm công trình xây dựng chủ yếu đƣợc thi công ngoài trời, chịu tác động trực tiếp của thời tiết, khí hậu và sự đa dạng của các quy trình, tiêu chuẩn kỹ thuật. Để đảm bảo chất lƣợng sản phẩm xây dựng thì cần đƣợc sự tính toán, làm theo thời gian, theo mùa mới có thể khắc phục đƣợc ảnh hƣởng không tốt của thời tiết, khí hậu đối với công trình. Ví dụ: Bê tông đầm lăn nếu đƣợc thi công ở nhiệt độ T0< 00C – 50C sẽ có chất lƣợng tốt. Ở Việt Nam khí hậu nhiệt đới gió mùa nên các điều kiện thời tiết khí hậu, thiên tai, ảnh hƣởng lớn đến chất lƣợng công trình, công nhân phải làm việc có khi phải làm 2 ca, 3 ca mới đảm bảo đúng điểm dừng kỹ thuật và các yêu cầu về chất lƣợng sản phẩm.