Luận văn thạc sĩ giải pháp phát triển sản phẩm dịch vụ ngân hàng tại ngân hàng thương mại cổ phần nam á

Khám phá giải pháp phát triển sản phẩm dịch vụ ngân hàng tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Nam Á trong luận văn thạc sĩ chuyên sâu.

• Tác giả: Nguyễn Thị Huyền Chi
• Người hướng dẫn: PGS. TS Phạm Văn Năng
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kinh Tế Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Giải Pháp Phát Triển Sản Phẩm Dịch Vụ Ngân Hàng Tại Nam A Bank
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NHTM VÀ CÁC SẢN PHẨM DỊCH VỤ NGÂN HÀNG
• 1.1. Tổng quan NHTM
• 1.1.1. Khái niệm NHTM
• 1.1.2. Chức năng của NHTM
• 1.1.3. Các loại hình NHTM
• 1.1.4. Các nghiệp vụ cơ bản của NHTM
• 1.2. Sản phẩm dịch vụ ngân hàng
• 1.2.1. Khái niệm sản phẩm dịch vụ ngân hàng
• 1.2.2. Các sản phẩm dịch vụ ngân hàng của NHTM
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN SẢN PHẨM DỊCH VỤ TẠI NAM A BANK
• 2.1. Sơ lược sự hình thành và phát triển của Nam A Bank
• 2.1.1. Giới thiệu về Nam A Bank
• 2.1.2. Sơ lược quá trình hình thành và phát triển
• 2.2. Tình hình hoạt động kinh doanh trong thời gian qua
• 2.2.1. Tăng trưởng vốn điều lệ qua các năm
• 2.2.2. Tình hình huy động vốn
• 2.2.3. Tình hình cho vay
• 2.2.4. Tình hình hoạt động dịch vụ
• 2.2.5. Tình hình phát triển mạng lưới hoạt động
• 2.2.6. Kết quả hoạt động kinh doanh
• 2.3. Vị thế của Nam A Bank so với một số NHTM khác
• 2.3.1. Về vốn điều lệ
• 2.3.2. Về huy động vốn
• 2.3.3. Về tình hình cho vay
• 2.3.4. Về hoạt động dịch vụ
• 2.4. Thực trạng phát triển sản phẩm dịch vụ tại Nam A Bank
• 2.4.1. Sản phẩm tiền gửi
• 2.4.2. Sản phẩm tiết kiệm
• 2.4.3. Sản phẩm tín dụng
• 2.4.4. Sản phẩm dịch vụ
• 2.4.5. Một số sản phẩm dịch vụ cung cấp mới trong thời gian gần đây
• 2.4.6. Phân nhóm các sản phẩm dịch vụ cung cấp của Nam A Bank theo đối tượng khách hàng
• 2.5. Đánh giá mức độ phát triển sản phẩm dịch vụ ngân hàng thông qua phân tích mô hình SWOT tại Nam A Bank
• 2.6. Thách thức
• 2.7. Nguyên nhân chủ yếu của các tồn tại nêu trên
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN SẢN PHẨM DỊCH VỤ NGÂN HÀNG TẠI NAM A BANK
• 3.1. Xu hướng phát triển sản phẩm dịch vụ ngân hàng hiện nay
• 3.1.1. Phát triển sản phẩm dịch vụ ngân hàng bán lẻ
• 3.1.2. Chú trọng phát triển các sản phẩm dịch vụ ngân hàng hiện đại
• 3.1.3. Dịch chuyển cơ cấu thu nhập theo hướng tăng dần tỷ trọng của nhóm dịch vụ thu phí, giảm tỷ trọng thu nhập từ hoạt động tín dụng
• 3.1.4. Xu hướng mua bán và sáp nhập (M&A) trong hệ thống ngân hàng
• 3.2. Định hướng phát triển sản phẩm dịch vụ tại Nam A Bank
• 3.3. Giải pháp phát triển sản phẩm dịch vụ ngân hàng tại Nam A Bank
• 3.3.1. Giải pháp vĩ mô
• 3.3.2. Giải pháp vi mô
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về ngân hàng thương mại cổ phần Nam Á

Ngân hàng thương mại cổ phần Nam Á (Nam A Bank) đã có những bước phát triển đáng kể trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gia tăng trong ngành ngân hàng. Với mục tiêu nâng cao năng lực cạnh tranh, Nam A Bank cần tập trung vào việc phát triển sản phẩm dịch vụ ngân hàng để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng. Việc phát triển sản phẩm dịch vụ không chỉ giúp ngân hàng tăng trưởng doanh thu mà còn tạo ra giá trị gia tăng cho khách hàng. Theo đó, ngân hàng cần xác định rõ chiến lược ngân hàng phù hợp với thị trường và xu hướng phát triển của ngành. Đặc biệt, việc áp dụng công nghệ ngân hàng hiện đại sẽ là yếu tố quyết định trong việc nâng cao chất lượng dịch vụ và trải nghiệm của khách hàng.

1.1 Tình hình hoạt động của Nam A Bank

Nam A Bank đã có những bước tiến trong việc huy động vốn và cho vay. Tuy nhiên, tỷ trọng thu nhập từ dịch vụ tài chính vẫn còn thấp so với các ngân hàng lớn khác. Để cải thiện tình hình này, ngân hàng cần đẩy mạnh phát triển các sản phẩm tài chính mới, đặc biệt là các dịch vụ ngân hàng điện tử và dịch vụ ngân hàng bán lẻ. Việc này không chỉ giúp tăng trưởng doanh thu mà còn nâng cao khả năng cạnh tranh trong bối cảnh thị trường ngày càng khốc liệt.

II. Thực trạng phát triển sản phẩm dịch vụ ngân hàng tại Nam A Bank

Thực trạng phát triển sản phẩm dịch vụ ngân hàng tại Nam A Bank cho thấy ngân hàng đã có những nỗ lực trong việc cải tiến và mở rộng dịch vụ. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua. Các sản phẩm như tiền gửi, tín dụng, và dịch vụ thanh toán chưa được phát triển đồng bộ và chưa đáp ứng được nhu cầu đa dạng của khách hàng. Đặc biệt, việc áp dụng công nghệ ngân hàng trong các dịch vụ này còn hạn chế, dẫn đến trải nghiệm của khách hàng chưa thực sự tốt. Để khắc phục tình trạng này, ngân hàng cần thực hiện các giải pháp cải tiến dịch vụ, nâng cao chất lượng phục vụ và tăng cường quản lý rủi ro trong hoạt động kinh doanh.

2.1 Đánh giá mức độ phát triển sản phẩm dịch vụ

Đánh giá mức độ phát triển sản phẩm dịch vụ ngân hàng tại Nam A Bank cho thấy ngân hàng cần phải cải thiện hơn nữa về chất lượng dịch vụ. Việc áp dụng các công nghệ mới trong dịch vụ ngân hàng sẽ giúp ngân hàng nâng cao hiệu quả hoạt động và đáp ứng tốt hơn nhu cầu của khách hàng. Hơn nữa, việc phân khúc thị trường và phát triển các sản phẩm phù hợp với từng nhóm khách hàng sẽ là một trong những yếu tố quan trọng giúp ngân hàng tăng trưởng bền vững.

III. Giải pháp phát triển sản phẩm dịch vụ ngân hàng tại Nam A Bank

Để phát triển sản phẩm dịch vụ ngân hàng, Nam A Bank cần thực hiện một số giải pháp cụ thể. Đầu tiên, ngân hàng cần tập trung vào việc phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng. Thứ hai, việc cải tiến quy trình phục vụ khách hàng và nâng cao chất lượng dịch vụ là rất cần thiết. Ngân hàng cũng cần chú trọng đến việc đào tạo nhân viên để nâng cao kỹ năng phục vụ và tư vấn cho khách hàng. Cuối cùng, việc tăng cường hợp tác ngân hàng với các tổ chức tài chính khác sẽ giúp Nam A Bank mở rộng mạng lưới và nâng cao khả năng cạnh tranh.

3.1 Giải pháp vĩ mô

Giải pháp vĩ mô cho Nam A Bank bao gồm việc xây dựng một chiến lược phát triển dài hạn, tập trung vào việc nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững. Ngân hàng cần phải có những chính sách rõ ràng trong việc phát triển sản phẩm dịch vụ ngân hàng và cải tiến công nghệ. Hơn nữa, việc tăng cường quản lý rủi ro và đảm bảo an toàn trong hoạt động ngân hàng cũng là một yếu tố quan trọng giúp ngân hàng phát triển ổn định.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh hệ thống ngân hàng thương mại cổ phần (NHTMCP) Việt Nam ngày càng phát triển mạnh mẽ, sự cạnh tranh trong ngành ngân hàng trở nên gay gắt, đặc biệt tại các đô thị loại 1 và loại 2, nơi tập trung nhiều khách hàng có tiềm năng tài chính lớn. Theo báo cáo của ngành, Nam A Bank, một ngân hàng thương mại cổ phần có quy mô vốn nhỏ với vốn điều lệ đạt 3.000 tỷ đồng tính đến năm 2011, đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc phát triển sản phẩm dịch vụ ngân hàng nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh và hiệu quả kinh doanh. Mục tiêu nghiên cứu tập trung vào việc phân tích thực trạng phát triển sản phẩm dịch vụ ngân hàng tại Nam A Bank trong giai đoạn từ năm 2008 đến 6 tháng đầu năm 2011, từ đó đề xuất các giải pháp phát triển phù hợp nhằm tăng cường thị phần và cải thiện hiệu quả hoạt động. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hỗ trợ Nam A Bank xây dựng chiến lược phát triển sản phẩm dịch vụ ngân hàng, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh trong môi trường kinh doanh ngày càng khốc liệt.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết về ngân hàng thương mại và phát triển sản phẩm dịch vụ ngân hàng. Trước hết, khái niệm ngân hàng thương mại được hiểu là tổ chức kinh tế hoạt động kinh doanh trong lĩnh vực tiền tệ, tín dụng và dịch vụ ngân hàng nhằm mục tiêu lợi nhuận. Các chức năng chính của ngân hàng thương mại bao gồm trung gian tín dụng, trung gian thanh toán và cung ứng dịch vụ ngân hàng. Về sản phẩm dịch vụ ngân hàng, nghiên cứu áp dụng quan niệm theo nghĩa rộng, bao gồm toàn bộ hoạt động tiền tệ, tín dụng, thanh toán, ngoại hối và các dịch vụ tài chính khác. Mô hình phát triển sản phẩm dịch vụ ngân hàng được xây dựng dựa trên việc mở rộng số lượng và nâng cao chất lượng sản phẩm nhằm thỏa mãn nhu cầu khách hàng, đồng thời đảm bảo các mục tiêu kinh doanh của ngân hàng. Các khái niệm chính bao gồm: sản phẩm dịch vụ ngân hàng truyền thống (huy động vốn, cấp tín dụng, dịch vụ thanh toán), sản phẩm dịch vụ ngân hàng hiện đại (Internet banking, Mobile banking, thẻ ngân hàng), và các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển sản phẩm dịch vụ như môi trường pháp lý, năng lực tài chính, công nghệ ngân hàng, mạng lưới hoạt động, trình độ quản lý và marketing.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp tổng hợp, thống kê, phân tích và so sánh dựa trên dữ liệu thực tế từ hoạt động kinh doanh của Nam A Bank trong giai đoạn 2008-2011. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ các sản phẩm dịch vụ ngân hàng hiện có và các số liệu tài chính, hoạt động kinh doanh của Nam A Bank được thu thập từ báo cáo tài chính, báo cáo hoạt động và các tài liệu nội bộ của ngân hàng. Phương pháp chọn mẫu là phương pháp phi xác suất, tập trung vào dữ liệu sẵn có và các trường hợp điển hình. Phân tích dữ liệu được thực hiện bằng các công cụ thống kê mô tả, phân tích SWOT để đánh giá thực trạng phát triển sản phẩm dịch vụ, đồng thời so sánh với các ngân hàng thương mại khác trong hệ thống. Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 2008 đến hết 6 tháng đầu năm 2011, nhằm đánh giá xu hướng phát triển và những biến động trong hoạt động kinh doanh của Nam A Bank.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng vốn điều lệ và mạng lưới hoạt động: Vốn điều lệ của Nam A Bank tăng từ 5 tỷ đồng năm 1992 lên 3.000 tỷ đồng năm 2011, tương đương mức tăng gấp 600 lần. Mạng lưới hoạt động mở rộng lên 51 điểm giao dịch, bao gồm 1 trụ sở chính, 13 chi nhánh và 37 phòng giao dịch. Tuy nhiên, tốc độ mở rộng mạng lưới có xu hướng chậm lại trong những năm gần đây với mức tăng điểm giao dịch chỉ khoảng 2% mỗi năm.

2. Huy động vốn và cơ cấu vốn: Tổng vốn huy động tăng từ 4.129 tỷ đồng năm 2008 lên 12.000 tỷ đồng vào 6 tháng đầu năm 2011. Tỷ trọng huy động từ tiền gửi cá nhân và tổ chức kinh tế chiếm khoảng 57,5% tổng vốn huy động năm 2011, tăng nhẹ so với các năm trước. Cơ cấu vốn huy động chủ yếu là tiền gửi ngắn hạn (trên 85%) và tiền gửi bằng VND chiếm tỷ trọng trên 80%.

3. Hoạt động tín dụng: Dư nợ tín dụng tăng từ 3.749 tỷ đồng năm 2008 lên khoảng 5.300 tỷ đồng năm 2010, chiếm tỷ trọng lớn trong tổng vốn sử dụng. Tỷ trọng cho vay cá nhân chiếm trên 50% tổng dư nợ, trong khi cho vay doanh nghiệp chiếm khoảng 35%. Chất lượng tín dụng được kiểm soát tốt với tỷ lệ nợ đủ tiêu chuẩn trên 92%, tuy có dấu hiệu giảm nhẹ vào năm 2011.

4. Hoạt động dịch vụ và thu nhập: Thu nhập từ hoạt động dịch vụ tăng mạnh từ 10,983 triệu đồng năm 2008 lên 40,311 triệu đồng năm 2010, nhưng tỷ trọng thu nhập dịch vụ trong tổng thu nhập vẫn thấp, chỉ đạt khoảng 3,26%. Doanh thu từ dịch vụ thanh toán và bảo lãnh tăng, trong khi dịch vụ tư vấn và ngân quỹ có xu hướng giảm. Thu nhập chủ yếu vẫn đến từ hoạt động tín dụng với tỷ trọng trên 85%.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy Nam A Bank đã có sự phát triển đáng kể về vốn điều lệ và mạng lưới hoạt động, tuy nhiên tốc độ mở rộng mạng lưới còn hạn chế so với các ngân hàng cùng ngành. Việc tập trung huy động vốn chủ yếu từ tiền gửi cá nhân và tổ chức kinh tế với cơ cấu ngắn hạn và tiền VND ổn định phản ánh sự chủ động trong quản lý nguồn vốn, nhưng cũng tiềm ẩn rủi ro thanh khoản nếu không cân đối hợp lý với dư nợ tín dụng. Hoạt động tín dụng là nguồn thu chính, chiếm tỷ trọng lớn trong tổng thu nhập, điều này làm tăng rủi ro tín dụng nếu chất lượng không được kiểm soát chặt chẽ. Thu nhập từ dịch vụ tuy có tăng trưởng nhưng tỷ trọng còn thấp, cho thấy Nam A Bank chưa khai thác hiệu quả các sản phẩm dịch vụ ngân hàng hiện đại và chưa đa dạng hóa nguồn thu. So sánh với các ngân hàng quốc tế và trong khu vực, Nam A Bank cần đẩy mạnh phát triển sản phẩm dịch vụ hiện đại, mở rộng mạng lưới và nâng cao chất lượng dịch vụ để tăng cường năng lực cạnh tranh. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng vốn điều lệ, cơ cấu huy động vốn theo kỳ hạn và loại tiền, cũng như bảng so sánh tỷ trọng thu nhập từ các hoạt động kinh doanh qua các năm.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Mở rộng và đa dạng hóa mạng lưới hoạt động: Tăng tốc mở rộng điểm giao dịch tại các khu vực đô thị mới và các tỉnh thành có tiềm năng phát triển kinh tế trong vòng 2 năm tới. Chủ thể thực hiện là Ban lãnh đạo Nam A Bank phối hợp với phòng phát triển mạng lưới.

2. Phát triển sản phẩm dịch vụ ngân hàng hiện đại: Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin để phát triển các dịch vụ ngân hàng điện tử như Internet banking, Mobile banking, và thẻ quốc tế MasterCard nhằm tăng tiện ích và thu hút khách hàng cá nhân trong vòng 18 tháng. Phòng công nghệ thông tin và marketing chịu trách nhiệm triển khai.

3. Tăng tỷ trọng thu nhập từ hoạt động dịch vụ: Xây dựng chính sách giá phí hợp lý, đa dạng hóa sản phẩm dịch vụ như dịch vụ tư vấn tài chính, bảo lãnh ngân hàng, và dịch vụ ủy thác để nâng tỷ trọng thu nhập dịch vụ lên ít nhất 10% tổng thu nhập trong 3 năm tới. Ban điều hành và phòng kinh doanh dịch vụ phối hợp thực hiện.

4. Nâng cao chất lượng quản lý tín dụng: Tăng cường kiểm soát chất lượng tín dụng, giảm tỷ lệ nợ xấu dưới 5% trong vòng 2 năm, đồng thời cân đối cơ cấu dư nợ theo kỳ hạn để đảm bảo thanh khoản và an toàn tài chính. Phòng quản lý rủi ro và tín dụng chịu trách nhiệm.

5. Tăng cường hoạt động marketing và chăm sóc khách hàng: Triển khai các chương trình quảng bá sản phẩm dịch vụ, nâng cao chất lượng phục vụ và xây dựng thương hiệu trong vòng 12 tháng nhằm tăng số lượng khách hàng mới và giữ chân khách hàng hiện tại. Phòng marketing và chăm sóc khách hàng thực hiện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ban lãnh đạo và quản lý Nam A Bank: Giúp hiểu rõ thực trạng phát triển sản phẩm dịch vụ, từ đó xây dựng chiến lược phát triển phù hợp nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh và hiệu quả kinh doanh.

2. Các ngân hàng thương mại cổ phần quy mô vừa và nhỏ: Tham khảo kinh nghiệm và giải pháp phát triển sản phẩm dịch vụ trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt và áp lực từ các ngân hàng nước ngoài.

3. Nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành kinh tế tài chính – ngân hàng: Cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn về phát triển sản phẩm dịch vụ ngân hàng tại Việt Nam, đặc biệt trong môi trường ngân hàng thương mại cổ phần.

4. Cơ quan quản lý nhà nước và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam: Hỗ trợ đánh giá thực trạng và đề xuất chính sách hỗ trợ phát triển sản phẩm dịch vụ ngân hàng, góp phần hoàn thiện khung pháp lý và nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống ngân hàng.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao Nam A Bank cần phát triển sản phẩm dịch vụ ngân hàng hiện đại?
   Phát triển sản phẩm dịch vụ hiện đại như Internet banking, Mobile banking giúp tăng tiện ích cho khách hàng, giảm chi phí giao dịch và nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh công nghệ phát triển nhanh chóng.

2. Cơ cấu vốn huy động của Nam A Bank có điểm gì nổi bật?
   Nam A Bank huy động vốn chủ yếu từ tiền gửi cá nhân và tổ chức kinh tế với tỷ trọng trên 57%, trong đó tiền gửi ngắn hạn chiếm trên 85%, phản ánh sự linh hoạt nhưng cũng tiềm ẩn rủi ro thanh khoản nếu không cân đối hợp lý.

3. Tỷ trọng thu nhập từ dịch vụ ngân hàng tại Nam A Bank hiện nay như thế nào?
   Tỷ trọng thu nhập từ hoạt động dịch vụ chỉ chiếm khoảng 3,26% tổng thu nhập, thấp hơn nhiều so với các ngân hàng khác, cho thấy tiềm năng phát triển dịch vụ còn lớn.

4. Những thách thức chính trong phát triển sản phẩm dịch vụ tại Nam A Bank là gì?
   Bao gồm quy mô vốn nhỏ, mạng lưới hoạt động hạn chế, công nghệ thông tin chưa phát triển đồng bộ, và tỷ trọng thu nhập dịch vụ thấp, dẫn đến khó khăn trong việc đa dạng hóa nguồn thu và nâng cao hiệu quả kinh doanh.

5. Giải pháp nào giúp nâng cao chất lượng tín dụng tại Nam A Bank?
   Tăng cường kiểm soát rủi ro tín dụng, áp dụng các tiêu chuẩn đánh giá chất lượng tín dụng nghiêm ngặt, đa dạng hóa sản phẩm tín dụng và cân đối cơ cấu dư nợ theo kỳ hạn để đảm bảo an toàn và hiệu quả.

Kết luận

• Nam A Bank đã có sự tăng trưởng đáng kể về vốn điều lệ và mạng lưới hoạt động trong giai đoạn 2008-2011, tuy nhiên tốc độ mở rộng mạng lưới còn hạn chế.
• Hoạt động huy động vốn và tín dụng tăng trưởng ổn định, với dư nợ tín dụng chiếm tỷ trọng lớn trong tổng vốn sử dụng, nhưng chất lượng tín dụng có dấu hiệu suy giảm nhẹ.
• Thu nhập từ hoạt động dịch vụ ngân hàng tăng nhưng tỷ trọng còn thấp, cho thấy tiềm năng phát triển dịch vụ chưa được khai thác hiệu quả.
• Đề xuất các giải pháp phát triển sản phẩm dịch vụ ngân hàng hiện đại, mở rộng mạng lưới, nâng cao chất lượng tín dụng và tăng cường marketing nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các giải pháp đề xuất trong vòng 1-3 năm, đồng thời theo dõi, đánh giá hiệu quả để điều chỉnh kịp thời, góp phần phát triển bền vững Nam A Bank.

Hành động ngay hôm nay để nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững cho Nam A Bank!

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, danh mục các từ viết tắt, danh mục bảng biểu, luận văn đƣợc kết cấu thành 3 chƣơng: - Chƣơng 1: Tổng quan NHTM và các sản phẩm dịch vụ ngân hàng. - Chƣơng 2: Thực trạng phát triển sản phẩm dịch vụ tại Nam A Bank. - Chƣơng 3: Giải pháp phát triển sản phẩm dịch vụ ngân hàng tại Nam A Bank. 123doc 4 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN NHTM VÀ CÁC SẢN PHẨM DỊCH VỤ NGÂN HÀNG 1.1 Tổng quan NHTM 1.1 Khái niệm NHTM NHTM đã hình thành tồn tại và phát triển hàng trăm năm gắn liền với sự phát triển của kinh tế hàng hóa.

Sự phát triển hệ thống NHTM đã có tác động rất lớn và quan trọng đến quá trình phát triển của nền kinh tế hàng hóa, ngƣợc lại kinh tế hàng hóa phát triển mạnh mẽ đến giai đoạn cao nhất của nó – kinh tế thị trƣờng – thì NHTM cũng ngày càng hoàn thiện và trở thành những định chế tài chính không thể thiếu đƣợc. Theo Khoản 3 - Điều 4 Luật các TCTD (luật số 47/2010/QH12): “NHTM là loại hình ngân hàng đƣợc thực hiện tất cả các hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác theo quy định của Luật này nhằm mục tiêu lợi nhuận”. Trong đó, “Hoạt động ngân hàng là việc kinh doanh, cung ứng thƣờng xuyên một hoặc một số nghiệp vụ: nhận tiền gửi, cấp tín dụng, cung ứng dịch vụ thanh toán qua tài khoản”. Nhƣ vậy, có thể nói NHTM là định chế tài chính trung gian quan trọng vào loại bậc nhất trong nền kinh tế thị trƣờng.

Nhờ hệ thống định chế này mà các nguồn tiền nhàn rỗi sẽ đƣợc huy động, tạo lập nguồn vốn tín dụng to lớn để có thể cho vay phát triển kinh tế. Từ đó, có thể nói bản chất của NHTM thể hiện qua các điểm sau: - NHTM là một tổ chức kinh tế; - NHTM hoạt động mang tính chất kinh doanh; - NHTM hoạt động kinh doanh trong lĩnh vực tiền tệ tín dụng và dịch vụ ngân hàng. Cá nhân Nhận tiền Cho vay - Công ty, xí Công ty gửi NHTM nghiệp Xí nghiệp Cung cấp - Hộ gia đình, dịch vụ cá nhân Tổ chức Tiết kiệm ngân hàng - Các tổ chức 123doc 5 1.2 Chức năng của NHTM 1.1 Trung gian tín dụng NHTM đóng vai trò là ngƣời trung gian đứng ra tập trung, huy động tối đa các nguồn vốn tạm thời nhàn rỗi trong nền kinh tế để hình thành nguồn vốn tín dụng, đáp ứng các nhu cầu về vốn cho nền kinh tế. Khi thực hiện chức năng, NHTM đã điều hòa vốn từ nơi thừa sang nơi thiếu.

Từ đó kích thích quá trình luân chuyển vốn của toàn xã hội và thúc đẩy sự phát triển của quá trình tái sản xuất. Chức năng này vừa cho thấy bản chất, vừa cho thấy nhiệm vụ chính yếu của NHTM.2 Trung gian thanh toán NHTM đứng ra làm trung gian thực hiện các khoản giao dịch thanh toán giữa các khách hàng để hoàn tất các quan hệ kinh tế thƣơng mại giữa họ với nhau một cách thuận tiện, nhanh chóng và an toàn. Ngân hàng có thể thực hiện các dịch vụ thanh toán theo yêu cầu khách hàng thông qua tài khoản của họ bằng các phƣơng tiện thanh toán nhƣ: ủy nhiệm chi, ủy nhiệm thu, séc, thẻ thanh toán,… Ngày nay, cùng với sự phát triển của nền công nghệ hiện đại, sự tiến bộ của khoa học kỹ thuật,… đã tạo điều kiện cho các NHTM thực hiện thanh toán bù trừ, thanh toán điện tử trực tuyến,… với nhau một cách nhanh chóng và chính xác hơn, tiết kiệm chi phí lƣu thông cho xã hội, thúc đẩy luân chuyển vốn và quá trình lƣu thông hàng hóa ngày càng phát triển.3 Cung ứng dịch vụ ngân hàng Là việc NHTM cung cấp dịch vụ cho khách hàng để hƣởng hoa hồng và dịch vụ phí. Ngày nay, cùng với sự phát triển của công nghệ thông tin, các dịch vụ cung ứng cho nền kinh tế cũng ngày càng đa dạng và chất lƣợng phục vụ khách hàng cũng từng bƣớc đƣợc nâng cao.

Tuy nhiên, việc thực hiện chức năng cung ứng dịch vụ của NHTM không chỉ thuần túy để hƣởng hoa hồng và dịch vụ phí làm tăng doanh thu và lợi nhuận cho ngân hàng, mà còn hỗ trợ thực hiện chức năng trung gian tín dụng và trung gian thanh toán, cũng nhƣ các mặt hoạt động kinh doanh của ngân hàng.3 Các loại hình NHTM 1.1 Dựa vào hình thức sở hữu - NHTM quốc doanh: đƣợc thành lập bằng 100% vốn ngân sách Nhà nƣớc. - NHTMCP: đƣợc thành lập dƣới hình thức công ty cổ phần. Trong đó, một cá nhân hay pháp nhân chỉ đƣợc sở hữu một số cổ phần nhất định theo quy định của Ngân hàng Nhà nƣớc. - NHTM liên doanh: đƣợc thành lập bằng vốn liên doanh giữa một bên là Ngân hàng Việt Nam và một bên là Ngân hàng nƣớc ngoài có trụ sở tại Việt Nam, hoạt động theo pháp luật Việt Nam.

- Chi nhánh NHTM nước ngoài: đƣợc thành lập theo pháp luật nƣớc ngoài, đƣợc phép mở chi nhánh tại Việt Nam, hoạt động theo pháp luật Việt Nam.2 Dựa vào chiến lƣợc kinh doanh - Ngân hàng bán buôn: giao dịch và cung ứng dịch vụ cho đối tƣợng khách hàng công ty chứ không giao dịch với khách hàng cá nhân. - Ngân hàng bán lẻ: giao dịch và cung ứng dịch vụ cho đối tƣợng khách hàng cá nhân. - Ngân hàng vừa buôn bán vừa bán lẻ: giao dịch và cung ứng dịch vụ cho cả khách hàng công ty lẫn cá nhân. Hầu hết các NHTM Việt Nam đều thuộc loại hình ngân hàng này.4 Các nghiệp vụ cơ bản của NHTM 1.1 Nghiệp vụ nợ Là nghiệp vụ mà kết quả là tạo lập nên nguồn vốn hoạt động của ngân hàng để đáp ứng các nhu cầu của nền kinh tế.

Trong tổng nguồn vốn hoạt động, ngoài nguồn vốn tự có các NHTM chủ yếu dựa vào nguồn vốn huy động để hoạt động kinh doanh. Trong hoạt động này, NHTM đƣợc sử dụng các công cụ và biện pháp mà pháp luật cho phép để huy động các nguồn tiền nhàn rỗi trong xã hội làm nguồn vốn tín dụng cho vay đối với nền kinh tế. Hoạt động huy động vốn của NHTM bao gồm: nhận tiền gửi và phát hành giấy tờ có giá; vay vốn; huy động vốn khác.2 Nghiệp vụ có Là nghiệp vụ sử dụng các nguồn vốn của ngân hàng, trong đó nghiệp vụ cho vay và đầu tƣ là quan trọng nhất quyết định khả năng tồn tại và hoạt động của NHTM. Đây là các nghiệp vụ cấu thành bộ phận chủ yếu và quan trọng của tài sản có của ngân hàng, bao gồm: - Thiết lập dự trữ: là các khoản mà NHTM phải duy trì theo một tỷ lệ bắt buộc do Ngân hàng Trung Ƣơng ấn định, nhằm đảm bảo đáp ứng các nhu cầu thanh toán của khách hàng một cách kịp thời và đảm bảo quyền lợi cho khách hàng khi ngân hàng gặp rủi ro.

- Cấp tín dụng: nguồn vốn còn lại sau khi dự trữ NHTM có thể sử dụng để cấp tín dụng cho tổ chức và cá nhân dƣới các hình thức cho vay, chiết khấu, bảo lãnh ngân hàng, cho thuê tài chính, bao thanh toán và các hình thức khác theo quy định. - Đầu tư: NHTM dùng nguồn vốn của mình và nguồn vốn ổn định khác để đầu tƣ dƣới các hình thức nhƣ: hùn vốn mua cổ phần, cổ phiếu của các Công ty, xí nghiệp; mua trái phiếu Chính Phủ, chính quyền địa phƣơng, trái phiếu công ty… - Nghiệp vụ có khác: chủ yếu là các nghiệp vụ tạo nên tài sản lƣu động - cơ sở vật chất để tiến hành hoạt động ngân hàng.3 Nghiệp vụ kinh doanh dịch vụ ngân hàng Là nghiệp vụ mà NHTM thực hiện theo sự ủy nhiệm của khách hàng để hƣởng các khoản tiền hoa hồng, lệ phí bao gồm: - Các dịch vụ thanh toán, thu chi hộ cho khách hàng; - Nhận bảo quản các tài sản quý giá, các giấy tờ, chứng từ quan trọng; - Bảo quản, mua bán hộ chứng khoán theo ủy nhiệm của khách hàng; - Kinh doanh mua bán ngoại tệ, vàng, bạc, đá quý; - Tƣ vấn tài chính, giúp công ty, xí nghiệp phát hành cổ phiếu, trái phiếu… 123doc 8 1.2 Sản phẩm dịch vụ ngân hàng 1.1 Khái niệm sản phẩm dịch vụ ngân hàng Xét về góc độ thoả mãn nhu cầu khách hàng có thể hiểu: “sản phẩm dịch vụ ngân hàng là tập hợp những đặc điểm, tính năng, công dụng do ngân hàng tạo ra nhằm thoả mãn nhu cầu và mong muốn nhất định của khách hàng trên thị trƣờng tài chính”. Tuy nhiên, hiện có 2 quan niệm về “dịch vụ ngân hàng”: - Quan niệm theo nghĩa rộng, lĩnh vực dịch vụ ngân hàng là toàn bộ hoạt động tiền tệ, tín dụng, thanh toán, ngoại hối…của hệ thống ngân hàng đối với khách hàng (nhƣng không bao gồm hoạt động tự làm cho mình của các TCTD). Quan niệm này phù hợp với cách phân ngành dịch vụ ngân hàng trong dịch vụ tài chính của WTO và của Hiệp định thƣơng mại Việt Nam – Hoa Kỳ, cũng nhƣ của nhiều nƣớc phát triển trên thế giới.

- Quan niệm theo nghĩa hẹp, dịch vụ ngân hàng chỉ bao gồm những hoạt động ngoài chức năng truyền thống của định chế tài chính trung gian (huy động vốn và cho vay). Quan niệm này chỉ nên dùng khi xem xét hoạt động của một ngân hàng, cụ thể để xem các dịch vụ mới phát triển thế nào, cơ cấu ra sao trong hoạt động của mình. Khi nói lĩnh vực dịch vụ ngân hàng đối với nền kinh tế, các nƣớc đều quan niệm dịch vụ ngân hàng theo nghĩa rộng. Theo WTO, một dịch vụ tài chính là bất kỳ dịch vụ nào có tính chất tài chính, đƣợc một nhà cung cấp dịch vụ tài chính cung cấp.

Dịch vụ tài chính bao gồm mọi dịch vụ bảo hiểm và dịch vụ liên quan đến bảo hiểm, mọi dịch vụ ngân hàng và dịch vụ tài chính khác (ngoại trừ bảo hiểm). Nhƣ vậy dịch vụ ngân hàng còn đƣợc hiểu là một bộ phận cấu thành nên dịch vụ tài chính. Thực tiễn cho thấy, khái niệm về dịch vụ ngân hàng theo nghĩa rộng phù hợp với thông lệ quốc tế và đang trở nên phổ biến trên các diễn đàn, trong giới nghiên cứu và cơ quan lập chính sách. Do đó, một khi Việt Nam đã cùng tham gia sân chơi với các nền kinh tế lớn thì việc xem xét khái niệm dịch vụ tài chính cũng nhƣ khái niệm dịch vụ ngân hàng theo quan niệm chung của các nƣớc là tất yếu.2 Các sản phẩm dịch vụ ngân hàng của NHTM Nhu cầu xã hội ngày càng cao, sản phẩm dịch vụ ngân hàng ngày càng phát triển đa dạng vì vậy rất khó để thống kê toàn bộ các sản phẩm dịch vụ ngân hàng.