Giải Pháp Phát Triển Nghiệp Vụ Bảo Lãnh Tại Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Kỹ Thương Việt Nam

Tài liệu nghiên cứu Giải pháp phát triển nghiệp vụ bảo lãnh tại ngân hàng thương mại cổ phần kỹ thương việt nam, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu về

• Tác giả: Nguyễn Hương Nhung
• Người hướng dẫn: ThS. Vũ Hải Yến
• Trường học: Học viện Ngân hàng
• Chuyên ngành: Ngân hàng
• Đề tài: Giải Pháp Phát Triển Nghiệp Vụ Bảo Lãnh Tại Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Kỹ Thương Việt Nam
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG I: NHỮNG VẪN ĐỀ CƠ BẢN VỀ PHÁT TRIỂN NGHIỆP VỤ BẢO LÃNH CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Những vấn đề cơ bản về bảo lãnh ngân hàng
• 1.2. Khái niệm bảo lãnh ngân hàng và các bên tham gia
• 1.3. Chức năng và vai trò của bảo lãnh ngân hàng
• 1.4. Rủi ro trong bảo lãnh ngân hàng
• 1.5. Phân loại bảo lãnh ngân hàng
• 1.6. Văn bản pháp lý điều chỉnh hoạt động bảo lãnh
• 1.7. Phát triển nghiệp vụ bảo lãnh của ngân hàng thương mại
• 1.7.1. Khái niệm về phát triển bảo lãnh ngân hàng
• 1.7.2. Các chỉ tiêu đánh giá sự phát triển của nghiệp vụ bảo lãnh
• 1.7.3. Các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển bảo lãnh ngân hàng
• 1.8. KẾT LUẬN CHƯƠNG I
• 2. CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN NGHIỆP VỤ BẢO LÃNH TẠI NGÂN HÀNG TMCP KỸ THƯƠNG VIỆT NAM
• 2.1. Khái quát về Ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam
• 2.2. Quá trình hình thành và phát triển. Mô hình tổ chức và tình hình hoạt động
• 2.3. Cơ sở pháp lý điều chỉnh hoạt động bảo lãnh
• 2.4. Thực trạng phát triển nghiệp vụ bảo lãnh tại Ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam
• 2.5. Thực trạng phát triển nghiệp vụ bảo lãnh qua một số chỉ tiêu định lượng
• 2.6. Thực trạng phát triển nghiệp vụ bảo lãnh qua một số chỉ tiêu định tính
• 2.7. Đánh giá thực trạng phát triển nghiệp vụ bảo lãnh tại Ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam
• 2.7.1. Kết quả đạt được
• 2.7.2. Hạn chế và nguyên nhân
• 2.8. KẾT LUẬN CHƯƠNG II
• 3. CHƯƠNG III: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN NGHIỆP VỤ BẢO LÃNH TẠI NGÂN HÀNG TMCP KỸ THƯƠNG VIỆT NAM
• 3.1. Định hướng phát triển của Ngân hàng Kỹ thương Việt Nam
• 3.1.1. Định hướng phát triển chung
• 3.1.2. Định hướng phát triển nghiệp vụ bảo lãnh
• 3.2. Giải pháp phát triển nghiệp vụ bảo lãnh tại Ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam
• 3.2.1. Xây dựng chiến lược phát triển nghiệp vụ bảo lãnh phù hợp với từng giai đoạn, từng thời kỳ
• 3.2.2. Tăng cường công tác Marketing cho hoạt động bảo lãnh
• 3.2.3. Đa dạng hóa danh mục sản phẩm. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Nâng cao chất lượng thẩm định khách hàng và công tác kiểm tra, giám sát sau khi phát hành bảo lãnh
• 3.2.4. Học hỏi kinh nghiệm phát triển nghiệp vụ bảo lãnh từ các ngân hàng quốc tế và các ngân hàng nội địa
• 3.2.5. Một số giải pháp khác
• 3.3. Một số kiến nghị
• 3.3.1. Kiến nghị với Chính phủ và cơ quan nhà nước có liên quan
• 3.3.2. Kiến nghị với Ngân hàng Nhà nước
• 3.3.3. Kiến nghị với Ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam
• 3.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG III

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiệp Vụ Bảo Lãnh Ngân Hàng Techcombank Định Nghĩa

Nghiệp vụ bảo lãnh ngân hàng đóng vai trò quan trọng trong hệ thống tài chính, đặc biệt tại các ngân hàng thương mại cổ phần như Techcombank. Theo định nghĩa, bảo lãnh ngân hàng là cam kết của ngân hàng với bên nhận bảo lãnh, về việc thực hiện nghĩa vụ tài chính thay cho khách hàng (bên được bảo lãnh), khi khách hàng không thể thực hiện đầy đủ nghĩa vụ của mình. Điều này giúp giảm thiểu rủi ro bảo lãnh ngân hàng cho các bên liên quan và thúc đẩy các hoạt động kinh tế. Techcombank cần khai thác tối đa lợi thế của nghiệp vụ này. Theo Luật các tổ chức tín dụng Việt Nam 2010, bảo lãnh ngân hàng là một hình thức cấp tín dụng. Chính vì vậy, nó đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển nghiệp vụ ngân hàng. Bảo lãnh ngân hàng không chỉ là công cụ đảm bảo mà còn là công cụ tài trợ, đôn đốc thực hiện nghĩa vụ.

1.1. Các Bên Tham Gia Nghiệp Vụ Bảo Lãnh Techcombank

Trong nghiệp vụ bảo lãnh, có ba bên chính: Bên bảo lãnh (ngân hàng), bên được bảo lãnh (khách hàng), và bên nhận bảo lãnh (người thụ hưởng). Mối quan hệ giữa các bên được thể hiện qua hợp đồng gốc, đơn yêu cầu phát hành bảo lãnh, và cam kết bảo lãnh. Techcombank cần quản lý chặt chẽ mối quan hệ này. Bên bảo lãnh có trách nhiệm thanh toán cho bên thụ hưởng khi bên được bảo lãnh vi phạm các nghĩa vụ đã cam kết. Bên được bảo lãnh phải hoàn trả cho bên bảo lãnh số tiền đã thanh toán. Bên thụ hưởng có quyền yêu cầu Techcombank thanh toán khi bên được bảo lãnh vi phạm.

1.2. Chức Năng và Vai Trò Của Bảo Lãnh Ngân Hàng

Bảo lãnh ngân hàng có ba chức năng chính: công cụ bảo đảm, công cụ tài trợ và công cụ đôn đốc thực hiện nghĩa vụ. Nó đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy thương mại, tăng cường nguồn vốn cho doanh nghiệp và giảm thiểu rủi ro. Bảo lãnh giúp các doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn nước ngoài và tăng cường mối quan hệ kinh tế quốc tế. Ngân hàng cũng có được nguồn thu nhập từ phí bảo lãnh, đồng thời nâng cao uy tín của mình. Vì vậy, Techcombank cần chú trọng vào hiệu quả nghiệp vụ bảo lãnh để tối ưu hóa lợi nhuận.

II. Thách Thức Vấn Đề Phát Triển Bảo Lãnh Ngân Hàng Hiện Nay

Mặc dù có nhiều lợi ích, nghiệp vụ bảo lãnh ngân hàng cũng đối mặt với nhiều thách thức. Sự cạnh tranh gay gắt giữa các ngân hàng thương mại đòi hỏi Techcombank phải tìm ra các giải pháp sáng tạo để phát triển nghiệp vụ này. Đồng thời, việc quản lý rủi ro trong bảo lãnh cũng là một vấn đề quan trọng. Các yếu tố kinh tế vĩ mô và quy định pháp luật cũng ảnh hưởng đến sự tăng trưởng bảo lãnh. Techcombank cần đánh giá kỹ lưỡng các yếu tố này để đưa ra các quyết định phù hợp. Theo nghiên cứu, sự phát triển của bảo lãnh ngân hàng phụ thuộc vào nhiều yếu tố cả bên trong và bên ngoài ngân hàng.

2.1. Rủi Ro Tiềm Ẩn Trong Nghiệp Vụ Bảo Lãnh Ngân Hàng

Nghiệp vụ bảo lãnh tiềm ẩn nhiều loại rủi ro, bao gồm rủi ro tín dụng, rủi ro hoạt động, rủi ro pháp lý và rủi ro thị trường. Rủi ro tín dụng xảy ra khi khách hàng không có khả năng hoàn trả tiền cho ngân hàng. Rủi ro hoạt động phát sinh từ quy trình nghiệp vụ không hiệu quả. Rủi ro pháp lý liên quan đến các vấn đề pháp luật. Rủi ro thị trường ảnh hưởng bởi biến động kinh tế. Techcombank cần xây dựng hệ thống quản lý rủi ro bảo lãnh toàn diện.

2.2. Các Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Phát Triển Bảo Lãnh Ngân Hàng

Nhiều nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển bảo lãnh ngân hàng, bao gồm môi trường kinh tế, chính sách pháp luật, năng lực cạnh tranh của ngân hàng và nhu cầu thị trường. Môi trường kinh tế ổn định tạo điều kiện cho sự tăng trưởng của bảo lãnh. Chính sách pháp luật minh bạch và hiệu quả thúc đẩy hoạt động bảo lãnh. Năng lực cạnh tranh của ngân hàng giúp thu hút khách hàng. Nhu cầu thị trường phản ánh tiềm năng phát triển của bảo lãnh. Techcombank cần phân tích và đánh giá các nhân tố này để đưa ra chiến lược phù hợp.

III. Giải Pháp then chốt Phát Triển Nghiệp Vụ Bảo Lãnh Tại TCB

Để phát triển nghiệp vụ bảo lãnh tại Techcombank, cần có các giải pháp đồng bộ và toàn diện. Xây dựng chiến lược phát triển phù hợp với từng giai đoạn, tăng cường công tác marketing, đa dạng hóa danh mục sản phẩm, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và cải thiện quy trình thẩm định khách hàng là những yếu tố quan trọng. Đồng thời, cần học hỏi kinh nghiệm từ các ngân hàng quốc tế và các ngân hàng nội địa khác. Techcombank cần đầu tư vào công nghệ và nâng cao hiệu quả nghiệp vụ bảo lãnh. Các giải pháp phải tập trung vào tăng trưởng bảo lãnh bền vững.

3.1. Xây Dựng Chiến Lược Phát Triển Nghiệp Vụ Bảo Lãnh Phù Hợp

Chiến lược phát triển nghiệp vụ bảo lãnh cần phù hợp với mục tiêu kinh doanh của Techcombank và điều kiện thị trường. Chiến lược cần xác định rõ mục tiêu, phạm vi, nguồn lực và các biện pháp thực hiện. Cần phân tích SWOT để xác định điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức. Chiến lược cần linh hoạt để thích ứng với sự thay đổi của thị trường. Techcombank cần xây dựng các chỉ số KPI để theo dõi và đánh giá hiệu quả của chiến lược. Cần có kế hoạch triển khai chi tiết và phân công trách nhiệm rõ ràng.

3.2. Đa Dạng Hóa Danh Mục Sản Phẩm Bảo Lãnh Techcombank

Techcombank cần đa dạng hóa danh mục sản phẩm bảo lãnh để đáp ứng nhu cầu khác nhau của khách hàng. Các sản phẩm bảo lãnh có thể bao gồm bảo lãnh dự thầu, bảo lãnh thực hiện hợp đồng, bảo lãnh thanh toán, bảo lãnh hoàn trả tiền ứng trước. Cần nghiên cứu thị trường để xác định các sản phẩm mới có tiềm năng. Cần thiết kế các sản phẩm phù hợp với từng phân khúc khách hàng. Cần đơn giản hóa quy trình cấp bảo lãnh để thu hút khách hàng. Các sản phẩm phải cạnh tranh về giá và điều kiện.

IV. Nâng Cao Hiệu Quả Quản Lý Rủi Ro Bảo Lãnh Techcombank

Một trong những yếu tố then chốt để phát triển nghiệp vụ bảo lãnh là nâng cao hiệu quả quản lý rủi ro. Techcombank cần xây dựng hệ thống quản lý rủi ro toàn diện, bao gồm nhận diện, đánh giá, kiểm soát và giảm thiểu rủi ro. Cần tăng cường công tác thẩm định khách hàng, kiểm tra, giám sát sau khi phát hành bảo lãnh. Cần xây dựng các quy trình xử lý rủi ro hiệu quả. Quản lý rủi ro tốt giúp bảo vệ vốn và uy tín của ngân hàng. Techcombank cần tuân thủ các quy định về quản lý rủi ro của Ngân hàng Nhà nước.

4.1. Nâng Cao Chất Lượng Thẩm Định Khách Hàng

Thẩm định khách hàng là khâu quan trọng trong quy trình bảo lãnh. Techcombank cần nâng cao chất lượng thẩm định khách hàng bằng cách thu thập thông tin đầy đủ, chính xác và kịp thời. Cần phân tích kỹ lưỡng tình hình tài chính, năng lực quản lý, uy tín và ngành nghề của khách hàng. Cần sử dụng các công cụ và phương pháp thẩm định hiện đại. Cần đào tạo nâng cao trình độ cho cán bộ thẩm định. Kết quả thẩm định phải là cơ sở quan trọng để ra quyết định cấp bảo lãnh.

4.2. Tăng Cường Kiểm Tra Giám Sát Sau Khi Phát Hành Bảo Lãnh

Kiểm tra, giám sát sau khi phát hành bảo lãnh giúp phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường và ngăn chặn rủi ro xảy ra. Techcombank cần xây dựng quy trình kiểm tra, giám sát định kỳ và đột xuất. Cần theo dõi chặt chẽ tình hình thực hiện hợp đồng của khách hàng. Cần thu thập thông tin phản hồi từ bên nhận bảo lãnh. Cần có biện pháp xử lý kịp thời khi phát hiện vi phạm. Kết quả kiểm tra, giám sát phải được báo cáo đầy đủ và kịp thời cho cấp quản lý.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Quy Trình Bảo Lãnh Techcombank Tối Ưu

Việc áp dụng các giải pháp trên vào thực tiễn đòi hỏi Techcombank phải tối ưu hóa quy trình bảo lãnh. Cần rà soát và cải tiến các bước trong quy trình, từ tiếp nhận hồ sơ, thẩm định, phê duyệt, phát hành bảo lãnh đến kiểm tra, giám sát và xử lý rủi ro. Cần ứng dụng công nghệ thông tin để tự động hóa các công đoạn. Cần rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ. Quy trình phải rõ ràng, minh bạch và dễ thực hiện. Techcombank cần đào tạo nhân viên để nắm vững quy trình bảo lãnh mới.

5.1. Tối Ưu Hóa Quy Trình Bảo Lãnh Trực Tiếp

Quy trình bảo lãnh trực tiếp là quy trình mà Techcombank trực tiếp phát hành bảo lãnh cho khách hàng. Cần tối ưu hóa quy trình này bằng cách đơn giản hóa các thủ tục, giảm thiểu thời gian xử lý và tăng cường tính minh bạch. Cần xây dựng các biểu mẫu chuẩn và hướng dẫn chi tiết. Cần phân công trách nhiệm rõ ràng cho từng bộ phận. Cần có hệ thống theo dõi và đánh giá hiệu quả của quy trình.

5.2. Áp Dụng Công Nghệ Vào Quy Trình Bảo Lãnh

Ứng dụng công nghệ thông tin giúp nâng cao hiệu quả và giảm thiểu rủi ro trong quy trình bảo lãnh. Techcombank có thể sử dụng các phần mềm quản lý bảo lãnh, hệ thống chấm điểm tín dụng tự động, các công cụ phân tích dữ liệu và các kênh giao tiếp trực tuyến. Cần đảm bảo an toàn và bảo mật thông tin. Cần đào tạo nhân viên để sử dụng thành thạo các công nghệ mới. Cần đầu tư vào hạ tầng công nghệ hiện đại.

VI. Kết Luận Tương Lai Nghiệp Vụ Bảo Lãnh Techcombank

Nghiệp vụ bảo lãnh có vai trò quan trọng trong hoạt động của Techcombank. Để phát triển nghiệp vụ này bền vững, cần có sự phối hợp đồng bộ giữa các bộ phận, sự ủng hộ từ cấp quản lý và sự nỗ lực của toàn thể nhân viên. Cần tiếp tục nghiên cứu và áp dụng các giải pháp mới để nâng cao hiệu quả và giảm thiểu rủi ro. Tương lai của nghiệp vụ bảo lãnh tại Techcombank phụ thuộc vào khả năng thích ứng và đổi mới của ngân hàng. Techcombank cần xây dựng thương hiệu mạnh và uy tín trong lĩnh vực bảo lãnh.

6.1. Lợi Ích Bảo Lãnh Ngân Hàng Cho Doanh Nghiệp Techcombank

Bảo lãnh ngân hàng mang lại nhiều lợi ích cho doanh nghiệp và Techcombank. Doanh nghiệp có thể tiếp cận nguồn vốn dễ dàng hơn, giảm thiểu rủi ro trong giao dịch và tăng cường uy tín trên thị trường. Techcombank có thể tăng doanh thu từ phí bảo lãnh, mở rộng quan hệ khách hàng và nâng cao vị thế cạnh tranh. Cần truyền thông rộng rãi về các lợi ích này để thu hút khách hàng.

6.2. Đề Xuất Phát Triển Thị Trường Bảo Lãnh Ngân Hàng Việt Nam

Để thị trường bảo lãnh ngân hàng Việt Nam phát triển bền vững, cần có sự hỗ trợ từ Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước. Cần hoàn thiện khung pháp lý, tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh và nâng cao nhận thức của doanh nghiệp về bảo lãnh ngân hàng. Cần khuyến khích các ngân hàng đầu tư vào công nghệ và phát triển các sản phẩm bảo lãnh mới. Cần tăng cường hợp tác quốc tế để học hỏi kinh nghiệm và thu hút đầu tư. Techcombank có thể đóng vai trò tiên phong trong quá trình này.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I: NHỮNG VẪN ĐỀ CƠ BẢN VỀ PHÁT TRIỂN NGHIỆP VỤ BẢO LÃNH CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1. Những vấn đề cơ bản về bảo lãnh ngân hàng 1. Khái niệm bảo lãnh ngân hàng và các bên tham gia 1. Khái niệm Dưới góc độ kinh tế học, bảo lãnh ngân hàng thường được quan niệm như nghiệp vụ cấp tín dụng, bởi lẽ thông qua nghiệp vụ bảo lãnh, tổ chức tín dụng có thể giúp khách hàng thỏa mãn nhu cầu về vốn trong kinh doanh hoặc tiêu dùng.

Dưới góc độ pháp lý, khái niệm bảo lãnh ngân hàng được quy định thông qua các văn bản pháp luật như: Theo Điều 361, Luật Dân sự Việt Nam 2005: “Bảo lãnh là việc người thứ ba (sau đây gọi là bên bảo lãnh) cam kết với bên có quyền (sau đây gọi là bên nhận bảo lãnh) sẽ thực hiện nghĩa vụ thay cho bên có nghĩa vụ (sau đây được gọi là bên được bảo lãnh), nếu khi đến thời hạn mà bên được bảo lãnh không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ. Các bên cũng có thể thỏa thuận về việc bên bảo lãnh phải thực hiện nghĩa vụ khi bên được bảo lãnh không có khả năng thực hiện nghĩa vụ của mình”. Theo Luật các tổ chức tín dụng Việt Nam 2010 quy định: “Bảo lãnh ngân hàng là hình thức cấp tín dụng, theo đó tổ chức tín dụng cam kết với bên nhận bảo lãnh về việc tổ chức tín dụng sẽ thực hiện nghĩa vụ tài chính thay cho khách hàng khi khách hàng không thực hiệnhoặc thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ đã cam kết; khách hàng phải nhận nợ và hoàn trả cho tổ chức tín dụng theo thỏa thuận”. Theo thông tư số 07/2015/TT-NHNN ngày 25/6/2015 quy định về bảo lãnh ngân hàng: “Bảo lãnh ngân hàng là hình thức cấp tín dụng, theo đó bên bảo lãnh cam kết với bên nhận bảo lãnh về việc sẽ thực hiện nghĩa vụ tài chính thay cho bên được bảo lãnh khi bên được bảo lãnh không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ đã cam kết với bên nhận bảo lãnh; bên được bảo lãnh phải nhận nợ và hoàn trả cho bên bảo lãnh”.

Mặc dù có nhiều định nghĩa khác nhau, song về bản chất, bảo lãnh ngân hàng được hiểu là một loại hình tín dụng của ngân hàng, sử dụng uy tín và tài chính của ngân hàng để bảo đảm cho một hoạt động nào đó của khách hàng trong trường hợp 3 khách hàng chưa nhận được sự tin tưởng từ phía đối tác. Việc bảo lãnh của ngân hàng cho phép đối tác của khách hàng có được một chứng từ đảm bảo thanh toán và khách hàng được ngân hàng bảo lãnh phải trả phí cho ngân hàng theo những cam kết đã được các bên thỏa thuận từ trước. Các bên tham gia trong bảo lãnh ngân hàng: Trong nghiệp vụ bảo lãnh ngân hàng có ít nhất ba chủ thể tham gia sau: Bên bảo lãnh – The Guarantor: Là bên phát hành thư bảo lãnh (ngân hàng) theo yêu cầu của khách hàng. Bên bảo lãnh thường là NHTM có uy tín, có khả năng tài chính, có chức năng phát hành cam kết bảo lãnh và được bên thụ hưởng chấp nhận.

Có thể có một hoặc nhiều NHTM tham gia phục vụ bên được bảo lãnh. Ngân hàng bảo lãnh có khi chỉ là ngân hàng phục vụ bên được bảo lãnh (trong trường hợp phát hành bảo lãnh trực tiếp), cũng có khi là hai ngân hàng, trong đó một ngân hàng phục vụ bên được bảo lãnh, một ngân hàng phục vụ bên thụ hưởng (trong trường hợp phát hành bảo lãnh gián tiếp). Bên được bảo lãnh – The Principal: Là bên đề nghị ngân hàng phát hành thư bảo lãnh, là khách hàng của ngân hàng. Bên được bảo lãnh là tổ chức (bao gồm cả tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, tổ chức tín dụng ở nước ngoài), cá nhân có đủ điều kiện để được ngân hàng bảo lãnh.

Bên nhận bảo lãnh (hay còn được gọi là Bên thụ hưởng) – The Beneficiary: Là bên được ngân hàng bồi thường khi bên được bảo lãnh vi phạm hợp đồng. Đây là bên sẽ được đảm bảo quyền lợi khi những vi phạm hợp đồng xảy ra. Bên nhận bảo lãnh là tổ chức (bao gồm cả tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, tổ chức tín dụng ở nước ngoài), cá nhân có quyền thụ hưởng bảo lãnh do bên bảo lãnh, bên xác nhận bảo lãnh phát hành. Ngoài ra còn có các bên liên quan khác như: Bên xác nhận bảo lãnh, Bên bảo lãnh đối ứng,.

Mối quan hệ giữa các bên chính trong bảo lãnh ngân hàng được thể hiện qua sơ đồ sau: 4 Sơ đồ 1. Mối quan hệ giữa các bên trong bảo lãnh Bên bảo lãnh (Guarantor) (2) (3) Bên được bảo lãnh (1) Bên thụ hưởng (Principal) (Guarantor) Trong đó: (1): Quan hệ giữa bên được bảo lãnh và bên thụ hưởng bảo lãnh: là mối quan hệ gốc, là cơ sở phát sinh yêu cầu bảo lãnh. Mối quan hệ này được thể hiện bằng một hợp đồng gốc: hợp đồng mua bán, hợp đồng thi công, hồ sơ mời thầu, đơn dự thầu,… Trong mối quan hệ này, bên được bảo lãnh có nghĩa vụ bắt buộc phải thực hiện cam kết với bên thụ hưởng bảo lãnh. (2): Quan hệ giữa bên bảo lãnh và bên được bảo lãnh: Bên được bảo lãnh yêu cầu ngân hàng phát hành thư bảo lãnh cho người thụ hưởng bảo lãnh.

Mối quan hệ này được được thể hiện thông qua Đơn yêu cầu phát hành thư bảo lãnh (Thỏa thuận cấp bảo lãnh). Đây là văn bản thỏa thuận giữa bên bảo lãnh với khách hàng và các bên liên quan khác (nếu có) về việc phát hành bảo lãnh cho khách hàng. Trong trường hợp bên được bảo lãnh vi phạm các điều khoản được bảo lãnh và bên thụ hưởng đòi bên bảo lãnh thì bên được bảo lãnh có nghĩa vụ hoàn trả cho bên bảo lãnh số tiền mà bên bảo lãnh phải thanh toán cho bên thụ hưởng theo cam kết bảo lãnh. (3): Quan hệ giữa bên bảo lãnh và bên thụ hưởng bảo lãnh: Bên bảo lãnh có trách nhiệm thanh toán cho bên thụ hưởng khi bên được bảo lãnh vi phạm các nghĩa vụ đã cam kết với bên thụ hưởng.

Mối quan hệ này được thể hiện thông qua Cam kết bảo lãnh. Cam kết bảo lãnh là văn bản do bên bảo lãnh phát hành theo một trong các hình thức: Thư bảo lãnh hoặc Hợp đồng bảo lãnh. Chức năng và vai trò của bảo lãnh ngân hàng Bảo lãnh không chỉ hỗ trợ cho các hợp đồng thương mại mà cả các giao dịch phi thương mại, tài chính cũng như phi tài chính, không chỉ là một hoạt động tạo nên sự phát triển của ngân hàng mà còn có vai trò quan trọng đối với các doanh nghiệp nói 5 riêng và nền kinh tế nói chung. Chức năng của bảo lãnh ngân hàng: a.

Chức năng là công cụ bảo đảm Đây là chức năng quan trọng nhất của bảo lãnh ngân hàng. Chức năng này được thể hiện trước hết là việc bảo đảm sự công bằng về quyền lợi và nghĩa vụ giữa bên được bảo lãnh và bên nhận bảo lãnh trong việc thực hiện các cam kết. Ngoài ra, bằng việc cam kết chi trả khi bên được bảo lãnh vi phạm nghĩa vụ, ngân hàng bảo lãnh tạo ra sự bảo đảm cho bên nhận bảo lãnh. Bởi lẽ các ngân hàng phát hành bảo lãnh thường là các trung gian tài chính có khả năng tài chính đảm bảo, có uy tín trong kinh doanh tiền tệ.

Với sự cam kết của ngân hàng đã tạo nên sự tin tưởng của bên nhận bảo lãnh, tạo điều kiện cho hợp đồng được ký kết thuận lợi, nhanh chóng. Chức năng là công cụ tài trợ Bảo lãnh ngân hàng còn là công cụ tài trợ về mặt tài chính cho bên được bảo lãnh. Trong nhiều trường hợp, thông qua bảo lãnh ngân hàng, bên được bảo lãnh không phải xuất quỹ, được thu hồi vốn nhanh chóng, được vay nợ hoặc được kéo dài thời gian thanh toán tiền hàng hóa, dịch vụ, tiền nộp thuế,… Vì vậy không trực tiếp cấp vốn, nhưng với việc phát hành bảo lãnh, ngân hàng bảo lãnh đã đem lại những thuận lợi về mặt ngân quỹ như khi được vay vốn. Với ý nghĩa này, bảo lãnh ngân hàng được coi là một trong những dịch vụ ngân hàng có ý nghĩa quan trọng, đáp ứng kịp thời các yêu cầu phát triển và mở rộng sản xuất kinh doanh, làm giảm bớt căng thẳng về nguồn vốn trong hoạt động của các doanh nghiệp.

Chức năng là công cụ đôn đốc việc thực hiện nghĩa vụ Chức năng này được thể hiện thông qua việc tạo áp lực đối với bên được bảo lãnh trong việc nỗ lực thực hiện các cam kết. Với việc phát hành bảo lãnh của ngân hàng bảo lãnh, bên nhận bảo lãnh có được sự yên tâm, còn bên được bảo lãnh luôn bị hối thúc bởi trách nhiệm trong việc thực hiện nghĩa vụ, bởi nếu vi phạm thì bên được bảo lãnh không chỉ mất quyền lợi từ các cam kết, mà còn phải chịu nghĩa vụ tài chính phát sinh từ bảo lãnh được phát hành theo yêu cầu của họ. Trong suốt thời hạn bảo lãnh, bên nhận bảo lãnh luôn có quyền yêu cầu ngân hàng thanh toán bảo lãnh khi bên được bảo lãnh vi phạm các cam kết với mọi mức độ vi phạm và thiệt hại. Vì thế, bên được bảo lãnh luôn đứng trước áp lực của việc phải bổi hoàn bảo lãnh, từ đó đốc thúc 6 họ thực hiện đúng các cam kết đã đưa ra.

Ba chức năng trên của bảo lãnh có mối quan hệ chặt chẽ với nhau, vì bảo lãnh có chức năng đôn đốc bên được bảo lãnh thực hiện đúng nghĩa vụ của mình, làm tăng thêm sự đảm bảo cho bên nhận bảo lãnh. Vai trò của bảo lãnh ngân hàng a. Đối với nền kinh tế: Bảo lãnh ngân hàng đóng vai trò là chất xúc tác thương mại, giúp cho việc thực hiện hợp đồng, vay vốn mở rộng hoạt động sản xuất kinh doanh, giao dịch hàng hóa nội địa và ngoại thương,… được tiến hành thuận lợi và nhanh chóng hơn. Hơn nữa, bảo lãnh ngân hàng còn đóng vai trò trong việc tăng thêm nguồn vốn cho các doanh nghiệp, thu hút vốn đầu tư cho nền kinh tế.

Do nhu cầu về vốn luôn là nhu cầu cấp thiết, nhất là trong xu thế toàn cầu hóa, hội nhập quốc tế, việc vay vốn nước ngoài trở nên phổ biến và đóng vai trò rất quan trọng. Tuy nhiên, các doanh nghiệp Việt Nam còn gặp nhiều khó khăn trong việc tiếp cận với nguồn vốn nước ngoài, chưa tạo dựng được lòng tin với các bạn hàng trên thị trường quốc tế.