LỜI MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Thẻ tín dụng là một sản phẩm tài chính cá nhân đa chức năng dựa trên việc ứng dụng công nghệ tin học hiện đại, đem lại nhiều tiện ích cho khách hàng. Dịch vụ thẻ tín dụng góp phần tích cực cải thiện văn minh thanh toán, tăng tính cạnh tranh của ngân hàng. Phát triển thẻ tín dụng nhƣ một mũi nhọn chiến lƣợc trong công cuộc hiện đại hóa, đa dạng hóa các loại hình dịch vụ ngân hàng.
Thị trƣờng thẻ tín dụng tại Việt Nam còn khá non trẻ song hiện nay nó ngày càng đóng một vai trò quan trọng trong thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt. Các ngân hàng cũng dần nhận ra tiềm năng phát triển của lĩnh vực thẻ tín dụng và đã bắt đầu chú trọng phát triển dịch vụ này. Ngày nay, phát hành và thanh toán thẻ tín dụng là nghiệp vụ kinh doanh không thể thiếu của một ngân hàng hiện đại, nhằm thu hút khách hàng cũng nhƣ cạnh tranh với các ngân hàng khác. Trong thời gian vừa qua, ngành ngân hàng tại Việt Nam đã có những bƣớc phát triển mạnh mẽ, số lƣợng ngân hàng tăng lên nhanh chóng, mạng lƣới chi nhánh, phòng giao dịch mở rộng trên khắp cả nƣớc, quy mô của các ngân hàng không ngừng tăng lên, các ngân hàng tăng cƣờng đầu tƣ mạnh vào lĩnh vực công nghệ.
Chất lƣợng đội ngũ nhân viên ngày càng tăng. Cùng với sự phát triển nhanh chóng đó, tính cạnh tranh giữa các ngân hàng trong cung ứng các sản phẩm, dịch vụ đến với khách hàng ngày một tăng. Ngoài ra, thực hiện cam kết khi gia nhập tổ chức thƣơng mại quốc tế (WTO), Việt Nam phải mở cửa lĩnh vực tài chính – ngân hàng, cho phép các ngân hàng 100% vốn nƣớc ngoài đƣợc thành lập tại Việt Nam. Với sự tham gia của các ngân hàng nƣớc ngoài, sự cạnh tranh giữa các ngân hàng càng trở nên gay gắt, quyết liệt hơn.
Các ngân hàng không thể chỉ dựa vào các sản phẩm, dịch vụ truyền thống nhƣ huy động, cho vay mà phải nghiên cứu, triển khai các sản phẩm, dịch vụ hiện đại để thu hút đƣợc khách hàng và cạnh tranh với các ngân hàng khác. Một xu thế trong thời gian qua là các ngân hàng thƣơng mại, đặc biệt là các ngân hàng cổ phần đã coi trọng phát triển dịch vụ trong lĩnh vực thẻ tín dụng. 2 Tại Việt Nam, mặc dù quy mô thị trƣờng thẻ thanh toán tƣơng đối nhỏ nhƣng đây là một trong những thị trƣờng năng động nhất thế giới. Quy mô dân số trẻ không ngừng mở rộng, cùng với đó là sự phát triển của công nghệ và xu hƣớng thƣơng mại điện tử ngày càng thịnh hành là những yếu tố cơ bản khiến thị trƣờng thẻ thanh toán ở Việt Nam, gồm cả thẻ tín dụng và thẻ ghi nợ phát triển nhanh chóng trong vài năm trở lại đây.
Hiện nay, thẻ ghi nợ đang chiếm phần lớn thị trƣờng thẻ thanh toán tại Việt Nam, trong khi thẻ tín dụng là loại thẻ tƣơng đối mới mẻ. Nhƣ vậy có thể thấy thị trƣờng thẻ tín dụng tại Việt Nam vẫn chƣa đƣợc khai thác nhiều và đây là cơ hội lớn cho các ngân hàng phát hành thẻ, các nhà cung cấp cũng nhƣ các nhà sản xuất tại Việt Nam nhận thấy những tiềm năng to lớn cũng nhƣ lợi ích mang lại từ phát triển dịch vụ thẻ tín dụng, nhiều ngân hàng thƣơng mại tại Việt Nam đã bắt đầu chú trọng phát triển dịch vụ này và đã khá thành công trên thị trƣờng nhƣ Ngân hàng TMCP Ngoại thƣơng, Ngân hàng TMCP Sài Gòn thƣơng tín, Ngân hàng HSBC, Citibank,… Không nằm ngoài xu thế đó, Ngân hàng TNHH MTV Shinhan Việt Nam cũng đã chính thức triển khai sản phẩm thẻ tín dụng và đƣa ra nhiều chính sách nhằm hỗ trợ cho sự phát triển của thanh toán thẻ tín dụng, tăng khả năng cạnh tranh với các ngân hàng khác cũng nhƣ thu hút khách hàng sử dụng dịch vụ. Và Trung tâm Thẻ đã đƣợc ra đời để tập trung chuyên môn hóa vào phát triển dịch vụ thẻ tín dụng của Ngân hàng TNHH MTV Shinhan Việt Nam. Trong những năm qua, Trung tâm Thẻ đã đạt đƣợc những kết quả và thành tựu hết sức khả quan.
Tuy nhiên, không thể không kể đến một số hạn chế còn tồn tại trong việc phát triển dịch vụ thẻ tín dụng tại ngân hàng nhƣ: Hạn chế về hiệu quả đầu tƣ vốn, hạn chế về công nghệ ứng dụng, chƣa có chính sách Marketing hiệu quả và chất lƣợng nguồn nhân lực còn chƣa cao. Để có cái nhìn tổng quan về thực trạng phát triển dịch vụ thẻ tín dụng tại Trung tâm Thẻ Ngân hàng TNHH MTV Shinhan Việt Nam từ đó đƣa ra những giải pháp phát triển hợp lý cho dịch vụ này, tôi đã chọn đề tài “Giải pháp phát triển dịch vụ thẻ tín dụng tại Trung tâm Thẻ Ngân hàng TNHH MTV Shinhan Việt Nam” để nghiên cứu và hoàn thành luận văn tốt nghiệp. Mục đích nghiên cứu Trên cơ sở phân tích, đánh giá thực trạng phát triển dịch vụ thẻ tín dụng tại Trung tâm Thẻ Ngân hàng TNHH MTV Shinhan Việt Nam, luận văn đạt đƣợc những kết quả nhƣ sau : Một là, nghiên cứu tổng kết, khái quát về sản phẩm, dịch vụ thẻ tín dụng tại Việt Nam nói chung và tại Trung tâm Thẻ Ngân hàng TNHH MTV Shinhan Việt Nam nói riêng. Hai là, thực trạng phát triển dịch vụ thẻ tín dụng tại Trung tâm Thẻ Ngân hàng TNHH MTV Shinhan Việt Nam.
Ba là, đề xuất giải pháp và kiến nghị nhằm phát triển dịch vụ thẻ tín dụng tại Trung tâm Thẻ Ngân hàng TNHH MTV Shinhan Việt Nam. Câu hỏi nghiên cứu Luận văn tập trung tìm hiểu, phân tích vấn đề để trả lời các câu hỏi nghiên cứu sau: Vai trò của thẻ tín dụng là gì và những nhân tố nào ảnh hƣởng tới sự phát triển của dịch vụ thẻ tín dụng tại các ngân hàng thƣơng mại? Thực tế phát triển dịch vụ thẻ tín dụng tại Trung tâm Thẻ Ngân hàng TNHH MTV Shinhan Việt Nam đang đƣợc thực hiện nhƣ thế nào? Có những biện pháp gì để phát triển dịch vụ thẻ tín dụng tại Trung tâm Thẻ Ngân hàng TNHH MTV Shinhan Việt Nam? 4. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu Đối tƣợng nghiên cứu là thực trạng phát triển dịch vụ thẻ tín dụng tại Trung tâm Thẻ Ngân hàng TNHH MTV Shinhan Việt Nam trong những năm gần đây Phạm vi nghiên cứu là phát triển dịch vụ thẻ tín dụng tại Trung tâm Thẻ Ngân hàng TNHH MTV Shinhan Việt Nam giai đoạn 2014 – 2017. Phƣơng pháp nghiên cứu Luận văn sử dụng kết hợp các phƣơng pháp nghiên cứu nhƣ: Phƣơng pháp thu thập, phƣơng pháp thống kê, phƣơng pháp phân tích, phƣơng pháp so sánh và 4 đặc biệt là phƣơng pháp khảo sát để nhận định nhu cầu, nguyện vọng của khách hàng sử dụng dịch vụ thẻ tín dụng của Trung tâm Thẻ Ngân hàng TNHH MTV Shinhan Việt Nam trong giai đoạn hiện nay.
Qua đó đƣa ra một số kiến nghị, đề xuất đối với Ngân hàng TNHH MTV Shinhan Việt Nam cũng nhƣ các Cơ quan quản lý Nhà nƣớc để dịch vụ thẻ tín dụng phát triển hơn nữa trong thời gian tới. Kết cấu của đề tài Nội dung của luận văn đƣợc chia thành ba chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở luận về dịch vụ thẻ tín dụng ngân hàng. Chƣơng 2: Thực trạng dịch vụ thẻ tín dụng tại Trung tâm Thẻ Ngân hàng TNHH Một Thành Viên Shinhan Việt Nam. Chƣơng 3: Giải pháp phát triển dịch vụ thẻ tín dụng tại Trung tâm Thẻ Ngân hàng TNHH Một Thành Viên Shinhan Việt Nam.
5 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU Hiện nay, để thực hiện mục tiêu thanh toán không dùng tiền mặt mà NHNN Việt Nam đã đặt ra, đòi hỏi chúng ta phải phát triển đƣợc dịch vụ thẻ. Tại Việt Nam, thẻ ghi nợ đang chiếm phần lớn thị phần thị trƣờng thẻ thanh toán, trong khi đó thẻ tín dụng lại là loại thẻ tƣơng đối mới mẻ. Đã có một số đề tài khoa học cũng nhƣ các bài viết đề cập đến thành tựu đạt đƣợc, tồn tại và các giải pháp nhằm thúc đẩy sự phát triển của dịch vụ thẻ thanh toán nói chung và thẻ tín dụng nói riêng tại các NHTM ở Việt Nam. Có thể kể đến nhƣ: Bài viết “Sử dụng thẻ tín dụng như thế nào để luôn là người tiêu dùng thông minh” của tác giả Hồng Hải đăng trên Thời báo Ngân hàng Số ngày 26/12/2017 Thẻ tín dụng là một trong những sản phẩm đƣợc ngân hàng thiết kế nhằm mục đích thay thế việc thanh toán bằng tiền mặt trong các giao dịch thƣơng mại hằng ngày.
Khi khách hàng có nhu cầu sử dụng thẻ và đáp ứng các yêu cầu về mặt tài chính hoặc đƣợc bảo lãnh thì sẽ đƣợc cấp thẻ tín dụng với hạn mức chi tiêu nhất định. Thẻ tín dụng hoạt động theo nguyên tắc: Khi mua hàng tại các điểm bán hàng chấp nhận thẻ, chủ thẻ không cần trả tiền mặt ngay mà thay vào đó ngân hàng sẽ ứng trƣớc tiền cho ngƣời bán; sau một khoảng thời gian nhất định thì chủ thẻ có trách nhiệm thanh toán lại số tiền đó cho ngân hàng. Trên thị trƣờng hiện nay, khách hàng có rất nhiều lựa chọn để sở hữu một hoặc nhiều thẻ tín dụng do các ngân hàng hoạt động tại Việt Nam liên kết với các tổ chức thẻ hàng đầu trên thế giới phát hành, có thể kể đến các loại thẻ tín dụng nhƣ MasterCard, Visa, Union Pay, American Express, JCB. Để sử dụng hiệu quả thẻ tín dụng, ngƣời dùng cũng phải nắm rõ về hạn mức, lãi suất và phí khi sử dụng thẻ tín dụng để không phải trả thêm các loại phí cho việc sử dụng thẻ của mình.
Có nhiều loại phí phổ biến khi sử dụng, thanh toán bằng thẻ tín dụng nhƣ: Phí thƣờng niên – loại phí này bạn sẽ biết trƣớc và bạn sẽ nộp hàng năm khi dùng thẻ, phí rút tiền mặt, phí chậm thanh toán, phí vƣợt hạn mức tín dụng, phí chuyển đổi ngoại tệ và lãi suất… sẽ đƣợc áp dụng tùy theo giao dịch bạn thực hiện hoặc nếu bạn không thanh toán toàn bộ dƣ nợ cuối kỳ khi đến hạn thanh toán. 6 Luận văn thạc sĩ kinh tế “Giải pháp phát triển thẻ thanh toán tại NHTMCP Đông Nam Á” của Tác giả Nguyễn Thị Mai Phương – Năm 2015 – Học viện Ngân hàng Luận văn đã hệ thống hóa những nội dung cơ bản về hoạt động thanh toán thẻ và phát triển hoạt động thanh toán thẻ tại NHTM. Tác giả đánh giá thực trạng hoạt động thanh toán thẻ tại Ngân hàng Đông Nam Á, đồng thời đƣa ra những nhận xét về thành tựu và hạn chế của hoạt động này cùng nguyên nhân cụ thể.