ĐẶT VẤN ĐỀ Dịch vụ ngân hàng (NH) hiện đại đã hình thành khá lâu trên thế giới với nền tảng là sự hỗ trợ của công nghệ thông tin (CNTT) hiện đại. Ngày nay, trên toàn cầu, dịch vụ này đã trở thành nhu cầu quan trọng của các nền kinh tế và việc phát triển các dịch vụ NH hiện đại là tất yếu đối với các ngân hàng thương mại (NHTM). Việt Nam trở thành thành viên thứ 150 của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), chính thức hội nhập kinh tế quốc tế vào năm 2006. Hội nhập kinh tế quốc tế mở ra nhiều cơ hội phát triển và cũng đặt ra không ít thách thức đối với nền kinh tế Việt Nam nói chung và ngành NH Việt Nam nói riêng, khi phải cạnh tranh trực diện với những NH nước ngoài- những NH không chỉ mạnh về tiềm lực tài chính và còn có nhiều kinh nghiệm trong việc phát triển các dịch vụ NH hiện đại.
Hội nhập quốc tế cũng giúp Việt Nam đi tắt đón đầu về công nghệ và những tiện ích kèm theo. Trong những năm qua, với sự phát triển nhanh chóng của kinh tế, công nghệ, tri thức và thu nhập của dân cư được nâng cao dẫn đến nhu cầu sử dụng dịch vụ NH- mà đặc biệt là dịch vụ NH hiện đại- là không thể thiếu trong các giao dịch tài chính. Dịch vụ NH hiện đại đang trở thành lợi thế so sánh trong cạnh tranh giữa các NHTM Việt Nam. Phát triển dịch vụ NH hiện đại và đa dạng các hình thức sản phẩm là tất yếu đối với các NHTM Việt Nam nhằm tăng lợi nhuận, phân tán rủi ro kinh doanh, nâng cao tiềm lực cạnh tranh lẫn nhau trong hệ thống NH trong nước cũng như các NH nước ngoài đang hoạt động tại Việt Nam.
TÍNH CẤP THIẾT ĐỀ TÀI Với phương châm nâng cao chất lượng dịch vụ NH hiện đại nhằm thỏa mãn nhu cầu khách hàng (KH), đề tài đưa ra giải pháp có tính khả thi, góp phần phát triển dịch vụ NH hiện đại đa dạng, tiện ích, gia tăng tốc độ thanh toán, hạn chế sử dụng tiền mặt trong dân cư, đáp ứng nhu cầu cạnh tranh ngày càng gay gắt trên thị trường. xiv Nhận thức được tầm quan trọng này, tôi lựa chọn nghiên cứu đề tài: “Giải pháp phát triển dịch vụ ngân hàng hiện đại tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và phát triển Việt Nam chi nhánh Thống Nhất” (BIDV Thống Nhất) làm đề tài luận văn thạc sĩ của mình. Đề tài hướng đến đối tượng chủ yếu là các dịch vụ NH hiện đại, một lĩnh vực ứng dụng các thành tựu công nghệ, đang trên đà phát triển và được các NHTM đầu tư rất lớn trong thời gian gần đây. Đề tài cung cấp một bước tranh toàn cảnh về dịch vụ NH hiện đại của các NHTM trong những năm gần đây và đề xuất một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh dịch vụ NH hiện đại.
MỤC TIÊU CỦA ĐỀ TÀI 3. Mục tiêu tổng quát Nghiên cứu thực trạng và đề xuất giải pháp phát triển có hiệu quả dịch vụ NH hiện đại gắn liền với điều kiện thực tế của dịch vụ và nền tảng công nghệ hiện đại. Mục tiêu cụ thể - Phân tích thực trạng dịch vụ NH hiện đại tại BIDV Thống Nhất thông qua dữ liệu thu thập được. - Tìm hiểu những hạn chế và nguyên nhân dẫn đến hạn chế của các dịch vụ này.
- Đề xuất một số giải pháp, kiến nghị nhằm phát triển dịch vụ NH hiện đại thêm đa dạng và tiện lợi cho khách hàng. CÂU HỎI NGHIÊN CỨU 4. Câu hỏi tổng quát BIDV Thống Nhất cần thực hiện những chính sách và giải pháp nào để phát triển dịch vụ NH hiện đại? 4. Câu hỏi cụ thể - Loại hình dịch vụ NH hiện đại nào hoạt động tại chi nhánh trong giai đoạn 2016- 2018? - Thực trạng phát triển dịch vụ NH hiện đại tại chi nhánh trong giai đoạn 2016- 2018 như thế nào? xv - Chi nhánh cần phải thực hiện chính sách và giải pháp nào để nâng cao chất lượng dịch vụ NH hiện đại và phát triển theo kịp xu hướng của nền kinh tế? 5.
ĐỐI TƢỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU 5. Đối tƣợng nghiên cứu: Dịch vụ NH hiện đại tại BIDV Thống Nhất. Phạm vi nghiên cứu: - Về mặt thời gian: nghiên cứu phân tích dịch vụ NH hiện đại tại BIDV Thống Nhất trong giai đoạn 2016- 2018. - Về mặt không gian: tại BIDV Thống Nhất.
PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU Để đánh giá thực trạng phát triển của dịch vụ NH hiện đại, tôi dùng phương pháp định tính, sử dụng công cụ thống kê mô tả, thu thập nguồn dữ liệu thứ cấp. Phƣơng pháp tổng hợp Nghiên cứu lý luận về phát triển dịch vụ NH hiện đại của một số tác giả từ đó hình thành cơ sở lý thuyết cho luận văn. Phƣơng pháp thống kê, so sánh Số liệu trong luận văn được thu nhập qua các nguồn dữ liệu: nguồn nội bộ của BIDV; nguồn dữ liệu thu thập qua internet; thông tin tài chính, tạp chí tài chính;… Sau đó được tổng hợp, tính toán nhằm phục vụ cho quá trình phân tích, so sánh từng giai đoạn, nhằm đánh giá, minh họa làm rõ tình hình phát triển dịch vụ ngân hàng hiện đại của BIDV Thống Nhất. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU Nội dung nghiên cứu được chia thành ba chương: Chƣơng 1 nghiên cứu cơ sở lý thuyết về dịch vụ ngân hàng hiện đại - Xây dựng khung lý thuyết về hoạt động của dịch vụ NH hiện đại tại các NHTM, đặc điểm và hình thức của loại dịch vụ.
- Khái quát những vấn đề cơ bản về dịch vụ NH hiện đại. Từ cơ sở lý thuyết về dịch vụ NH hiện đại, về phát triển các dịch vụ NH hiện đại đến kinh xvi nghiệm phát triển các dịch vụ NH hiện đại của các nước trên thế giới, từ đó rút ra bài học kinh nghiệm cho các NHTM Việt Nam. Chƣơng 2 phân tích thực trạng dịch vụ ngân hàng hiện đại tại Ngân hàng TMCP Đầu tƣ và phát triển Việt Nam chi nhánh Thống Nhất - Giới thiệu về BIDV Thống Nhất, cơ cấu tổ chức, kết quả kinh doanh giai đoạn 2016- 2018. - Sử dụng phương pháp thống kê mô tả để tổng hợp và phân tích số liệu đã thu thập.
- Dựa trên nền tảng lý thuyết đã xây dựng, tiến hành phân tích thực trạng dịch vụ NH hiện đại tại chi nhánh thông qua các chỉ tiêu, đánh giá và phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển dịch vụ NH hiện đại. - Đưa ra các kết quả đã đạt được và những hạn chế trong hoạt động của dịch vụ NH hiện đại tại chi nhánh. Chƣơng 3 đề xuất giải pháp phát triển dịch vụ ngân hàng hiện đại tại chi nhánh trong thời gian tới - Đi từ nguyên nhân hạn chế trong hoạt động của dịch vụ NH hiện đại, đưa ra giải pháp phù hợp với thực trạng tại chi nhánh. - Đồng thời đề xuất kiến nghị với trụ sở chính BIDV, cũng như Ngân hàng Nhà nước (NHNN) xem xét.
ĐÓNG GÓP CỦA ĐỀ TÀI Đề tài nghiên cứu góp phần đánh giá thực trạng hoạt động dịch vụ NH hiện đại và đưa ra giải pháp nhằm nâng cao chất lượng cũng như phát triển dịch vụ tại chi nhánh. Đề tài làm cơ sở ứng dụng cho Ban lãnh đạo có những chính sách phù hợp nhằm phát triển dịch vụ NH hiện đại của chi nhánh trong thời gian tới, góp phần thu hút thêm nhiều khách hàng đến với chi nhánh. TỔNG QUAN VỀ LĨNH VỰC NGHIÊN CỨU Đề tài về dịch vụ NH hiện đại cho đến nay được một số ít tác giả lấy làm đề tài nghiên cứu phân tích. Nhìn chung, liên quan đến dịch vụ NH hiện đại ở Việt Nam thì hầu như tập trung vào những năm gần đây mới phát triển mạnh mẽ nên nghiên cứu của các tác giả trước đây còn nhiều hạn chế.
Đồng thời, các nghiên cứu về dịch vụ NH hiện đại phần nhiều là bài viết trên tạp chí kinh tế hay được đề cập ở các hội thảo, diễn đàn của các NH. Như vậy, đề tài nghiên cứu này qua xem xét nội dung thì tác giả nhận thấy: việc kết hợp lý thuyết và thực tiễn cần phải toàn diện. Mỗi NH có một chính sách khác nhau, đặc trưng khác nhau; giải pháp đưa ra cũng mang tính cụ thể chỉ dành cho khía cạnh đó. Ngoài ra, mỗi NH, chi nhánh đều có các hoạch định phương án kinh doanh cũng như các chính sách điều kiện kinh tế tại địa bàn hoạt động khác nhau.
Nhiều nghiên cứu chỉ dừng lại ở phạm vi một NH cụ thể mà chưa mở rộng ra phạm vị toàn hệ thống NH. Vì vậy, tác giả hy vọng nghiên cứu về dịch vụ NH hiện đại tuy còn khá mới mẻ nhưng rất thiết thực; hy vọng sẽ mang lại nội dung mới và có giá trị hiệu quả khi áp dụng vào thực tiễn. BỐ CỤC LUẬN VĂN Chƣơng 1 Những vấn đề cơ bản về dịch vụ ngân hàng hiện đại Chƣơng 2 Thực trạng phát triển dịch vụ ngân hàng hiện đại tại ngân hàng TMCP Đầu tư và phát triển Việt Nam chi nhánh Thống Nhất Chƣơng 3 Giải pháp phát triển dịch vụ ngân hàng hiện đại tại ngân hàng TMCP Đầu tư và phát triển Việt Nam chi nhánh Thống Nhất 1 CHƢƠNG 1 LÝ LUẬN TỔNG QUAN VỀ SỰ PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ NGÂN HÀNG HIỆN ĐẠI 1.1 TỔNG QUAN VỀ DỊCH VỤ NGÂN HÀNG HIỆN ĐẠI 1.1 Khái niệm dịch vụ ngân hàng hiện đại 1.1 Khái niệm dịch vụ ngân hàng Dịch vụ NH vẫn còn nhiều cách hiểu khác nhau và không có một định nghĩa nào giải thích cụ thể. Hiệp định chung về Thương mại Dịch vụ (GATS) của WTO liệt kê ngành dịch vụ thành 12 ngành lớn, mỗi ngành lớn lại được chia ra thành các phân ngành nhỏ (55 phân ngành) và mỗi phân ngành nhỏ lại được liệt kê thành các hoạt động dịch vụ cụ thể (155 phân ngành).
Theo đó, dịch vụ NH là một bộ phận của dịch vụ tài chính, nhưng không đưa ra khái niệm cụ thể. Dịch vụ tài chính là bất kỳ dịch vụ nào có tính chất tài chính được cung cấp bởi nhà cung cấp dịch vụ tài chính. Dịch vụ tài chính bao gồm dịch vụ bảo hiểm và dịch vụ liên quan tới bảo hiểm, dịch vụ NH và dịch vụ tài chính khác (trừ bảo hiểm).