CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN TRỊ NHÂN SỰ 1.1 Khái niệm nhân sự, quản trị nhân sự Khái niệm nhân sự: Nhân sự bao gồm tất cả các tiềm năng của con người trong một tổ chức hay xã hội, kể cả những thành viên trong ban lãnh đạo doanh nghiệp, tức là tất cả các thành viên trong doanh nghiệp sử dụng kiến thức, khả năng, hành vi ứng xử và giá trị đạo đức để thành lập, duy trì và phát triển doanh nghiệp. Khái niệm quản trị nhân sự: Quản trị nhân sự là những hoạt động nhằm tăng cường những đóng góp có hiệu quả của cá nhân vào mục tiêu của tổ chức trong khi đồng thời cố gắng đạt được những mục tiêu của cá nhân: Mục tiêu của tổ chức: - Chi phí lao động thấp trong giá thành. - Năng suất lao động tối đa của nhân viên. - Nguồn nhân lực ổn định và sẵn sàng.
- Sự trung thành của người lao động. - Sự hợp tác thân thiện của người lao động. - Người lao động phát huy và đóng góp những sáng kiến. Mục tiêu của cá nhân: - Thỏa mãn những nhu cầu tăng lên không ngừng của con người.
- Nhu cầu về việc làm và điều kiện việc làm: + Việc làm phù hợp với năng lực và sở trường của cá nhân. + Có cơ sở vật chất thích hợp cho công việc. + Việc tuyển dụng phải ổn định. - Quyền cá nhân và lương bổng: + Được cảm thấy mình quan trọng và cần thiết.
+ Muốn được đối xử một cách công bằng. 3 Luan van + Được đối xử theo cách tôn trọng phẩm giá của con người. + Mong muốn hệ thống lương bổng công bằng và được trả công theo sự đóng góp của mỗi người. - Cơ hội thăng tiến: + Được cấp trên nhận biết thành tích trong quá khứ.
+ Cơ hội được thăng chức để cải thiện mức sống và việc làm có tương lai. + Cơ hội được tham dự các khóa đào tạo phát triển.2 Vai trò, chức năng của quản trị nhân sự Vai trò của quản trị nhân sự Theo [3] thì yếu tố giúp ta nhận biết được một doanh nghiệp hoạt động tốt hay không hoạt động tốt, thành công hay không thành công chính là lực lượng nhân sự của nó - những con người cụ thể với lòng nhiệt tình và óc sáng kiến. Mọi thứ còn lại như: máy móc thiết bị, của cải vật chất, công nghệ kỹ thuật đều có thể mua được, học hỏi được, sao chép được, nhưng con người thì không thể. Vì vậy có thể khẳng định rằng quản trị nhân sự có vai trò thiết yếu đối với sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp.
Trong doanh nghiệp quản trị nhân sự thuộc chức năng chính của nhà quản trị, giúp nhà quản trị đạt được mục đích thông qua nỗ lực của người khác. Các nhà quản trị có vai trò đề ra các chính sách, đường lối, chủ trương có tính chất định hướng cho sự phát triển của doanh nghiệp do đó nhà quản trị phải là người biết nhìn xa trông rộng, có trình độ chuyên môn cao. Người thực hiện các đường lối chính sách mà nhà quản trị đề ra là các nhân viên thừa hành, kết quả công việc hoàn thành tốt hay không phụ thuộc rất nhiều vào năng lực của nhân viên, vì vậy cho nên có thể nói rằng: “mọi quản trị suy cho cùng cũng là quản trị con người”. Quản trị nhân sự góp phần vào việc giải quyết các mặt kinh tế xã hội của vấn đề lao động.
Đó là một vấn đề chung của xã hội, mọi hoạt động kinh tế nói 4 Luan van chung đều đi đến một mục đích sớm hay muộn là làm sao cho người lao động hưởng thành quả do họ làm ra. Quản trị nhân sự là một hoạt động của quản trị doanh nghiệp, là quá trình tổ chức nguồn lao động cho doanh nghiệp, là phân bổ sử dụng nguồn lao động một cách khoa học và có hiệu quả trên cơ sở phân tích công việc, bố trí lao động hợp lý, trên cơ sở xác định nhu cầu lao động để tiến hành tuyển dụng nhân sự, đào tạo và phát triển nhân sự, đánh giá nhân sự thông qua việc thực hiện. Chức năng cơ bản của quản trị nhân sự Chức năng thu hút nhân sự Chức năng này chú trọng đảm bảo đủ số lượng, chất lượng lao động trong công ty. Để có thể tuyển dụng đúng người cho đúng việc, trước hết công ty cần phải căn cứ vào kế hoạch sản xuất, kinh doanh và thực trạng sử dụng lao động trong công ty.
Từ đây biết được công việc nào còn thiếu, thừa lao động và sau đó chúng ta xây dựng các chính sách tuyển dụng cho phù hợp. Chức năng thu hút nhân sự bao gồm hoạch định nhân sự, phân tích công việc tuyển dụng lao động. Chức năng đào tạo và phát triển nhân sự Chú trọng nâng cao năng lực của nhân viên, đảm bảo cho nhân viên trong doanh nghiệp có kĩ năng, trình độ chuyên môn nghiệp vụ cần thiết để hoàn thành tốt công việc được giao và tạo điều kiện cho nhân viên được phát triển tối đa năng lực cá nhân. Chức năng duy trì nguồn nhân sự trong doanh nghiệp Chú trọng đến việc duy trì và sử dụng có hiệu quả nguồn nhân sự trong công ty.
Chức năng này bao gồm khuyến khích nhân viên duy trì và phát triển các mối quan hệ lao động tốt đẹp trong công ty.3 Nội dung quản trị nhân sự Quản trị nhân sự gắn liền với việc tổ chức, bất kỳ doanh nghiệp nào hình thành và hoạt động thì đều phải có bộ phận tổ chức và bao gồm những nội dung cơ bản như sơ đồ dưới đây: Phân tích công việc: Xác định nội dung đặc điểm của từng công việc, đánh giá tầm quan trọng và đưa ra các yêu cầu cần thiết đối với người thực hiện. Tuyển dụng nhân sự: chiêu mộ và chọn ra những người có khả năng thực hiện công việc. Đào tạo và phát triển nhân sự: giúp người lao động xác định được mục tiêu của bản thân, tạo môi trường làm việc thuận lợi để người lao động hoàn thành tốt công việc được giao. Sắp xếp và sử dụng lao động: Đảm bảo sự phù hợp, sự tương xứng của công việc người thực hiện công việc.
Đảm bảo mọi công việc đều được thực hiện tốt. Đánh giá và đãi ngộ nhân sự: nhằm kích thích người lao động nâng cao hiệu quả kinh doanh, thực hiện mục tiêu của doanh nghiệp.1: Nội dung của quản trị nhân sự (Nguồn: tác giả tự tổng hợp thông tin và xây dựng sơ đồ) 6 Luan van 1.1 Hoạch định nhân sự Khái niệm về hoạch định nhân sự Hoạch định nhân sự là quá trình xem xét một cách có hệ thống các nhu cầu về nhân sự để vạch ra kế hoạch làm thế nào để đảm bảo mục tiêu “đúng người, đúng việc, đúng lúc”. Nhiều người cho rằng hoạch định nhân sự chỉ đưa ra những con số một cách cứng nhắc và áp đặt trong khi nhân sự ngày càng biến động. Nhưng trên thực tế các kế hoạch nguồn nhân sự dài hạn thường được cụ thể hóa bằng các kế hoạch ngắn hạn.
Các kế hoạch này có thể được điều chỉnh một cách linh hoạt theo tình hình hoạt động thực tế của doanh nghiệp. Mục đích của hoạch định nhân sự - Tối đa hóa việc sử dụng nguồn nhân sự và đảm bảo sự phát triển liên tục của nó. - Bảo đảm đủ và đúng nguồn nhân sự, đúng thời gian để thực hiện các mục tiêu của tổ chức. - Tăng năng suất của tổ chức.
- Dự báo các nhu cầu của tổ chức trong tương lai về nhân sự và cung cấp nhân sự để đảm bảo rằng tổ chức sẽ có đủ cán bộ cần thiết vào các thời điểm cần thiết để tạo thuận lợi cho đạt mục tiêu của tổ chức. Rõ ràng, hoạch định nguồn nhân sự giúp cho tổ chức xác định rõ khoảng cách giữa hiện tại và định hướng tương lai về nhu cầu nhân sự của tổ chức. Đồng thời, hoạch định nguồn nhân sự giúp cho tổ chức thấy rõ hơn những hạn chế và cơ hội của nguồn tài sản nhân sự mà tổ chức hiện có. Điều này có ý nghĩa quan trọng trong hoạch định các chiến lược kinh doanh.
Nói khác đi, hoạch định nguồn nhân sự không thể thực hiện một cách tách biệt mà phải được kết nối một cách chặt chẽ với chiến lược của công ty. 7 Luan van Quy trình hoạch định nguồn nhân sự Bước 1: Dự báo nhu cầu nguồn nhân sự Bước 2: Phân tích thực trạng nguồn nhân sự Bước 3: Đưa ra quyết định tăng hoặc giảm nguồn nhân sự Bước 4: Lập kế hoạch thực hiện Bước 5: Đánh giá việc thực hiện kế hoạch 1.2 Tuyển dụng nhân sự Tuyển dụng nhân sự Tuyển dụng là quá trình thu hút những người xin việc có trình độ từ lực lượng lao động xã hội và lực lượng lao động bên trong tổ chức. Đồng thời, là quá trình đánh giá các ứng viên theo nhiều khía cạnh khác nhau dựa vào các yêu cầu của công việc, để tìm được những người phù hợp với các yêu cầu đặt ra trong số những người đã thu hút được. Nội dung của công tác tuyển dụng nhân sự Hiệu quả của việc tuyển dụng trong các doanh nghiệp còn phụ thuộc rất nhiều vào khả năng trực giác của người làm công tác tuyển dụng.
Tuy nhiên, thật khó có thể tuyển được đúng người nếu chỉ hoàn toàn dựa vào trực giác. Để tuyển được đúng người cho một vị trí công việc, người sử dụng lao động cần xác định rõ mục đích của công việc, nó có vị trí như thế nào trong doanh nghiệp, và những người như thế nào thì sẽ làm việc đó tốt nhất. Sau đó người sử dụng lao động cần tìm kiếm, đánh giá và lựa chọn để tuyển được người phù hợp. Quy trình tuyển dụng chỉ kết thúc khi người mới được tuyển sẵn sàng để bắt đầu công việc.
Việc tuyển dụng được coi là thành công nếu người được tuyển yêu thích công việc và trở thành một thành viên tích cực và hiệu quả của doanh nghiệp. 8 Luan van Xác định người thực Thu hút người xin hiện tuyển dụng việc Xây dựng kế Tổ chức thực Xác định nhu cầu tuyển Xây dựng tiêu chuẩn hoạch tuyển hiện tuyển dụng và phương pháp so dụng dụng sánh ứng viên Xác định địa điểm và thời gian tuyển dụng Đánh giá và lựa chon ứng viên Xác định nguồn và Kiểm tra đánh giá công tác phương pháp tuyển tuyển dụng dụng Hoàn tất quá trình tuyển dụng Xác định chi phí tuyển dụng Sơ đồ 1.2 Quá trình quản lí tuyển dụng nhân sự (Nguồn: fastwork.