Giải Pháp Nâng Cao Quản Lý Điều Trị Lao Tại Thái Nguyên Giai Đoạn 2011 - 2015

Bài viết phân tích thực trạng phát hiện và quản lý điều trị lao tại Thái Nguyên giai đoạn 2011-2015, đề xuất giải pháp can thiệp hiệu quả.

• Tác giả: Ngô Thị Thu Tiền
• Người hướng dẫn: PGS. Hoàng Hà
• Trường học: Đại học Y Dược, Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Y tế công cộng
• Đề tài: Giải Pháp Nâng Cao Quản Lý Điều Trị Lao Tại Thái Nguyên (2011 - 2015)
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• Lời cam đoan
• Danh mục chữ viết tắt
• Danh mục bảng
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Phát hiện và quản lý điều trị lao trong hoạt động phòng chống lao
• 1.2. Thực trạng phát hiện, quản lý điều trị lao
• 1.3. Khó khăn trong phát hiện và quản lý điều trị lao hiện nay
• 1.4. Một số giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động phát hiện và quản lý điều trị lao của chương trình chống lao quốc gia đã được thực hiện
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.2. Địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 2.3. Phương pháp nghiên cứu
• 2.4. Các chỉ tiêu nghiên cứu
• 2.5. Tiêu chuẩn sử dụng trong nghiên cứu
• 2.6. Kỹ thuật thu thập số liệu
• 2.7. Phương pháp xử lý số liệu
• 2.8. Các biện pháp khống chế sai số
• 2.9. Đạo đức trong nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Thực trạng hoạt động phát hiện và quản lý điều trị lao tại Thái Nguyên giai đoạn 2011 - 2015
• 3.2. Khó khăn trong hoạt động phát hiện và quản lý điều trị lao
• 3.3. Kết quả khảo sát nhu cầu nâng cao chất lượng phát hiện và quản lý điều trị lao tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2016 - 2020
• 4. CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN
• 4.1. Thực trạng phát hiện và quản lý điều trị lao tại tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2011 - 2015
• 4.2. Khó khăn trong hoạt động phát hiện và quản lý điều trị lao
• 4.3. Một số giải pháp nâng cao chất lượng phát hiện, quản lý điều trị lao
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Quản Lý Điều Trị Lao Tại Thái Nguyên

Bệnh lao là một bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, gây ra nhiều ca mắc và tử vong trên toàn cầu. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), năm 2013 có khoảng 9 triệu người mắc lao và 1,5 triệu người tử vong. Tại Việt Nam, bệnh lao vẫn là một vấn đề y tế công cộng lớn, đứng thứ 12 trong số các nước có tỷ lệ lao cao và thứ 14 về gánh nặng lao kháng đa thuốc. Mặc dù có nhiều nỗ lực kiểm soát, bệnh lao vẫn diễn biến phức tạp với sự xuất hiện của các chủng vi khuẩn kháng thuốc. Phát hiện và quản lý điều trị lao là hai hoạt động then chốt để kiểm soát và phòng ngừa bệnh. Nghị quyết của Đại hội đồng Y tế thế giới đặt mục tiêu phát hiện hơn 70% số ca lao phổi mới có vi khuẩn trong đờm và điều trị khỏi hơn 85% số ca được đăng ký điều trị. Tuy nhiên, tỷ lệ bệnh nhân lao mới vẫn cao, tỷ lệ đồng nhiễm lao/HIV và lao kháng thuốc gia tăng, tỷ lệ tử vong do lao còn cao, kiến thức phòng chống lao của người dân còn hạn chế và nguồn lực còn thiếu. Thái Nguyên là một tỉnh trung du miền núi, nơi bệnh lao vẫn còn là một thách thức lớn. Nghiên cứu về thực trạng phát hiện và quản lý điều trị lao tại Thái Nguyên là rất quan trọng để xây dựng kế hoạch phòng chống lao hiệu quả.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Phát Hiện Sớm Bệnh Lao

Phát hiện sớm bệnh lao là yếu tố then chốt để kiểm soát dịch bệnh. Việc xác định nguồn lây trong cộng đồng giúp ngăn chặn sự lây lan của vi khuẩn lao. Phát hiện bệnh tự nó ít ý nghĩa nếu không được điều trị kịp thời. Do đó, phát hiện và điều trị cần được xem là một thể chức năng duy nhất. Tuy nhiên, phát hiện là công việc dễ dàng hơn điều trị tới khỏi bệnh. Nếu phát hiện mà không điều trị hợp lý, điều đó có thể nguy hại vì tăng sự đau khổ của người bệnh và làm mất lòng tin của người bệnh đối với hệ thống y tế. Bên cạnh đó muốn kiểm soát, phòng ngừa tiến tới thanh toán bệnh lao thì trước tiên phải phát hiện được bệnh nhân lao. Nếu chỉ chú trọng điều trị bệnh nhân lao mà không quan tâm tới phát hiện thì cứ điều trị được bao nhiêu lại có bấy nhiêu bệnh nhân mới lây lan trong cộng đồng.

1.2. Vai Trò Của Quản Lý Điều Trị Lao Hiệu Quả

Quản lý điều trị lao là hoạt động phối hợp của các cơ quan trong mạng lưới chống lao và các tổ chức tại địa phương để quản lý và điều trị khỏi bệnh nhân lao. Đây là nội dung quan trọng của công tác phòng chống lao (PCL). Điều trị lao dựa trên cơ sở của một công thức điều trị chuẩn, áp dụng trong điều kiện quản lý chặt chẽ sẽ làm tăng tỉ lệ điều trị khỏi, giảm biến chứng và giảm lây lan trong cộng đồng. Theo nghị quyết của Đại hội đồng Y tế thế giới, hai mục tiêu chính trong kiểm soát ngăn chặn bệnh lao là: (1) Phát hiện được hơn 70% số trường hợp lao phổi mới có vi khuẩn lao trong đờm bằng soi kính hiển vi trực tiếp và (2) Điều trị khỏi được hơn 85% số trường hợp được đăng ký điều trị.

II. Thực Trạng Phát Hiện Quản Lý Điều Trị Lao ở Thái Nguyên

Thái Nguyên là tỉnh trung du miền núi Đông Bắc Việt Nam, có 09 huyện/thành với 181 xã/phường thì đều có bệnh nhân lao. Trong những năm qua, mặc dù đã áp dụng nhiều giải pháp nhưng kết quả phát hiện lao tại Thái Nguyên chưa hiệu quả. Tỉ lệ phát hiện mới tại huyện Võ Nhai, Thái Nguyên chỉ đạt 36,5/100. Kết quả điều trị lao tuy đã đạt mục tiêu của chương trình nhưng vẫn thấp hơn so với mặt bằng chung của cả nước, và vẫn còn nhiều bất cập trong quá trình quản lý bệnh nhân. Việc đi sâu nghiên cứu thực trạng phát hiện và quản lý điều trị lao tại Thái Nguyên không chỉ giúp cho chúng ta thấy rõ vấn đề phát hiện và quản lý điều trị lao tại Thái Nguyên hiện nay ra sao, có những khó khăn nào ảnh hưởng tới hoạt động phát hiện và quản lý điều trị lao tại Thái Nguyên, mà nó còn có ý nghĩa rất quan trọng trong xây dựng kế hoạch hoạt động phòng, chống lao của tỉnh trong thời gian tới.

2.1. Các Phương Pháp Phát Hiện Bệnh Lao Hiện Nay

Chương trình chống lao quốc gia (CTCLQG) ưu tiên phát hiện người bệnh lao phổi AFB (+) là nguồn lây chính trong cộng đồng. Phát hiện lao được thực hiện bằng hình thức ―thụ động‖ là chủ yếu, kết hợp với hình thức ―chủ động‖. Phát hiện ―thụ động‖ là: người nghi bệnh lao tự tìm đến các cơ sở chống lao để khám phát hiện bệnh. Tại đây người nghi lao được lấy 3 mẫu đờm để xét nghiệm tìm vi trùng lao: mẫu 1 lấy tại chỗ, mẫu 2 lấy vào sáng sớm ngày hôm sau, mẫu 3 lấy khi mang nộp mẫu 2. Với phương pháp này, người thầy thuốc hoàn toàn ―thụ động‖, song phục vụ được số đông bệnh nhân trên địa bàn quản lý trong thời gian dài. Phương pháp này là phương pháp đạt hiệu quả cao và đỡ tốn kém. Tuy nhiên, hiệu quả của phương pháp này phụ thuộc vào những hiểu biết về bệnh lao trong cộng đồng.

2.2. Chiến Lược Điều Trị Lao Theo Tiêu Chuẩn DOTS

Tổ chức Y tế thế giới (WHO) khuyến cáo các nước, trong đó có Việt Nam cũng áp dụng chiến lược điều trị lao có tên gọi DOTS. Phác đồ điều trị lao đã và đang sử dụng tại Việt Nam gồm: + Phác đồ I: phác đồ 2S(E)RHZ/6HE hoặc 2S(E)RHZ/4RH (áp dụng từ 01/4/2014); 2 RHZE/4RHE (áp dụng từ 01/4/2015): chỉ định điều trị cho bệnh nhân lao phổi, lao ngoài phổi mới phát hiện. + Phác đồ II: 2SRHZE/RHZE/5R3H3E3 chỉ định điều trị cho những bệnh nhân lao tái phát hoặc điều trị lại sau bỏ trị. + Phác đồ III: 2RHZ/4RH: dùng cho lao trẻ em.Cs: cho người bệnh thất bại phác đồ I & II hoặc kháng thuốc (có kháng sinh đồ).Cs: cho các người bệnh lao mãn tính hoặc kháng thuốc (có kháng sinh đồ) (Cm: Capreomycine; Lfx: Leofloxacin; Pto: Prothionamide; Cs: Cycloserin; Km: Kanamycin); (Phác đồ IV(a,b) chỉ áp dụng tại các cơ sở được phép thu dung điều trị người bệnh kháng đa thuốc).

III. Phân Tích Khó Khăn Trong Quản Lý Điều Trị Lao tại Thái Nguyên

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực, công tác phát hiện và quản lý điều trị lao tại Thái Nguyên vẫn đối mặt với nhiều khó khăn. Các khó khăn này có thể xuất phát từ nhiều yếu tố khác nhau, bao gồm: hạn chế về nguồn lực, thiếu hụt nhân lực y tế được đào tạo chuyên sâu về lao, khó khăn trong việc tiếp cận các vùng sâu vùng xa, nhận thức của cộng đồng về bệnh lao còn thấp, và sự kỳ thị đối với bệnh nhân lao. Bên cạnh đó, sự gia tăng của các chủng vi khuẩn lao kháng thuốc cũng là một thách thức lớn đối với công tác điều trị. Việc phân tích kỹ lưỡng các khó khăn này là rất quan trọng để xây dựng các giải pháp can thiệp hiệu quả.

3.1. Hạn Chế Về Nguồn Lực Cho Chương Trình Chống Lao

Nguồn lực hạn chế là một trong những khó khăn lớn nhất đối với chương trình chống lao. Điều này bao gồm thiếu hụt về kinh phí, trang thiết bị y tế, và thuốc men. Việc thiếu kinh phí có thể ảnh hưởng đến khả năng triển khai các hoạt động phát hiện sớm, điều trị, và theo dõi bệnh nhân lao. Thiếu trang thiết bị y tế, như máy xét nghiệm đờm và máy chụp X-quang, có thể làm chậm quá trình chẩn đoán và điều trị. Thiếu thuốc men có thể dẫn đến tình trạng gián đoạn điều trị, làm tăng nguy cơ kháng thuốc.

3.2. Thiếu Hụt Nhân Lực Y Tế Chuyên Sâu Về Lao

Thiếu hụt nhân lực y tế được đào tạo chuyên sâu về lao là một khó khăn khác. Điều này đặc biệt đúng ở các vùng sâu vùng xa, nơi việc thu hút và giữ chân nhân viên y tế là một thách thức lớn. Nhân viên y tế cần được đào tạo về các phương pháp phát hiện sớm, điều trị, và quản lý bệnh nhân lao. Họ cũng cần được đào tạo về cách tư vấn cho bệnh nhân và gia đình về bệnh lao, cũng như cách phòng ngừa lây nhiễm.

IV. Giải Pháp Nâng Cao Quản Lý Điều Trị Lao Tại Thái Nguyên

Để nâng cao hiệu quả công tác phát hiện và quản lý điều trị lao tại Thái Nguyên, cần có một loạt các giải pháp can thiệp toàn diện. Các giải pháp này cần tập trung vào việc tăng cường nguồn lực, nâng cao năng lực cho nhân viên y tế, cải thiện nhận thức của cộng đồng về bệnh lao, và tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan liên quan. Bên cạnh đó, cần có các giải pháp đặc biệt để đối phó với tình trạng lao kháng thuốc. Việc triển khai các giải pháp này cần được thực hiện một cách có hệ thống và được theo dõi đánh giá thường xuyên để đảm bảo hiệu quả.

4.1. Tăng Cường Nguồn Lực Cho Chương Trình Chống Lao

Cần tăng cường nguồn lực cho chương trình chống lao, bao gồm kinh phí, trang thiết bị y tế, và thuốc men. Kinh phí cần được sử dụng để triển khai các hoạt động phát hiện sớm, điều trị, và theo dõi bệnh nhân lao. Trang thiết bị y tế cần được nâng cấp và bảo trì thường xuyên. Cần đảm bảo cung cấp đầy đủ thuốc men cho bệnh nhân lao, đặc biệt là các thuốc điều trị lao kháng thuốc.

4.2. Nâng Cao Năng Lực Cho Nhân Viên Y Tế

Cần nâng cao năng lực cho nhân viên y tế về các phương pháp phát hiện sớm, điều trị, và quản lý bệnh nhân lao. Cần tổ chức các khóa đào tạo và tập huấn thường xuyên cho nhân viên y tế. Cần khuyến khích nhân viên y tế tham gia các hội nghị khoa học và các hoạt động nghiên cứu về lao.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Kết Quả Nghiên Cứu Quản Lý Lao

Nghiên cứu này cung cấp những bằng chứng quan trọng về thực trạng phát hiện và quản lý điều trị lao tại Thái Nguyên trong giai đoạn 2011-2015. Kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng để xây dựng kế hoạch hoạt động phòng chống lao của tỉnh trong thời gian tới. Các giải pháp can thiệp được đề xuất trong nghiên cứu có thể được triển khai để cải thiện hiệu quả công tác phát hiện và quản lý điều trị lao. Bên cạnh đó, nghiên cứu này cũng có thể là cơ sở để thực hiện các nghiên cứu sâu hơn về bệnh lao tại Thái Nguyên.

5.1. Đánh Giá Hiệu Quả Chương Trình Chống Lao

Đánh giá hiệu quả chương trình chống lao là một bước quan trọng để đảm bảo rằng các hoạt động đang được thực hiện một cách hiệu quả. Đánh giá cần được thực hiện thường xuyên và dựa trên các chỉ số cụ thể, như tỷ lệ phát hiện bệnh, tỷ lệ điều trị thành công, và tỷ lệ kháng thuốc. Kết quả đánh giá cần được sử dụng để điều chỉnh các hoạt động và cải thiện hiệu quả chương trình.

5.2. Theo Dõi Giám Sát Quản Lý Điều Trị Lao

Theo dõi và giám sát là một phần quan trọng của quản lý điều trị lao. Theo dõi cần được thực hiện để đảm bảo rằng bệnh nhân đang tuân thủ điều trị và không gặp phải các tác dụng phụ nghiêm trọng. Giám sát cần được thực hiện để đảm bảo rằng các hoạt động đang được thực hiện theo đúng quy trình và đạt được các mục tiêu đề ra.

VI. Kết Luận Tương Lai Quản Lý Điều Trị Lao tại Thái Nguyên

Công tác phát hiện và quản lý điều trị lao tại Thái Nguyên đã đạt được những thành tựu nhất định trong giai đoạn 2011-2015. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua để đạt được các mục tiêu đề ra. Với sự nỗ lực của các cơ quan liên quan và sự tham gia của cộng đồng, công tác phòng chống lao tại Thái Nguyên sẽ ngày càng hiệu quả hơn, góp phần bảo vệ sức khỏe của người dân.

6.1. Hướng Phát Triển Chương Trình Chống Lao

Hướng phát triển của chương trình chống lao cần tập trung vào việc tăng cường phát hiện sớm, cải thiện chất lượng điều trị, và phòng ngừa kháng thuốc. Cần có các giải pháp sáng tạo để tiếp cận các nhóm dân cư khó tiếp cận và nâng cao nhận thức của cộng đồng về bệnh lao.

6.2. Đề Xuất Chính Sách Hỗ Trợ Bệnh Nhân Lao

Cần có các chính sách hỗ trợ bệnh nhân lao, đặc biệt là những người nghèo và những người sống ở vùng sâu vùng xa. Các chính sách này có thể bao gồm hỗ trợ chi phí điều trị, hỗ trợ dinh dưỡng, và hỗ trợ đi lại. Cần đảm bảo rằng tất cả bệnh nhân lao đều có thể tiếp cận các dịch vụ y tế cần thiết.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Bệnh lao là một trong những bệnh truyền nhiễm nguy hiểm hàng đầu gây tử vong trên toàn cầu. Theo số liệu ước tính của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), thế giới ghi nhận khoảng 9 triệu người mắc lao mới và 1,5 triệu trường hợp tử vong do lao mỗi năm. Tại Việt Nam, tình hình dịch tễ bệnh lao diễn biến phức tạp khi nước ta đứng thứ 12 trong 22 quốc gia có tỷ lệ mắc lao cao nhất thế giới và xếp thứ 14 trong 27 nước có gánh nặng lao kháng đa thuốc (MDR-TB) cao nhất toàn cầu. Báo cáo của Chương trình Chống lao Quốc gia ghi nhận tỷ lệ mắc mới lao các thể là 144/100.000 dân, tỷ lệ đa kháng thuốc ở bệnh nhân mới là 4,0% và có tới 17.000 ca tử vong hàng năm.

Thái Nguyên là tỉnh trung du miền núi Đông Bắc với quy mô dân số gần 1,2 triệu người thuộc 8 dân tộc anh em, phân bổ tại 9 đơn vị hành chính gồm 181 xã, phường, thị trấn (trong đó có 125 xã vùng cao, miền núi). Mặc dù mạng lưới phòng chống lao đã phủ khắp các tuyến, công tác phát hiện bệnh lao tại địa phương vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Tỷ lệ phát hiện lao phổi có vi khuẩn kháng cồn toan trong đờm mới (AFB dương tính) tại một số địa bàn vùng cao như huyện Võ Nhai từng chỉ đạt 36,5/100.000 dân. Toàn tỉnh trung bình mỗi năm chỉ phát hiện được khoảng 45 ca lao phổi AFB dương tính mới trên 100.000 dân, tương đương khoảng 45% số nguồn lây ước tính trong cộng đồng, thấp hơn nhiều so với chỉ tiêu 70% của Chương trình Chống lao Quốc gia.

Luận văn chuyên khoa cấp II chuyên ngành Y tế công cộng của tác giả Ngô Thị Thu Tiền, dưới sự hướng dẫn của PGS. Hoàng Hà tại Trường Đại học Y Dược – Đại học Thái Nguyên, được thực hiện nhằm giải quyết 3 mục tiêu trọng tâm:

1. Mô tả thực trạng phát hiện và quản lý điều trị lao tại tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2011 - 2015.
2. Phân tích các khó khăn, rào cản ảnh hưởng đến hoạt động phát hiện và quản lý điều trị lao tại hệ thống y tế cơ sở.
3. Đề xuất các giải pháp can thiệp khả thi nhằm nâng cao chất lượng chương trình phòng chống lao tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2016 - 2020.

Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn to lớn khi cung cấp hệ thống dữ liệu dịch tễ học chuẩn xác, giúp các nhà quản lý y tế tối ưu hóa mạng lưới chăm sóc sức khỏe ban đầu và nâng cao tỷ lệ điều trị thành công lên trên 85%.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng đồng bộ các mô hình và hướng dẫn chuẩn mực của WHO và Bộ Y tế:

1. Chiến lược Hóa trị liệu ngắn ngày có kiểm soát trực tiếp (DOTS - Directly Observed Treatment Short-course): Đây là trụ cột then chốt gồm 5 thành tố cơ bản: cam kết chính trị bền vững, chẩn đoán phát hiện bằng kính hiển vi quang học, điều trị chuẩn hóa có giám sát trực tiếp, bảo đảm cung ứng thuốc liên tục và hệ thống ghi chép, báo cáo thống nhất.
2. Tiêu chuẩn Quốc tế về Chăm sóc Bệnh Lao (ISTC - International Standards for Tuberculosis Care): Bộ tiêu chuẩn gồm 17 quy chuẩn bao quát từ chẩn đoán lâm sàng, phác đồ điều trị đến trách nhiệm y tế công cộng.
3. Mô hình phối hợp Y tế công – tư (PPM) và Tiếp cận Thực hành Xử trí Tốt Bệnh Hô hấp (PAL): Kết hợp các cơ sở y tế tư nhân và nâng cao năng lực tuyến cơ sở để kiểm soát bệnh đường hô hấp toàn diện.

Hệ thống khái niệm chuyên ngành được chuẩn hóa bao gồm: Lao phổi AFB (+), lao phổi AFB (-), lao ngoài phổi (lao hạch, tràn dịch màng phổi do lao, lao màng bụng, lao xương khớp), lao kháng đa thuốc (MDR-TB), phác đồ điều trị lao mới (2RHZE/4RHE) và phác đồ điều trị lại (2SRHZE/1HRZE/5R3H3E3).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng thiết kế kết hợp (mixed-methods) giữa phương pháp mô tả hồi cứu, mô tả cắt ngang và nghiên cứu định tính, triển khai từ tháng 9/2015 đến tháng 8/2016 tại tỉnh Thái Nguyên.

• Dữ liệu và cỡ mẫu định lượng: Thu thập toàn bộ số liệu báo cáo dịch tễ học và quản lý điều trị của 100% bệnh nhân lao được thu dung tại 9 huyện/thành phố của tỉnh Thái Nguyên trong 5 năm (2011 - 2015). Khảo sát toàn bộ 181 cán bộ y tế chuyên trách lao tại 181 trạm y tế xã, phường và toàn bộ nhân lực mạng lưới chống lao tuyến tỉnh, huyện. Việc chọn mẫu toàn bộ giúp loại trừ hoàn toàn sai số chọn mẫu và phản ánh chân thực hiện trạng của cả giai đoạn.
• Dữ liệu và cỡ mẫu định tính: Tiến hành 09 cuộc phỏng vấn sâu với đại diện lãnh đạo Sở Y tế, Bệnh viện Lao và Bệnh phổi Thái Nguyên, cùng lãnh đạo và cán bộ phụ trách chống lao tại 3 huyện đại diện cho 3 vùng sinh thái (thị xã Phổ Yên - vùng đồng bằng trung du, huyện Đồng Hỷ - vùng miền núi trung du, huyện Định Hóa - vùng miền núi cao). Đồng thời, tổ chức 09 cuộc thảo luận nhóm (mỗi nhóm 7 - 10 người) dành cho cán bộ trạm y tế xã, nhân viên y tế thôn bản và người bệnh lao đang điều trị ngoại trú.
• Phương pháp phân tích: Dữ liệu định lượng được phân tích theo các chỉ số dịch tễ học và tỷ lệ phần trăm; dữ liệu định tính được mã hóa theo chủ đề để làm sáng tỏ các nguyên nhân nội tại của hệ thống.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Hoạt động phát hiện ca bệnh chủ yếu dựa vào hình thức thụ động: Mạng lưới phòng chống lao duy trì tại 100% xã/phường nhưng phương thức phát hiện thụ động chiếm trên 90% tổng số ca phát hiện. Tỷ lệ phát hiện lao phổi AFB(+) mới tại Thái Nguyên chỉ đạt khoảng 45% đến 56% so với nguồn lây ước tính trong cộng đồng, thấp hơn mức trung bình 54,11/100.000 dân của cả nước năm 2015. Tại các địa bàn vùng cao, tỷ lệ bỏ sót nguồn lây còn rất lớn.
2. Kết quả điều trị đạt chỉ tiêu của WHO nhưng tỷ lệ kiểm soát đờm chưa đồng đều: Tỷ lệ điều trị khỏi và hoàn thành điều trị ở bệnh nhân lao mới đạt trên 85%. Tuy nhiên, tỷ lệ bệnh nhân thực hiện xét nghiệm đờm kiểm soát giảm mạnh qua các mốc: lần 1 (tháng thứ 2) đạt trên 90%, nhưng lần 2 (tháng thứ 5) và lần 3 (tháng thứ 6) giảm còn dưới 75%. Tỷ lệ thất bại và bỏ trị ở nhóm bệnh nhân tái phát (AFB dương tính cũ) dao động từ 3,6% đến 5,3%.
3. Năng lực quản lý ca bệnh tại tuyến xã còn nhiều hạn chế: Tỷ lệ cán bộ y tế xã thực hiện đầy đủ việc thăm khám lâm sàng trước khi cấp phát thuốc định kỳ 7 - 10 ngày/lần chưa đạt mức tuyệt đối. Chỉ khoảng 60% đến 70% cán bộ trạm y tế thực hiện tốt việc hướng dẫn chuyên môn cho người giám sát hỗ trợ điều trị (y tế thôn bản hoặc người nhà bệnh nhân).
4. Khoảng trống kiến thức ở cả cán bộ y tế và cộng đồng: Khảo sát cho thấy chỉ có 45,4% người bệnh hiểu đúng về liệu trình dùng thuốc và chỉ có 18,75% người dân trong cộng đồng có kiến thức đầy đủ về đường lây của vi khuẩn lao. Đáng chú ý, hơn 30% cán bộ y tế tuyến xã chưa nắm vững đầy đủ các công thức phác đồ điều trị theo hướng dẫn mới của Bộ Y tế.

Thảo luận kết quả

Khi tổng hợp dữ liệu dưới dạng bảng thống kê và biểu đồ xu hướng dịch tễ, kết quả phản ánh rõ sự chênh lệch lớn giữa các vùng địa lý. Các huyện vùng sâu, vùng xa có tỷ lệ phát hiện thấp hơn khu vực đồng bằng do giao thông cách trở và rào cản ngôn ngữ của đồng bào dân tộc thiểu số. Kết quả này tương đồng với các nghiên cứu tại Điện Biên và Hà Giang, khẳng định nếu chỉ duy trì phát hiện thụ động thì không thể bao phủ hết nguồn lây tại vùng cao.

Biểu đồ so sánh tỷ lệ tuân thủ xét nghiệm đờm kiểm soát qua các năm cho thấy xu hướng người bệnh chủ quan, bỏ qua xét nghiệm ở giai đoạn duy trì do thấy các triệu chứng ho, sốt giảm dần. Sự thiếu hụt phụ cấp và tài liệu truyền thông khiến nhân viên y tế thôn bản chưa duy trì được việc nhắc nhở thường xuyên. Ngoài ra, việc thay đổi cơ cấu tổ chức theo các nghị định y tế huyện khiến cán bộ chuyên trách tuyến xã thường xuyên biến động, ảnh hưởng trực tiếp đến tính liên tục của công tác quản lý bệnh nhân ngoại trú.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên các phát hiện thực chứng, luận văn đưa ra 4 nhóm giải pháp can thiệp chiến lược giai đoạn 2016 - 2020:

1. Đẩy mạnh phát hiện chủ động kết hợp ứng dụng công nghệ xét nghiệm tiên tiến: Triển khai các đợt khám sàng lọc lưu động bằng xe chụp X-quang kỹ thuật số và xét nghiệm Gene Xpert MTB/RIF tại 100% các xã vùng cao thuộc huyện Định Hóa, Võ Nhai, Đồng Hỷ. Mục tiêu nâng tỷ lệ phát hiện lao phổi AFB(+) mới từ 45% lên trên 75% số nguồn lây ước tính vào năm 2020. Đơn vị chủ trì: Bệnh viện Lao và Bệnh phổi Thái Nguyên phối hợp với Trung tâm Y tế các huyện.
2. Đào tạo chuẩn hóa và nâng cao năng lực cho đội ngũ y tế cơ sở: Tổ chức các lớp tập huấn cập nhật phác đồ điều trị mới (2RHZE/4RHE), quy trình giám sát DOTS và kỹ năng tư vấn cho 100% cán bộ phụ trách lao tại 181 trạm y tế xã cùng hơn 1.000 nhân viên y tế thôn bản trong giai đoạn 2016 - 2018. Đơn vị thực hiện: Sở Y tế tỉnh Thái Nguyên phối hợp cùng Trường Đại học Y Dược Thái Nguyên.
3. Đổi mới hoạt động truyền thông giáo dục sức khỏe phù hợp đặc thù văn hóa: Biên soạn tài liệu truyền thông trực quan, phát thanh bằng tiếng dân tộc thiểu số (Tày, Nùng, Mông, Dao) tại các phiên chợ và buổi sinh hoạt thôn bản nhằm xóa bỏ mặc cảm, kỳ thị bệnh lao. Mục tiêu nâng tỷ lệ người dân có kiến thức đúng về bệnh lao từ 18,75% lên trên 65% vào năm 2020. Chủ thể thực hiện: Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh, phối hợp Hội Phụ nữ và Đoàn Thanh niên.
4. Củng cố chính sách đãi ngộ và tăng cường phối hợp y tế công – tư (PPM): Thực thi đầy đủ chế độ phụ cấp nghề nghiệp độc hại theo Nghị định 56 và Thông tư 147 cho cán bộ chống lao cơ sở. Thiết lập quy chế chuyển tuyến chặt chẽ giữa các phòng khám tư nhân, bệnh viện đa khoa với hệ thống chống lao chuyên khoa nhằm kiểm soát 100% bệnh nhân chuyển tuyến, hạn chế tối đa nguy cơ bỏ trị.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý y tế và các nhà hoạch định chính sách: Luận văn cung cấp bằng chứng thực địa và số liệu dịch tễ cụ thể để xây dựng kế hoạch phân bổ nguồn lực, phê duyệt kinh phí và hoàn thiện các chính sách hỗ trợ nhân viên y tế dự phòng tuyến cơ sở.
2. Bác sĩ chuyên khoa lao và cán bộ y tế tuyến huyện, xã: Tài liệu hướng dẫn thực hành hữu ích về quản lý điều trị ngoại trú theo chiến lược DOTS, quy trình theo dõi tác dụng phụ của thuốc lao và phương pháp giám sát xét nghiệm đờm kiểm soát định kỳ.
3. Học viên sau đại học và nghiên cứu sinh ngành Y tế công cộng, Dịch tễ học: Cung cấp khung phương pháp luận nghiên cứu kết hợp định lượng hồi cứu toàn bộ với nghiên cứu định tính đa điểm, làm tài liệu tham khảo cho các đề tài can thiệp sức khỏe cộng đồng.
4. Các tổ chức phi chính phủ và mạng lưới phòng chống bệnh truyền nhiễm: Nguồn tư liệu thực tế phục vụ thiết kế các dự án viện trợ, cung cấp trang thiết bị chẩn đoán nhanh và triển khai các mô hình hỗ trợ bệnh nhân lao nghèo tại khu vực miền núi.

Câu hỏi thường gặp

1. Luận văn sử dụng phương pháp nào để phát hiện bệnh nhân lao trong cộng đồng? Nghiên cứu đánh giá hai phương thức: phát hiện thụ động (người bệnh tự đến khám khi có triệu chứng ho kéo dài) và phát hiện chủ động (khám sàng lọc lưu động bằng chụp X-quang và xét nghiệm đờm). Dữ liệu chỉ ra rằng phát hiện chủ động giúp tăng tỷ lệ phát hiện ca bệnh AFB(+) cao hơn nhiều lần so với phát hiện thụ động, đặc biệt tại các xã vùng cao.

2. Chiến lược DOTS đóng vai trò gì trong quản lý điều trị bệnh lao tại Thái Nguyên? DOTS là chiến lược hóa trị liệu ngắn ngày có kiểm soát trực tiếp. Tại Thái Nguyên, việc triển khai DOTS tại 100% xã/phường giúp bệnh nhân được giám sát uống thuốc hàng ngày trong giai đoạn tấn công và cấp phát thuốc 7 - 10 ngày/lần trong giai đoạn duy trì, đưa tỷ lệ điều trị thành công đạt trên 85%.

3. Vì sao tỷ lệ phát hiện lao tại các xã vùng cao tỉnh Thái Nguyên còn thấp? Nguyên nhân xuất phát từ địa hình hiểm trở tại 125 xã miền núi, người dân khó tiếp cận trạm y tế để nộp 3 mẫu đờm. Bên cạnh đó, chỉ có 18,75% người dân có hiểu biết đúng về bệnh lao, nhiều người còn mặc cảm giấu bệnh, kết hợp với tình trạng thiếu máy móc xét nghiệm tại chỗ.

4. Bệnh nhân điều trị lao cần thực hiện xét nghiệm đờm kiểm soát vào những thời điểm nào? Theo phác đồ điều trị chuẩn 6 tháng, bệnh nhân lao phổi AFB(+) bắt buộc phải xét nghiệm đờm kiểm soát 3 lần: lần 1 vào cuối tháng thứ 2 (kết thúc giai đoạn tấn công), lần 2 vào cuối tháng thứ 5 và lần 3 vào cuối tháng thứ 6 (kết thúc điều trị) để khẳng định khỏi bệnh hoàn toàn.

5. Những giải pháp trọng tâm nào được đề xuất cho giai đoạn 2016 - 2020? Bốn giải pháp then chốt bao gồm: tăng cường khám sàng lọc chủ động bằng kỹ thuật Gene Xpert; tập huấn nâng cao năng lực cho 181 cán bộ y tế xã; truyền thông đa ngữ tại các thôn bản vùng cao; và thực hiện đầy đủ chế độ phụ cấp độc hại theo Nghị định 56 cho nhân viên y tế cơ sở.

Kết luận

• Luận văn của tác giả Ngô Thị Thu Tiền đã phản ánh bức tranh toàn cảnh, chân thực về hoạt động phòng chống lao tại tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2011 - 2015.
• Mạng lưới phòng chống lao được duy trì tại 100% xã/phường với tỷ lệ điều trị khỏi đạt trên 85%, nhưng tỷ lệ phát hiện mới chỉ đạt khoảng 45% đến 56% nguồn lây ước tính trong cộng đồng.
• Những khó khăn cốt lõi bắt nguồn từ rào cản địa lý vùng cao, biến động nhân lực chuyên trách tuyến xã và nhận thức hạn chế của người dân về bệnh lao.
• Hệ thống 4 nhóm giải pháp can thiệp giai đoạn 2016 - 2020 mang tính ứng dụng cao, tập trung vào xét nghiệm hiện đại, đào tạo nhân lực và truyền thông thay đổi hành vi.
• Các cơ quan quản lý y tế và các đơn vị phòng chống dịch bệnh cần sớm ứng dụng các khuyến nghị từ nghiên cứu vào thực tiễn để tiến tới mục tiêu thanh toán bệnh lao trong tương lai.

Trích đoạn nội dung tài liệu

O Ụ V OT O Y TẾ Ọ T N U N TRƢỜN I HỌ ƢỢC N Ô T Ị T U T ỀN THỰC TR NG PHÁT HIỆN, QUẢN LÝ ỀU TRỊ LAO T T N U N A O N 2011 - 2015 V Ề XUẤT M T SỐ GIẢI PHÁP CAN THIỆP Chuyên ngành: Y tế công cộng Mã số: CK 62 72 76 01 LUẬN VĂN U N K OA ẤP II N ƢỜ ƢỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS. HOÀNG HÀ THÁI NGUYÊN – NĂM 2016 LỜ AM OAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu và kết quả trong luận văn là trung thực và chƣa từng đƣợc công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Thái Nguyên, tháng 11 năm 2016 Ngƣời cam đoan Ngô Thị Thu Tiền LỜI CẢM ƠN Trong quá trình hoàn thành luận văn này, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, đóng góp, giúp đỡ và động viên của tất cả thầy cô, bạn bè đồng nghiệp và gia đình.

Trước tiên tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới PGS. Hoàng Hà - Trưởng Bộ môn Lao và Bệnh phổi, Trường Đại học Y Dược, Đại học Thái Nguyên, Người Thầy đã tận tình hướng dẫn, chỉ bảo tôi trên con đường nghiên cứu khoa học. Tôi xin chân thành cảm ơn tới: GS. Hoàng Khải Lập, GS.

Đàm Khải Hoàn, PGS. Đàm Thị Tuyết, TS. Nguyễn Quang Mạnh, TS. Nguyễn Thị Quỳnh Hoa - Trường Đại học Y Dược, Đại học Thái Nguyên đã tạo điều kiện, góp nhiều ý kiến qúy báu và động viên tôi trong suốt quá trình học tập.

Tôi xin chân thành cảm ơn tới: - Ban Giám hiệu, Phòng Đào tạo, Bộ môn Lao và Bệnh phổi Trường Đại học Y Dược, Đại học Thái Nguyên. - Ban Giám đốc, Trạm Chống lao, các Khoa, Phòng của Bệnh viện Lao và Bệnh phổi Thái Nguyên, Trung tâm y tế huyện/thành, trạm y tế xã/phường tỉnh Thái Nguyên đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập và triển khai thực hiện đề tài. Tôi cũng chân thành cảm ơn các thầy cô, bạn bè, đồng nghiệp, gia đình và người thân đã giúp đỡ, động viên tôi cả về tinh thần và vật chất trong quá trình học tập và nghiên cứu. Thái Nguyên, tháng 11 năm 2016 Ngô Thị Thu Tiền AN MỤ Ữ V ẾT TẮT hữ viết tắt Nội dung AFB Acid Fast Bacilli - Vi khuẩn kháng a xít Acquired Immune Deficiency Syndrome - Hội chứng suy AIDS giảm miễn dịch mắc phải BCG Bacille Calmette & Guérin -Vác xin phòng bệnh lao BHYT Bảo hiểm y tế BK Bacillie de Koch - Vi khuẩn Lao BN Bệnh nhân CBYT Cán bộ y tế CTCL Chƣơng trình chống lao CTCLQG Chƣơng trình chống lao quốc gia Directly Observed Treatment Short course - Hóa trị liệu DOTS ngắn ngày có kiểm soát trực tiếp E (EMB) Ethambutol H (INH) Isoniazid Human Immunodeficiency Virus - Vi rút gây ra suy giảm HIV miễn dịch ở ngƣời HTĐT Hoàn thành điều trị International Standards for Tuberculosis Care - Tiêu ISTC chuẩn quốc tế về chăm sóc lao MDR-TB Multi Drug Resistance - Tuberculosis - Lao đa kháng thuốc Practical Approach to Lung Health - Thực hành xử trí tốt PAL bệnh hô hấp PCL Phòng chống lao PPM Public - Private Mix - Phối hợp Y tế công tƣ R (RMP) Rifampicin S (SM) Streptomycin SL Số lƣợng TT-GDSK Truyền thông giáo dục sức khỏe TYT Trạm Y tế WHO World Health Organization - Tổ chức Y tế Thế giới XN Xét nghiệm YTTB Y tế thôn bản Z (PZA) Pyrazynamid 2RHZ/4RH Phác đồ III - Công thức điều trị lao trẻ em Phác đồ I - Công thức điều trị lao mới (áp dụng từ 2RHZE/4RHE 4/2015) 2SHRE/6RH Phác đồ I - Công thức điều trị lao mới 2SHRZE/1HRZE/ Phác đồ II - Công thức điều trị lao cũ 5H3R3H3 MỤ LỤ Trang Lời cam đoan.

Danh mục chữ viết tắt. Danh mục bảng. 1 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU. Phát hiện và quản lý điều trị lao trong hoạt động phòng chống lao.

Thực trạng phát hiện, quản lý điều trị lao. Khó khăn trong phát hiện và quản lý điều trị lao hiện nay. Một số giải pháp nâng cao chất lƣợng hoạt động phát hiện và quản lý điều trị lao của chƣơng trình chống lao quốc gia đã đƣợc thực hiện. 24 CHƢƠNG 2: ĐỐI TƢỢNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

Đối tƣợng nghiên cứu. Địa điểm và thời gian nghiên cứu. Phƣơng pháp nghiên cứu. Các chỉ tiêu nghiên cứu.

Tiêu chuẩn sử dụng trong nghiên cứu. Kỹ thuật thu thập số liệu. Phƣơng pháp xử lý số liệu. Các biện pháp khống chế sai số.

Đạo đức trong nghiên cứu. 42 CHƢƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. Thực trạng hoạt động phát hiện và quản lý điều trị lao tại Thái Nguyên giai đoạn 2011 - 2015. Khó khăn trong hoạt động phát hiện và quản lý điều trị lao.

Kết quả khảo sát nhu cầu nâng cao chất lƣợng phát hiện và quản lý điều trị lao tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2016 - 2020. 69 CHƢƠNG 4: BÀN LUẬN. Thực trạng phát hiện và quản lý điều trị lao tại tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2011 - 2015. Khó khăn trong hoạt động phát hiện và quản lý điều trị lao.

Một số giải pháp nâng cao chất lƣợng phát hiện, quản lý điều trị lao. 101 TÀI LIỆU THAM KHẢO. AN MỤ ẢN Bảng 1. Tình hình dịch tễ bệnh lao tại Việt Nam 2011.

Tình hình dịch tễ bệnh lao tại Việt Nam 2012. Tình hình dịch tễ bệnh lao tại Việt Nam 2013. Tình hình dịch tễ bệnh lao tại Việt Nam 2014. Tình hình hoạt động phòng chống lao tại Việt Nam 2015.

Kết quả phát hiện lao bằng xét nghiệm đờm trực tiếp. Bệnh nhân lao các thể đƣợc phát hiện giai đoạn 2011 - 2015. Tỉ lệ bệnh nhân lao các thể đƣợc phát trên 100. Khả năng phát hiện AFB (+) mới so với số ƣớc tính.

Cán bộ y tế xã thực hiện ghi chép sổ sách. Tần suất cấp phát thuốc điều trị lao ở giai đoạn duy trì. Cán bộ y tế xã thăm khám trƣớc khi cấp phát thuốc. Cán bộ y tế xã tƣ vấn cho bệnh nhân khi khám, cấp phát thuốc.

Cán bộ y tế xã lựa chọn ngƣời hỗ trợ giám sát bệnh nhân. Cán bộ y tế xã hộ trợ kiến thức cho YTTB hoặc ngƣời nhà. CBYT xã phối hợp với YTTB hoặc ngƣời nhà nhắc bệnh nhân lấy đờm kiểm soát. Tần suất giám sát bệnh nhân lao điều trị tại nhà của CBYT xã.

Truyền thông trực tiếp cho bệnh nhân và ngƣời dân năm 2015. Bệnh nhân lao phổi AFB (+) xét nghiệm đờm kiểm sát lần 1. Bệnh nhân lao phổi AFB (+) xét nghiệm đờm kiểm soát lần 2. Bệnh nhân lao phổi AFB (+) xét nghiệm đờm kiểm soát lần 3.

Bệnh nhân lao phổi AFB (-) xét nghiệm đờm kiểm soát lần 1. Bệnh nhân lao phổi AFB (-) xét nghiệm đờm kiểm soát lần 2. Hoạt động quản lý điều trị lao phối hợp HIV. Hoạt động tƣ vấn xét nghiệm HIV cho bệnh nhân lao.

Kết quả điều trị của bệnh nhân lao phổi AFB (+) mới. Kết quả điều trị của BN lao phổi AFB (+) cũ. Kết quả điều trị lao phổi AFB (-), ngoài phổi và các thể khác. Trình độ chuyên môn của cán bộ CTCL tuyến tỉnh.

Trình độ chuyên môn của cán bộ phụ trách CTCL tuyến huyện. Trình độ chuyên môn của cán bộ y phụ trách CTCL tuyến xã. Thời gian phụ trách CTCL của cán bộ y tế xã. Thuốc, vật tƣ, trang thiết bị phục vụ cho quản lý điều trị lao.

65 AN MỤ ẢN Ồ, ỂU Ồ Bản đồ 2. Bản đồ hành chính tỉnh Thái Nguyên. Xu hƣớng bệnh nhân lao đƣợc phát hiện qua các năm. So sánh tỷ lệ xét nghiệm đờm kiểm soát của bệnh nhân lao phổi AFB (+).

So sánh tỷ lệ xét nghiệm đờm kiểm soát của bệnh nhân lao phổi AFB (-). So sánh tỷ lệ kết quả điều trị của BN lao phổi AFB (+) cũ qua các năm. So sánh kết quả điều trị lao phổi AFB (-), ngoài phổi và các thể khác qua các năm. 59 AN MỤ P Hộp 3.

Sự đáp ứng của mạng lƣới PCL trong phát hiện, quản lý điều trị. Hoạt động quản lý điều trị lao hiện nay tại Thái Nguyên. Một số khó khăn về nhân lực phụ trách CTCL tại cơ sở. Một số khó khăn về kiến thức, thái độ, thực hành đối với bệnh lao của ngƣời dân trong cộng đồng.

Một số khó khăn khác về hoạt động của mạng lƣới phòng chống lao tại cộng đồng. Khó khăn trong hoạt động TT-GDSK về bệnh lao tại cộng đồng. Những đề xuất giải pháp tăng cƣờng nguồn lực. Những giải pháp về cơ chế chính sách.

Giải pháp về pháp lý và truyền thông. Giải pháp duy trì và nâng cao chất lƣợng dịch vụ chống lao. Giải pháp về giám sát các hoạt động phòng chống lao. Các nhóm giải pháp khác.

74 1 ẶT VẤN Ề Bệnh lao là một bệnh truyền nhiễm nguy hiểm và là một trong những bệnh có nhiều ngƣời mắc và tử vong trên toàn cầu. Theo số liệu ƣớc tính của Tổ chức Y tế thế giới năm 2013, trên toàn cầu có khoảng 9 triệu ngƣời mắc bệnh lao với khoảng 1,5 triệu ngƣời tử vong do lao [87]. Tại Việt Nam, bệnh lao ở nƣớc ta hiện vẫn đứng thứ 12 trong 22 nƣớc có tỉ lệ lao cao trên thế giới, đồng thời đứng thứ 14 trong số 27 nƣớc có gánh nặng bệnh lao kháng đa thuốc cao nhất thế giới [43]. Mặc cho mọi nỗ lực kiểm soát, khống chế của con ngƣời, bệnh lao không hề thuyên giảm và ngày càng diễn biến phức tạp với sự xuất hiện của các chủng vi khuẩn lao kháng thuốc [20], [84].

Phát hiện lao là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của chƣơng trình chống lao mọi quốc gia cũng nhƣ của Việt Nam nhằm xác định nguồn lây trong cộng đồng. Quản lý điều trị lao là hoạt động phối hợp hoạt động của các cơ quan trong mạng lƣới chống lao và các tổ chức sẵn có tại địa phƣơng để tiến hành quản lý và điều trị khỏi cho bệnh nhân lao tại cộng đồng. Đây là hai hoạt động chủ đạo nhằm phát hiện nguồn lây và tiêu diệt nguồn lây, qua đó sẽ tiến tới kiểm soát, phòng ngừa và thanh toán bệnh lao.