HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM LÊ CÔNG TUẤN ANH GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ CÔNG TRÌNH THỦY LỢI TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH PHÚ THỌ Ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 8340410 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Nguyễn Tuấn Sơn NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày… tháng 11 năm 2018 Tác giả luận văn Lê Công Tuấn Anh i LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.
Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc PGS. Nguyễn Tuấn Sơn đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Kế hoạch và Đầu tư, Khoa Kinh tế và Phát triển nông thôn- Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ viên chức Chi cục Thủy lợi - Sở Nông nghiệp và PTNT Phú Thọ đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài.
Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Hà Nội, ngày… tháng 11 năm 2018 Tác giả luận văn Lê Công Tuấn Anh ii MỤC LỤC Lời cam đoan.ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt. v Danh mục bảng.
vi Danh mục đồ thị, sơ đồ. vii Danh mục hộp. viii Trích yếu luận văn. ix Thesis abstract.
Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu. Mục tiêu chung. Mục tiêu cụ thể.
Câu hỏi nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu.
Cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý các công trình thủy lợi. Cơ sở lý luận về quản lý công trình thủy lợi. Một số khái niệm. Đặc điểm, phân loại và nguyên tắc quản lý công trình thủy lợi.
Nội dung quản lý công trình thủy lợi. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý công trình thủy lợi. Cơ sở thực tiễn về quản lý các công trình thủy lợi. Kinh nghiệm nước ngoài về quản lý các công trình thủy lợi.
Kinh nghiệm quản lý công trình thủy lợi ở một số địa phương trong nước. Bài học kinh nghiệm rút ra cho tỉnh Phú Thọ. Tổng quan các công trình nghiên cứu có liên quan. Phương pháp nghiên cứu.
Đặc điểm địa bàn nghiên cứu. Vị trí địa lý. Địa hình, thổ nhưỡng. Điều kiện kinh tế - xã hội.
Phương pháp nghiên cứu. Chọn điểm nghiên cứu. Phương pháp thu thập số liệu. Phương pháp xử lý số liệu.
Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu. Kết quả nghiên cứu và thảo luận. Thực trạng thực hiện các giải pháp quản lý công trình thủy lợi trên địa bàn tỉnh Phú Thọ. Hiện trạng công trình thủy lợi trên địa bàn tỉnh Phú Thọ.
Hệ thống tổ chức quản lý các công trình thủy lợi trên địa bàn tỉnh. Thực trạng và kết quả triển khai các giải pháp quản lý công trình thủy lợi trên địa bàn tỉnh Phú Thọ. Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý công trình thủy lợi trên địa bàn tỉnh. Các văn bản quy định về quản lý, bảo vệ công trình thủy lợi.
Trình độ của đội ngũ cán bộ quản lý công trình. Nguồn lực phục vụ công tác quản lý, bảo vệ công trình thủy lợi. Sự phối kết hợp giữa các đơn vị trong quản lý công trình thủy lợi. Nhận thức của người dân đối với việc quản lý, bảo vệ công trình thủy lợi.
Giải pháp tăng cường quản lý công trình thủy lợi trên địa bàn tỉnh Phú Thọ. Quan điểm và định hướng tăng cường quản lý công trình thủy lợi trên địa bàn tỉnh. Giải pháp tăng cường quản lý công trình thủy lợi trên địa bàn tỉnh. Kết luận và kiến nghị.
106 Danh mục tài liệu tham khảo. 118 iv DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BNN&PTNT Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn BQ Bình quân GDP Thu nhập bình quân HTX Hợp tác xã HTX DVNN Hợp tác xã dịch vụ nông nghiệp HTXNN Hợp tác xã nông nghiệp MTV Một thành viên QCVN Quy chuẩn Việt Nam TCVN Tiêu chuẩn Việt Nam TNHH Trách nhiệm hữu hạn UBND Uỷ ban nhân dân v DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Phân cấp công trình thủy lợi. Mức thu thủy lợi phí và miễn thủy lợi phí đối với cây lúa.
Phân bổ mẫu điều tra và phỏng vấn. Hiện trạng công trình tưới lưu vực sông Lô. Hiện trạng công trình tưới - Lưu vực sông Đà. Hiện trạng công trình tưới - Lưu vực sông Thao.
Tổng hợp hiện trạng tưới cây vùng đồi. Hiện trang kênh tưới và đương ống dẫn nước. Hiện trạng công trình tiêu toàn tỉnh. Các văn bản pháp luật về thuỷ lợi.
Ý kiến đánh giá đối với các văn bản pháp luật về thủy lợi. Mức thu thủy lợi phí với đất trồng lúa trên địa bàn tỉnh Phú Thọ. Biến động diện tích đất sản xuất nông nghiệp được cấp bù, miễn thu thủy lợi phí giai đoạn 2015-2017. Ý kiến đánh giá đối với quy hoạch.
Hiệu quả diện tích tưới cây lúa sau quy hoạch. Tình hình nạo vét kênh mương giai đoạn 2015 -2017. Ý kiến đánh giá về tình hình cải tạo, duy tu bảo dưỡng các công trình thuỷ lợi giai đoạn 2015 -2017. Hiệu quả của việc kiên cố hóa kênh mương tại xã Sơn Dương, huyện Lâm Thao.
Hiệu quả của việc kiên cố hóa kênh mương tại xã Vĩnh Lại, huyện Lâm Thao. Hiệu quả của việc kiên cố hóa kênh mương tại xã Chí Đám, huyện Đoan Hùng. Hiệu quả của việc kiên cố hóa kênh mương tại xã Sóc Đăng, huyện Đoan Hùng. Đánh giá công tác thanh kiểm tra.
Đánh giá về công tác tuyên truyền bảo vệ công trình thủy lợi. Kinh phí sửa chữa cải tạo, duy tu bảo dưỡng các công trình thuỷ lợi trên địa bàn tỉnh từ 2015 -2017. 85 vi DANH MỤC ĐỒ THỊ, SƠ ĐỒ Sơ đồ 2. Mô hình quản lý thủy lợi của Hàn Quốc.
Sơ đồ tổ chức của Hội tưới Đài Loan. Mô hình quản lý hệ thống thuỷ lợi liên huyện. Mô hình tổ chức hợp tác dùng nước. Bản đồ tỉnh Phú Thọ.
Nhân lực quản lý nhà nước về lĩnh vực thủy lợi. Nhân lực quản lý công trình thủy lợi. 84 vii DANH MỤC HỘP Hộp 4. Ý kiến đối với các văn bản pháp luật về thủy lợi.
Ý kiến đối với các văn bản về chính sách cấp bù miễn thu thủy lợi phí. Ý kiến về quy hoạch với công trình thủy lợi. Ý kiến về tình hình nạo vét kênh mương. Ý kiến về tình hình thanh tra, kiểm tra việc bảo vệ, khai thác công trình thủy lợi.
Ý kiến về tình hình tuyên truyền pháp luật. Ý kiến về ảnh hưởng văn bản quy định tới việc quản lý, khai thác công trình thủy lợi 81 Hộp 4. Ý kiến về ảnh hưởng trình độ đội ngũ cán bộ. Ý kiến về ảnh hưởng nguồn lực phục vụ.
Ý kiến về ảnh hưởng sự phối kết hợp giữa các đơn vị trong quản lý công trình thủy lợi 86 Hộp 4. Ý kiến về ảnh hưởng nhận thức người dân đối với quản lý, bảo vệ công trình thủy lợi 87 viii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Lê Công Tuấn Anh Tên đề tài: Giải pháp tăng cường quản lý công trình thủy lợi trên địa bàn tỉnh Phú Thọ Ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 8340410 Tên cơ sở đào tạo: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam Mục tiêu nghiên cứu của đề tài Trên cơ sở đánh giá thực trạng thực hiện các giải pháp quản lý công trình thủy lợi của tỉnh Phú Thọ, từ đó đề xuất hoàn thiện giải pháp tăng cường quản lý công trình thủy lợi trên địa bàn tỉnh Phú Thọ thời gian tới. Phương pháp nghiên cứu của đề tài - Phương pháp chọn điểm nghiên cứu - Phương pháp điều tra, thu thập thông tin sơ cấp và thứ cấp - Phương pháp phân tích và xử lý số liệu được sử dụng trong luận văn gồm thống kê mô tả và phương pháp so sánh. Kết quả nghiên cứu chính và kết luận Luận văn đã hệ thống hóa những vấn đề cơ sở lý luận về giải pháp tăng cường quản lý hệ thống công trình thuỷ lợi (các khái niệm, nội dung nghiên cứu và các yếu tố ảnh hưởng đến thực hiện giải pháp tăng cường quản lý công trình thủy lợi).
Nghiên cứu đã tổng quan được kinh nghiệm trong quản lý công trình thủy lợi ở một số địa phương có điều kiện tương đồng với Phú Thọ và rút ra một số bài học kinh nghiệm. Hệ thống công trình thủy lợi của tỉnh đều được xây dựng và đưa vào sử dụng đã lâu đang bị xuống cấp nghiêm trọng. Đặc biệt là một số kênh mương hiện đang là kênh đất, chưa được đầu tư kiên cố nên bờ kênh bị lở, lòng kênh bị bồi lắng nhiều. Một số hệ thống kênh được nâng cấp và xây mới nhưng chưa đạt được yêu cầu thiết kế đề ra, thêm vào đó là ý thức bảo vệ công trình của cộng đồng hưởng lợi chưa cao, vẫn xẩy ra hiện tượng đào, xẻ rãnh tháo nước, trộm cắp các thiết bị công trình làm cho hệ thống công trình thủy lợi xuống cấp.
Từ đó dẫn đến hiệu quả quản lý sử dụng các công trình thủy lợi kém, gây thất thoát nước, tiêu hao nhiều điện năng, tăng chi phí duy tu bảo dưỡng và sửa chữa công trình. Bên cạnh đó, cũng do công tác quản lý, bảo vệ, duy tu bảo dưỡng làm chưa được tốt, nhiều công trình hư hỏng không được sửa chữa kịp thời. Hiện có nhiều công trình thủy lợi đang ngày càng xuống cấp nghiêm trọng nhưng chưa có kinh phí duy tu bảo dưỡng và sửa chữa lớn. ix Trên địa bàn công tác xã hội hoá, chuyển giao quản lý các công trình thủy lợi cho cộng đồng hưởng lợi chưa phát huy tối đa.