Luận văn thạc sĩ về hiệu quả tín dụng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa tại ngân hàng Hàng Hải Phú Thọ

Luận văn thạc sĩ kinh tế phân tích tài chính ngân hàng giải pháp cải thiện kết quả tín dụng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa tại ngân, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất

• Tác giả: Hoàng Thị Bích Thảo
• Người hướng dẫn: PGS. Đinh Thị Diên Hồng
• Trường học: Học viện Ngân hàng
• Chuyên ngành: Kinh tế tài chính, ngân hàng
• Đề tài: Giải pháp nâng cao hiệu quả tín dụng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Hàng Hải – Chi nhánh Phú Thọ
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ kinh tế
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ TÍN DỤNG & HIỆU QUẢ TÍN DỤNG NGÂN HÀNG ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA
• 1.1. Khái quát về DNN&V
• 1.2. Khái niệm DNN&V
• 1.3. Đặc điểm của DNN&V
• 1.4. Vai trò của DNN&V
• 1.5. Nhu cầu vốn của DNN&V
• 1.6. Tín dụng ngân hàng đối với DNN&V
• 1.6.1. Khái niệm tín dụng ngân hàng
• 1.6.2. Phân loại tín dụng ngân hàng
• 1.6.3. Vai trò của tín dụng ngân hàng đối với DNN&V
• 1.7. Hiệu quả của tín dụng ngân hàng đối với DNN&V
• 1.7.1. Quan niệm về hiệu quả tín dụng của ngân hàng
• 1.7.2. Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả tín dụng ngân hàng
• 1.7.3. Các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động tín dụng đối với DNN&V
• 1.8. Kinh nghiệm nâng cao hiệu quả tín dụng đối với DNN&V ở một số nước
• 1.8.1. Kinh nghiệm ở các nước. Bài học kinh nghiệm đối với Việt Nam
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VỀ HIỆU QUẢ TÍN DỤNG ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN HÀNG HẢI - CHI NHÁNH PHÚ THỌ
• 2.1. Khái quát về tình hình hoạt động kinh doanh của Ngân hàng TMCP Hàng Hải - Chi nhánh Phú Thọ trong thời gian qua
• 2.2. Tổng quan về Ngân hàng TMCP Hàng Hải - Chi nhánh Phú Thọ
• 2.3. Tình hình hoạt động của ngân hàng TMCP Hàng Hải - Chi nhánh Phú Thọ trong thời gian qua
• 2.4. Thực trạng hiệu quả tín dụng đối với DNN&V tại Ngân hàng TMCP Hàng Hải - Chi nhánh Phú Thọ
• 2.4.1. Tỷ lệ tăng trưởng dư nợ DNN&V
• 2.4.2. Mức sinh lời vốn tín dụng DNN&V
• 2.4.3. Tỷ lệ nợ xấu
• 2.4.4. Tỷ lệ nợ có khả năng mất vốn
• 2.5. Đánh giá thực trạng hiệu quả tín dụng đối với DNN&V tại Ngân hàng TMCP Hàng Hải – Chi nhánh Phú Thọ
• 2.5.1. Những kết quả đạt được
• 2.5.2. Những hạn chế và nguyên nhân
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ TÍN DỤNG ĐỐI VỚI DNN&V TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN HÀNG HẢI – CHI NHÁNH PHÚ THỌ
• 3.1. Định hướng nâng cao hiệu quả tín dụng đối với DNN&V tại Ngân hàng TMCP Hàng Hải – Chi nhánh Phú Thọ
• 3.1.1. Định hướng phát triển chung của Ngân hàng TMCP Hàng Hải – Chi nhánh Phú Thọ
• 3.1.2. Định hướng nâng cao hiệu quả tín dụng DNN&V của Ngân hàng TMCP Hàng Hải – Chi nhánh Phú Thọ
• 3.2. Giải pháp nâng cao hiệu quả tín dụng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa tại ngân hàng TMCP Hàng Hải – Chi nhánh Phú Thọ
• 3.2.1. Xây dựng chính sách tín dụng phù hợp đối với DNN&V
• 3.2.2. Tổ chức tốt mạng lưới thu thập, xử lý thông tin và phân tích thông tin tín dụng đồng thời phát triển hoạt động marketing đối với DNN&V
• 3.2.3. Tăng cường công tác kiểm tra trước, trong và sau khi cho vay
• 3.2.4. Chú trọng thực hiện các biện pháp bảo đảm tiền vay
• 3.2.5. Nâng cao trình độ nghiệp vụ của đội ngũ cán bộ
• 3.2.6. Chủ động ngăn ngừa những khoản nợ có thể dẫn đến nợ quá hạn và có những biện pháp xử lý thích hợp đối với những khoản nợ quá hạn
• 3.2.7. Tăng cường các mối quan hệ với các tổ chức, hiệp hội DNN&V
• 3.2.8. Đẩy mạnh hoạt động huy động vốn đáp ứng nhu cầu vốn cho các DNN&V
• 3.3. Một số kiến nghị đối với Chính phủ, ngân hàng Nhà Nước và ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam
• 3.3.1. Kiến nghị đối với Chính phủ
• 3.3.2. Kiến nghị đối với Ngân hàng Nhà nước
• 3.3.3. Kiến nghị với Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về tín dụng doanh nghiệp và doanh nghiệp nhỏ và vừa

Tín dụng doanh nghiệp là một công cụ tài chính quan trọng giúp các doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNN&V) tiếp cận nguồn vốn để phát triển sản xuất kinh doanh. DNN&V đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế, đặc biệt là ở các nước đang phát triển như Việt Nam. Với ưu điểm như bộ máy tổ chức gọn nhẹ, khả năng thích ứng nhanh với thị trường, DNN&V góp phần giải quyết các vấn đề kinh tế xã hội như tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm và kiểm soát lạm phát. Tuy nhiên, DNN&V thường gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn do thiếu tài sản đảm bảo và hồ sơ tài chính không minh bạch. Ngân hàng Hàng Hải Phú Thọ đã triển khai các chính sách tín dụng nhằm hỗ trợ DNN&V, nhưng hiệu quả vẫn còn hạn chế. Việc nâng cao hiệu quả tín dụng đối với DNN&V là yêu cầu cấp thiết để thúc đẩy sự phát triển của khu vực này.

1.1. Khái niệm và đặc điểm của DNN V

DNN&V được định nghĩa là các doanh nghiệp có quy mô nhỏ về vốn và lao động. Theo quy định của Việt Nam, DNN&V là các doanh nghiệp có vốn đăng ký không quá 10 tỷ đồng hoặc số lao động không quá 300 người. Đặc điểm nổi bật của DNN&V là tính linh hoạt, khả năng thích ứng nhanh với thị trường và chi phí quản lý thấp. Tuy nhiên, DNN&V cũng gặp nhiều thách thức như thiếu vốn, trình độ quản lý hạn chế và khó tiếp cận các nguồn tài chính. Ngân hàng Hàng Hải Phú Thọ đã nhận thức được vai trò của DNN&V và triển khai các chính sách tín dụng nhằm hỗ trợ khu vực này.

1.2. Vai trò của tín dụng ngân hàng đối với DNN V

Tín dụng ngân hàng là nguồn vốn quan trọng giúp DNN&V đầu tư vào sản xuất kinh doanh và đổi mới công nghệ. Ngân hàng Hàng Hải Phú Thọ đã triển khai các sản phẩm tín dụng đa dạng để hỗ trợ DNN&V, bao gồm các khoản vay ngắn hạn và dài hạn. Tuy nhiên, hiệu quả của các khoản vay này còn hạn chế do DNN&V thường không đáp ứng được các điều kiện vay vốn và sử dụng vốn chưa hiệu quả. Việc nâng cao hiệu quả tín dụng đối với DNN&V đòi hỏi các giải pháp đồng bộ từ phía ngân hàng và doanh nghiệp.

II. Thực trạng hiệu quả tín dụng đối với DNN V tại Ngân hàng Hàng Hải Phú Thọ

Ngân hàng Hàng Hải Phú Thọ đã triển khai nhiều chính sách tín dụng nhằm hỗ trợ DNN&V, nhưng hiệu quả vẫn còn hạn chế. Tỷ lệ tăng trưởng dư nợ tín dụng đối với DNN&V đạt mức trung bình, nhưng tỷ lệ nợ xấu vẫn ở mức cao. Nguyên nhân chính là do DNN&V thường không đáp ứng được các điều kiện vay vốn và sử dụng vốn chưa hiệu quả. Ngân hàng Hàng Hải Phú Thọ cần cải thiện công tác quản lý tín dụng và tăng cường hỗ trợ kỹ thuật cho DNN&V để nâng cao hiệu quả tín dụng.

2.1. Tỷ lệ tăng trưởng dư nợ và mức sinh lời vốn tín dụng

Tỷ lệ tăng trưởng dư nợ tín dụng đối với DNN&V tại Ngân hàng Hàng Hải Phú Thọ đạt mức trung bình trong những năm gần đây. Tuy nhiên, mức sinh lời vốn tín dụng vẫn còn thấp do DNN&V thường gặp khó khăn trong việc sử dụng vốn hiệu quả. Ngân hàng Hàng Hải Phú Thọ cần tăng cường hỗ trợ kỹ thuật và đào tạo quản lý tài chính cho DNN&V để cải thiện hiệu quả sử dụng vốn.

2.2. Tỷ lệ nợ xấu và nợ có khả năng mất vốn

Tỷ lệ nợ xấu đối với DNN&V tại Ngân hàng Hàng Hải Phú Thọ vẫn ở mức cao, đặc biệt là trong các lĩnh vực có rủi ro cao như nông nghiệp và thương mại. Nguyên nhân chính là do DNN&V thường không đáp ứng được các điều kiện vay vốn và sử dụng vốn chưa hiệu quả. Ngân hàng Hàng Hải Phú Thọ cần cải thiện công tác quản lý tín dụng và tăng cường hỗ trợ kỹ thuật cho DNN&V để giảm tỷ lệ nợ xấu.

III. Giải pháp nâng cao hiệu quả tín dụng đối với DNN V tại Ngân hàng Hàng Hải Phú Thọ

Để nâng cao hiệu quả tín dụng đối với DNN&V, Ngân hàng Hàng Hải Phú Thọ cần thực hiện các giải pháp đồng bộ. Trước hết, ngân hàng cần xây dựng các chính sách tín dụng phù hợp với đặc điểm của DNN&V, bao gồm các khoản vay linh hoạt và điều kiện vay vốn đơn giản hơn. Bên cạnh đó, ngân hàng cần tăng cường công tác kiểm tra và giám sát việc sử dụng vốn vay của DNN&V để đảm bảo vốn được sử dụng hiệu quả. Ngoài ra, Ngân hàng Hàng Hải Phú Thọ cần hợp tác với các tổ chức hỗ trợ doanh nghiệp để cung cấp các dịch vụ đào tạo và tư vấn quản lý tài chính cho DNN&V.

3.1. Xây dựng chính sách tín dụng phù hợp

Ngân hàng Hàng Hải Phú Thọ cần xây dựng các chính sách tín dụng phù hợp với đặc điểm của DNN&V, bao gồm các khoản vay linh hoạt và điều kiện vay vốn đơn giản hơn. Điều này sẽ giúp DNN&V dễ dàng tiếp cận nguồn vốn và sử dụng vốn hiệu quả hơn. Bên cạnh đó, ngân hàng cần tăng cường công tác kiểm tra và giám sát việc sử dụng vốn vay của DNN&V để đảm bảo vốn được sử dụng đúng mục đích.

3.2. Tăng cường hỗ trợ kỹ thuật và đào tạo quản lý tài chính

Ngân hàng Hàng Hải Phú Thọ cần hợp tác với các tổ chức hỗ trợ doanh nghiệp để cung cấp các dịch vụ đào tạo và tư vấn quản lý tài chính cho DNN&V. Điều này sẽ giúp DNN&V nâng cao năng lực quản lý tài chính và sử dụng vốn hiệu quả hơn. Bên cạnh đó, ngân hàng cần tăng cường hỗ trợ kỹ thuật cho DNN&V trong việc xây dựng các dự án đầu tư và tìm kiếm các nguồn tài chính trên thị trường.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNN&V) chiếm hơn 90% tổng số doanh nghiệp tại Việt Nam, đóng góp trên 30% vào tăng trưởng GDP và tạo công ăn việc làm cho hàng triệu lao động. Tuy nhiên, các DNN&V đang gặp nhiều khó khăn trong việc tiếp cận vốn, đặc biệt là vốn tín dụng ngân hàng, do hạn chế về tài sản thế chấp, năng lực quản lý và sử dụng vốn chưa hiệu quả. Tín dụng ngân hàng là nguồn vốn quan trọng giúp các DNN&V phát triển sản xuất kinh doanh, đổi mới công nghệ và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Luận văn tập trung nghiên cứu thực trạng hiệu quả tín dụng đối với DNN&V tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Hàng Hải – Chi nhánh Phú Thọ trong giai đoạn từ năm 2009 đến 2011. Mục tiêu nghiên cứu là phân tích các chỉ tiêu hiệu quả tín dụng như tỷ lệ tăng trưởng dư nợ, mức sinh lời vốn tín dụng, tỷ lệ nợ xấu và nợ có khả năng mất vốn; từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả tín dụng nhằm hỗ trợ phát triển DNN&V. Nghiên cứu có ý nghĩa thiết thực trong bối cảnh cạnh tranh giữa các ngân hàng ngày càng khốc liệt và nhu cầu vốn của DNN&V ngày càng tăng cao.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết kinh tế tài chính về tín dụng ngân hàng và quản trị doanh nghiệp nhỏ và vừa. Hai mô hình nghiên cứu chính được áp dụng gồm:

• Mô hình hiệu quả tín dụng ngân hàng: Đánh giá hiệu quả dựa trên các chỉ tiêu định lượng như tỷ suất lợi nhuận từ hoạt động tín dụng, tỷ lệ tăng trưởng dư nợ, tỷ lệ nợ xấu và nợ có khả năng mất vốn. Đồng thời, các chỉ tiêu định tính như chính sách tín dụng, quy trình thẩm định, chất lượng cán bộ và hệ thống thông tin tín dụng cũng được xem xét.

• Lý thuyết quản trị DNN&V: Tập trung vào các đặc điểm quản lý, năng lực tài chính, sử dụng vốn và đạo đức kinh doanh của doanh nghiệp, ảnh hưởng đến khả năng trả nợ và hiệu quả sử dụng vốn vay.

Các khái niệm chính bao gồm: tín dụng ngân hàng, hiệu quả tín dụng, DNN&V, tỷ lệ nợ xấu, tỷ lệ sinh lời vốn tín dụng, và các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả tín dụng.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp duy vật biện chứng và duy vật lịch sử kết hợp với phân tích số liệu thực tế. Nguồn dữ liệu chính là số liệu hoạt động tín dụng của Ngân hàng TMCP Hàng Hải – Chi nhánh Phú Thọ giai đoạn 2009-2011, bao gồm dư nợ cho vay, tỷ lệ nợ xấu, mức sinh lời vốn tín dụng và các báo cáo tài chính liên quan.

Phương pháp phân tích bao gồm:

• Phân tích thống kê mô tả: Đánh giá các chỉ tiêu hiệu quả tín dụng qua các năm.
• So sánh tỷ lệ tăng trưởng dư nợ và tỷ lệ nợ xấu: Để xác định xu hướng và chất lượng tín dụng.
• Phân tích định tính: Đánh giá chính sách tín dụng, quy trình thẩm định, chất lượng cán bộ và hệ thống thông tin tín dụng dựa trên tài liệu và phỏng vấn nội bộ.

Cỡ mẫu nghiên cứu là toàn bộ dữ liệu tín dụng đối với DNN&V tại chi nhánh trong giai đoạn nghiên cứu. Phương pháp chọn mẫu là lấy toàn bộ dữ liệu có sẵn để đảm bảo tính đại diện và chính xác. Thời gian nghiên cứu kéo dài từ năm 2009 đến 2011.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng dư nợ tín dụng đối với DNN&V: Dư nợ cho vay DNN&V tại Maritime Bank Phú Thọ tăng trưởng trung bình khoảng 50,94% năm 2010 và tiếp tục tăng trong năm 2011, cho thấy ngân hàng đã mở rộng tín dụng đối với nhóm khách hàng này.

2. Mức sinh lời vốn tín dụng: Tỷ suất lợi nhuận từ hoạt động tín dụng đối với DNN&V duy trì ở mức ổn định, phản ánh hiệu quả sử dụng vốn vay của doanh nghiệp và khả năng thu hồi vốn của ngân hàng.

3. Tỷ lệ nợ xấu và nợ có khả năng mất vốn: Tỷ lệ nợ xấu được kiểm soát dưới mức 3%, phù hợp với giới hạn an toàn tín dụng của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam. Tuy nhiên, tỷ lệ nợ có khả năng mất vốn vẫn còn chiếm một phần đáng kể, ảnh hưởng đến hiệu quả tín dụng.

4. Chất lượng quản lý và sử dụng vốn của DNN&V: Nhiều doanh nghiệp sử dụng vốn vay chưa đúng mục đích hoặc hiệu quả thấp, dẫn đến rủi ro tín dụng tăng lên. Đồng thời, năng lực quản lý và trình độ cán bộ ngân hàng còn hạn chế trong việc thẩm định và giám sát khoản vay.

Thảo luận kết quả

Số liệu tăng trưởng dư nợ cho thấy Maritime Bank Phú Thọ đã tích cực mở rộng tín dụng cho DNN&V, phù hợp với chiến lược phát triển khách hàng tiềm năng. Tuy nhiên, tỷ lệ nợ có khả năng mất vốn phản ánh những hạn chế trong công tác thẩm định và kiểm soát rủi ro tín dụng. So với các nghiên cứu trong ngành, tỷ lệ nợ xấu dưới 3% là kết quả tích cực, nhưng vẫn cần cải thiện để giảm thiểu rủi ro.

Nguyên nhân chính của các hạn chế là do đặc điểm vốn và quản trị của DNN&V còn yếu, cùng với quy trình tín dụng chưa hoàn thiện và đội ngũ cán bộ chưa đủ năng lực chuyên môn. Việc sử dụng vốn chưa hiệu quả cũng làm giảm khả năng trả nợ, ảnh hưởng đến lợi nhuận của ngân hàng.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng dư nợ, biểu đồ tỷ lệ nợ xấu qua các năm và bảng so sánh các chỉ tiêu hiệu quả tín dụng để minh họa rõ nét hơn các xu hướng và vấn đề tồn tại.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Xây dựng chính sách tín dụng phù hợp với DNN&V: Ngân hàng cần thiết kế các sản phẩm tín dụng linh hoạt, thủ tục đơn giản, lãi suất hợp lý nhằm tăng khả năng tiếp cận vốn cho DNN&V trong vòng 1-2 năm tới.

2. Tăng cường công tác thẩm định và giám sát khoản vay: Nâng cao chất lượng thẩm định dự án, kiểm tra việc sử dụng vốn vay đúng mục đích, giám sát chặt chẽ trong và sau cho vay để giảm tỷ lệ nợ xấu. Thời gian thực hiện trong 12 tháng, do phòng tín dụng chủ trì.

3. Nâng cao trình độ nghiệp vụ của cán bộ tín dụng: Tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về quản lý rủi ro, thẩm định tín dụng và kỹ năng tư vấn cho DNN&V. Kế hoạch đào tạo kéo dài 6 tháng, do phòng nhân sự phối hợp với phòng tín dụng thực hiện.

4. Phát triển hệ thống thông tin tín dụng và marketing chuyên biệt: Xây dựng hệ thống thu thập, xử lý thông tin khách hàng DNN&V, đồng thời đẩy mạnh hoạt động marketing nhằm mở rộng mạng lưới khách hàng tiềm năng. Thời gian triển khai 1 năm, do phòng công nghệ thông tin và phòng marketing phối hợp thực hiện.

5. Tăng cường hợp tác với các tổ chức, hiệp hội DNN&V: Thiết lập quan hệ chặt chẽ với các hiệp hội doanh nghiệp để hỗ trợ thông tin, tư vấn và bảo lãnh tín dụng, giúp giảm rủi ro cho ngân hàng. Kế hoạch thực hiện trong 18 tháng, do ban lãnh đạo chi nhánh chỉ đạo.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ngân hàng thương mại và các tổ chức tín dụng: Để tham khảo các giải pháp nâng cao hiệu quả tín dụng đối với DNN&V, cải thiện quản lý rủi ro và phát triển sản phẩm phù hợp.

2. Các nhà quản lý DNN&V: Hiểu rõ về vai trò tín dụng ngân hàng, các khó khăn trong tiếp cận vốn và cách sử dụng vốn hiệu quả nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh.

3. Cơ quan quản lý nhà nước và chính sách: Là tài liệu tham khảo để xây dựng chính sách hỗ trợ DNN&V, phát triển hệ thống tín dụng và tạo môi trường pháp lý thuận lợi.

4. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành kinh tế tài chính, ngân hàng: Cung cấp cơ sở lý thuyết và thực tiễn về tín dụng ngân hàng đối với DNN&V, phương pháp nghiên cứu và phân tích số liệu thực tế.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao DNN&V khó tiếp cận vốn tín dụng ngân hàng?
   Do hạn chế về tài sản thế chấp, năng lực quản lý yếu, thủ tục vay vốn phức tạp và rủi ro tín dụng cao khiến ngân hàng thận trọng trong cấp vốn cho DNN&V.

2. Các chỉ tiêu nào dùng để đánh giá hiệu quả tín dụng ngân hàng?
   Bao gồm tỷ suất lợi nhuận từ hoạt động tín dụng, tỷ lệ tăng trưởng dư nợ, tỷ lệ nợ xấu và tỷ lệ nợ có khả năng mất vốn, cùng các chỉ tiêu định tính như chính sách tín dụng và quy trình thẩm định.

3. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả tín dụng đối với DNN&V?
   Cần xây dựng chính sách tín dụng phù hợp, nâng cao chất lượng thẩm định và giám sát, đào tạo cán bộ, phát triển hệ thống thông tin và tăng cường hợp tác với các tổ chức liên quan.

4. Tỷ lệ nợ xấu bao nhiêu là an toàn đối với ngân hàng?
   Ở Việt Nam, tỷ lệ nợ xấu dưới 3% được coi là giới hạn an toàn tín dụng, giúp ngân hàng kiểm soát rủi ro và duy trì hiệu quả hoạt động.

5. Vai trò của tín dụng ngân hàng đối với DNN&V là gì?
   Tín dụng ngân hàng giúp DNN&V có vốn để duy trì hoạt động, đổi mới công nghệ, mở rộng sản xuất kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh và đóng góp vào tăng trưởng kinh tế.

Kết luận

• DNN&V chiếm tỷ trọng lớn trong nền kinh tế Việt Nam, đóng góp trên 30% GDP và tạo việc làm cho hàng triệu lao động.
• Tín dụng ngân hàng là nguồn vốn quan trọng giúp DNN&V phát triển, nhưng hiệu quả tín dụng tại Maritime Bank Phú Thọ còn nhiều hạn chế do tỷ lệ nợ có khả năng mất vốn còn cao.
• Các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả tín dụng gồm năng lực quản lý doanh nghiệp, chính sách tín dụng, quy trình thẩm định, chất lượng cán bộ và môi trường kinh tế pháp lý.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả tín dụng trong vòng 1-2 năm tới, tập trung vào chính sách, thẩm định, đào tạo và hệ thống thông tin.
• Nghiên cứu là tài liệu tham khảo hữu ích cho ngân hàng, doanh nghiệp, cơ quan quản lý và nhà nghiên cứu trong lĩnh vực tín dụng và phát triển DNN&V.

Các bên liên quan cần phối hợp triển khai các giải pháp đề xuất để nâng cao hiệu quả tín dụng, góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững của DNN&V và hệ thống ngân hàng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ TÍN DỤNG & HIỆU QUẢ TÍN DỤNG NGÂN HÀNG ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA 1. Khái quát về DNN&V 1. Khái niệm DNN&V Doanh nghiệp là những tổ chức kinh tế và là tế bào tạo nên cơ thể nền kinh tế của mỗi quốc gia. Để thực hiện mục tiêu và yêu cầu quản lý người ta thường phân chia doanh nghiệp thành các loại: Doanh nghiệp lớn, doanh nghiệp vừa và doanh nghiệp nhỏ.

Tuy nhiên trong thực tế để đơn giản hóa việc phân loại này nhiều nước thường gộp chung doanh nghiệp vừa và doanh nghiệp nhỏ, gọi chung là DNN&V. DNN&V là loại hình doanh nghiệp chiếm tỷ trọng chủ yếu trong tổng số doanh nghiệp tại nhiều nước. Việc phân loại doanh nghiệp như trên thường căn cứ vào quy mô, trình độ kỹ thuật và mức độ kinh doanh của nó, song tiêu chí phân loại này ở mỗi quốc gia khác nhau cũng khác nhau, ở từng thời điểm khác nhau cũng không giống nhau. Qua tham khảo kinh nghiệm của một số nước, tiêu chí xác định DNN&V thường dựa vào các yếu tố: vốn, lao động, doanh thu.

Tuy nhiên tùy nước có thể chỉ dùng một hay hai hoặc cả ba yếu tố này. Ngoài ra một số nước còn tùy từng lĩnh vực sản xuất kinh doanh mà có những quy định khác nhau cho các tiêu chí. Tại Nhật Bản, một nước phát triển ở Châu Á có nền kinh tế thị trường phát triển ở trình độ cao, tiêu chí xác định DNN&V được phân chia theo số lao động và vốn, căn cứ vào lĩnh vực hoạt động cụ thể: 5 Bảng 1.1 Tiêu chí xác định DNN&V tại Nhật Bản Số lao động Vốn Lĩnh vực hoạt động (Triệu Yên) Lĩnh vực sản xuất Không quá 300 Không quá 300 (3 triệu USD) Lĩnh vực bán buôn Không quá 100 Không quá 100 (1 triệu USD) Lĩnh vực bán lẻ Không quá 50 Không quá 50 (0.5 triệu USD) (Nguồn: Trung tâm hợp tác nguồn nhân lực Việt Nam - Nhật Bản –(VJCC)) Tại Thái Lan, nước có nền kinh tế thị trường tương tự Việt Nam. Theo quy định của Bộ Công nghiệp Thái Lan, DNN&V được xác định theo quy mô về số lao động và giá trị tài sản cố định.2: Tiêu chí xác định DNN&V tại Thái Lan Doanh nghiệp nhỏ Doanh nghiệp vừa Lĩnh vực hoạt Số Giá trị TSCĐ Số lao Giá trị TSCĐ động lao (triệu Bath) động (triệu Bath) động Lĩnh vực sản xuất <=50 Không quá 50 51-200 Từ 50 đến 200 (1,25- 5 triệu USD) (1,25 triệu USD) Lĩnh vực dịch vụ <=50 Không quá 50 51-200 Từ 50 đến 200 (1,25 triệu USD) (1,25-5 triệu USD) Lĩnh vực bán buôn <=50 Không quá 50 26-50 Từ 50 đến 200 (1,25 triệu USD) (1,25-5 triệu USD) Lĩnh vực bán lẻ <=50 Không quá 30 16-30 Từ 30 đến 60 (0,75 triệu USD) (0,75-1,5 triệu USD) (Nguồn: Ngân hàng phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa - Thái Lan) Sự khác nhau về tiêu chí phân loại DNN&V của các nước là hoàn toàn khách quan do các nước có điều kiện, trình độ phát triển kinh tế cũng như các chính sách, biện pháp hỗ trợ và định hướng phát triển DNN&V của riêng 6 mình.

Tiêu chí xác định DNN&V của các quốc gia cũng có thể thay đổi phù hợp với các chính sách hỗ trợ, chiến lược phát triển kinh tế của từng thời kỳ. Ở Việt Nam hiện nay phát triển DNN&V đang là vấn đề được Nhà nước đặc biệt quan tâm. Nền kinh tế xã hội của đất nước có phồn vinh, thịnh vượng hay không phụ thuộc rất lớn vào sự phát triển của các doanh nghiệp. Trong giai đoạn đầu phát triển nền kinh tế thị trường thì DNN&V có ý nghĩa vô cùng quan trọng.

Tiêu chí ở nước ta phân loại DNN&V đã được quy định tạm thời theo văn bản số 681/CP-TN do Chính phủ ban hành ngày 20 tháng 6 năm 1998. Theo quy định tại văn bản này tiêu chí xác định DNN&V là doanh nghiệp có số vốn điều lệ dưới 5 tỷ đồng và có số lao động trung bình hàng năm dưới 200 người. Tuy nhiên qua quá trình khảo sát điều tra các doanh nghiệp Chính phủ thấy rằng các tiêu chí đưa ra chưa thực sự hợp lý và chưa phù hợp với sự phát triển. Vì vậy để khuyến khích và tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát triển các DNN&V, ngày 23/11/2001 Chính phủ đã ra nghị định số 90/2001/NĐ  CP.

Trong đó quy định “DNN&V là cơ sở sản xuất kinh doanh độc lập, đã đăng ký kinh doanh theo pháp luật hiện hành, có vốn đăng ký không quá 10 tỷ đồng hoặc số lao động trung bình hàng năm không quá 300 người”. Căn cứ vào tình hình kinh tế xã hội của ngành, địa phương trong quá trình thực hiện các biện pháp, chương trình trợ giúp có thể áp dụng linh hoạt đồng thời hai chỉ tiêu vốn và lao động hoặc một trong hai chỉ tiêu trên. Theo định nghĩa trên, các DNN&V ở nước ta gồm có các cơ sở sản xuất kinh doanh nằm trong những tiêu thức và giới hạn tiêu chuẩn quy định sau: - Các doanh nghiệp nhà nước đăng ký kinh doanh theo luật doanh nghiệp. - Các công ty cổ phần, công ty TNHH và Doanh nghiệp tư nhân đăng ký hoạt động theo Luật doanh nghiệp.

- Hợp tác xã đăng ký hoạt động theo Luật Hợp tác xã. 7 Như vậy tất cả các doanh nghiệp thuộc thành phần kinh tế có đăng ký kinh doanh và thỏa mãn hai tiêu thức: vốn đăng ký kinh doanh không quá 10 tỷ đồng, lao động trung bình hàng năm không quá 300 người thì đều được coi là DNN&V. Theo cách phân loại này, DNN&V ở nước ta chiếm hơn 90% trong tổng số doanh nghiệp trong nền kinh tế. Việc xác định DNN&V như trên là phù hợp với thực tế khách quan của nước ta với nguồn vốn có hạn, lao động dồi dào, đáp ứng được yêu cầu cấp bách của xã hội là đảm bảo công ăn việc làm, nâng cao mức sống của đại đa số nhân dân lao động và dần đưa nước ta thoát khỏi tình trạng nước nghèo.

Đặc điểm của DNN&V Kể từ khi Luật Doanh nghiệp có hiệu lực từ ngày 01/01/2000, khu vực kinh tế tư nhân, đặc biệt là khu vực DNN&V trở thành khu vực kinh tế năng động nhất. Với một xuất phát điểm là một nền nông nghiệp kém phát triển, sản xuất nhỏ lẻ là phổ biến nên các DNN&V chiếm một tỷ trọng đáng kể trong các loại hình doanh nghiệp tại Việt Nam. Các DNN&V đã và đang trở thành một lực lượng kinh tế quan trọng, góp phần vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế và đóng góp nguồn thu đáng kể cho ngân sách Nhà nước. Hiện nay, nước ta có khoảng trên 500.000 doanh nghiệp và hộ kinh doanh cá thể là DNN&V, chiếm hơn 90% tổng số doanh nghiệp toàn quốc, đóng góp trên 30% vào tăng trưởng GDP của cả nước, tạo công ăn việc làm cho hàng triệu lao động và là nhân tố quan trọng đóng góp vào quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế đất nước.

Đặc điểm phân biệt loại hình DNN&V với các loại hình doanh nghiệp khác trong nền kinh tế được thể hiện qua một số tiêu chí sau: - Về loại hình sở hữu: Các DNN&V thuộc các hình thức sở hữu đa dạng (sở hữu Nhà nước, sở hữu tư nhân, sở hữu hỗn hợp, sở hữu nước ngoài). 8 - Về ngành nghề kinh doanh: Các DNN&V hoạt động trên tất cả các lĩnh vực của nền kinh tế. Đây cũng là đặc trưng của các doanh nghiệp trong nền kinh tế thị trường. - Về vốn: Vốn của các DNN&V không quá 10 tỷ đồng, nên việc chớp thời cơ kinh doanh, đầu tư đổi mới công nghệ gặp nhiều khó khăn.

- Về địa bàn hoạt động: Các DNN&V hoạt động năng động trên khắp cả nước, từ thành phố cho đến những vừng sâu, vùng xa - nơi các doanh nghiệp lớn khó hoạt động. - Về quản trị điều hành: Vì là các doanh nghiệp có quy mô nhỏ và vừa nên việc quản trị điều hành của các doanh nghiệp này thường đơn giản và giám sát sát sao hơn so với các doanh nghiệp lớn do giảm các khâu trung gian, quản lý trực tiếp nên công việc được tiến hành nhanh chóng và hiệu quả. Ngoài những đặc điểm cơ bản trên, các DNN&V Việt Nam còn có những ưu thế và hạn chế nhất định. * Ưu điểm: - DNN&V có tính năng động, linh hoạt, tự do sáng tạo trong kinh doanh.

So với doanh nghiệp lớn, DNN&V năng động hơn trước những thay đổi liên tục của thị trường. DNN&V có khả năng chuyển hướng kinh doanh và chuyển đổi mặt hàng sản xuất nhanh hơn, tăng giảm lao động dễ dàng vì có thể sử dụng nguồn lao động thời vụ. - Đa phần các DNN&V nước ta hiện nay đều có tính tự chủ cao, đặc biệt là các doanh nghiệp tư nhân thường huy động vốn từ gia đình, bạn bè, hoạt động không chịu sự chi phối, quản lý trực tiếp của Nhà nước vì vậy tính tự chủ trong hoạt động sản xuất kinh doanh thường cao. Quy mô nhỏ và vừa cũng tạo cho các doanh nghiệp này chủ động hơn trong hoạt động sản xuất kinh doanh của mình.

9 - Vốn đầu tư ban dầu của các DNN&V thấp, khả năng thu hồi vốn nhanh, tạo điều kiện tăng tốc độ vòng quay vốn để đầu tư vào công nghệ mới tiên tiến, hiện đại hơn. Đối với ngân hàng, khi đầu tư vào khu vực kinh tế này sẽ tăng nhanh khả năng thu hồi vốn, tiếp tục tái cấp tín dụng cho doanh nghiệp để đầu tư vào chu kỳ kinh doanh tiếp theo, đồng thời đẩy nhanh tốc độ luân chuyển vốn của ngân hàng, tăng khả năng sinh lợi. - DNN&V có tỷ suất đầu tư trên lao động thấp nên chúng có hiệu quả tạo việc làm cao hơn. - DNN&V dễ dàng nhanh chóng thay đổi thiết bị công nghệ, thích ứng với cuộc cách mạng khoa học, công nghệ hiện đại.

Khác với các doanh nghiệp lớn, DNN&V với yêu cầu vốn bổ sung không nhiều và giảm được sự thiệt hại trong việc thay đổi tư bản cố định khi có sự cạnh tranh phải chuyển sang kinh doanh ngành khác nên các DNN&V dễ dàng đổi mới thiết bị công nghệ khi cần thiết. - Hệ thống tổ chức sản xuất và quản lý ở DNN&V gọn nhẹ linh hoạt, công tác quản lý, điều hành mang tính trực tiếp. Các quyết định được thực hiện nhanh, công tác giám sát được tiến hành chặt chẽ. Chính vì vậy tiết kiệm được chi phí quản lý doanh nghiệp, tận dụng được các cơ hội kinh doanh khi có cơ hội.

- Quan hệ giữa người lao động và người quản lý trong doanh nghiệp khá chặt chẽ, tạo môi trường làm việc tốt. Vì thế người lao động dễ dàng trao đổi và đề xuất các ý tưởng của mình với lãnh đạo.