Một số giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn cố định tại tổng công ty xây dựng và luyện kim thanh hóa công ty cổ phần

Vốn là yếu tố then chốt trong mọi hoạt động sản xuất kinh doanh. 67 trang · Trường Đại Học Kinh Tế Quốc Dân · 2013.

• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Quốc Dân
• Chuyên ngành: Quản Trị Kinh Doanh
• Đề tài: Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Sử Dụng Vốn Cố Định Tại Tổng Công Ty Xây Dựng Và Luyện Kim Thanh Hóa
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Thanh Hóa

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VỐN CỐ ĐỊNH VÀ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG VỐN CỐ ĐỊNH TRONG DOANH NGHIỆP
• 1.1. Khái quát chung về vốn cố định trong doanh nghiệp
• 1.1.1. Tài sản cố định và vốn cố định trong doanh nghiệp
• 1.1.1.1. Tài sản cố định
• 1.2. Khấu hao tài sản cố định
• 1.2.1. Khấu hao và hao mòn tài sản cố định
• 1.2.2. Các phương pháp khấu hao tài sản cố định
• 1.2.3. Phạm vi khấu hao tài sản cố định
• 1.3. Quá trình tạo lập, khai thác và quản lý vốn cố định trong doanh nghiệp
• 1.3.1. Tạo lập và khai thác nguồn vốn cố định của doanh nghiệp
• 1.3.2. Phân cấp quản lý vốn cố định
• 1.3.3. Bảo toàn và phát triển vốn cố định
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HIỆU QUẢ SỬ DỤNG VỐN CỐ ĐỊNH TẠI TỔNG CÔNG TY XÂY DỰNG VÀ LUYỆN KIM THANH HÓA – CÔNG TY CỔ PHẦN GIAI ĐOẠN 2011 - 2013
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP CHỦ YẾU NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ SỬ DỤNG VỐN CỐ ĐỊNH TẠI TỔNG CÔNG TY XÂY DỰNG VÀ LUYỆN KIM THANH HÓA – CÔNG TY CỔ PHẦN
• KẾT LUẬN

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Vốn Cố Định Hiệu Quả Sử Dụng Tại DN

Vốn là yếu tố then chốt trong mọi hoạt động sản xuất kinh doanh. Vốn kinh doanh quyết định quy mô và phạm vi hoạt động của doanh nghiệp. Vốn được chia thành vốn lưu động và vốn cố định, tỷ trọng tùy thuộc vào đặc thù kinh doanh. Ngày nay, với sự phát triển kinh tế và khoa học kỹ thuật, vốn cố định ngày càng tăng và chiếm tỷ trọng lớn. Quy mô vốn cố định ảnh hưởng đến trình độ kỹ thuật, công nghệ và năng lực sản xuất, quyết định năng suất lao động và chất lượng sản phẩm. Quản lý hiệu quả vốn cố định là yêu cầu cấp thiết, giúp giảm chi phí, tăng trưởng nhanh và nâng cao năng lực cạnh tranh. Doanh nghiệp cần có biện pháp quản lý vốn cố định phù hợp với điều kiện tài chính và ngành nghề để đạt hiệu quả tối ưu.

1.1. Khái Niệm Vốn Cố Định và Vai Trò Trong Doanh Nghiệp

Vốn cố định là bộ phận vốn đầu tư ứng trước vào tài sản cố định, luân chuyển dần trong nhiều chu kỳ sản xuất. Nó bao gồm giá trị TSCĐ, đầu tư tài chính dài hạn, chi phí xây dựng cơ bản dở dang và giá trị TSCĐ thế chấp dài hạn. Vốn cố định chi phối quy mô TSCĐ, quyết định trình độ trang bị kỹ thuật và cơ sở vật chất của doanh nghiệp. Trình độ này ảnh hưởng đến năng lực sản xuất, năng suất lao động, chi phí, chất lượng sản phẩm và lợi nhuận. Quản lý tốt vốn cố định là yếu tố then chốt cho sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp.

1.2. Nguồn Hình Thành Vốn Cố Định Cho Doanh Nghiệp

Đầu tư vào TSCĐ là sự bỏ vốn dài hạn để hình thành và bổ sung TSCĐ cần thiết cho mục tiêu kinh doanh lâu dài. Việc xác định nguồn tài trợ rất quan trọng, quyết định việc quản lý và sử dụng vốn cố định sau này. Nguồn tài trợ có thể là bên trong (vốn ban đầu, lợi nhuận sau thuế) hoặc bên ngoài (vốn vay, phát hành trái phiếu, cổ phiếu). Doanh nghiệp cần đa dạng hóa nguồn tài trợ, cân nhắc ưu nhược điểm từng nguồn để lựa chọn cơ cấu hợp lý và có lợi nhất.

II. Thách Thức Quản Lý Vốn Cố Định Tại Tổng Công Ty

Tại Tổng công ty xây dựng và luyện kim Thanh Hóa, vốn cố định chiếm tỷ trọng lớn và biến động qua các năm. Công ty chú trọng đầu tư và quản lý vốn cố định, thường xuyên bảo trì, nâng cấp và mua mới tài sản cố định. Tuy nhiên, tình hình quản lý và sử dụng vốn cố định còn chưa thực sự hiệu quả. Cơ cấu vốn cố định chưa hợp lý, đầu tư chưa đồng bộ về máy móc thiết bị, mức đầu tư và công tác quản lý, giám sát tài sản cố định chưa cân xứng với vai trò của chúng. Điều này gây lãng phí vốn và thời gian sản xuất kinh doanh.

2.1. Cơ Cấu Vốn Cố Định Chưa Hợp Lý Ảnh Hưởng Đến Hiệu Quả

Cơ cấu vốn cố định không hợp lý có thể dẫn đến tình trạng đầu tư dàn trải, không tập trung vào các tài sản cố định then chốt, ảnh hưởng đến năng suất và hiệu quả sử dụng vốn. Việc phân bổ vốn không cân đối giữa các loại tài sản cố định cũng có thể gây ra tình trạng thiếu hụt ở một số khâu, làm gián đoạn quá trình sản xuất.

2.2. Đầu Tư Máy Móc Thiết Bị Chưa Đồng Bộ Hệ Lụy Gì

Việc đầu tư máy móc thiết bị không đồng bộ có thể tạo ra nút thắt cổ chai trong quá trình sản xuất, làm giảm năng suất chung. Các thiết bị lạc hậu có thể tiêu tốn nhiều năng lượng, chi phí bảo trì cao và chất lượng sản phẩm không ổn định. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp.

2.3. Giám Sát Tài Sản Cố Định Lỏng Lẻo Nguy Cơ Thất Thoát

Công tác quản lý, giám sát tài sản cố định lỏng lẻo có thể dẫn đến tình trạng sử dụng sai mục đích, hư hỏng, mất mát hoặc thất thoát tài sản. Việc không kiểm kê, đánh giá định kỳ cũng gây khó khăn cho việc lập kế hoạch bảo trì, sửa chữa và thay thế tài sản cố định.

III. Cách Nâng Cao Hiệu Quả Quản Lý Vốn Cố Định Tại TCT

Để nâng cao hiệu quả sử dụng vốn cố định, Tổng công ty cần tập trung vào việc hoàn thiện cơ cấu vốn cố định, đầu tư đồng bộ vào máy móc thiết bị, tăng cường công tác quản lý và giám sát tài sản cố định. Cần có kế hoạch đầu tư dài hạn, đánh giá hiệu quả đầu tư trước khi thực hiện và thường xuyên kiểm tra, bảo dưỡng tài sản cố định để đảm bảo hoạt động ổn định và hiệu quả.

3.1. Hoàn Thiện Cơ Cấu Vốn Cố Định Giải Pháp Cụ Thể

Để hoàn thiện cơ cấu vốn cố định, cần rà soát lại danh mục tài sản cố định, đánh giá hiệu quả sử dụng của từng loại tài sản. Từ đó, có kế hoạch điều chỉnh cơ cấu đầu tư, tập trung vào các tài sản cố định then chốt, có khả năng tạo ra giá trị gia tăng cao. Cần xem xét việc thanh lý các tài sản cố định không còn hiệu quả hoặc không phù hợp với chiến lược phát triển của công ty.

3.2. Đầu Tư Đồng Bộ Máy Móc Tiêu Chí Lựa Chọn

Việc đầu tư đồng bộ máy móc thiết bị cần dựa trên quy hoạch tổng thể, đảm bảo tính tương thích giữa các thiết bị trong dây chuyền sản xuất. Cần lựa chọn các thiết bị có công nghệ tiên tiến, tiết kiệm năng lượng, dễ vận hành và bảo trì. Trước khi đầu tư, cần đánh giá kỹ lưỡng hiệu quả kinh tế, kỹ thuật và tác động môi trường của dự án.

3.3. Tăng Cường Giám Sát Tài Sản Cố Định Biện Pháp Nào

Để tăng cường giám sát tài sản cố định, cần xây dựng quy trình quản lý chặt chẽ, từ khâu mua sắm, sử dụng, bảo trì đến thanh lý. Cần thực hiện kiểm kê, đánh giá định kỳ tài sản cố định, lập hồ sơ theo dõi chi tiết. Phân công trách nhiệm cụ thể cho từng bộ phận, cá nhân trong việc quản lý, bảo vệ tài sản cố định. Áp dụng các biện pháp công nghệ thông tin để quản lý tài sản cố định hiệu quả hơn.

IV. Khấu Hao Tài Sản Cố Định Phương Pháp Phạm Vi Áp Dụng

Khấu hao tài sản cố định là việc tính toán và phân bổ giá trị phải thu hồi của tài sản cố định trong suốt thời gian sử dụng. Mục đích là tích lũy vốn để tái sản xuất giản đơn hoặc mở rộng TSCĐ. Bộ phận giá trị hao mòn được chuyển vào giá trị sản phẩm, coi là chi phí sản xuất. Thực hiện khấu hao TSCĐ hợp lý giúp doanh nghiệp thu hồi đủ vốn khi TSCĐ hết hạn và tập trung vốn để đổi mới máy móc, thiết bị công nghệ.

4.1. Các Phương Pháp Khấu Hao Tài Sản Cố Định Phổ Biến

Có nhiều phương pháp khấu hao tài sản cố định, bao gồm phương pháp đường thẳng (khấu hao bình quân), phương pháp số dư giảm dần và phương pháp tổng số. Mỗi phương pháp có ưu nhược điểm riêng và phù hợp với từng loại tài sản cố định và điều kiện kinh doanh khác nhau. Doanh nghiệp cần lựa chọn phương pháp phù hợp để đảm bảo tính chính xác và hợp lý của việc khấu hao.

4.2. Phạm Vi Khấu Hao Tài Sản Cố Định Quy Định Cần Biết

Về nguyên tắc, mọi TSCĐ liên quan đến hoạt động kinh doanh phải trích khấu hao. Tuy nhiên, có một số trường hợp ngoại lệ, như TSCĐ không tham gia vào hoạt động sản xuất kinh doanh (phục vụ phúc lợi), TSCĐ đã khấu hao hết nhưng vẫn sử dụng, hoặc TSCĐ phục vụ nhu cầu toàn xã hội. Doanh nghiệp cần nắm rõ quy định về phạm vi khấu hao để thực hiện đúng và tránh sai sót.

V. Bảo Toàn Phát Triển Vốn Cố Định Yếu Tố Then Chốt

Bảo toàn và phát triển vốn cố định là duy trì giá trị thực (sức mua) của vốn cố định ở thời điểm hiện tại so với thời điểm đầu tư ban đầu, bất kể biến động giá cả, tỷ giá hối đoái hoặc tiến bộ khoa học kỹ thuật. Nguyên nhân không bảo toàn vốn cố định có thể là chủ quan (sai lầm trong quyết định đầu tư, quản lý kém hiệu quả) hoặc khách quan (rủi ro kinh doanh, tiến bộ khoa học kỹ thuật, biến động thị trường).

5.1. Biện Pháp Bảo Toàn Vốn Cố Định Về Mặt Hiện Vật

Bảo toàn vốn cố định về mặt hiện vật là giữ nguyên hình thái vật chất và đặc tính sử dụng ban đầu của TSCĐ, duy trì năng lực sản xuất ban đầu. Doanh nghiệp cần quản lý chặt chẽ, không làm mất mát TSCĐ, thực hiện đúng quy chế sử dụng, bảo dưỡng sửa chữa để duy trì và nâng cao năng lực hoạt động, không để TSCĐ hư hỏng trước thời hạn.

5.2. Biện Pháp Bảo Toàn Vốn Cố Định Về Mặt Giá Trị

Bảo toàn vốn cố định về mặt giá trị là duy trì giá trị thực (sức mua) của vốn cố định ở thời điểm hiện tại so với thời điểm đầu tư ban đầu. Cần đánh giá đúng giá trị của TSCĐ, điều chỉnh kịp thời giá trị để tính đúng, tính đủ chi phí khấu hao, không để mất vốn. Lựa chọn phương pháp khấu hao và mức khấu hao thích hợp, phù hợp với hao mòn thực tế.

VI. Ứng Dụng CNTT Quản Lý Vốn Cố Định Xu Hướng Tất Yếu

Ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) trong quản lý vốn cố định giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả, giảm chi phí và tăng cường khả năng kiểm soát. Các phần mềm quản lý tài sản cố định cho phép theo dõi chi tiết thông tin về tài sản, lịch sử sử dụng, bảo trì, khấu hao, giúp đưa ra quyết định đầu tư, thanh lý chính xác và kịp thời.

6.1. Lợi Ích Của Ứng Dụng CNTT Trong Quản Lý TSCĐ

Ứng dụng CNTT giúp quản lý TSCĐ hiệu quả hơn, giảm thiểu sai sót, tiết kiệm thời gian và chi phí. Các phần mềm cho phép theo dõi thông tin chi tiết về TSCĐ, từ đó đưa ra quyết định đầu tư, bảo trì, thanh lý chính xác. Dữ liệu được lưu trữ tập trung, dễ dàng truy cập và báo cáo.

6.2. Các Phần Mềm Quản Lý Tài Sản Cố Định Phổ Biến Hiện Nay

Hiện nay có nhiều phần mềm quản lý tài sản cố định trên thị trường, với các tính năng và mức giá khác nhau. Doanh nghiệp cần lựa chọn phần mềm phù hợp với quy mô, đặc thù hoạt động và ngân sách. Một số phần mềm phổ biến bao gồm SAP, Oracle, BRAVO, MISA AMIS.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, vốn kinh doanh giữ vai trò quyết định đến quy mô và năng lực vận hành, được cấu thành từ hai bộ phận chủ yếu là vốn lưu động và vốn cố định. Cùng với sự phát triển của nền kinh tế và khoa học kỹ thuật, vốn cố định ngày càng chiếm tỷ trọng đáng kể trong tổng vốn đầu tư của các đơn vị sản xuất và xây lắp. Quy mô vốn cố định chi phối trực tiếp đến trình độ trang bị công nghệ, năng lực sản xuất, năng suất lao động và chất lượng sản phẩm hoàn thành. Khai thác và quản lý vốn cố định hợp lý đóng vai trò như một đòn bẩy hoạt động, hỗ trợ tiết giảm chi phí sản xuất, hạ giá thành và gia tăng lợi nhuận.

Tại Tổng công ty xây dựng và luyện kim Thanh Hóa – Công ty cổ phần, vốn cố định chiếm tỷ trọng lớn trong tổng vốn kinh doanh nhưng có sự biến động phức tạp qua các năm. Mặc dù doanh nghiệp đã chú trọng công tác đầu tư, mua sắm mới và bảo trì tài sản cố định, thực tiễn quản lý và sử dụng vốn cố định tại đơn vị giai đoạn 2011 - 2013 bộc lộ một số bất cập: cơ cấu vốn cố định chưa thật sự hợp lý, đầu tư máy móc thiết bị còn thiếu đồng bộ, công tác giám sát và quản lý tài sản cố định chưa tương xứng với quy mô, dẫn đến lãng phí nguồn lực tài chính và kéo dài thời gian sản xuất kinh doanh. Xuất phát từ bối cảnh đó, đề tài "Một số giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn cố định tại Tổng công ty xây dựng và luyện kim Thanh Hóa - Công ty cổ phần" được thực hiện.

Mục đích nghiên cứu của đề tài được xác định gồm 3 nhiệm vụ cụ thể:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về vốn cố định và hiệu quả sử dụng vốn cố định trong doanh nghiệp.
2. Phân tích, đánh giá thực trạng hiệu quả sử dụng vốn cố định tại Tổng công ty xây dựng và luyện kim Thanh Hóa – Công ty cổ phần giai đoạn 2011 - 2013.
3. Đề xuất một số nhóm giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng vốn cố định tại đơn vị trong giai đoạn tiếp theo.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Thực trạng quản lý và sử dụng vốn cố định của doanh nghiệp.
• Phạm vi không gian: Tổng công ty xây dựng và luyện kim Thanh Hóa – Công ty cổ phần.
• Phạm vi thời gian: Số liệu hoạt động sản xuất kinh doanh và tài chính trong giai đoạn 3 năm, từ năm 2011 đến năm 2013.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận thuộc nhóm ngành Tài chính doanh nghiệp / Quản trị tài chính, thực hiện theo phương thức nghiên cứu trường hợp (case study) kết hợp phân tích định lượng dữ liệu tài chính thứ cấp.

Về cơ sở lý thuyết, tác giả hệ thống hóa các khái niệm, quy định và mô hình quản trị tài chính doanh nghiệp:

• Tài sản cố định (TSCĐ): Được định nghĩa là tư liệu lao động chủ yếu và tài sản có giá trị lớn tham gia vào nhiều chu kỳ sản xuất kinh doanh. Tiêu chuẩn ghi nhận gồm 4 điều kiện: chắc chắn thu được lợi ích kinh tế trong tương lai; nguyên giá được xác định đáng tin cậy; thời gian sử dụng từ 1 năm trở lên; đạt giá trị tối thiểu theo quy định hiện hành (từ 30 triệu đồng trở lên). TSCĐ được phân loại theo hình thái biểu hiện (hữu hình, vô hình), theo mục đích sử dụng (dùng trong sản xuất kinh doanh, dùng ngoài sản xuất kinh doanh) và theo tình trạng sử dụng (đang dùng, chưa cần dùng, chờ thanh lý).
• Vốn cố định (VCĐ): Là bộ phận vốn đầu tư ứng trước về tài sản cố định, có đặc điểm luân chuyển dần từng phần trong nhiều chu kỳ sản xuất và hoàn thành một vòng tuần hoàn khi tài sản cố định hết thời gian sử dụng. Thành phần vốn cố định bao gồm: giá trị tài sản cố định, các khoản đầu tư tài chính dài hạn, chi phí xây dựng cơ bản dở dang và giá trị tài sản cố định thế chấp dài hạn.
• Khấu hao và hao mòn TSCĐ: Phân biệt hao mòn hữu hình (suy giảm giá trị sử dụng và giá trị do vận hành hoặc tác động tự nhiên) và hao mòn vô hình (suy giảm giá trị thuần túy do tiến bộ kỹ thuật công nghệ). Tác giả trình bày ba phương pháp trích khấu hao:
  1. Phương pháp khấu hao bình quân (tuyến tính): Mức khấu hao hàng năm $M_{kh} = \frac{NG}{N_{sd}} = NG \times T_k$, với tỷ lệ khấu hao $T_k = \frac{100}{N_{sd}}$.
  2. Phương pháp khấu hao theo số dư giảm dần có điều chỉnh: Mức khấu hao năm $i$ là $M_{ki} = T_{kc} \times G_{di}$, trong đó tỷ lệ khấu hao cố định $T_{kc} = T_k \times H_s$ (hệ số điều chỉnh $H_s = 1{,}5$ đối với tài sản đến 4 năm; $H_s = 2{,}0$ đối với tài sản trên 4 đến 6 năm; $H_s = 2{,}5$ đối với tài sản trên 6 năm).
  3. Phương pháp khấu hao theo tổng số thứ tự năm sử dụng: $M_{ki} = T_{ki} \times NG$, với $T_{ki} = \frac{\text{Số năm phục vụ còn lại}}{\text{Tổng số thứ tự năm sử dụng}}$.
• Hệ thống chỉ tiêu đo lường hiệu quả sử dụng vốn cố định:
  • Tỷ suất lợi nhuận vốn cố định: Lợi nhuận trước (hoặc sau) thuế chia cho Số dư vốn cố định bình quân trong kỳ.
  • Hiệu suất sử dụng vốn cố định: Doanh thu thuần trong kỳ chia cho Số vốn cố định bình quân trong kỳ.
  • Hàm lượng vốn cố định: Số dư vốn cố định bình quân trong kỳ chia cho Doanh thu thuần trong kỳ (nghịch đảo của hiệu suất).
  • Hiệu suất sử dụng tài sản cố định: Doanh thu thuần trong kỳ chia cho Nguyên giá tài sản cố định bình quân trong kỳ.
  • Hệ số hao mòn tài sản cố định: Số khấu hao lũy kế của TSCĐ tại thời điểm đánh giá chia cho Tổng nguyên giá TSCĐ tại thời điểm đánh giá.

Về phương pháp nghiên cứu, tác giả kết hợp 4 phương pháp cụ thể:

1. Phương pháp thu thập số liệu: Trích xuất số liệu thứ cấp từ hệ thống báo cáo kế toán của Tổng công ty xây dựng và luyện kim Thanh Hóa – Công ty cổ phần, bao gồm Bảng cân đối kế toán, Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh và Thuyết minh báo cáo tài chính giai đoạn 2011 - 2013.
2. Phương pháp thống kê: Phân loại, tổng hợp, lập bảng biểu và tính toán các đại lượng đặc trưng để mô tả thực trạng biến động vốn và tài sản.
3. Phương pháp so sánh: So sánh các chỉ tiêu tài chính theo số tuyệt đối và số tương đối qua các mốc thời gian 2011, 2012 và 2013 nhằm xác định xu hướng và tỷ lệ tăng giảm.
4. Phương pháp chuyên gia: Tập hợp ý kiến đánh giá và kinh nghiệm thực tế từ đội ngũ cán bộ công nhân viên tại các phòng ban của Tổng công ty.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về vốn cố định và hiệu quả sử dụng vốn cố định trong doanh nghiệp

Nội dung chương 1 tập trung chuẩn hóa hệ thống khái niệm và cơ sở khoa học về quản trị vốn cố định. Tác giả phân tích đặc điểm luân chuyển giá trị của vốn cố định qua các chu kỳ kinh doanh và vai trò quyết định của quy mô vốn đối với năng lực cạnh tranh khi Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO).

Chương này trình bày chi tiết hai nguồn tài trợ hình thành vốn cố định: nguồn bên trong (vốn đầu tư ban đầu, lợi nhuận giữ lại) và nguồn bên ngoài (vay ngân hàng, phát hành trái phiếu, cổ phiếu). Về công tác quản lý tài sản, tác giả nêu rõ nguyên tắc trích khấu hao, các trường hợp không trích khấu hao (tài sản phục vụ phúc lợi công cộng, tài sản đã khấu hao hết nhưng vẫn sử dụng, công trình cơ sở hạ tầng nhà nước giao quản lý, quyền sử dụng đất lâu dài).

Vấn đề bảo toàn và phát triển vốn cố định được phân định trên hai phương diện: hiện vật (duy trì năng lực sản xuất thực tế) và giá trị (bảo toàn sức mua trước lạm phát và mất giá). Ba phương pháp định giá TSCĐ gồm đánh giá theo nguyên giá, theo giá trị khôi phục (đánh giá lại) và theo giá trị còn lại. Đồng thời, chương 1 phân nhóm các nhân tố tác động đến hiệu quả sử dụng vốn thành nhóm khách quan (tăng trưởng kinh tế, rủi ro tự nhiên, tiến bộ công nghệ, chính sách thuế và pháp luật) và nhóm chủ quan (xác định nhu cầu vốn, ngành nghề hoạt động, trình độ quản trị, trình độ tay nghề người lao động và cơ chế đãi ngộ).

Chương 2: Thực trạng hiệu quả sử dụng vốn cố định tại Tổng công ty xây dựng và luyện kim Thanh Hóa – Công ty cổ phần giai đoạn 2011 - 2013

Chương 2 phản ánh toàn diện tình hình hoạt động và thực trạng tài chính của Tổng công ty. Đơn vị được thành lập ngày 25/09/2002, Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh thay đổi lần thứ 11 ngày 16/03/2012 với mã số 2800648756; trụ sở đặt tại Khu đô thị mới Đông Hương, đại lộ Lê Lợi, TP. Thanh Hóa. Vốn điều lệ đăng ký là 221.000 đồng, mệnh giá 100.000 đồng, tổng số cổ phần 2.000. Ban đầu công ty có 7 cổ đông sáng lập, đến năm 2012 cơ cấu chuyển dịch còn 4 cổ đông chính: Nguyễn Thị Thanh (17,16%), Nguyễn Văn Hùng (15,81%), Nguyễn Tiến Phương (2,39%), Trịnh Trọng Hùng (2,08%). Hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty đăng ký trên 30 ngành nghề, tập trung vào xây dựng công trình, khai thác khoáng sản và sản xuất, gia công kim loại (sắt, thép, gang).

Về cơ cấu tổ chức bộ máy, Tổng công ty vận hành theo mô hình công ty cổ phần gồm Đại hội đồng cổ đông, Hội đồng quản trị, Ban kiểm soát, Ban điều hành (Tổng giám đốc, 2 Phó giám đốc) cùng 5 phòng ban chức năng: Kế hoạch kinh doanh, Kỹ thuật, Tài chính kế toán, Vật tư thiết bị và Tài vụ.

Phân tích kết quả kinh doanh giai đoạn 2011 - 2013 ghi nhận sự dao động rõ rệt:

• Doanh thu năm 2012 giảm 14,3% (tương ứng giảm 2.559 triệu đồng) so với năm 2011; năm 2013 tăng trở lại 5,3% (tăng 821 triệu đồng) so với năm 2012.
• Chi phí quản lý doanh nghiệp biến động phức tạp: năm 2012 giảm 34,4% nhưng sang năm 2013 tăng vọt 49,9%. Chi phí bán hàng duy trì đà tăng đều qua các năm: 296 triệu đồng (2011), 333 triệu đồng (2012) và 347 triệu đồng (2013).
• Lợi nhuận sau thuế năm 2012 giảm 45,9% (giảm 606 triệu đồng) so với năm 2011, sau đó tăng 66,6% (tăng 475 triệu đồng) vào năm 2013.

Về biến động cơ cấu vốn và tài sản:

• Tỷ trọng vốn cố định trong tổng vốn kinh doanh giảm dần: 18,7% (2011), 13,1% (2012) và 9,5% (2013). Tổng nguồn vốn năm 2012 tăng 89,6% (tăng 18.595 triệu đồng) do công ty tăng mạnh vốn lưu động (tăng 102,1%).
• Trong cơ cấu vốn cố định, tài sản cố định chiếm tỷ lệ trên 93%: năm 2011 đạt 1.903,4 triệu đồng (95,24%), năm 2012 đạt 1.811,3 triệu đồng (95,71%), năm 2013 đạt 2.425,1 triệu đồng (93,68%). Chi phí xây dựng cơ bản dở dang xuất hiện vào năm 2013 với giá trị 55,2 triệu đồng (chiếm 2,13% VCĐ). Các khoản phải thu dài hạn rất thấp (14,2 triệu đồng năm 2011; 0 đồng năm 2012; 13,5 triệu đồng năm 2013). Tài sản dài hạn khác tăng từ 80,1 triệu đồng (2011) lên 95,1 triệu đồng (2013).
• Cơ cấu tài sản cố định: TSCĐ hữu hình chiếm ưu thế với 75,95% (2011), 74,73% (2012) và 81,12% (2013). Máy móc thiết bị là nhóm chiếm giá trị lớn nhất trong TSCĐ hữu hình (1.039 triệu đồng năm 2013, chiếm 42,87% tổng nguyên giá). Nhà cửa, vật kiến trúc tăng mạnh lên 663 triệu đồng vào năm 2013 do hoàn thành xây dựng phân xưởng mới. Phương tiện vận tải đạt 142 triệu đồng (2013). Thiết bị, dụng cụ quản lý đạt 121 triệu đồng (2013). TSCĐ vô hình ổn định ở mức 457 triệu đồng trong suốt 3 năm (chiếm 18,88% đến 25,27%), chủ yếu là phần mềm máy tính và quyền sử dụng đất.

Về tình hình trích khấu hao: Đơn vị áp dụng phương pháp khấu hao bình quân với thời gian trích dài: máy móc thiết bị 10 - 15 năm, phương tiện vận tải 10 năm, thiết bị quản lý 5 - 10 năm, nhà cửa vật kiến trúc 20 - 25 năm. Tính đến ngày 30/12/2013, nguyên giá tài sản đạt 2.425 triệu đồng, giá trị hao mòn lũy kế lên tới 1.289 triệu đồng (chiếm 53,22%), giá trị còn lại là 1.134 triệu đồng (46,78%). Tỷ lệ hao mòn ở nhóm máy móc thiết bị lên đến 73,42% và phương tiện vận tải đạt 72,72%. Đáng chú ý, 60% quỹ khấu hao hàng năm phải ưu tiên dùng để trả nợ gốc các khoản vay đầu tư tài sản cố định.

Chương 3: Một số giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn cố định tại Tổng công ty xây dựng và luyện kim Thanh Hóa – Công ty cổ phần

Trong phần định hướng phát triển (mục 3.1), văn bản xác định chiến lược tổng quát của Tổng công ty là "phát huy cao độ tính sáng tạo, năng động, cạnh tranh lành mạnh, coi chất lượng là yếu tố hàng đầu". Các định hướng cụ thể bao gồm:

• Kiên trì mục tiêu chất lượng sản phẩm và dịch vụ công trình nhằm củng cố uy tín thương hiệu.
• Duy trì thị phần khách hàng truyền thống, mở rộng tìm kiếm khách hàng mới và ký kết hợp tác với các nhà phân phối trong và ngoài tỉnh Thanh Hóa.
• Tuyển dụng nguồn nhân lực kỹ thuật và quản lý có trình độ chuyên môn cao nhằm chủ động năng lực tự thiết kế và thi công các dự án, công trình xây dựng quy mô lớn. (Lưu ý: Dữ liệu văn bản nguồn cung cấp dừng lại ở mục 3.1 về định hướng phát triển).

Kết quả và đóng góp

Nghiên cứu đã lượng hóa chi tiết mức độ suy giảm và biến động của các chỉ tiêu tài chính phản ánh hiệu quả sử dụng vốn cố định tại Tổng công ty qua bảng tổng hợp số liệu sau:

STT	Chỉ tiêu đánh giá	Năm 2011	Năm 2012	Năm 2013
1	Doanh thu thuần (triệu đồng)	16.891	-	-
2	Lợi nhuận sau thuế (triệu đồng)	857	802	967
3	Nguyên giá TSCĐ bình quân (triệu đồng)	1.425	-	-
4	Vốn cố định bình quân (triệu đồng)	1.588	-	-
5	Số tiền khấu hao lũy kế (triệu đồng)	-	-	1.289
6	Tỷ suất lợi nhuận sau thuế trên VCĐ (lần)	0,43	0,42	0,37
7	Hiệu suất sử dụng vốn cố định (lần)	8,18	7,02	6,91
8	Hàm lượng vốn cố định (lần)	0,12	0,14	0,15
9	Hiệu suất sử dụng TSCĐ (lần)	8,59	7,34	7,38
10	Hệ số hao mòn tài sản cố định (lần)	0,57	0,65	0,53

Ghi chú: Dữ liệu trích dẫn theo Thuyết minh báo cáo tài chính của Tổng công ty tại Bảng 2.7 trong văn bản.

Phân tích số liệu cho thấy:

• Tỷ suất sinh lời trên vốn cố định giảm liên tục: Từ 0,43 (2011) xuống 0,42 (2012) và 0,37 (2013). Mỗi đồng vốn cố định bình quân tạo ra ngày càng ít lợi nhuận hơn. Nguyên nhân chính do doanh nghiệp sử dụng tỷ trọng vốn vay lớn trong cơ cấu đầu tư TSCĐ, dẫn đến gánh nặng chi phí lãi vay làm xói mòn lợi nhuận sau thuế.
• Hiệu suất sử dụng vốn cố định suy giảm: Từ mức 8,18 lần (2011) giảm xuống 7,02 lần (2012) và 6,91 lần (2013). Tốc độ tăng trưởng doanh thu không theo kịp tốc độ gia tăng quy mô vốn cố định.
• Hàm lượng vốn cố định gia tăng: Tăng từ 0,12 (2011) lên 0,14 (2012) và 0,15 (2013), phản ánh thực tế doanh nghiệp phải bỏ ra nhiều vốn cố định hơn để thu về một đồng doanh thu thuần.
• Điểm chuyển biến tích cực: Hiệu suất sử dụng TSCĐ sau khi sụt giảm vào năm 2012 (từ 8,59 lần xuống 7,34 lần) đã nhích nhẹ lên 7,38 lần vào năm 2013 nhờ thanh lý tài sản cũ và đưa phân xưởng mới vào vận hành. Đồng thời, hệ số hao mòn tổng thể giảm từ 0,65 xuống 0,53 lần vào năm 2013.

Về mặt giải pháp và đóng góp thực tiễn, tác giả đã chỉ ra các nguyên nhân nội tại cần xử lý:

1. Điều chỉnh phương pháp khấu hao: Doanh nghiệp áp dụng phương pháp khấu hao bình quân với mức trích thấp kéo dài thời gian thu hồi vốn, khiến tài sản dễ chịu rủi ro hao mòn vô hình. Cần linh hoạt điều chỉnh cách trích khấu hao đối với từng nhóm máy móc có tốc độ lỗi thời công nghệ nhanh.
2. Cơ cấu lại nguồn tài trợ đầu tư: Hạn chế sự phụ thuộc quá mức vào nợ vay tài trợ tài sản cố định nhằm giảm áp lực dòng tiền trả nợ (hiện chiếm 60% quỹ khấu hao) và tiết giảm chi phí tài chính.
3. Đầu tư tập trung và đồng bộ: Khắc phục tình trạng đầu tư dàn trải, nâng cấp nhỏ giọt; xử lý triệt để việc tiếp tục vận hành các máy móc đã khấu hao trên 70% không còn đảm bảo tiêu chuẩn kỹ thuật.
4. Nâng cao năng lực quản trị và chất lượng lao động: Khắc phục tình trạng lao động thủ công truyền nghề ("người đi trước kèm người đi sau"), đẩy mạnh đào tạo tác phong công nghiệp và áp dụng tin học hóa vào quy trình theo dõi, quản trị tài sản cố định.

Đóng góp của khóa luận thể hiện ở việc cung cấp một bộ dữ liệu thực chứng hoàn chỉnh về biến động tài sản cố định tại một doanh nghiệp xây dựng - luyện kim địa phương trong giai đoạn chịu tác động của suy thoái kinh tế sau khủng hoảng tài chính toàn cầu.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận tồn tại một số giới hạn dựa trên dữ kiện của văn bản:

• Phạm vi nghiên cứu bị giới hạn trong khung thời gian 3 năm (2011 - 2013), chưa phản ánh được kết quả vận hành dài hạn của các khoản đầu tư tài sản cố định lớn mới thực hiện trong năm 2013 (như phân xưởng mới đưa vào sử dụng tháng 8/2013).
• Dữ liệu nghiên cứu chủ yếu dựa vào các báo cáo kế toán tổng hợp nội bộ; việc phân tích chi tiết dòng tiền hoặc định mức khai thác công suất thực tế của từng thiết bị chuyên dụng chưa được lượng hóa độc lập.
• Nội dung văn bản trích xuất chưa hoàn thiện đầy đủ phần các bước thực thi chi tiết của Chương 3 (chỉ có mục 3.1).

Hướng nghiên cứu tiếp theo có thể phát triển theo các khía cạnh:

• Mở rộng giai đoạn phân tích sang các năm sau 2013 để đánh giá mức độ hoàn vốn và chu kỳ khấu hao thực tế của các tài sản đã đầu tư.
• Nghiên cứu mô hình tối ưu hóa cấu trúc vốn (tỷ lệ nợ vay/vốn chủ sở hữu) chuyên biệt cho hoạt động đầu tư tài sản cố định ngành xây lắp và luyện kim.
• So sánh đối chuẩn (benchmarking) hiệu suất khai thác máy móc thiết bị của công ty với các doanh nghiệp cùng ngành trên thị trường niêm yết.

Giá trị tham khảo

Báo cáo khóa luận có giá trị tham khảo thiết thực cho các nhóm đối tượng:

• Sinh viên khối ngành Kinh tế, Tài chính - Ngân hàng, Kế toán và Quản trị kinh doanh: Cung cấp tài liệu mẫu về cấu trúc trình bày, hệ thống chỉ tiêu phân tích tài chính và phương pháp bóc tách bảng cân đối kế toán trong một nghiên cứu về vốn cố định.
• Người làm nghiên cứu về doanh nghiệp sản xuất và xây lắp: Khóa luận cung cấp góc nhìn cụ thể về cách tổ chức quản lý tài sản cố định hữu hình có giá trị lớn (máy móc thi công, phương tiện chuyên dụng, nhà xưởng), cách phân cấp quản lý tài sản đến từng bộ phận sử dụng và cơ chế gắn trách nhiệm vật chất.
• Nội dung đáng tham khảo nhất: Hệ thống hóa 5 chỉ tiêu tài chính cốt lõi đo lường hiệu quả vốn cố định (Bảng 2.7) cùng phương pháp phân tích sự tương tác giữa tỷ suất sinh lời, hàm lượng vốn và hệ số hao mòn lũy kế qua các chu kỳ hoạt động.

Câu hỏi thường gặp

1. Tỷ lệ hao mòn lũy kế của nhóm máy móc thiết bị và phương tiện vận tải tại Tổng công ty tính đến ngày 30/12/2013 là bao nhiêu?
Theo số liệu tại Bảng 2.6 của văn bản, tỷ lệ hao mòn lũy kế của nhóm máy móc thiết bị là 73,42% (nguyên giá 1.039 triệu đồng, hao mòn 763 triệu đồng); nhóm phương tiện vận tải có tỷ lệ hao mòn là 72,72% (nguyên giá 142 triệu đồng, hao mòn 103 triệu đồng).

2. Vốn điều lệ và cơ cấu cổ đông của Tổng công ty xây dựng và luyện kim Thanh Hóa tính đến năm 2012 được ghi nhận như thế nào?
Công ty đăng ký vốn điều lệ là 221.000 đồng, mệnh giá cổ phần 100.000 đồng, tổng số cổ phần 2.000. Đến năm 2012, cơ cấu cổ đông gồm 4 người nắm giữ cổ phần chi phối: Nguyễn Thị Thanh (17,16%), Nguyễn Văn Hùng (15,81%), Nguyễn Tiến Phương (2,39%) và Trịnh Trọng Hùng (2,08%).

3. Tại sao tỷ suất lợi nhuận sau thuế trên vốn cố định của công ty liên tục suy giảm từ 2011 đến 2013?
Chỉ tiêu này giảm từ 0,43 lần (2011) xuống 0,42 lần (2012) và 0,37 lần (2013). Nguyên nhân do doanh nghiệp tài trợ hoạt động đầu tư tài sản cố định bằng nguồn vốn vay ngân hàng quá lớn, dẫn đến chi phí lãi vay tăng cao làm giảm mạnh lợi nhuận sau thuế, trong khi doanh thu tăng trưởng chưa tương xứng với quy mô vốn đầu tư thêm.

4. Tổng công ty áp dụng phương pháp trích khấu hao tài sản cố định nào và khung thời gian khấu hao ra sao?
Tổng công ty áp dụng phương pháp khấu hao bình quân (tuyến tính). Khung thời gian khấu hao cho từng loại tài sản gồm: máy móc thiết bị từ 10 đến 15 năm; thiết bị dụng cụ quản lý từ 5 đến 10 năm; phương tiện vận tải 10 năm; nhà cửa và vật kiến trúc từ 20 đến 25 năm.

5. Cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý của Tổng công ty gồm những phòng ban chức năng nào?
Bộ máy tham mưu giúp việc cho Tổng giám đốc và 2 Phó giám đốc gồm 5 đơn vị: Phòng Kế hoạch kinh doanh, Phòng Kỹ thuật, Phòng Tài chính kế toán, Phòng Vật tư thiết bị và Phòng Tài vụ.

Kết luận

Khóa luận đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về quản lý vốn cố định và phân tích chi tiết thực trạng tài chính tại Tổng công ty xây dựng và luyện kim Thanh Hóa – Công ty cổ phần giai đoạn 2011 - 2013. Kết quả nghiên cứu chỉ ra sự sụt giảm ở các chỉ tiêu hiệu suất và tỷ suất lợi nhuận trên vốn cố định do đầu tư thiếu đồng bộ, máy móc hao mòn cao và lạm dụng nợ vay. Các giải pháp định hướng nhấn mạnh vào việc tái cấu trúc nguồn vốn, đổi mới công nghệ và chuẩn hóa quy trình quản trị tài sản nhằm tối ưu hóa hiệu quả sử dụng vốn trong bối cảnh cạnh tranh thị trường.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VỐN CỐ ĐỊNH VÀ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG VỐN CỐ ĐỊNH TRONG DOANH NGHIỆP 1.1 Khái quát chung về vốn cố định trong doanh nghiệp 1.1 Tài sản cố định và vốn cố định trong doanh nghiệp 1.1 Tài sản cố định  Khái niệm tài sản cố định trong doanh nghiệp Tư liệu lao động là một trong những yếu tố không thể thiếu khi tiến hành hoạt động sản xuất kinh doanh. Bộ phận quan trọng nhất trong các tư liệu lao động sử dụng trong quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp là tài sản cố định. Các tư liệu lao động được xếp vào tài sản cố định phải có đủ các tiêu chuẩn sau : - Chắc chắn thu được lợi ích kinh tế trong tương lai - Nguyên giá phải được xác định một cách đáng tin cậy - Có thời gian sử dụng từ một năm trở lên. - Phải đạt giá trị tối thiểu ở một mức quy định.

Tiêu chuẩn này được quy định riêng đối với từng nước và có thể được điều chỉnh cho phù hợp với mức giá cả của từng thời kỳ ( hiện nay là 30 trđ trở lên ). Từ những nội dung đã trình bày ở trên, có thể rút ra khái niệm về tài sản cố định như sau : Tài sản cố định (TSCĐ )trong các doanh nghiệp là những tư liệu lao động chủ yếu và những tài sản khác có giá trị lớn tham gia vào nhiều chu kỳ sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.  Phân loại tài sản cố định Phân loại tài sản cố định là việc phân chia toàn bộ tài sản cố định hiện có của doanh nghiệp theo những tiêu thức nhất định nhằm phục vụ yêu cầu quản lí của doanh nghiệp. * Phân loại tài sản cố định theo hình thái biểu hiện : Theo phương pháp này toàn bộ tài sản cố định của doanh nghiệp được chia làm hai loại sau: 4 - Tài sản cố định hữu hình: Là những tư liệu lao động chủ yếu có hình thái vật chất, có giá trị lớn và thời gian sử dụng lâu dài, tham gia vào nhiều chu kì kinh doanh nhưng vẫn giữ nguyên hình thái vật chất ban đầu như nhà cửa, vật kiến trúc, máy móc thiết bị, phương tiện vận tải.

- Tài sản cố định vô hình: Là những tài sản cố định không có hình thái vật chất cụ thể, thể hiện một lượng giá trị đầu tư có liên quan trực tiếp đến nhiều chu kỳ kinh doanh của doanh nghiệp như chí phí thành lập doanh nghiệp, chi phí về mua bằng phát minh sáng chế, bản quyền tác giả. * Các hình thức phân loại khác - Phân loại tài sản cố định theo mục đích sử dụng : + Tài sản cố định dùng trong sản xuất kinh doanh. + Tài sản cố định dùng ngoài sản xuất kinh doanh. - Phân loại tài sản cố định theo tình hình sử dụng : + Tài sản cố định đang sử dụng.

+ Tài sản cố định chưa cần dùng. + Tài sản cố định không cần dùng và chờ thanh lý.2 Vốn cố định  Khái niệm vốn cố định Vốn cố định (VCĐ) cuả doanh nghiệp là một bộ phận của vốn đầu tư ứng trước về tài sản cố định mà đặc điểm của nó là luân chuyển dần dần từng phần trong nhiều chu kỳ sản xuất và hoàn thành một vòng tuần hoàn khi tài sản cố định hết thời gian sử dụng. Vốn cố định trong doanh nghiệp bao gồm: Giá trị TSCĐ, số tiền đầu tư tài chính dài hạn, chi phí XDCB dở dang, giá trị TSCĐ thế chấp dài hạn.  Đặc điểm luân chuyển của vốn cố định Vốn cố định luân chuyển và vận động theo đặc điểm của TSCĐ được sử dụng lâu dài, trong nhiều chu kỳ sản xuất.

Vốn cố định được luân chuyển dần dần từng phần trong các chu kỳ sản xuất. Khi tham gia vào quá trình sản xuất, một bộ phận vốn cố định được luân 5 chuyển vào cấu thành chi phí sản xuất sản phẩm (dưới hình thức khấu hao) tương ứng với phần giá trị hao mòn của TSCĐ. Sau nhiều chu kỳ sản xuất vốn cố định mới hoàn thành 1 vòng luân chuyển.  Vai trò của vốn cố định VCĐ là một bộ phận vốn ứng trước vào hoạt động sản xuất của doanh nghiệp.

Quy mô VCĐ chi phối và quyết định đến quy mô của TSCĐ, quyết định trình độ trang bị kỹ thuật và cơ sở vật chất của doanh nghiệp. Hơn nữa trình độ trang bị kỹ thuật, cơ sở vật chất quyết định năng lực sản xuất, năng suất lao động, chi phí giá thành, chất lượng sản phẩm góp phần tăng lợi nhuận cũng như khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp trên thị trường. Trình độ kỹ thuật công nghệ sản xuất là một trong những yếu tố quan trọng nhất quyết định sự sống còn của mỗi doanh nghiệp khi nước ta gia nhập tổ chức thương mại thế giới WTO và tiến tới việc xóa bỏ hàng rào thuế quan. Gia nhập WTO mang lại nhiều cơ hội nhưng cũng không ít thách thức cho các doanh nghiệp Việt Nam.

Từ đó chúng ta thấy được tầm quan trọng của VCĐ trong doanh nghiệp. Do đó việc quản lý sử dụng tốt VCĐ là nhân tố quyết định đến sự tồn tại và phát triển của các doanh nghiệp nói riêng và toàn bộ nền kinh tế nói chung.  Nguồn hình thành vốn cố định Đầu tư vào TSCĐ là một sự bỏ vốn dài hạn nhằm hình thành và bổ sung những TSCĐ cần thiết để thiết để thực hiện mục tiêu kinh doanh lâu dài của doanh nghiệp. Do đó, việc xác định nguồn tài trợ cho những khoản đầu tư như vậy là rất quan trọng bởi nó có yếu tố quyết định cho việc quản lý và sử dụng VCĐ sau này.

Xét một cách cụ thể chia làm 2 loại:  Nguồn tài trợ bên trong: là những nguồn xuất phát từ bản thân doanh nghiệp như vốn ban đầu, lợi nhuận sau thuế được để lại… hay nói cách khác đi là những nguồn thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp động từ  Nguồn tài trợ bên ngoài: là những nguồn mà doanh nghiệp huy động từ bên ngoài như vốn vay, phát hành trái phiếu, cổ phiếu 6 1.2 Khấu hao tài sản cố định 1.1 Khấu hao và hao mòn tài sản cố định  Khái niệm khấu hao tài sản cố định Khấu hao TSCĐ là việc tính toán và phân bổ một cách có hệ thống giá trị phải thu hồi của tài sản cố định trong suốt thời gian sử dụng hữu ích của tài sản đó. Mục đích của khấu hao TSCĐ là nhằm tích luỹ vốn để tái sản xuất giản đơn hoặc tái sản xuất mở rộng TSCĐ. Bộ phận giá trị hao mòn được chuyển dịch vào giá trị sản phẩm được coi là một yếu tố chi phí sản xuất sản phẩm được biểu hiện dưới hình thức tiền tệ gọi là tiền khấu hao TSCĐ. Việc thực hiện khấu hao TSCĐ một cách hợp lý giúp cho doanh nghiệp có thể thu hồi được đầy đủ vốn cố định khi TSCĐ hết thời hạn sử dụng.

Mặt khác, doanh nghiệp có thể tập trung được vốn từ tiền khấu hao để có thể thực hiện kịp thời việc đổi mới máy móc, thiết bị công nghệ.  Hao mòn tài sản cố định Trong quá trình sử dụng, do chịu ảnh hưởng của nhiều nguyên nhân khác nhau nên TSCĐ bị hao mòn. Hao mòn TSCĐ là sự giảm dần về giá trị sử dụng và giá trị hoặc giảm giá trị của TSCĐ. Sự hao mòn tài sản cố định được chia thành hao mòn hữu hình và hao mòn vô hình * Hao mòn hữu hình: Là sự giảm dần về giá trị sử dụng và theo đó là giảm dần về giá trị của TSCĐ.

Sự hao mòn của TSCĐ có tỉ lệ thuận với thời gian sử dụng và cường độ sử dụng chúng. Ngoài ra các yếu tố tự nhiên như độ ẩm, nắng, mưa. Sự hao mòn của TSCĐ còn chịu ảnh hưởng của sức bền vật liệu cấu thành TSCĐ. * Hao mòn vô hình: Là sự giảm thuần túy về mặt giá trị của TSCĐ Nguyên nhân dẫn đến hao mòn vô hình là do sự tiến bộ của khoa học và công nghệ.

Với sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ các máy móc thiết bị không ngừng được cải tiến, đổi mới nên các tính năng công dụng và công suất cao hơn. Vì vậy,những máy móc thiết bị sản xuất trước đó trở nên lỗi 7 thời lạc hậu và bị mất giá. Tình trạng mất giá này của tài sản chính là hao mòn vô hình. Nó không liên quan đến việc giảm sút giá trị sử dụng của TSCĐ.2 Các phương pháp khấu hao tài sản cố định  Phương pháp khấu hao bình quân Đây là phương pháp khấu hao đơn giản nhất, được sử dụng khá phổ biến để tính khấu hao.

Theo phương pháp này mức khấu hao và tỷ lệ khấu hao hàng năm được xác định theo mức không đổi trong suốt thời gian sử dụng.100 N sd Trong đó: Tk: Tỷ lệ khấu hao theo phương pháp bình quân. Nsd: Thời gian sử dụng TSCĐ. Mkh= NG  NGxTk N sd Trong đó: Mkh: Mức khấu hao trung bình hàng năm của TSCĐ. NG: Nguyên giá của TSCĐ.

 Phương pháp khấu hao theo số dư giảm dần Theo phương pháp này, số tiền khấu hao hàng năm được tính bằng cách lấy tỷ lệ khấu hao cố định nhân với giá trị còn lại của TSCĐ: Mki = Tkc*Gdi Trong đó Mki: Số tiền khấu hao TSCĐ năm i. Gdi : Giá trị còn lại của TSCĐ năm i Tkc: Tỷ lệ khấu hao cố định hàng năm của TSCĐ. Tkc = Tk*Hs Tk: Tỷ lệ khấu hao theo phương pháp tuyến tính Hs: Hệ số điều chỉnh 8 Bảng hệ số khấu hao TSCĐ theo thời hạn sử dụng Thời hạn sử dụng của Đến 4 năm Trên 4 đến 6 năm Trên 6 năm TSCĐ(năm) Hệ số điều chỉnh (lần) 1,5 2,0 2,5  Phương pháp khấu hao tổng số Mki = Tki*NG Trong đó: Mki: Mức khấu hao năm i. Tki: Tỷ lệ khấu hao TSCĐ năm i.

Số năm phục vụ còn lại của TSCĐ Tki = Tổng số thứ tự năm sử dụng Trong đó: Tki: Thời gian dự kiến sử dụng TSCĐ. i : Năm cần tính khấu hao.3 Phạm vi khấu hao tài sản cố định Về nguyên tắc trích khấu hao TSCĐ: Mọi TSCĐ hiện có của doanh nghiệp liên quan đến hoạt động kinh doanh phải trích khấu hao Những TSCĐ sau đây không phải trích khấu hao: - Những TSCĐ không tham gia vào hoạt động sản xuất kinh doanh như: TSCĐ phục vụ cho hoạt động phúc lợi như nhà trẻ, câu lạc bộ, nhà truyền thông, nhà ăn. được đầu tư bằng quỹ phúc lợi, những TSCĐ chưa cần dùng, không cần dùng và chưa cần dùng chờ thanh lý.