Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Hệ Thống Kiểm Soát Nội Bộ Tại Ngân Hàng TMCP Công Thương Việt Nam

Chuyên khảo kinh tế phân tích Giải pháp cải thiện kết quả của hệ thống kiểm soát nội bộ tại ngân hàng tmcp công thương việt nam, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng

• Tác giả: Trần Thị Yến
• Người hướng dẫn: PGS. Lê Văn Luyện
• Trường học: Học viện Ngân hàng
• Chuyên ngành: Ngân hàng
• Đề tài: Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Hệ Thống Kiểm Soát Nội Bộ Tại Ngân Hàng TMCP Công Thương Việt Nam
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ HIỆU QUẢ HỆ THỐNG KIỂM SOÁT NỘI BỘ TRONG NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. BẢN CHẤT CỦA HỆ THỐNG KIỂM SOÁT NỘI BỘ
• 1.1.1. Khái niệm và mục tiêu của Hệ thống kiểm soát nội bộ
• 1.1.2. Chức năng và nhiệm vụ của Hệ thống kiểm soát nội bộ
• 1.1.3. Các bộ phận cấu thành của Hệ thống kiểm soát nội bộ
• 1.2. HỆ THỐNG KIỂM SOÁT NỘI BỘ TRONG NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.2.1. Những đặc điểm của Ngân hàng thương mại có ảnh hưởng tới việc thiết kế và vận hành của Hệ thống kiểm soát nội bộ
• 1.2.2. Mục tiêu/Chức năng của Hệ thống Kiểm soát nội bộ trong NHTM
• 1.2.3. Mô hình Hệ thống kiểm soát nội bộ trong các NHTM
• 1.3. HIỆU QUẢ CỦA HỆ THỐNG KIỂM SOÁT NỘI BỘ TRONG NHTM
• 1.3.1. Quan niệm về hiệu quả của Hệ thống kiểm soát nội bộ trong NHTM
• 1.3.2. Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả của Hệ thống kiểm soát nội bộ trong NHTM
• 1.3.3. Các nhân tố ảnh hưởng tới hiệu quả của Hệ thống kiểm soát nội bộ trong NHTM
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HIỆU QUẢ HỆ THỐNG KIỂM SOÁT NỘI BỘ TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM
• 2.1. KHÁI QUÁT VỀ NGÂN HÀNG TMCP CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM
• 2.1.1. Tổng quan về Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam
• 2.1.2. Khái quát về tình hình kết quả hoạt động kinh doanh của Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam
• 2.2. THỰC TRẠNG HIỆU QUẢ HỆ THỐNG KIỂM SOÁT NỘI BỘ TẠI NGÂN HÀNG TMCP CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM
• 2.2.1. Mô hình tổ chức Hệ thống kiểm soát nội bộ tại VietinBank
• 2.2.2. Thực trạng hiệu quả Hệ thống kiểm soát nội bộ tại NHTMCP Công thương Việt Nam
• 2.3. ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ HỆ THỐNG KIỂM SOÁT NỘI BỘ TẠI NGÂN HÀNG TMCP CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM THEO CÁC CHỈ TIÊU ĐO LƯỜNG
• 2.3.1. Những kết quả đạt được
• 2.3.2. Những hạn chế về hiệu quả hệ thống kiểm soát nội bộ tại Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam và nguyên nhân của những hạn chế
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ HỆ THỐNG KIỂM SOÁT NỘI BỘ TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM
• 3.1. ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN CỦA NHTMCP CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM
• 3.1.1. Định hướng chiến lược phát triển trung và dài hạn
• 3.2. CÁC GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ HỆ THỐNG KIỂM SOÁT NỘI BỘ TẠI NHTMCP CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM
• 3.2.1. Hoàn thiện môi trường kiểm soát
• 3.2.2. Hoàn thiện các chính sách, thủ tục, quy trình liên quan tới các nghiệp vụ
• 3.2.3. Xây dựng chiến lược phát triển cho hệ thống KSNB
• 3.2.4. Hoàn thiện quy trình và phương pháp kiểm toán nội bộ
• 3.3. MỘT SỐ KIẾN NGHỊ
• 3.3.1. Về phía Nhà nước
• 3.3.2. Một số đề xuất với HĐQT và Ban điều hành VietinBank

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Hệ Thống Kiểm Soát Nội Bộ KSNB Hiệu Quả

Kiểm soát nội bộ (KSNB) là quy trình được thiết kế, thực hiện và duy trì bởi Ban quản trị, Ban giám đốc và các cá nhân khác trong đơn vị. Mục tiêu là tạo ra sự đảm bảo hợp lý về khả năng đạt được mục tiêu của đơn vị. Điều này bao gồm đảm bảo độ tin cậy của báo cáo tài chính (BCTC), hiệu quả và hiệu suất hoạt động, tuân thủ pháp luật và các quy định liên quan. KSNB không chỉ là những chính sách, luật lệ, mà còn bao gồm cả con người trong tổ chức. Chính con người định ra mục tiêu, thiết lập các cơ chế kiểm soát và vận hành chúng. Hệ thống này cung cấp một sự đảm bảo hợp lý, chứ không phải chắc chắn, rằng các mục tiêu sẽ được thực hiện. Một nguyên tắc quan trọng là chi phí cho KSNB không thể vượt quá lợi ích mong đợi.

1.1. Khái Niệm Hệ Thống Kiểm Soát Nội Bộ Theo VAS 315

Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam VAS 315 định nghĩa KSNB là quy trình do Ban quản trị, Ban giám đốc và các cá nhân khác thiết kế, thực hiện và duy trì. Quá trình này hướng đến đảm bảo hợp lý về khả năng đạt được các mục tiêu. Các mục tiêu bao gồm độ tin cậy của báo cáo tài chính, hiệu quả hoạt động và tuân thủ pháp luật. Khái niệm này nhấn mạnh bốn yếu tố: quá trình, con người, đảm bảo hợp lý và mục tiêu. Kiểm soát được hiểu là bất kỳ khía cạnh nào của một hoặc nhiều thành phần của KSNB.

1.2. Mục Tiêu Cốt Lõi Của Hệ Thống Kiểm Soát Nội Bộ

Hệ thống KSNB hướng đến giải quyết các rủi ro kinh doanh đã được xác định. Các rủi ro này gây ra nguy cơ đơn vị không đạt được các mục tiêu liên quan đến: (1) Độ tin cậy của quy trình lập và trình bày báo cáo tài chính; (2) Hiệu quả và hiệu suất hoạt động, bao gồm bảo vệ tài sản và đảm bảo năng lực quản lý; (3) Tuân thủ pháp luật và các quy định hiện hành. Việc đảm bảo tuân thủ bao gồm thực hiện các chế độ pháp lý và ngăn chặn, phát hiện, xử lý các sai phạm.

II. Thách Thức Trong Xây Dựng KSNB Ngân Hàng TMCP VietinBank

Trong mô hình quản trị ngân hàng, hệ thống kiểm soát nội bộ là yếu tố sống còn. Hoạt động kinh doanh ngân hàng chứa đựng nhiều rủi ro và dễ bị tổn thương khi có gian lận hoặc sai sót. Do đó, đảm bảo tính bền vững và ổn định trong phát triển là mục tiêu quan trọng. Một hệ thống KSNB hiệu quả là nền tảng cho hoạt động an toàn và lành mạnh của ngân hàng. Nó giúp đảm bảo các mục tiêu của ngân hàng được thực hiện, đạt được lợi nhuận dài hạn và duy trì báo cáo quản trị và tài chính tin cậy. Hệ thống này cũng hỗ trợ tuân thủ quy định, luật lệ, giảm rủi ro tổn thất và bảo vệ uy tín.

2.1. Tầm Quan Trọng KSNB Đối Với Ngân Hàng Quy Mô Lớn

Đối với các NHTM Việt Nam nói chung, và với ngân hàng có quy mô lớn như Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam nói riêng, hệ thống KSNB càng trở nên quan trọng. Khi ngân hàng phát triển, quyền hạn và trách nhiệm cần được phân chia cho nhiều cấp, nhiều bộ phận. Mối quan hệ giữa các bộ phận chức năng và nhân viên trở nên phức tạp. Quá trình trao đổi thông tin có thể chậm trễ, tài sản khó quản lý do phân tán. Do đó, cần có hệ thống KSNB hữu hiệu để duy trì hoạt động an toàn và bền vững.

2.2. Rủi Ro Tiềm Ẩn Trong Hoạt Động Ngân Hàng

Hoạt động kinh doanh ngân hàng tiềm ẩn nhiều rủi ro, bao gồm rủi ro tín dụng, rủi ro hoạt động, rủi ro thị trường, và rủi ro thanh khoản. Hệ thống KSNB đóng vai trò quan trọng trong việc nhận diện, đánh giá, và kiểm soát các rủi ro này. Việc thiếu một hệ thống KSNB hiệu quả có thể dẫn đến các tổn thất tài chính lớn, ảnh hưởng đến uy tín của ngân hàng, và thậm chí là đe dọa sự tồn tại của ngân hàng.

III. Giải Pháp Hoàn Thiện Môi Trường Kiểm Soát Nội Bộ VietinBank

Môi trường kiểm soát bao gồm các chức năng quản trị và quản lý, các quan điểm, nhận thức và hành động của Ban quản trị và Ban giám đốc. Nó tạo nên đặc điểm chung của đơn vị, tác động trực tiếp đến ý thức của từng thành viên về công tác kiểm soát. Các yếu tố quan trọng bao gồm: truyền đạt thông tin và yêu cầu thực thi tính chính trực và các giá trị đạo đức, cam kết về năng lực, sự tham gia của Ban quản trị, triết lý và phong cách điều hành của Ban giám đốc, cơ cấu tổ chức, phân công quyền hạn và trách nhiệm, các chính sách và thông lệ về nhân sự. Môi trường kiểm soát vững mạnh là nền tảng cho một hệ thống KSNB hiệu quả.

3.1. Nâng Cao Tính Chính Trực Và Giá Trị Đạo Đức

Tính chính trực và hành vi đạo đức là yếu tố then chốt ảnh hưởng đến hiệu quả của việc thiết kế, vận hành và giám sát các kiểm soát. Cần có các biện pháp để loại bỏ hoặc giảm thiểu các động cơ xúi giục nhân viên tham gia vào các hành động thiếu trung thực, bất hợp pháp hoặc phi đạo đức. Việc truyền đạt các chính sách của đơn vị về tính chính trực và các giá trị đạo đức có thể bao gồm truyền đạt tới nhân viên các chuẩn mực hành vi thông qua các chính sách của đơn vị, các quy tắc đạo đức và bằng tấm gương điển hình.

3.2. Tăng Cường Sự Tham Gia Của Ban Quản Trị

Ban quản trị có ảnh hưởng đáng kể đến nhận thức về kiểm soát của đơn vị. Ban quản trị phải hoạt động độc lập với Ban giám đốc của đơn vị; có kinh nghiệm và vị thế. Ban quản trị có trách nhiệm quan trọng trong việc giám sát việc thiết kế và hiệu quả hoạt động của các thủ tục báo cáo sai phạm và các thủ tục soát xét tính hiệu quả của KSNB của đơn vị. Cần đảm bảo Ban Quản Trị có đủ thông tin và nguồn lực để thực hiện tốt vai trò giám sát của mình.

3.3. Rà Soát Chính Sách Và Thông Lệ Về Nhân Sự

Các chính sách và thông lệ liên quan đến các hoạt động tuyển dụng, định hướng, đào tạo, đánh giá, hướng dẫn, thăng tiến nhân viên, lương thưởng và các biện pháp khắc phục sai sót cần được rà soát. Các chính sách này thường cho thấy các vấn đề quan trọng liên quan đến nhận thức về kiểm soát của đơn vị. Cần đảm bảo các chính sách nhân sự khuyến khích hành vi đạo đức và tuân thủ các quy định của ngân hàng.

IV. Tối Ưu Quy Trình Đánh Giá Rủi Ro Nội Bộ Tại VietinBank

Quy trình đánh giá rủi ro của đơn vị hình thành nên cơ sở để Ban giám đốc xác định các rủi ro cần được quản lý. Một quy trình đánh giá rủi ro phù hợp với hoàn cảnh, bản chất, quy mô, mức độ phức tạp của đơn vị có thể giúp kiểm toán viên (KTV) phát hiện các rủi ro có sai sót trọng yếu. Nhận biết và đánh giá rủi ro là bước quan trọng đầu tiên để có cơ sở xác định và thiết kế các thủ tục kiểm soát phù hợp nhằm quản lý các rủi ro, đạt được mục tiêu mà đơn vị đề ra. Việc này cần: nhận biết và phân tích rủi ro liên quan, ảnh hưởng tới việc thực hiện mục tiêu.

4.1. Xây Dựng Mô Hình Đánh Giá Rủi Ro Toàn Diện

Cần xây dựng một mô hình đánh giá rủi ro toàn diện, bao gồm cả rủi ro tài chính và rủi ro phi tài chính. Mô hình này cần xem xét đến các yếu tố bên trong và bên ngoài ngân hàng, bao gồm cả môi trường kinh tế vĩ mô và vi mô. Quá trình đánh giá rủi ro nên được thực hiện định kỳ và được cập nhật khi có sự thay đổi đáng kể trong môi trường kinh doanh.

4.2. Sử Dụng Công Cụ Và Kỹ Thuật Đánh Giá Rủi Ro Hiện Đại

Có nhiều công cụ và kỹ thuật đánh giá rủi ro hiện đại mà ngân hàng có thể sử dụng, bao gồm phân tích SWOT, phân tích PESTLE, và mô hình VAR. Việc sử dụng các công cụ này có thể giúp ngân hàng xác định và đánh giá rủi ro một cách chính xác và hiệu quả hơn. Ngoài ra, ngân hàng nên đầu tư vào đào tạo nhân viên về các kỹ năng đánh giá rủi ro.

V. Nâng Cấp Hệ Thống Thông Tin và Truyền Thông KSNB VietinBank

Hệ thống thông tin liên quan đến việc lập và trình bày BCTC, bao gồm các quy trình kinh doanh có liên quan, và trao đổi thông tin là yếu tố then chốt. Hệ thống thông tin hiệu quả cung cấp thông tin kịp thời, chính xác và đầy đủ cho việc ra quyết định và kiểm soát. Việc trao đổi thông tin hiệu quả đảm bảo rằng tất cả các thành viên trong tổ chức đều hiểu rõ về vai trò và trách nhiệm của mình trong hệ thống KSNB. Hệ thống này cần bao gồm các quy trình kinh doanh liên quan và trao đổi thông tin, bao gồm truyền đạt thông tin quan trọng.

5.1. Tăng Cường Ứng Dụng Công Nghệ Thông Tin

Cần tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) vào hệ thống thông tin của ngân hàng. Điều này có thể bao gồm việc triển khai các hệ thống ERP, CRM, và các hệ thống quản lý rủi ro. Việc ứng dụng CNTT có thể giúp ngân hàng thu thập, xử lý, và phân tích thông tin một cách nhanh chóng và hiệu quả hơn. Hơn nữa, ứng dụng CNTT giúp cải thiện tính bảo mật của thông tin.

5.2. Thiết Lập Kênh Truyền Thông Hiệu Quả

Cần thiết lập các kênh truyền thông hiệu quả để đảm bảo rằng tất cả các thành viên trong tổ chức đều được thông báo về các chính sách, quy trình, và thủ tục kiểm soát. Các kênh truyền thông này có thể bao gồm các cuộc họp, bản tin nội bộ, email, và các trang web nội bộ. Quan trọng là phải có cơ chế phản hồi để nhân viên có thể đặt câu hỏi và đưa ra ý kiến phản hồi về hệ thống KSNB.

VI. Hoàn Thiện Quy Trình Kiểm Toán Nội Bộ Tại VietinBank

Việc hoàn thiện quy trình và phương pháp kiểm toán nội bộ là yếu tố quan trọng. Kiểm toán nội bộ (KTNB) cung cấp sự đánh giá độc lập và khách quan về hiệu quả của hệ thống KSNB. KTNB giúp xác định các điểm yếu và đề xuất các biện pháp cải thiện. Hoạt động KTNB cần được thực hiện bởi các kiểm toán viên (KTV) có trình độ chuyên môn cao và được đào tạo bài bản. KTNB cần tập trung vào việc đánh giá hiệu quả của các chính sách, thủ tục và quy trình.

6.1. Tăng Cường Tính Độc Lập Của Bộ Phận Kiểm Toán Nội Bộ

Cần đảm bảo tính độc lập của bộ phận kiểm toán nội bộ (KTNB) bằng cách báo cáo trực tiếp cho Hội đồng quản trị (HĐQT) hoặc Ủy ban Kiểm toán. Điều này giúp đảm bảo rằng bộ phận KTNB có thể thực hiện công việc của mình một cách khách quan và không bị ảnh hưởng bởi các yếu tố bên ngoài. Bộ phận KTNB nên có quyền truy cập vào tất cả các thông tin và tài liệu cần thiết để thực hiện công việc của mình.

6.2. Áp Dụng Phương Pháp Kiểm Toán Dựa Trên Rủi Ro

Bộ phận KTNB nên áp dụng phương pháp kiểm toán dựa trên rủi ro. Phương pháp này tập trung vào việc kiểm tra các lĩnh vực có rủi ro cao nhất. Điều này giúp đảm bảo rằng các nguồn lực kiểm toán được sử dụng một cách hiệu quả nhất. Phương pháp kiểm toán dựa trên rủi ro đòi hỏi bộ phận KTNB phải có sự hiểu biết sâu sắc về hoạt động kinh doanh và các rủi ro mà ngân hàng phải đối mặt.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần Mở đầu, Kết luận, Danh mục tài liệu tham khảo, Phụ lục, khóa luận được trình bày theo 03 chương: Chƣơng 1: Tổng quan về hiệu quả Hệ thống kiểm soát nội bộ trong ngân hàng thương mại Chƣơng 2: Thực trạng hiệu quả Hệ thống kiểm soát nội bộ tại Ngân hàng thương mại cổ phần Công thương Việt Nam Chƣơng 3: Giải pháp nâng cao hiệu quả Hệ thống kiểm soát nội bộ tại Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam. 4 CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ HIỆU QUẢ HỆ THỐNG KIỂM SOÁT NỘI BỘ TRONG NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1. BẢN CHẤT CỦA HỆ THỐNG KIỂM SOÁT NỘI BỘ 1. Khái niệm và mục tiêu của Hệ thống kiểm soát nội bộ 1.

Khái niệm Hệ thống kiểm soát nội bộ “Kiểm soát nội bộ (KSNB) là quy trình do Ban quản trị, Ban giám đốc và các cá nhân khác trong đơn vị thiết kế, thực hiện và duy trì để tạo ra sự đảm bảo hợp lý về khả năng đạt được mục tiêu của đơn vị trong việc đảm bảo độ tin cậy của báo cáo tài chính (BCTC), đảm bảo hiệu quả, hiệu suất hoạt động, tuân thủ pháp luật và các quy định có liên quan. Thuật ngữ “kiểm soát” được hiểu là bất cứ khía cạnh nào của một hoặc nhiều thành phần của KSNB”.(1) Trong khái niệm trên, bốn nội dung cơ bản của hệ thống kiểm soát nội bộ là quá trình, con người, đảm bảo hợp lý và mục tiêu. Chúng được hiểu như sau:  KSNB là một quá trình: bao gồm chuỗi các hoạt động kiểm soát diễn ra ở mọi bộ phận trong đơn vị và được kết hợp với nhau thành một thể thống nhất. Quá trình kiểm soát là phương tiện giúp cho đơn vị đạt được các mục tiêu của mình.

 KSNB được thiết kế và vận hành bởi con người: Cần phải hiểu rằng KSNB không chỉ là những chính sách, luật lệ, biểu mẫu,… mà phải bao gồm những con người trong tổ chức như: HĐQT, các nhà quản lý và các nhân viên khác. Chính con người định ra mục tiêu, thiết lập các cơ chế kiểm soát ở mọi nơi và vận hành chúng.  KSNB cung cấp một sự đảm bảo hợp lý, chứ không phải một sự đảm bảo chắc chắn, là các mục tiêu sẽ được thực hiện: Vì khi vận hành hệ thống kiểm soát, các yếu kém có thể xảy ra do các sai lầm của con người nên dẫn đến không thực hiện được các mục tiêu. KSNB có thể ngăn chặn và phát hiện các sai phạm nhưng không thể đảm bảo là chúng không bao giờ xảy ra.

Hơn nữa, một nguyên tắc cơ bản trong việc đưa ra quyết định quản lý là chi phí cho quá trình kiểm soát không thể vượt quá lợi ích được mong đợi từ quá trình kiểm soát đó. Do đó, tuy người quản lý có thể nhận thức được (1) Theo chuẩn mực kiểm toán Việt Nam VAS 315: Xác định và đánh giá rủi ro có sai sót trọng yếu thông qua hiểu biết về đơn vị được kiểm toán và môi trường của đơn vị. 5 đầy đủ về các rủi ro, thế nhưng nếu chi phí cho quá trình kiểm soát quá cao thì họ vẫn không áp dụng các thủ tục kiểm soát rủi ro.  Các mục tiêu của đơn vị: - Báo cáo tài chính đáng tin cậy - Các luật lệ và quy định được tuân thủ - Hoạt động hữu hiệu và hiệu quả 1.

Mục tiêu của Hệ thống kiểm soát nội bộ KSNB được thiết kế, thực hiện và duy trì nhằm giải quyết các rủi ro kinh doanh đã được xác định, gây ra nguy cơ đơn vị không đạt được một trong các mục tiêu liên quan đến:  Độ tin cậy của quy trình lập và trình bày báo cáo tài chính Thông tin kinh tế do bộ máy kế toán xử lý và tổng hợp là căn cứ quan trọng cho việc hình thành các quyết định của nhà quản lý. Vì vậy, phải đảm bảo được độ tin cậy của quy trình lập và trình bày báo cáo tài chính để các thông tin cung cấp đảm bảo được tính kịp thời về thời gian, tính chính xác và tin cậy về thực trạng hoạt động và phản ánh đầy đủ, khách quan các nội dung chủ yếu của mọi hoạt động kinh tế tài chính của đơn vị.  Hiệu quả và hiệu suất hoạt động Bảo vệ tài sản của đơn vị: Tài sản của đơn vị bao gồm cả tài sản hữu hình và tài sản vô hình, chúng có thể bị đánh cắp, bị lợi dụng vào những mục đích khác nhau hoặc bị hư hại nếu không được bảo vệ bởi các hệ thống kiểm soát thích hợp. Điều tương tự cũng có thể xảy ra đối với các tài sản phi vật chất khác như hệ thống sổ sách kế toán, các tài liệu quan trọng… Đảm bảo hiệu quả của hoạt động và năng lực quản lý: Các quá trình kiểm soát trong một đơn vị được thiết kế nhằm ngăn ngừa sự lặp lại không cần thiết các tác nghiệp, gây ra sự lãng phí trong hoạt động và sử dụng kém hiệu quả các nguồn lực trong doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, các nhà quản lý thường đánh giá kết quả hoạt động của doanh nghiệp được thực hiện với cơ chế giám sát của hệ thống kiểm soát nội bộ doanh nghiệp nhằm nâng cao khả năng quản lý, điều hành của bộ máy quản lý doanh nghiệp. 6  Việc tuân thủ pháp luật và các quy định hiện hành Đảm bảo thực hiện các chế độ pháp lý: Hệ thống kiểm soát nội bộ được thiết kế trong doanh nghiệp phải đảm bảo các quyết định và chế độ pháp lý liên quan đến hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp phải được tuân thủ đúng mức. Cụ thể, hệ thống kiểm soát nội bộ cần: Duy trì và tuân thủ các chính sách có liên quan đến hoạt động của doanh nghiệp; Ngăn chặn và phát hiện kịp thời cũng như xử lý các sai phạm và gian lận trong mọi hoạt động của doanh nghiệp; Đảm bảo việc ghi chép kế toán đầy đủ, chính xác cũng như việc lập báo cáo tài chính trung thực và khách quan. Chức năng và nhiệm vụ của Hệ thống kiểm soát nội bộ  Giúp cho việc quản lý hoạt động của các đơn vị một cách có hiệu quả.

 Bảo đảm rằng các quyết định và chế độ quản lý được thực hiện theo đúng thể thức và giám sát mức hiệu quả của các chế độ và quyết định đó.  Phát hiện kịp thời những vấn đề trong kinh doanh để đề ra các biện pháp giải quyết.  Ngăn chặn, phát hiện kịp thời các sai phạm và gian lận trong các hoạt động, các bộ phận của đơn vị.  Ghi chép kế toán đầy đủ, chính xác và đúng thể thức về các nghiệp vụ và hoạt động kinh doanh.

 Đảm bảo việc lập các báo cáo tài chính kịp thời, hợp lệ và tuân theo các yêu cầu pháp định có liên quan.  Bảo vệ tài sản và thông tin không bị lạm dụng và sử dụng sai mục đích. Các bộ phận cấu thành của Hệ thống kiểm soát nội bộ KSNB được chia thành 5 cấu phần: - Môi trường kiểm soát; - Quy trình đánh giá rủi ro của đơn vị; - Hệ thống thông tin liên quan đến việc lập và trình bày BCTC, bao gồm các quy trình kinh doanh có liên quan, và trao đổi thông tin; - Các hoạt động kiểm soát; - Giám sát các kiểm soát. Môi trường kiểm soát Môi trường kiểm soát bao gồm các chức năng quản trị và quản lý, các quan điểm, nhận thức và hành động của Ban quản trị và Ban giám đốc liên quan đến KSNB và tầm quan trọng của KSNB đối với hoạt động của đơn vị.

Môi trường kiểm soát tạo nên đặc điểm chung của một đơn vị, có tác động trực tiếp đến ý thức của từng thành viên trong đơn vị về công tác kiểm soát. Các yếu tố của môi trường kiểm soát:  Truyền đạt thông tin và yêu cầu thực thi tính chính trực và các giá trị đạo đức Đây là những yếu tố then chốt ảnh hưởng đến hiệu quả của việc thiết kế, vận hành và giám sát các kiểm soát. Tính hữu hiệu của các kiểm soát không thể cao hơn các giá trị đạo đức và tính chính trực của những người tạo ra, quản lý và giám sát các kiểm soát đó. Tính chính trực và hành vi đạo đức là sản phẩm của chuẩn mực về hành vi và đạo đức của đơn vị cũng như việc truyền đạt và thực thi các chuẩn mực này trong thực tế.

Việc thực thi tính chính trực và các giá trị đạo đức bao gồm các nội dung như: biện pháp của Ban giám đốc để loại bỏ hoặc giảm thiểu các động cơ xúi giục nhân viên tham gia vào các hành động thiếu trung thực, bất hợp pháp hoặc phi đạo đức. Việc truyền đạt các chính sách của đơn vị về tính chính trực và các giá trị đạo đức có thể bao gồm truyền đạt tới nhân viên các chuẩn mực hành vi thông qua các chính sách của đơn vị, các quy tắc đạo đức và bằng tấm gương điển hình.  Cam kết về năng lực Sự cân nhắc của Ban giám đốc về các mức độ năng lực cần đáp ứng cho mỗi nhiệm vụ cụ thể, các kỹ năng và kiến thức cần thiết tương ứng.  Sự tham gia của Ban quản trị Ban quản trị có ảnh hưởng đáng kể đến nhận thức về kiểm soát của đơn vị.

Ban quản trị phải hoạt động độc lập với Ban giám đốc của đơn vị; có kinh nghiệm và vị thế. Ban quản trị có trách nhiệm quan trọng. Ngoài ra, Ban quản trị còn có trách nhiệm giám sát việc thiết kế và hiệu quả hoạt động của các thủ tục báo cáo sai phạm và các thủ tục soát xét tính hiệu quả của KSNB của đơn vị.  Triết lý và phong cách điều hành của Ban giám đốc 8 Thể hiện ở cách tiếp cận đối với việc quản lý và chấp nhận rủi ro kinh doanh; quan điểm và hành động đối với việc lập và trình bày BCTC; quan điểm đối với việc xử lý thông tin, công việc kế toán và nhân sự.

 Cơ cấu tổ chức Là khuôn khổ mà theo đó các hoạt động của đơn vị được lập kế hoạch, thực hiện, kiểm soát và soát xét nhằm đạt được mục tiêu. Việc thiết lập một cơ cấu tổ chức thích hợp gồm việc xem xét, cân nhắc các vấn đề chính về quyền hạn, trách nhiệm và các kênh báo cáo phù hợp. Sự phù hợp của cơ cấu tổ chức phụ thuộc một phần vào quy mô và đặc điểm hoạt động của đơn vị.