CHƯƠNG I CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HIỆU QUẢ GIẢNG DẠY NGHỀ LÀM BÁNH THEO MÔ ĐUN 1. Tổng quan về lĩnh vực nghiên cứu 1. Tầm quan trọng của việc dạy nghề có hiệu quả Ngày nay, sự hội nhập kinh tế, Việt Nam chính thức trở thành thành viên của tổ chức WTO. Vì vậy đào nguồn nhân lực chất lượng cao đối với Việt Nam chính là chìa khóa để phát triển kinh tế.
Đây là một nhiệm vụ rất lớn đặt ra cho ngành giáo dục Việt Nam. Vấn đề nguồn nhân lực chất lượng cao trong giai đoạn hiện nay đã trở thành yếu tố cơ bản trong việc thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Đối với nhà trường, sự lựa chọn về phương pháp dạy học, nội dung dạy học, chương trình đào tạo, môi trường đào tạo sao cho “sản phẩm đào tạo” đáp ứng nhu cầu của thị trường lao động là sự đột phá và thành công cho riêng mình. Phép thử cho sự lựa chọn trên đó chính là người học năm cuối và người học vừa tốt nghiệp có việc làm phù hợp tại các doanh nghiệp, các tổ chức kinh tế.
Rõ ràng, không thể đánh giá một trung tâm đào tạo, một cơ sở đào tạo vững mạnh có chất lượng cao mà khi sinh viên ra trường bị thất nghiệp nhiều hoặc không được làm đúng ngành nghề đã được đào tạo. Để có thể cung ứng cho thị trường nguồn nhân lực có tay nghề đạt chất lượng, đáp ứng nhu cầu của các nhà tuyển dụng thì nhà trường cần phải nắm bắt nhu cầu của các doanh nghiệp nói riêng, và của nền kinh tế nói chung, chủ động liên kết với các doanh nghiệp để nghiên cứu, tìm hiểu nhu cầu thực tế để có hướng đào tạo thích hợp. Một trong những khó khăn mà nhiều doanh nghiệp đang gặp phải là thiếu đội ngũ lao động có trình độ, có tay nghề có khả năng đáp ứng nhu cầu phát triển trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế và khu vực. Vai trò của các trường trong việc đào tạo và cung ứng lao động đáp ứng nhu cầu của các doanh nghiệp là điều rất cần thiết và cấp bách.
Do đó các trường dạy nghề cần có chủ trương cải tiến, phát triển và nâng cao hiệu quả trong giáo dục và đào tạo giúp cho người học tiếp cận công nghệ, lĩnh 7 hội kiến thức, đổi mới tư duy, rèn luyện kỹ năng và nhân cách để trở thành những công dân có ích cho xã hội. Để công tác đào tạo nghề tiếp tục đạt chất lượng, hiệu quả đáp ứng nhu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, các cơ sở dạy nghề cần có chủ trương thay đổi tích cực nhằm vào hoạt động giảng dạy, về đào tạo nghề và giải quyết việc làm cho học viên tốt nghiệp. Nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên; rà soát, đổi mới phương pháp dạy học, cải tiến chương trình đào tạo cho phù hợp với thực tế. Quan tâm đầu tư, nâng cấp cơ sở vật chất, trang thiết bị thực hành cho các trung tâm, các trường làm công tác đào tạo nghề.
Trong công tác giáo dục, việc giảng dạy đạt hiệu quả góp phần nâng cao chất lượng đào tạo của đơn vị, vì vậy giảng dạy gắn liền đào tạo, hiệu quả liên quan đến chất lượng, muốn chất lượng đào tạo được nâng cao trước hết cần chú trọng đến hiệu quả giảng dạy của cơ sở đào tạo. Hiện nay, tại TPHCM đang phát triển về lĩnh vực nhà hàng khách sạn, do đó nhu cầu về nhân lực cũng rất được quan tâm, đặc biệt là đội ngũ nhân lực về chế biến món ăn và làm bánh. Các đơn vị dạy nghề thường xuyên mở các lớp học ngắn hạn về nấu ăn và làm bánh để kịp thời cung cấp nguồn nhân lực cho các doanh nghiệp. Trong đó, nghề làm bánh rất đa dạng, có nghề làm bánh Âu, làm bánh Á, làm bánh kem, các doanh nghiệp thường có nhu cầu tuyển dụng thợ làm bánh Âu, do đó các cơ sở dạy nghề đa phần xây dựng và triển khai chương trình dạy nghề làm bánh Âu.
Chính vì thế người nghiên cứu đã thực hiện đề tài nghiên cứu này trong lĩnh vực làm bánh Âu góp phần nâng cao hiệu quả giảng dạy tại cơ sở dạy nghề. Đồng thời học nghề ngắn hạn có cơ hội việc làm cao vì thích nghi với những công việc mà xã hội cần.Thông thường trong mỗi doanh nghiệp, tổ chức lượng lao động quản lý chỉ chiếm số nhỏ, còn lại là lao động sản xuất. Lao động này thích nghi với tất cả các khu vực của nền kinh tế. Họ được va chạm thực tế, tập trung chuyên môn sâu, vững vàng nên được nhà tuyển dụng tin cậy.
Hiện nay, Trường Nghiệp vụ Nhà Hàng Thành phố đã từng bước khắc phục nhược điểm còn tồn đọng, phát triển, nâng cao hiệu quả giảng dạy, đào tạo các nghề hiện có như Làm bánh Âu, Phụ bếp…để phục vụ tốt nhu cầu của thị trường lao động. 8 Tóm lại dạy nghề có vị trí quan trọng trong chiến lược phát triển nguồn nhân lực của đất nước. Đổi mới và phát triển dạy nghề phải tiếp cận với những xu hướng đổi mới trong nền kinh tế thị trường, hội nhập kinh tế quốc tế, đồng thời phải dựa trên cơ sở ổn định lâu dài, kế thừa, phát huy những kết quả và kinh nghiệm đạt được trong thời gian qua. Ngoài ra các trường dạy nghề cần phải có chiến lược nâng cao hiệu quả giảng dạy nghề nâng cao tay nghề cho học viên, cung cấp nguồn nhân lực đáp ứng được yêu cầu xã hội.
Đó là tiền đề quan trọng để dạy nghề phát triển bền vững trong thời gian tới. Trẻ em lang thang có hoàn cảnh khó khăn cơ nhỡ Trẻ em lang thang (TELT) có hoàn cảnh khó khăn cơ nhỡ xuất hiện trong xã hội khá phổ biến có tính chất toàn cầu. Ở Châu Âu, trẻ em lang thang đã xuất hiện từ thời Trung cổ và tăng lên qua các thời kỳ cách mạng công nghiệp. Dân số thế giới tăng nhanh, thiên tai, dịch bệnh, thất nghiệp.
đã làm tăng nhanh số trẻ lang thang ở nhiều nước, đặc biệt là các nước đang phát triển. Trẻ em lang thang đang là vấn đề “nhức nhối” trong giáo dục, cần được chăm sóc, bảo vệ, hạn chế sự xâm hại của tệ nạn xã hội đối với các em, giáo dục các em trở thành người công dân tốt. Việc nắm được thực trạng cuộc sống, việc làm và những đặc điểm tâm lý, trong đó có nhu cầu của TELT là những vấn đề cần được nghiên cứu. Từ khi đất nước đổi mới, xoá bỏ cơ chế bao cấp, các làng nghề thủ công ở nông thôn bị thu hẹp nhiều.
Mặt khác, nhà nước khuyến khích phát triển kinh tế, mở rộng đô thị, đồng thời cho phép người dân được tự do đi lại, cư trú. Do vậy, người dân từ các vùng nông thôn có thể tìm kiếm việc làm, kiếm sống hoặc việc làm có thu nhập cao hơn ở các đô thị. Hiện tượng trẻ đi theo cha mẹ hoặc tự rủ nhau ra thành phố ăn xin, đánh giày, bán báo bắt đầu tăng nhanh. Theo số liệu của ủy ban Bảo vệ và Chăm sóc Trẻ em Việt Nam (trước đây) năm 1999, cả nước có khoảng 23.039 trẻ lang thang, riêng tại Hà Nội là 4.
Kết quả một số nghiên cứu về trẻ em lang thang từ năm 1995 cho thấy, phần lớn trẻ lang thang bị mù chữ hoặc chỉ học ở bậc tiểu học. Những năm gần đây, số trẻ lang thang học đến cấp phổ thông cơ sở tăng lên. Các em từ nông thôn ra thành phố 9 phần lớn là làm một số nghề như bán báo, đánh giày, bán hàng rong, bán bánh mỳ, nhặt rác, xin ăn, hát rong, giúp việc gia đình, một số ít làm trái pháp luật như móc túi, trộm cắp vặt… Cá biệt, một số em bỏ nhà ra thành phố tụ tập sống thành băng nhóm, quậy phá, vi phạm pháp luật, thậm chí cả tham gia buôn bán và sử dụng ma túy. Nơi ở của các em thường là nhà ga, bến xe và một số có nhà trọ, mái ấm, nhà mở… Trẻ em ra thành thị lúc đầu là tự phát cá nhân nhưng gần đây đã hình thành các tổ chức tự do, lôi kéo, thu gom các em từ gia đình, các em làm việc vất vả và bị bóc lột sức lao động, tước mất quyền cơ bản của mình.
Nhiều em đã trở thành nạn nhân của một số vụ bạo hành, bị lạm dụng, bị đánh đập gây thương tích. Trong những năm gần đây tình hình TELT phức tạp và có xu hướng gia tăng. Theo số liệu của 63 tỉnh thành, tính đến cuối năm 2008, cả nước có khoảng 28.500 trẻ em lang thang, tăng gấp 3 lần so với năm 2005. Ngoài ra, còn có khoảng 1,7 triệu trẻ có hoàn cảnh đặc biệt và khoảng trên 3 triệu trẻ em sống trong các gia đình nghèo, đây là những em nằm trong diện có nguy cơ lang thang rất cao.
Trước tình hình đó vấn đề cấp thiết được đề ra là cần phải khắc phục và tạo điều kiện cho trẻ lang thang cơ nhỡ đến trường, học tập và rèn luyện để có tay nghề, có thể tìm việc làm nuôi sống bản thân và phụ giúp gia đình. Các kết quả nghiên cứu trong nước Nghiên cứu về đào tạo nghề và đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng dạy học có các công trình như: - Đề tài luận văn tốt nghiệp thạc sỹ: “Nâng cao chất lượng đào tạo nghề ngắn hạn cho lao động nông thôn tỉnh Bình Dương”, 2013, Phan Thanh Hà. Nội dung của đề tài là tập trung nghiên cứu hai nghề chủ lực của tỉnh Bình Dương, gồm: trồng, chăm sóc sinh vật cảnh và trồng, chăm sóc, khai thác mủ cao su. Việc khảo sát, đánh giá thực trạng đã phân tích rõ các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo nghề như: nội dung chương trình đào tạo, các nhóm phương pháp dạy học được sử dụng, chất lượng đội ngũ giáo viên, cơ sở vật chất- trang thiết bị và các hình thức kiểm tra – đánh giá được sử dụng.
10 Trên cơ sở thực trạng được khảo sát, xử lý, phân tích và đánh giá, người nghiên cứu đã đề xuất 4 giải pháp để nâng cao chất lượng đào tạo nghề ngắn hạn cho lao động nông thôn, gồm: cải tiến chương trình, nội dung đào tạo nghề theo hướng tích hợp và tăng cường kỹ năng thực hành, đổi mới phương pháp dạy nghề theo hướng tích cực hóa người học và dạy thực hành theo nhóm, bồi dưỡng năng lực sư phạm và kỹ năng nghề cho đội ngũ giáo viên, tăng cường trang thiết bị và phương tiện dạy học thực hành trong công tác đào tạo nghề ngắn hạn cho lao động nông thôn.