Luận văn tốt nghiệp các giải pháp để mở rộng và nâng cao hiệu quả cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa tại nhnoptnt chi nhánh thành nam tỉnh nam định

Khóa luận tốt nghiệp nghiên cứu Luận văn tốt nghiệp các giải pháp để mở rộng và cải thiện kết quả cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa, vận dụng lý thuyết vào thực tế, đề xuất giải

• Tác giả: Nguyễn Quang Hiệu
• Trường học: Học viện tài chính
• Đề tài: Giải pháp nâng cao hiệu quả cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa tại NHNo&PTNT Chi nhánh Thành Nam
• Loại tài liệu: luận văn
• Địa điểm: Nam Định

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ DNNVV VÀ CHO VAY DNNVV CỦA NHTM
• 1.1. Doanh nghiệp nhỏ và vừa và vai trò của chúng trong nền kinh tế Việt Nam
• 1.1.1. Khái niệm
• 1.1.2. Đặc điểm của doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 1.1.3. Vai trò của doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 1.2. Hoạt động cho vay của ngân hàng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 1.2.1. Khái niệm cho vay
• 1.2.2. Các hình thức cho vay đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 1.2.3. Vai trò cho vay của ngân hàng thương mại đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 1.3. Hiệu quả cho vay của ngân hàng thương mại đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 1.3.1. Khái niệm về hiệu quả cho vay
• 1.3.2. Sự cần thiết nâng cao hiệu quả cho vay đối với DNNVV
• 2. CHƯƠNG 2: Thực trạng hoạt động cho vay đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn- chi nhánh Thành Nam - tỉnh Nam Định
• 3. CHƯƠNG 3: Giải pháp mở rộng và nâng cao hiệu quả cho vay đối với DNNVV tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn- chi nhánh Thành Nam - tỉnh Nam Định

Tóm tắt

I. Giới thiệu về doanh nghiệp nhỏ và vừa

Doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế Việt Nam. Theo thống kê, DNNVV chiếm tới 98% tổng số doanh nghiệp và đóng góp hơn 40% GDP cả nước. Tuy nhiên, DNNVV thường gặp khó khăn trong việc huy động vốn, đặc biệt là từ ngân hàng. Việc cho vay doanh nghiệp nhỏ không chỉ giúp DNNVV phát triển mà còn đảm bảo sự ổn định cho nền kinh tế. Các ngân hàng thương mại, như NHNoPTNT, cần có chiến lược cho vay hiệu quả để hỗ trợ DNNVV. Điều này không chỉ giúp DNNVV mở rộng sản xuất mà còn nâng cao hiệu quả hoạt động của ngân hàng.

1.1. Đặc điểm của doanh nghiệp nhỏ và vừa

DNNVV có những đặc điểm nổi bật như vốn đầu tư ban đầu thấp và khả năng tài chính hạn chế. Điều này dẫn đến việc DNNVV thường thiếu tài sản đảm bảo cho các khoản vay. Tuy nhiên, DNNVV lại có khả năng thích ứng nhanh với thị trường và thường hoạt động trong nhiều lĩnh vực khác nhau. Việc hỗ trợ doanh nghiệp thông qua các khoản vay từ ngân hàng là rất cần thiết để giúp họ vượt qua khó khăn và phát triển bền vững.

1.2. Vai trò của ngân hàng trong việc cho vay DNNVV

Ngân hàng thương mại đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp vốn cho DNNVV. Việc cho vay doanh nghiệp vừa không chỉ giúp DNNVV mở rộng quy mô sản xuất mà còn nâng cao khả năng cạnh tranh. Ngân hàng cần có các hình thức cho vay linh hoạt, phù hợp với nhu cầu của DNNVV, từ cho vay ngắn hạn đến cho vay theo dự án đầu tư. Điều này không chỉ giúp DNNVV phát triển mà còn đảm bảo lợi ích cho ngân hàng.

II. Thực trạng cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa tại NHNoPTNT Chi nhánh Thành Nam

Tại NHNoPTNT Chi nhánh Thành Nam, hoạt động cho vay DNNVV đã có những bước tiến đáng kể. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần giải quyết. Hiện tại, tỷ lệ cho vay DNNVV tại ngân hàng này chưa đạt yêu cầu, phần lớn do thiếu thông tin và khả năng tiếp cận vốn của DNNVV. Ngân hàng cần cải thiện quy trình cho vay, từ việc đánh giá tín dụng đến việc cung cấp thông tin cho doanh nghiệp. Việc nâng cao tín dụng doanh nghiệp sẽ giúp DNNVV có cơ hội phát triển hơn nữa.

2.1. Đánh giá thực trạng cho vay

Thực trạng cho vay DNNVV tại NHNoPTNT cho thấy nhiều doanh nghiệp vẫn gặp khó khăn trong việc tiếp cận vốn. Nguyên nhân chủ yếu là do thiếu tài sản đảm bảo và thông tin không đầy đủ. Ngân hàng cần có các giải pháp cụ thể để cải thiện tình hình này, như tăng cường tư vấn cho doanh nghiệp và cải thiện quy trình thẩm định tín dụng.

2.2. Những khó khăn trong việc cho vay

DNNVV thường gặp khó khăn trong việc chứng minh khả năng tài chính và khả năng hoàn trả nợ. Điều này dẫn đến việc ngân hàng hạn chế cho vay. Để khắc phục tình trạng này, NHNoPTNT cần xây dựng các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp, từ đào tạo quản lý tài chính đến cung cấp thông tin thị trường. Việc này không chỉ giúp DNNVV mà còn nâng cao hiệu quả cho vay của ngân hàng.

III. Giải pháp nâng cao hiệu quả cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa

Để nâng cao hiệu quả cho vay DNNVV tại NHNoPTNT Chi nhánh Thành Nam, cần thực hiện một số giải pháp cụ thể. Đầu tiên, ngân hàng cần cải thiện quy trình thẩm định tín dụng, đảm bảo nhanh chóng và chính xác. Thứ hai, cần xây dựng các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp, từ tư vấn đến đào tạo. Cuối cùng, ngân hàng cần tăng cường hợp tác với các tổ chức khác để tạo ra các sản phẩm tài chính phù hợp với nhu cầu của DNNVV. Những giải pháp này sẽ giúp nâng cao hiệu quả cho vay và hỗ trợ DNNVV phát triển bền vững.

3.1. Cải thiện quy trình thẩm định tín dụng

Quy trình thẩm định tín dụng cần được cải thiện để giảm thiểu thời gian và chi phí cho doanh nghiệp. Ngân hàng nên áp dụng công nghệ thông tin trong việc đánh giá tín dụng, từ đó giúp DNNVV dễ dàng tiếp cận vốn hơn. Việc này không chỉ nâng cao hiệu quả cho vay mà còn tạo sự tin tưởng giữa ngân hàng và doanh nghiệp.

3.2. Xây dựng chương trình hỗ trợ doanh nghiệp

Ngân hàng cần xây dựng các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp, từ tư vấn tài chính đến đào tạo quản lý. Việc này sẽ giúp DNNVV nâng cao khả năng quản lý tài chính và sử dụng vốn hiệu quả hơn. Đồng thời, ngân hàng cũng cần tăng cường truyền thông để doanh nghiệp hiểu rõ hơn về các sản phẩm và dịch vụ của ngân hàng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) đóng vai trò then chốt trong nền kinh tế Việt Nam, chiếm khoảng 98% tổng số doanh nghiệp với hơn 500.000 đơn vị, đóng góp trên 40% GDP và tạo ra hơn 1 triệu việc làm mỗi năm. Tuy nhiên, DNNVV đang đối mặt với nhiều thách thức, đặc biệt là về nguồn vốn và đổi mới công nghệ. Trong bối cảnh đó, ngân hàng thương mại (NHTM) trở thành kênh huy động vốn quan trọng cho DNNVV, góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững của cả hai bên. Luận văn tập trung nghiên cứu hiệu quả cho vay DNNVV tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (Agribank) chi nhánh Thành Nam, tỉnh Nam Định trong giai đoạn 2009-2011. Mục tiêu chính là đánh giá thực trạng hoạt động cho vay, phân tích các chỉ tiêu hiệu quả và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả cho vay nhằm hỗ trợ DNNVV phát triển, đồng thời tăng cường hiệu quả kinh doanh của ngân hàng. Nghiên cứu có ý nghĩa thiết thực trong việc góp phần hoàn thiện chính sách tín dụng, thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương và nâng cao năng lực cạnh tranh của DNNVV.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết về vai trò của DNNVV trong nền kinh tế, hoạt động tín dụng ngân hàng và hiệu quả cho vay. Hai mô hình nghiên cứu chính được áp dụng gồm:

• Lý thuyết về DNNVV: Định nghĩa và phân loại DNNVV theo Nghị định 56/2009/NĐ-CP, với các tiêu chí về vốn, số lao động và quy mô hoạt động. Khái niệm về đặc điểm, vai trò và thách thức của DNNVV trong nền kinh tế Việt Nam được làm rõ.

• Lý thuyết về hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại: Khái niệm cho vay, các hình thức cho vay (ngắn hạn, trung hạn, dài hạn), các phương thức đảm bảo tiền vay và mục đích sử dụng vốn. Lý thuyết về hiệu quả cho vay được đánh giá qua các chỉ tiêu định tính và định lượng như dư nợ, nợ quá hạn, nợ xấu, lợi nhuận từ hoạt động cho vay và vòng quay vốn tín dụng.

Các khái niệm chuyên ngành như "dư nợ", "nợ quá hạn", "nợ xấu", "vòng quay vốn tín dụng" và "lợi nhuận cho vay" được sử dụng xuyên suốt nghiên cứu để phân tích hiệu quả cho vay.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp định lượng kết hợp định tính, dựa trên số liệu thực tế từ báo cáo hoạt động kinh doanh của Agribank chi nhánh Thành Nam giai đoạn 2009-2011. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ các khoản vay của DNNVV tại chi nhánh trong giai đoạn này. Phương pháp chọn mẫu là chọn toàn bộ dữ liệu có sẵn để đảm bảo tính toàn diện.

Các phương pháp phân tích bao gồm:

• Phân tích thống kê mô tả: Đánh giá quy mô, cơ cấu dư nợ, tỷ lệ nợ quá hạn, nợ xấu, lợi nhuận từ hoạt động cho vay.

• So sánh theo thời gian: Phân tích sự biến động các chỉ tiêu qua các năm 2009, 2010 và 2011 để nhận diện xu hướng và hiệu quả hoạt động.

• Phân tích nguyên nhân và thảo luận: Kết hợp với các lý thuyết và thực tiễn để giải thích các kết quả thu được.

Timeline nghiên cứu tập trung vào giai đoạn 2009-2011, phù hợp với dữ liệu thu thập và phân tích.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng dư nợ cho vay DNNVV: Dư nợ cho vay DNNVV tăng liên tục từ 88.764 triệu đồng năm 2009 lên 172.732 triệu đồng năm 2011, tương ứng mức tăng 94,5% trong 3 năm. Tỷ lệ dư nợ DNNVV trên tổng dư nợ cũng tăng từ 28,12% lên 31,68%, cho thấy ngân hàng ngày càng chú trọng nhóm khách hàng này.

2. Cơ cấu dư nợ theo kỳ hạn và ngành nghề: Dư nợ ngắn hạn chiếm tỷ trọng cao hơn (trên 60%) so với dư nợ trung dài hạn, phản ánh ưu tiên cho vay vốn lưu động. Về ngành nghề, dư nợ tập trung chủ yếu vào thương mại dịch vụ và nông nghiệp, chiếm khoảng 60% tổng dư nợ DNNVV.

3. Chất lượng tín dụng tốt: Ngân hàng không ghi nhận nợ quá hạn và nợ xấu trong giai đoạn nghiên cứu, thể hiện hiệu quả quản lý rủi ro tín dụng và chất lượng cho vay cao.

4. Lợi nhuận từ hoạt động cho vay DNNVV tăng nhưng tỷ lệ lợi nhuận giảm: Lợi nhuận từ cho vay DNNVV tăng từ 8 tỷ đồng năm 2009 lên 11 tỷ đồng năm 2011, tăng 37,5%. Tuy nhiên, tỷ lệ lợi nhuận trên tổng vốn cho vay DNNVV giảm từ 3,31% xuống 0,74%, cho thấy tốc độ tăng lợi nhuận không tương xứng với quy mô vốn cho vay.

Thảo luận kết quả

Sự tăng trưởng dư nợ và tỷ trọng cho vay DNNVV phản ánh chính sách tín dụng mở rộng và sự tin tưởng của ngân hàng vào nhóm khách hàng này. Việc ưu tiên cho vay ngắn hạn phù hợp với đặc điểm vốn lưu động của DNNVV, giúp giảm rủi ro và tăng khả năng thu hồi vốn. Cơ cấu ngành tập trung vào thương mại dịch vụ và nông nghiệp phù hợp với đặc điểm kinh tế địa phương Nam Định.

Chất lượng tín dụng tốt, không có nợ xấu hay nợ quá hạn, là điểm mạnh nổi bật so với nhiều chi nhánh ngân hàng khác, cho thấy quy trình thẩm định và quản lý tín dụng hiệu quả. Tuy nhiên, tỷ lệ lợi nhuận giảm cho thấy ngân hàng cần cải thiện hiệu quả sử dụng vốn và quản lý chi phí cho vay.

Kết quả có thể được minh họa qua biểu đồ tăng trưởng dư nợ, biểu đồ cơ cấu dư nợ theo kỳ hạn và ngành nghề, cũng như bảng so sánh lợi nhuận và tỷ lệ lợi nhuận qua các năm.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Đơn giản hóa thủ tục cho vay: Rút ngắn quy trình, giảm giấy tờ không cần thiết để tạo điều kiện thuận lợi cho DNNVV tiếp cận vốn nhanh chóng. Thời gian thực hiện trong 6-12 tháng, do phòng tín dụng chủ trì.

2. Đa dạng hóa sản phẩm cho vay: Phát triển các gói vay trung và dài hạn với lãi suất ưu đãi, phù hợp nhu cầu mở rộng sản xuất và đổi mới công nghệ của DNNVV. Triển khai trong 1 năm, phối hợp với phòng kinh doanh.

3. Tăng cường đào tạo cán bộ tín dụng: Nâng cao năng lực chuyên môn và kỹ năng thẩm định, quản lý rủi ro, đặc biệt về đặc thù DNNVV. Thực hiện liên tục, ưu tiên trong 6 tháng đầu năm, do phòng nhân sự và đào tạo đảm nhiệm.

4. Xây dựng bộ phận chuyên trách DNNVV: Thành lập phòng hoặc tổ chuyên trách quản lý khách hàng DNNVV, nghiên cứu thị trường và phát triển chiến lược marketing riêng biệt. Thời gian hoàn thành trong 12 tháng, do ban giám đốc chỉ đạo.

5. Tăng cường hợp tác với các tổ chức hỗ trợ DNNVV: Liên kết với các cơ quan chính quyền, hiệp hội doanh nghiệp để cung cấp thông tin, tư vấn pháp lý và hỗ trợ tài chính cho DNNVV. Triển khai thường xuyên, phối hợp với phòng quan hệ khách hàng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ngân hàng thương mại và các chi nhánh: Để tham khảo mô hình quản lý, đánh giá hiệu quả cho vay DNNVV và áp dụng các giải pháp nâng cao hiệu quả tín dụng.

2. Các nhà quản lý DNNVV: Hiểu rõ về quy trình vay vốn, các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả vay và cách tiếp cận nguồn vốn ngân hàng hiệu quả hơn.

3. Cơ quan hoạch định chính sách và quản lý nhà nước: Sử dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng chính sách hỗ trợ DNNVV và phát triển tín dụng ngân hàng phù hợp với thực tiễn.

4. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành tài chính - ngân hàng: Là tài liệu tham khảo về hoạt động tín dụng đối với DNNVV, phương pháp đánh giá hiệu quả cho vay và các yếu tố ảnh hưởng.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao DNNVV lại gặp khó khăn trong việc tiếp cận vốn ngân hàng?
   DNNVV thường thiếu tài sản đảm bảo, trình độ quản lý hạn chế và thủ tục vay vốn phức tạp. Điều này làm tăng rủi ro cho ngân hàng và gây khó khăn cho doanh nghiệp trong việc đáp ứng yêu cầu vay vốn.

2. Các chỉ tiêu nào được sử dụng để đánh giá hiệu quả cho vay DNNVV?
   Hiệu quả được đánh giá qua các chỉ tiêu định tính như quy trình cho vay, thái độ phục vụ và định lượng như dư nợ, nợ quá hạn, nợ xấu, lợi nhuận từ cho vay và vòng quay vốn tín dụng.

3. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả cho vay DNNVV tại ngân hàng?
   Cần đơn giản hóa thủ tục, đa dạng hóa sản phẩm cho vay, nâng cao năng lực cán bộ tín dụng, xây dựng bộ phận chuyên trách và tăng cường hợp tác với các tổ chức hỗ trợ DNNVV.

4. Tại sao lợi nhuận từ cho vay DNNVV tăng nhưng tỷ lệ lợi nhuận lại giảm?
   Do quy mô vốn cho vay tăng nhanh hơn lợi nhuận thu được, có thể do chi phí quản lý, rủi ro tín dụng hoặc lãi suất cho vay thấp hơn so với kỳ vọng.

5. Vai trò của ngân hàng trong phát triển DNNVV là gì?
   Ngân hàng cung cấp nguồn vốn cần thiết giúp DNNVV mở rộng sản xuất, nâng cao năng lực cạnh tranh, đồng thời góp phần ổn định và phát triển kinh tế địa phương.

Kết luận

• DNNVV chiếm tỷ trọng lớn trong tổng số doanh nghiệp và đóng góp quan trọng vào GDP, việc hỗ trợ vốn cho nhóm này là cần thiết.
• Agribank chi nhánh Thành Nam đã mở rộng quy mô cho vay DNNVV, tăng dư nợ và duy trì chất lượng tín dụng tốt trong giai đoạn 2009-2011.
• Các chỉ tiêu hiệu quả cho vay như lợi nhuận, nợ xấu, nợ quá hạn được kiểm soát tốt, tuy nhiên cần cải thiện hiệu quả sử dụng vốn.
• Hạn chế về thủ tục cho vay, cơ cấu sản phẩm và năng lực quản lý cần được khắc phục để nâng cao hiệu quả cho vay.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm đơn giản hóa thủ tục, đa dạng hóa sản phẩm, nâng cao năng lực cán bộ và xây dựng bộ phận chuyên trách.

Next steps: Triển khai các giải pháp đề xuất trong vòng 12 tháng tới, đồng thời tiếp tục theo dõi, đánh giá hiệu quả để điều chỉnh phù hợp.

Các ngân hàng và cơ quan quản lý cần phối hợp chặt chẽ để tạo môi trường thuận lợi, hỗ trợ DNNVV tiếp cận vốn hiệu quả, góp phần phát triển kinh tế bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ DNNVV VÀ CHO VAY DNNVV CỦA NHTM 1.1-Doanh nghiệp nhỏ và vừa và vai trò của chúng trong nền kinh tế Việt Nam 1.Khái niệm Khoản 1 Điều 4 Luật doanh nghiệp 2005 quy định : Doanh nghiệp là tổ chức kinh tế có tên riêng, có tài sản, có trụ sở giao dịch ổn định, được đăng ký kinh doanh theo quy định của pháp luật nhằm mục đích thực hiện các hoạt động kinh doanh. Các loại hình doanh nghiệp trong nền kinh tế rất phong phú và đa dạng về ngành nghề cũng như quy mô hoạt động. Phạm vi nghiên cứu của luận văn sẽ được tập trung vào doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV), mà bên trong nó bao gồm rất nhiều những loại hình doanh nghiệp( DN tư nhân, công ty TNHH…) và có vai trò hết sức quan trọng. Việc quy định thế nào là doanh nghiệp lớn, thế nào là DNNVV phụ thuộc vào trình độ phát triển kinh tế xã hội cụ thể của từng nước, thay đổi theo từng thời kỳ, từng giai đoạn phát triển của nền kinh tế và được quy định theo các ngành nghề khác nhau.

Trên thực tế có một số tiêu thức thường được sử dụng để phân loại DNNVV như: vốn sản xuất, số lao động, doanh thu, lợi nhuận… Quy định về phân loại DNNVV ở nước ta cũng đã nhiều lần thay đổi. Theo quy định mới nhất, Nghị định 56/2009/NĐ-CP ngày 30 tháng 06 năm 2009 về trợ giúp phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa ra đời, DNNVV là cơ sở kinh doanh SV: Nguyễn Quang Hiệu 3 Lớp: CQ46/15.06 Luan van Học viện tài chính Luận văn tốt nghiệp đã đăng ký kinh doanh theo quy định của pháp luật, được chia thành ba cấp: siêu nhỏ, nhỏ, vừa theo quy mô tổng nguồn vốn ( tổng nguồn vốn tương đương tổng tài sản được xác định trong bảng cân đối kế toán của doanh nghiệp) hoặc số lao động bình quân năm (tổng nguồn vốn là tiêu chí ưu tiên), cụ thể như sau : Quy mô Doanh Doanh nghiệp nhỏ Doanh nghiệp vừa nghiệp siêu nhỏ Khu vực Số lao động Tổng Số lao Tổng Số lao nguồn vốn động nguồn vốn động Nông, lâm 10 người trở 20 tỷ Từ trên Từ trên 20 Từ trên nghiệp và thủy xuống đồng trở 10 người tỷ đồng đến 200 người sản xuống đến 200 100 tỷ đồng đến 300 người người Công nghiệp 10 người trở 20 tỷ Từ trên Từ trên 20 Từ trên và xây dựng xuống đồng trở 10 người tỷ đồng đến 200 người xuống đến 200 100 tỷ đồng đến 300 người người Thương mại 10 người trở 10 tỷ Từ trên Từ trên 10 Từ trên và dịch vụ xuống đồng trở 10 người tỷ đồng đến 50 người xuống đến 50 50 tỷ đồng đến 100 người người SV: Nguyễn Quang Hiệu 4 Lớp: CQ46/15.06 Luan van Học viện tài chính Luận văn tốt nghiệp Theo cục phát triển doanh nghiệp-Bộ kế hoạch và đầu tư, cả nước hiện có trên 500.000 DNNVV, chiếm 98% tổng số doanh nghiệp trên cả nước. Như vậy, DNNVV giữ một vai trò quan trọng, đóng góp đáng kể vào sự tăng trưởng kinh tế của đất nước với việc hàng năm đóng góp hơn 40% cho GDP cả nước, tạo ra 50% việc làm mới, 78% mức bán lẻ, 33% giá trị sản lượng công nghiệp. Đặc điểm của doanh nghiệp nhỏ và vừa  Thứ nhất, DNNVV có vốn đầu tư ban đầu thấp, chu kỳ sản xuất kinh doanh ngắn.

Chúng ta đều biết vốn đầu tư ban đầu của một DNNVV là tương đối thấp. Do các DNNVV thường chọn sản xuất những sản phẩm, mặt hàng có vòng đời ngắn nhằm rút ngắn chu kỳ kinh doanh, mau chóng thu hồi vốn để tái sản xuất. Những mặt hàng,sản phẩm đó thường có chi phí cố định bình quân trên một sản phẩm thấp, điều này cho phép các DNNVV hoạt động hiệu quả với chi phí cố định không cao. Mặt khác, nhiều DNNVV được thành lập trên quan hệ gia đình, bạn bè, người thân, vì thế giá thành lao động thường không cao, cả công nhân và chủ doanh nghiệp chấp nhận hạ thấp lương để đầu tư trang thiết bị, máy móc cho doanh nghiệp.

 Thứ hai, khả năng tài chính của DNNVV bị hạn chế Vốn đầu tư ban đầu thấp vừa là lợi thế nhưng cũng là hạn chế của DNNVV. Trong quá trình hoạt động, doanh nghiệp nào cũng muốn mở rộng sản xuất, nâng cao sản lượng, song với DNNVV, nhu cầu ấy khó thực hiện. Vì vốn chủ sở hữu ít nên khả năng vay vốn của DNNVV cũng hạn chế. Các DNNVV thường thiếu tài sản đảm bảo cho các khoản vay theo điều kiện của ngân hàng.

Vì vậy, phần lớn các DNNVV luôn trong tình trạng thiếu vốn, khiến cho khả năng thu lợi SV: Nguyễn Quang Hiệu 5 Lớp: CQ46/15.06 Luan van Học viện tài chính Luận văn tốt nghiệp nhuận của doanh nghiệp bị giới hạn ngay cả khi có cơ hội kinh doanh và có yêu cầu mở rộng sản xuất.  Thứ ba, DNNVV năng động, nhạy bén, dễ thích nghi với thay đổi của thị trường. Khác với DN lớn, DNNVV thường có mối liên hệ trực tiếp với thị trường và người tiêu thụ nên có phản ứng nhanh nhạy với sự biến đổi của thị trường. Với cơ sở vật chất kĩ thuật không lớn, DNNVV đổi mới linh hoạt hơn, dễ dàng chuyển đổi sản xuất hoặc thu hẹp quy mô mà không gây ra hậu quả nặng nề cho nền kinh tế.

Vì thế, các DNNVV được ví như “thanh giảm sốc” cho nền kinh tế khi có nhiều biến động.  Thứ tư, DNNVV thường thiếu thông tin về thị trường, trình độ quản lý còn hạn chế. Các DNNVV thường thiếu thông tin về thị trường đầu vào như thị trường vốn, thị trường lao động, thị trường nguyên vật liệu, thị trường thiết bị công nghệ, thông tin về chế độ chính sách và quy định của Nhà nước dẫn tới việc các doanh nghiệp chưa thực sự nắm bắt được những cơ hội kinh doanh tốt, trình độ hiểu biết và ý thức tuân thủ pháp luật chưa cao. Quản lý nội bộ của các DNNVV vẫn còn nhiều yếu kém, chưa chuyên nghiệp và chủ yếu dựa vào kinh nghiệm cá nhân của các chủ DN.

Phần lớn các DNNVV thiếu chiến lược và kế hoạch kinh doanh dài hạn, triển khai hoạt động với đội ngũ cán bộ nghiệp vụ phần lớn chưa qua đào tạo bài bản. Quản lý tài chính trong các DNNVV còn thiếu minh bạch, số liệu báo cáo chưa phản ánh trung thực tình trạng tài chính của DN, thiếu độ tin cậy. Việc đăng ký thuế, kê khai thuế, nộp thuế và thực hiện các nghĩa vụ tài chính khác ở một số DN chưa đầy đủ, còn chậm trễ. SV: Nguyễn Quang Hiệu 6 Lớp: CQ46/15.06 Luan van Học viện tài chính Luận văn tốt nghiệp  Thứ năm, DNNVV có phạm vi hoạt động rộng khắp, lĩnh vực ngành nghề phong phú và đa dạng, khai thác tối ưu tiềm lực trong nước.

Vốn đầu tư ban đầu không lớn, bộ máy quản trị nhỏ gọn giúp DNNVV dễ dàng hoạt động trong nhiều lĩnh vực, ngành nghề, trên nhiều địa bàn. Tuy quy mô còn nhỏ, nhưng với số lượng lớn, DNNVV đã tạo thành mạng lưới kinh doanh rộng khắp, có mặt ở mọi nơi, từ thành thị tới nông thôn. Các DNNVV sẵn sàng lấp đầy vào những khe hở thị trường mà doanh nghiệp lớn bỏ ngỏ và sẵn sàng tham gia thế chỗ khi có mảng thị trường được nhường lại. Một điểm mạnh của DNNVV là biết tận dụng nguồn lao động địa phương và các lợi thế về nguồn tài nguyên, tư liệu sản xuất sẵn có cho hoạt động SXKD.

Vai trò của doanh nghiệp nhỏ và vừa ● Thứ nhất, DNNVV đóng góp vào tăng trưởng và ổn định nền kinh tế. Trong những năm qua DNNVV có nhiều đóng góp đáng kể vào sự phát triển kinh tế của đất nước. Theo thống kê năm 2011, DNNVV đóng góp khoảng 40% GDP cả nước. Trong điều kiện nền kinh tế biến động, DNNVV có thể linh động chuyển đổi hướng sản xuất, giữ vững vai trò ổn định nền kinh tế.

● Thứ hai, DNNVV tạo việc làm cho hàng triệu lao động. Điều này có ý nghĩa quan trọng đối với Việt Nam là một quốc gia đông dân. Theo thống kê, các DNNVV có thể tận dụng tối ưu thế mạnh của từng vùng địa phương để phát triển hay thu hút được nhiều lao động xã hội: tạo ra việc làm cho rất nhiều thành phần lao động xã hội, khoảng 49% việc làm phi nông nghiệp ở nông thôn và 50% lực lượng lao động trong cả nước. ● Thứ ba, DNNVV góp phần cân bằng thị trường, chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo lãnh thổ.

SV: Nguyễn Quang Hiệu 7 Lớp: CQ46/15.06 Luan van Học viện tài chính Luận văn tốt nghiệp DNNVV có tính linh hoạt, nhạy bén với thị trường, phạm vi hoạt động rộng khắp, yêu cầu địa bàn hoạt động không cao. Trong khi đó các doanh nghiệp lớn thường chỉ vận hành được ở những nơi có cơ sở hạ tầng phát triển. Việc các DNNVV phân bổ rộng khắp, đáp ứng nhanh chóng và đầy đủ nhu cầu của thị thường góp phần phát triển cân bằng thị trường. Những ngành nghề, địa bàn, doanh nghiệp lớn không thể vươn tới thì các DNNVV luôn có mặt.

Đặc điểm về bộ máy quản lý nhỏ gọn, lĩnh vực và địa bàn kinh doanh rộng khắp của DNNVV góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo lãnh thổ. Có thể nói DNNVV là trụ cột của kinh tế địa phương. ● Thứ tư, DNNVV thu hút nguồn vốn trong dân cư và sử dụng có hiệu quả các nguồn lực xã hội. Bản thân việc thành lập một DNNVV đã đưa một lượng tiền trong dân cư đi vào đầu tư sản xuất.

DNNVV đã tạo cơ hội cho đông đảo dân cư có thể dễ dàng huy động vốn từ bạn bè, họ hàng và người thân. Bởi vậy, DNNVV được xem là phương tiện có hiệu quả trong huy động vốn, sử dụng các khoản tiền nhàn rỗi trong dân cư và biến nó trở thành nguồn vốn phát triển sản xuất khá quan trọng. ● Thứ năm, DNNVV làm cho nền kinh tế năng động hơn. Do DNNVV có cơ cấu tổ chức bộ máy hoạt động đơn giản và gọn nhẹ nên chúng dễ dàng điều chỉnh và dễ thích ứng với sự biến động của thị trường cũng như dễ dàng đáp ứng nhu cầu thị hiếu của người tiêu dùng hơn các doanh nghiệp lớn.

Điều này lý giải sự tồn tại của các DNNVV song song với các doanh nghiệp lớn đồng thời tạo ra sự năng động cho nền kinh tế. SV: Nguyễn Quang Hiệu 8 Lớp: CQ46/15.06 Luan van Học viện tài chính Luận văn tốt nghiệp 1. Hoạt động cho vay của ngân hàng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa 1.