CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC BỒI DƯỠNG CÁN BỘ, CÔNG CHỨC 1. Một số khái niệm cơ bản 1. Khái niệm bồi dưỡng Theo Từ điển Tiếng Việt của Trung tâm Khoa học xã hội và Nhân văn Quốc gia: “Bồi dưỡng: làm cho năng lực hoặc phẩm chất của con người tăng thêm”. Bồi dưỡng là quá trình cập nhật những kiến thức mới, bổ sung những kiến thức còn thiếu, lạc hậu để nâng cao trình độ, năng lực hoặc phẩm chất, củng cố kỹ năng nghề nghiệp.
Các hoạt động này nhằm tạo điều kiện cho người lao động có cơ hội củng cố và mở mang một cách có hệ thống những tri thức, kỹ năng chuyên môn, nghề nghiệp có sẵn để lao động nghề nghiệp có hiệu quả hơn. Hoạt động bồi dưỡng thường được tiến hành tại các trường lớp, các trung tâm đào tạo bồi dưỡng và được xác nhận bằng văn bằng, chứng chỉ. Khái niệm cán bộ, công chức 1. Khái niệm cán bộ Theo khoản 1, điều 4 Luật Cán bộ, Công chức 2008: “Cán bộ là công dân Việt Nam, được bầu cử, phê chuẩn, bổ nhiệm giữ chức vụ, chức danh theo nhiệm kỳ trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, ở tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (sau đây gọi chung là cấp tỉnh), ở huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh (sau đây gọi chung là cấp huyện), trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước.” Cán bộ giữ các chức vụ, chức danh và hoạt động trong cơ quan của Đảng cộng sản Việt Nam, Nhà nước và tổ chức chính trị – xã hội.
Cán bộ công tác theo nhiệm kỳ. Nhiệm kỳ là thời hạn giữ chức danh, chức vụ. Thời hạn đó thường được định ra trước trong các văn bản chính thức. Khái niệm công chức Theo khoản 2, điều 4 Luật Cán bộ, Công chức 2008: “Công chức là công dân Việt Nam, được tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch, chức vụ, chức danh trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện; trong cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội nhân dân mà 6 Luan van không phải là sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng; trong cơ quan, đơn vị thuộc Công an nhân dân mà không phải là sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên nghiệp và trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội (sau đây gọi chung là đơn vị sự nghiệp công lập), trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước; đối với công chức trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập thì lương được bảo đảm từ quỹ lương của đơn vị sự nghiệp công lập theo quy định của pháp luật.” Nếu như cán bộ là những người hoạt động trong các cơ quan Nhà nước, cơ quan của Đảng, tổ chức chính trị – xã hội thì công chức ngoài các đơn vị hành chính kể trên còn xuất hiện ở cả cơ quan đơn vị thuộc quân đội nhân dân, Công an nhân dân, trong bộ máy lãnh đạo quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập.
Điều 10 Nghị định 06/2010/NĐ-CP quy định đối tượng là công chức trong cơ quan, đơn vị của Quân đội nhân dân, Công an nhân dân: “Người làm việc trong cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội nhân dân mà không phải hạ sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng; trong cơ quan, đơn vị thuộc Công an nhân dân mà không phải hạ sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên nghiệp”. Công chức đảm nhiệm công tác từ khi tuyển dụng, bổ nhiệm cho tới khi nghỉ hưu theo quy định của bộ luật lao động mà không theo nhiệm kỳ như cán bộ. Khái niệm bồi dưỡng cán bộ, công chức Theo Luật Cán bộ, Công chức năm 2008: “Bồi dưỡng là hoạt động trang bị, cập nhật, nâng cao kiến thức, kỹ năng làm việc”. Bồi dưỡng cán bộ, công chức là quá trình truyền thụ kiến thức, kỹ năng về chuyên môn, nghiệp vụ dưới các hình thức khác nhau cho CBCC phù hợp với yêu cầu giải quyết có chất lượng công việc được các cơ quan nhà nước giao, do các cơ sở đào tạo, bồi dưỡng CBCC thực hiện.
Bồi dưỡng cán bộ, công chức là một trong những nội dung quan trọng trong quá trình bồi dưỡng, phát triển nguồn nhân lực kế cận của các cơ quan, tổ chức hành chính nhà nước nhằm mục tiêu xây dựng và phát triển đội ngũ CBCC ngày càng có trình độ chuyên môn nghiệp vụ cao để phục vụ tốt cho quá trình công 7 Luan van nghiệp hóa, hiện đại hóa. Từ đó, chúng ta có thể hiểu được mục đích của công tác bồi dưỡng cho CBCC như sau: Công tác bồi dưỡng cán bộ, công chức là công việc của các đơn vị trong việc cung cấp, trang bị cho đội ngũ cán bộ, công chức những kiến thức, kỹ năng, quan điểm, lập trường tư tưởng, đạo đức, bản lĩnh chính trị vững vàng trở thành những người có năng lực, phẩm chất đạo đức, bản lĩnh chính trị vững vàng để hoàn thành tốt các nhiệm vụ được giao, và đáp ứng tốt các yêu cầu nhiệm vụ trong thời kỳ mới của đất nước. Nhận thức được tầm quan trọng của công tác đào tạo, bồi dưỡng công chức trong giai đoạn cách mạng mới, Đảng ta coi việc đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức là việc làm thường xuyên, cần được ưu tiên trong sự nghiệp đổi mới theo hướng công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước. Thực hiện chủ trương chung của Đảng, trong thời gian qua Chính phủ đã xây dựng và ban hành nhiều văn bản quy phạm pháp luật quan trọng nhằm đẩy mạnh hoạt động đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ công chức có đủ phẩm chất và năng lực đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ cách mạng trong giai đoạn mới.
Hoạt động đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức đã được xác định là một trong bảy nội dung của Chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2010 - 2020; là một trong những giải pháp quan trọng nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức và được coi là hoạt động có tác động trực tiếp đến các khâu khác của công tác cán bộ. Mục tiêu, vai trò của bồi dưỡng cán bộ công chức 1. Mục tiêu bồi dưỡng CBCC Theo Điều 2 Nghị định 101/2017 NĐ-CP có quy định về mục tiêu bồi dưỡng cán bộ, công chức như sau: Thứ nhất, trang bị kiến thức, kỹ năng, phương pháp thực hiện nhiệm vụ, công vụ. Thứ hai, góp phần xây dựng đội ngũ công chức chuyên nghiệp có đủ năng lực xây dựng nền hành chính tiên tiến, hiện đại.
Như vậy, mục tiêu cơ bản của việc bồi dưỡng cán bộ, công chức hiện nay là: - Bồi dưỡng để cho các CBCC hoàn thiện được các quy chuẩn, tiêu chuẩn đối với từng ngạch, từng chức vụ, từng chức danh theo quy định hiện hành. 8 Luan van - Bồi dưỡng nhằm đáp ứng nhu cầu cá nhân của bản thân người CBCC nhằm nâng cao, hoàn thiện các kỹ năng, kỹ xảo của bẩn thân, cùng với đó là hoàn thành các mục tiêu, sự thay đổi tình hình mới của tổ chức. Những thay đổi sắp tới trong cơ cấu, chức năng nhiệm vụ của tổ chức. - Bồi dưỡng giúp cá nhân và tổ chức hoàn thành công việc, nhiệm vụ được giao tốt hơn.
Bồi dưỡng giúp bù đắp những hụt hẫng về năng lực của cá nhân, cùng với đó giúp tổ chức tiết kiệm chi phí vì không phải tuyển thêm nhân sự mới. Bồi dưỡng giúp cho người lao động thỏa mãn nhu cầu bản thân, mà còn giúp cho công tác chuẩn bị về năng lực, phẩm chất cho những đề bạt, bổ nhiệm CBCC vào những vị trí cao hơn trong tương lai. Vai trò của bồi dưỡng CBCC * Đối với cán bộ, công chức Hiện nay, không thể phủ nhận rằng cán bộ, công chức nước ta còn nhiều bất cập về trình độ, về kiến thức quản lý nhà nước, các kỹ năng hành chính, ngoại ngữ, tin học, có một bộ phận không nhỏ các CBCC hiên nay làm trái ngành, trái nghề so với những chuyên ngành được đào tạo. Chính vì thế mà bồi dưỡng càng có vai trò to lớn hơn.
Bồi dưỡng giúp trang bị các kiến thực, kỹ năng, phương pháp cho việc thực hiện nhiệm vụ, các công vụ mà ngươì CBCC còn thiếu trong quá trình được đào tạo, giúp họ có thể nhanh chóng làm quen, bắt kịp với công việc mới, thỏa mãn được nhu cầu thăng tiến trong công việc, có sự say mê, hài lòng với công việc để gắn bó lâu dài với việc làm hiện tại hơn, tạo ra tính chuyên nghiệp trong phong cách làm việc. Nội dung của bồi dưỡng góp phần hình thành phầm chất tâm lý, tư tưởng, đạo đức đúng hướng với sự phát triển nhân cách của họ. Thực tế hiện nay, hiện tượng cán bộ, công chức thoái hóa biến chất ngày càng xuất hiện nhiều, tư tưởng lợi ích nhóm, lợi ích cá nhân đang dần hủy hoại niềm tin của nhân dân vào Đảng và Nhà nước ta. Chính vì thế ngoài các kiến thức về chuyên môn, thì việc đào tạo về nhân cách, lối sống, đạo đực công vụ cho CBCC cũng rất quan trọng.
* Đối với tổ chức hành chính Bồi dưỡng giúp tăng chất lượng công tác, hình thành các chuẩn mực mới trong thực hiện công việc, giúp tăng năng suất lao động từ đó tiết kiệm nguồn lực, 9 Luan van xây dưng văn hóa tổ chức mới, tạo tính chuyên nghiệp hơn cho các cơ quan hành chính nhà nước vốn luôn được coi là cứng nhắc và thiếu chuyên nghiệp. Nền hành chính nước ta hiện nay vẫn được đánh giá là yếu kém, sự thay đổi hiện nay vẫn đi sau sự phát triển kinh tế, dẫn đến sự kìm hãm đến sự phát triển của một ngành nghề, điều đó thể hiện sự yếu kém của đội ngũ cán bộ công chức hiện nay. Công cuộc cải cách hành chính của nước ta hiện nay, có thể đưa nước ta từ một nền hành chính lạc hậu sang nền hành chính tiên tiến hiện đại có thành công hay thất bại phải phụ thuộc vào năng lực, phẩm chất của đội ngũ CBCC bởi không ai khác đội ngũ này làm công tác quản lý, công tác ra quyết định, lãnh đạo, chỉ đạo và thực hiện các chính sách đó.