LỜI MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Việt Nam đang trong quá trình hội nhập nền kinh tế quốc tế, nhiều cơ hội mở ra cho sự phát triển nền kinh tế. Nhà nƣớc ban hành các chính sách cũng nhƣ biện pháp để điều tiết nền kinh tế ổn định và phát triển. Trong đó, ngân hàng là kênh quan trọng trong việc thực hiện các chính sách đó.
Thật vậy, thông qua việc huy động vốn và sử dụng vốn ngân hàng giúp việc điều tiết vốn hiệu quả hơn. Ngân hàng hoạt động hiệu quả thì các chính sách cũng nhƣ các biện pháp của nhà nƣớc mới thực sự có tác động kịp thời cũng nhƣ hiệu quả đối với nền kinh tế. Tuy nhiên, hoạt động kinh doanh ngân hàng chứa nhiều rủi ro buộc các ngân hàng phải chấp nhận và kiểm soát tốt các loại rủi ro đó. Một trong những rủi ro ngân hàng phải thƣờng xuyên phải đánh giá để đảm bảo thanh khoản là rủi ro tín dụng.
Bởi vì chất lƣợng tín dụng ngân hàng lành mạnh có tác động lớn tới các ngành nghề, lĩnh vực trong nền kinh tế. Vì thế nâng cao chất lƣợng tín dụng là vấn đề quan trọng và cần thiết đối với hệ thông ngân hàng và khách hàng trong quá trình sử dụng vốn. Dẫn đầu hệ thống các ngân hàng về vốn, tài sản và số lƣợng khách hàng, NHNo&PTNT luôn là ngân hàng tiên phong. Trong giai đoạn tái cơ cấu 2016-2020, tỷ lệ nợ xấu nội bảng giảm dần và luôn thấp hơn mức khống chế của NHNN.
Đặc biệt, ngân hàng đã hoàn thành việc mua lại trƣớc hạn 100% các khoản nợ đã bán cho VAMC. Từ đó ta có thể thấy vấn đề chất lƣợng tín dụng là vấn đề cần đáng quan tâm và cần xử lý càng sớm càng tốt. Trong quá trình thực tập tại ngân hàng NHNo&PTNT chi nhánh Thị xã Kỳ Anh, em thấy ngân hàng hiện tại vừa vƣớng mắc khó khăn trong hoạt động tín dụng vừa còn tồn tại một số hạn chế. Trên thực tế, chi nhánh NHNNo&PTNT chi nhánh thị xã Kỳ Anh vừa phải hoạt động hiệu quả để nâng cao doanh số cho vay vừa phải đảm bảo đƣợc chất lƣợng tín dụng để thu hồi đƣợc vốn vay.
Trong những năm vừa qua ở thị xã Kỳ Anh bị ảnh hƣởng do sự cố môi trƣờng biển cũng đã chứng minh cho tầm quan trọng của chất lƣợng tín dụng cũng nhƣ việc nâng cao chất lƣợng tín dụng. Vậy nên, nâng cao chất lƣợng tín dụng là yếu tố đƣợc quan tâm và đặt lên hàng đầu trong công tác tín dụng. Em lựa chọn đề tài “Nâng cao chất lƣợng tín dụng tại ngân hàng Nông nghiệp và phát triển nông thôn chi nhánh Thị xã Kỳ Anh”. Thông qua đề tài, em trình bày một vài 1 giải pháp để nâng cao chất lƣợng tín dụng nói riêng và hoạt động hiệu quả nói chung.
Tổng quan tình hình nghiên cứu Nâng cao chất lƣợng tín dụng là vấn đề đƣợc quan tâm nhiều bởi cả ngân hàng và cả khách hàng có nhu cầu tín dụng. Đã có nhiều bài viết đƣợc công bố nghiên cứu về vấn đề nâng cao chất lƣợng tín dụng của các chi nhánh ngân hàng nói riêng và của ngân hàng thƣơng mại tại Việt Nam nói chung trong thời gian vừa qua. Các bài nghiên cứu này thuộc các luận văn thạc sĩ, khóa luận tốt nghiệp, các bài viết trên các tạp chí chuyên ngành nghiên cứu hoạt động của NHTM…đƣợc lƣu tại thƣ viện của các trƣờng học viện Ngân hàng, kinh tế Quốc dân, học viện Tài chính…Tuy số lƣợng đề tài đề cập đến nâng cao chất lƣợng tín dụng của NHTM tƣơng đối nhiều nhƣng chủ yếu đi sâu nghiên cứu chứ chƣa đề cập sâu đến thực trạng và giải pháp nâng cao chất lƣợng tín dụng, trên cơ sở đó các giải pháp đƣa ra còn nặng tính lý thuyết, chƣa xuất phát từ chính đặc điểm, thực trạng tại Ngân hàng. Em xin giới thiệu một số công trình nghiên cứu nhƣ sau: + Luận văn thạc sĩ “Giaỉ pháp nâng cao chất lượng hiệu quả tín dụng tại Ngân hàng Nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam – chi nhánh Điện Biên” năm 2017 của tác giả Nguyễn Thị Thanh Huyền lƣu tại Học viện Ngân hàng.
Trong bài luận văn đã nêu các vấn đề cơ bản về chất lƣợng hoạt động tín dụng của NHTM, các kinh nghiệm học hỏi từ hệ thống các NHTM tại Việt Nam để đánh giá và rút ra đƣợc bài học về kinh nghiệm nâng cao chất lƣợng tín dụng cho chi nhánh Điện Biên, tập trung phân tích rõ các nguyên nhân còn tồn tại ở Chi nhánh. Ngoài các số liệu định lƣợng dùng để phân tích chất lƣợng tín dụng, các yếu tố về kinh tế, chính trị xã hội có ảnh hƣởng trực tiếp đến công tác tín dụng tại chi nhánh cũng đƣợc phân tích kỹ càng. Từ đó có thể đề xuất cho chính quyền địa phƣơng có các giải pháp phối hợp cùng với Chi nhánh giúp nâng cao chất lƣợng tín dụng ngoài các kiến nghị đƣa ra cho chi nhánh. + Luận văn thạc sĩ “ Giaỉ pháp nâng cao chất lượng tín dụng tại Ngân hàng thương mại cổ phần Công thương Việt Nam chi nhánh Bắc Thăng Long” năm 2017 của tác giả Nguyễn Thảo Trang đƣợc lƣu tại Học viện Ngân hàng.
Trong luận văn cả hai yếu tố lý luận và thực tiễn của xếp hạng tín dụng đều đƣợc hệ thống hóa, chỉ rõ các bất cập trong hoạt động tín dụng tạo Ngân hàng Vietinbank chi nhánh Bắc Thăng Long, để kiến nghị các giải pháp nhằm nâng cao chất lƣợng tín dụng tại chi nhánh. 2 + Luận văn thạc sĩ “ Gỉai pháp nâng cao chất lượng tín dụng tại Ngân hàng Nông nghiệp và phát triển nông thôn chi nhánh tỉnh Phú Thọ” năm 2017 của tác giả Nguyễn Thị Ngân Hằng lƣu tại Học viện Ngân hàng. Luận văn đã ra các văn bản đƣợc cập nhật trong quá trình nghiên cứu. Hơn nữa kinh nghiệm đƣợc đúc kết trong việc nâng cao chất lƣợng tín dụng tại một vài chi nhánh của Ngân hàng Nông nghiệp và phát triển Nông thôn cũng đƣợc đƣa ra.
Luận văn đánh giá các chỉ tiêu định lƣợng cũng nhƣ định tính đƣa ra các kết luận và giải pháp cho việc nâng cao chất lƣợng tín dụng tại Chi nhánh. Mặc dù đây là một đề tài quen thuộc, nhƣng với khóa luận này em sẽ giải quyết những vấn đề tồn tại, giải pháp mà trƣớc đây các tác giả chƣa đề cập tới hoặc chƣa giải quyết một cách thỏa đáng để hoàn thiện về cả mặt lý luận cũng nhƣ thực tiễn, góp phần nâng cao chất lƣợng tín dụng tại NHNo&PTNT chi nhánh thị xã Kỳ Anh, Hà Tĩnh. Mục tiêu nghiên cứu Đề tài tập trung vào 3 vấn đề chính: - Cơ sở lý luận về chất lƣợng tín dụng của NHTM. - Phân tích đánh giá thực trạng chất lƣợng tín dụng tại NHNo&PTNT chi nhánh thị xã Kỳ Anh để tìm ra hạn chế, tồn tại trong hoạt động tín dụng và tìm ra nguyên nhân tại NHNo&PTNT chi nhánh thị xã Kỳ Anh.
- Đề xuất giải pháp nhằm nâng cao chất lƣợng tín dụng tại NHNo&PTNT chi nhánh thị xã Kỳ Anh phù hợp thực trạng tín dụng và điều kiện trên địa bàn. Đối tƣợng nghiên cứu Chất lƣợng tín dụng tại NHTM. Phạm vi nghiên cứu - Phạm vi không gian: Chất lƣợng tín dụng tại NHNo&PTNT chi nhánh thị xã Kỳ Anh. - Phạm vi thời gian: giai đoạn 2017-2019.
Phƣơng pháp nghiên cứu Dựa trên cơ sở các số liệu đã đƣợc cung trong các báo cáo tài chính tại Chi nhánh năm 2017,2018,2019, em dùng các phƣơng pháp phân tích, tổng hợp và so sánh để làm rõ vấn đề chất lƣợng tín dụng tại chi nhánh. Kết cấu khoá luận Khóa luận gồm 3 chƣơng: + Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về tín dụng ngân hàng thƣơng mại. + Chƣơng 2: Thực trạng chất lƣợng tín dụng tại NHNo&PTNT chi nhánh thị xã Kỳ Anh. + Chƣơng 3: Gỉai pháp và kiến nghị nâng cao chất lƣợng tín dụng.
4 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TÍN DỤNG NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1.1 Tổng quan về hoạt động tín dụng ngân hàng 1. Khái niệm tín dụng ngân hàng Theo quy đinh tại khoản 1 điều 2 TT 39/2016/TT-NHNN thông tƣ quy định về hoạt động cho vay của tổ chức tín dung, chi nhánh ngân hàng nƣớc ngoài đối với khách hàng thì “ Cho vay là hình thức cấp tín dụng, theo đó tổ chức tín dụng giao hoặc cam kết giao cho khách hàng một khoản tiền để sử dụng vào mục đích xác định trong một thời gian nhất định theo thỏa thuận với nguyên tắc có hoàn trả cả gốc và lãi“ 1. Vai trò của tín dụng ngân hàng Sự ra đời và tồn tại của tín dụng bắt nguồn từ đặc điểm của chu chuyển vốn tiền tệ và sự cần thiết sinh lợi đối với vốn tiền tệ tạm thời nhàn rỗi và nhu cầu vốn nhƣng chƣa tích lũy kịp dẫn đến sự hình thành quan hệ cung cầu tiền tệ giữa ngƣời đi vay và ngƣời cho vay, do đó tín dụng xuất hiện, tồn tại nhƣ là một sự cần thiết khách quan trong nền kinh tế đóng cai trò quan trọng trong nền kinh tế- xã hội. Đối với khách hàng vay Đối với cá nhân, hộ kinh doanh gia đình Tín dụng giúp thỏa mãn các nhu cầu chi tiêu trong đời sống hằng ngày.
Khách hàng có thể “chi tiêu trƣớc, trả tiền sau” đang trở thành xu thế tiêu dùng hiện nay. Bằng cách này khách hàng vay có thể mua sắm các trang thiết bị, xe cộ, xây sửa nhà cửa ngay khi chƣa có đủ số tiền. Việc mua trả góp, tín dụng giúp họ có cuộc sống đầy đủ tiện nghi hơn. Hơn nữa đó cũng chính đòn bẩy giúp khách hàng có thêm động lực kiếm nhiều tiền, tiết kiệm nhiều hơn để nâng cao chất lƣợng đời sống.
Đối với doanh nghiệp - Tín dụng ngân hàng kéo nhu cầu tƣơng lai về hiện tại, quy mô sản xuất tăng nhanh, mức độ đổi mới và phong phú về chất lƣợng ngày càng lớn. Chính điều này đã làm cho toàn bộ quá trình sản xuất, trao đổi, phân phối, tiêu dùng diễn ra nhanh chóng và hiệu quả, đó chính là nền tảng tăng trƣởng kinh tế. Ngoài ra tín dụng giúp góp phần tác động đến việc tăng cƣờng chế độ hạch toán kinh tế của các doanh nghiệp. Đặc trƣng cơ bản của tín dụng là hoạt động trên cơ sở hoàn trả và có lợi tức.
Vì vậy, hoạt 5 động của tín dụng đã góp phần kích thích sử dụng vốn vay có hiệu quả. Khi sử dụng vốn vay ngân hàng thì các doanh nghiệp phải tôn trọng hoạt động tín dụng, tức là phải đảm bảo hoàn trả nợ vay theo đúng thời hạn và tôn trọng các điều kiện khác đã ghi trong hợp đồng tín dụng.