CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ CÔNG TÁC THẨM ĐỊNH HỒ SƠ THIẾT KẾ CÔNG TRÌNH NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN 1.1 Khái quát chung về công tác thẩm định hồ sơ thiết kế Dự án được chuẩn bị tốt, phân tích, đánh giá kỹ lưỡng nhưng vẫn thể hiện tính chủ quan nên những hạn chế, tồn tại trong quá trình lập dự án là khó tránh khỏi. Để ltránh lkhỏi tính lchủ lquan lcần lcó lsự lkiểm ltra, lđánh lgiá ltính lđúng lđắn lvà lsự lphù lhợp lvới lcác lquy lđịnh, l tính lkhả lthi lvà lhiệu lquả lcủa ldự lán lĐTXD lmang llại, lgiúp lviệc lra lquyết lđịnh lđầu ltư. Thẩm l định dự án giúp cho các Chủ đầu tư khắc phục được tính chủ quan của đơn vị tư vấn lập dự án, tránh được sai xót, bổ sung những thiếu sót trong từng nội dung phân tích của dự án. Thẩm định dự án là một khâu quan trọng trong công tác quản lý đầu tư, nó tạo ra cơ sở lý luận chắc chắn cho việc thực hiện hoạt động đầu tư có hiệu quả cao.
Thẩm định là công tác tổ chức đánh giá xem lxét lvà lphân ltích lmột lcách lkhách lquan trung lthực lvà ltoàn ldiện lvề lcác lnội ldung ltrong lhồ lsơ lthiết lkế lcông ltrình lxây ldựng llàm l cơ lsở lxem lxét, lphê lduyệt; lđảm lbảo lkhi ldự lán lđược ltriển lkhai lsẽ lmang llại lhiệu lquả lcao l cho lchủ lđầu ltư lvà lxã lhội. lCông ltác lthẩm lđịnh lđược lthực lhiện ltheo lquy lđịnh lLuật Xây l dựng số 50/2014/QH13 ngày 18/6/2014 [3] và Nghị định số 59/2015/NĐ-CP ngày 18/6/2015 của Chính phủ về Quản lý dự án đầu tư xây dựng [4]. Thẩm định hồ sơ thiết kế là việc xem xét, đánh giá các phương án thiết kế công trình xây dựng về kết cấu, tuyến công trình, kiến trúc, kỹ thuật, dự toán chi phí xây dựng phù hợp với yêu cầu thiết kế và lựa chọn được phương án thiết kế tối ưu nhất nhằm đảm bảo chất lượng công trình và tiết kiệm được vốn đầu tư Như vậy, thực chất của việc thẩm định hồ sơ thiết kế là phân tích đánh giá tính khả thi của các phương án thiết kế công trình trên tất cả các phương diện kinh tế, kỹ thuật, xã hội trên cơ sở các quy định của luật pháp, tiêu chuẩn, định mức, quy định của các cơ quan quản lý nhà nước, tiêu chuẩn và thông lệ quốc tế. 5 Thẩm định hồ sơ thiết kế là một công lđoạn lquan ltrọng ltrong ltiến ltrình lthực lhiện ldự lán đầu ltư lxây ldựng lcông ltrình lđã lđược lnhà lnước lquy lđịnh lcụ lthể ltrong lcác lLuật, lNghị l định, lThông ltư lvà lcác lvăn lbản lliên lquan lđến lquy ltrình lquản llý lchất llượng lxây ldựng l công ltrình.
lCông ltác lthẩm lđịnh lhồ lsơ lthiết lkế lđược lthực lhiện ltốt lgiữ lvai ltrò lrất lquan l trọng lcho lviệc lquản llý lvà lđiều lhành ldự lán. Tầm quan trong của thẩm định hồ sơ thiết l kế được thể hiện trên những khía cạnh sau: - Đảm bảo chất lượng của hồ sơ thiết kế, khắc lphục lcác lsai lsót lcó lthể lcó lcủa ltư lvấn thiết lkế. lThực ltế lcác lhồ lsơ lkhi lthực lhiện lthẩm lđịnh lphải lchỉnh lsửa lrất lnhiều ltừ llựa l chọn lphương lán lthiết lkế, lsai lsót ltrong lbản lvẽ, láp ldụng lsai lđịnh lmức, lchế lđộ lkhi llập ldự l toán lcông ltrình. Vì vậy, việc cơ quan quản lý nhà nước thực hiện tốt công tác thẩm l định hồ sơ thiết kế là rất cần thiết để đảm bảo công trình đầu tư có hiệu quả, đảm bảo giải pháp thiết kế hợp lý theo đúng các quy định của nhà nước, quy chuẩn, tiêu chuẩn của nhà nước ban hành, phù hợp với mục tiêu đề ra và đạt hiệu quả tốt nhất khi thực hiện dự án.
- Hầu hết hồ sơ thiết kế sau khi thẩm định sẽ tiết kiệm chi phí đầu tư xây dựng công trình so với giá trị trình thẩm định. Theo quy định của Luật xây dựng số 50/2014/QH13 hồ sơ thiết lkế ltrình lthẩm lđịnh lđối lvới lcác ldự lán lsử ldụng lvốn lngân lsách Nhà lnước lđược lgửi lđến lcơ lquan lchuyên lmôn lvề lxây ldựng ltheo lphân lcấp lđể lthẩm lđịnh l [3] lNgoài lra, lđối lvới ldự lán lsử ldụng lnguồn lvốn lkhác, lhồ lsơ lthiết lkế ltrình lthẩm lđịnh lbắt l buộc lphải ltrình lcơ lquan lchuyên lmôn lvề lxây ldựng ltheo lphân lcấp lđể lthẩm lđịnh lthiết lkế l cơ lsở l(hoặc lthiết lkế lbản lvẽ lthi lcông lđối lvới ldự lán lcó lyêu lcầu llập lBáo lcáo lkinh ltế l- lkỹ l thuật); lđiều lnày llàm ltăng ltrách lnhiệm lcủa lcơ lquan lnhà lnước lvà lmức lđộ ltin lcậy lcủa lhồ l sơ lthiết lkế. Từ đây đảm bảo việc đầu tư dự án xây dựng là hiệu quả, cho thấy vai trò l quan trọng của công tác thẩm định hồ sơ thiết kế. Theo Nguyễn Bá Toàn (2006), việc thực hiện công tác thẩm định hồ sơ thiết kế phải hoàn thành tốt các nhiệm vụ [5]: - Đánh giá được tính hợp lý của dự án biểu hiện trong hiệu quả và tính khả thi ở từng nội dung và cách thức tính toán trong hồ sơ thiết kế.
6 - Đánh giá được tính hiệu quả của dự án, công trình xây dựng trên hai phương diện tài chính và kinh tế xã hội - Đánh giá tính phù hợp của thiết kế dự án đối với quy hoạch phát triển chung của ngành, quốc gia trên các mặt mục tiêu, quy mô, hiệu quả. - Đánh giá những mặt lợi, hại của dự án giúp cơ quan chức năng có quyết định chính xác có đầu tư vốn cho dự án hay không. Những nhiệm vụ trong công tác thẩm định thiết kế hồ sơ nói trên đòi hỏi cán bộ phân tích, đánh giá, thẩm định hồ sơ thiết kế chẳng những phải quan tâm xem xét, kiểm tra về mặt nội dung hồ sơ thiết kế, mà còn phải tìm các phương pháp, cách thức đo lường, đánh giá để có được những kết luận phù hợp giúp cho việc lựa chọn và ra quyết định đầu tư một cách có căn cứ. Vì vậy, với từng loại dự án đầu tư, tùy theo quy mô và giá trị dự án mà công tác thẩm định hồ sơ thiết kế được giao cho cơ quan, đơn vị thẩm định khác nhau, cụ thể: Đối lvới ldự lán lsử ldụng lvốn lngân lsách lnhà lnước lthì lcơ lquan lchuyên lmôn lvề lxây ldựng theo lphân lcấp lcó ltrách lnhiệm lchủ ltrì ltổ lchức lthẩm lđịnh lhồ lsơ lthiết lkế ltheo lcác lnội l dung lquy lđịnh ltại lĐiều l58 lcủa lLuật lXây ldựng.
lChủ ltrì ltổ lchức lthẩm lđịnh lcác lnội ldung l của lBáo lcáo lkinh ltế l- lkỹ lthuật lđầu ltư lxây ldựng lquy lđịnh ltại lkhoản l4 lĐiều l58 lcủa lLuật l Xây ldựng [3]; l Và theo quy định của điều 10 Nghị định số 59/NĐ-CP ngày 18/6/2015 [6] của Chính phủ về quản lý dự lán lđầu ltư lxây ldựng lthì lSở lquản llý lcông ltrình lxây ldựng lchuyên ngành l(Sở lnông lnghiệp l& lPTNT lthẩm lđịnh lcác ldự lán lchuyên lngành lvề lnông lnghiệp l& l PTNT) lchủ ltrì lthẩm lđịnh lđối lvới lcác lnội ldung lquy lđịnh ltại lĐiều l58 lcủa lLuật lXây ldựng l năm l2014 lcủa lcác ldự lán lquy lmô ltừ lnhóm lB ltrở lxuống lđược lđầu ltư lxây ldựng ltrên lđịa l bàn lhành lchính lcủa ltỉnh l(trừ lcác ldự lán lquy lđịnh ltại lĐiểm la, lĐiểm lc lKhoản 3 điều 10 l Nghị định số 59/NĐ-CP ngày 18/6/2015) [4]; Sở Nông nghiệp và phát triển nông thôn là cơ quan đầu mối tổ chức thẩm định hồ sơ thiết kế với dự án chuyên ngành Nông nghiệp và phát triển nông thôn bao gồm: 7 + Công trình thủy lợi: hồ chứa lnước; lđập lngăn lnước l(bao lgồm lđập ltạo lhồ, lđập lngăn mặt, lgiữ lngọt, lđiều ltiết ltrên lsông, lsuối.tràn lxả llũ; lcống llấy lnước, lcống ltiêu lnước, l cống lxả lnước; lkênh, lđường lống ldẫn lnước; lđường lhầm lthủy lcông; ltrạm lbơm ltưới-tiêu l và lcông ltrình lthủy llợi lkhác. l + Công trình đê điều: đê sông; đê biển; đê cửa sông và các công trình trên đê, trong đê và dưới đê. + Công trình chăn nuôi, trồng trọt, lâm nghiệp, diêm nghiệp, thủy sản và các công trình nông nghiệp và phát triển nông thôn khác. Cơ lquan lchủ ltrì lthẩm lđịnh lhồ lsơ lthiết lkế lcó ltrách lnhiệm llấy lý lkiến lcủa lcơ lquan, ltổ chức lliên lquan lvề lcác lnội ldung lcủa ldự lán.
lCơ lquan, ltổ lchức lđược llấy lý lkiến ltheo lchức l năng, lnhiệm lvụ lcủa lmình lcó ltrách lnhiệm lgóp lý lkiến lbằng lvăn lbản ltrong lthời lhạn lquy l định lvề lcác lnội ldung lcủa lthiết lkế lcơ lsở; lphòng lchống lcháy, lnổ; lbảo lvệ lmôi ltrường; lsử l dụng lđất lđai, ltài lnguyên, lkết lnối lhạ ltầng lkỹ lthuật lvà lcác lnội ldung lcần lthiết lkhác. lCơ l quan lchủ ltrì lthẩm lđịnh lhồ lsơ lthiết lkế lban lhành lvăn lbản lvà lgửi lkết lquả lthẩm lđịnh ldự lán l lên lcấp lquyết lđịnh lđầu ltư lđể lphê lduyệt ldự lán. l Tóm lại, công tác thẩm định hồ sơ thiết kế trong các hoạt động xây dựng các công trình Nông nghiệp và phát triển công thôn là một trong những nhiệm vụ đặc biệt quan trọng góp phần khẳng định chất lượng hồ sơ thiết kế các công trình. Vì vậy, để nghiên cứu tổng quan về công tác thẩm định hồ sơ thiết kế các công trình Nông nghiệp và phát triển công thôn, cần phải đánh giá theo các giao đoạn của dự án: chuẩn bị đầu tư, thiết kế kỹ thuật và thiết kế bản vẽ thi công.2 Đánh giá chung về công tác thẩm định hồ sơ thiết kế ở Việt Nam 1.1 Công tác thẩm định hồ sơ thiết kế giai đoạn chuẩn bị đầu tư Thẩm định hồ sơ thiết kế giai đoạn chuẩn bị đầu tư là công tác nghiên cứu, đánh giá, xem xét những hồ sơ, tài liệu trình bày về sự cần thiết, mức độ khả thi và hiệu quả của việc đầu tư xây dựng theo phương án thiết kế cơ sở được lựa chọn, làm cơ sở xem xét, quyết định đầu tư xây dựng.