Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN, THỰC TIỄN VỀ CHẤT LƯỢNG VÀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIẢNG DẠY CÁC MÔN LÝ LUẬN MÁC - LÊNIN Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGUYỄN HUỆ 1. Những vấn đề lý luận về chất lượng và nâng cao chất lượng giảng dạy các môn lý luận Mác - Lênin ở Trường đại học Nguyễn Huệ 1. Chất lượng và nâng cao chất lượng giảng dạy các môn lý luận Mác – Lênin ở Trường đại học Nguyễn Huệ - Chất lượng giảng dạy các môn lý luận Mác – Lênin ở Trường đại học Nguyễn Huệ Vấn đề đổi mới nội dung và phương pháp giảng dạy các môn lý luận Mác - Lênin ở Trường đại học Nguyễn Huệ nhằm phát huy tính tích cực, sáng tạo của người học là nhiệm vụ thường xuyên, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong chiến lược phát triển của trường trong giai đoạn hiện nay, góp phần vào thực hiện mục tiêu đào tạo của Nhà trường trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp 4.Vấn đề đặt ra là, thông qua giảng dạy các môn lý luận Mác – Lênin giảng viên phải giúp người học có tri thức về lý luận Mác – Lênin và biết vận dụng những tri thức đó vào công tác quản lý kinh tế, quản lý nhà nước, quản lý xã hội một cách có hiệu quả; hình thành bản lĩnh chính trị vững vàng và tư duy khoa học trong lãnh đạo, quản lý. Các bài giảng về lý luận Mác – Lênin phải thiết thực cả về lý luận lẫn thực tiễn, tạo cho học viên niềm phấn khởi học tập, yêu thích môn học và ấn tượng tốt đẹp về môn học; giúp họ chủ động, tích cực, ham tích lũy tri thức lý luận này, nắm được bản chất của vấn đề và khắc phục cách học đối phó chỉ nhằm mục đích trả bài thi.
- Tiêu chí đánh giá chất lượng giảng dạy các môn lý luận Mác – Lênin ở Trường đại học Nguyễn Huệ Đại từ điển Tiếng Việt xác định: “Tiêu chí là toàn bộ những đặc trưng, những dấu hiệu làm cơ sở, căn cứ để nhận biết, xếp loại một sự vật, khái niệm”. Trên cơ sở cách tiếp cận này, có thể xác định tiêu chí đánh giá chất lượng giảng 8 dạy các môn lý luận Mác – Lênin ở trường đại học Nguyễn Huệ là tập hợp nội dung, hình thức, những đặc trưng, dấu hiệu làm cơ sở để nhận biết, đánh giá kết quả cụ thể so với mục tiêu, nhiệm vụ giảng dạy đã xác định. Có thể đánh giá chất lượng giảng dạy theo các nhóm tiêu chí sau: + Nhóm tiêu chí đánh giá ý thức, trách nhiệm, năng lực của chủ thể giảng dạy và các lực lượng tham gia vào quá trình giảng dạy các môn lý luận Mác – Lênin. Đây là nhóm tiêu chí đánh giá quan trọng nhất.
Vì ý thức, trách nhiệm, năng lực của chủ thể (trước hết và chủ yếu là đội ngũ giảng viên) là yếu tố có ý nghĩa quyết định nhất đến chất lượng giảng dạy các môn lý luận Mác – Lênin ở Nhà trường. Chất lượng giảng dạy các môn Lý luận Mác – Lênin phụ thuộc vào nhiều yếu tố, vai trò của các yếu tố cũng rất khác nhau, có nhân tố bên trong, có nhân tố bên ngoài, có yếu tố khách quan, yếu tố chủ quan; có những tác động trực tiếp, gián tiếp. Chẳng hạn: nhận thức, trách nhiệm, năng lực của các cấp uỷ, tổ chức đảng, tổ chức chỉ huy khoa, cơ quan, đơn vị. có vai trò hết sức quan trọng, bao trùm chi phối đến chất lượng giảng dạy, nhưng nhân tố có ý nghĩa trực tiếp quyết định chính là nhận thức, trách nhiệm, năng lực của đội ngũ giảng viên.
Tiêu chí này còn thể hiện ở tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của các chủ thể trong việc nắm, vận dụng, tiến hành có chất lượng hiệu quả các nội dung, hình thức, biện pháp trong giảng dạy các môn lý luận Mác – Lênin cho các đối tượng học viên. + Nhóm tiêu chí đánh giá về nội dung, chương trình môn học và hình thức, phương pháp, phương tiện giảng dạy và học tập các môn lý luận Mác – Lênin. Đây là tiêu chí quan trọng quy định đến chất lượng giảng dạy. Vì khi đã có chủ trương đúng, có nhận thức trách nhiệm tốt thì việc xác định nội dung, sử dụng các hình thức, biện pháp, phương pháp, phương tiện giảng dạy trở thành yếu tố có vai trò đặc biệt quan trọng quy định trực tiếp đến nâng cao chất lượng giảng dạy các môn lý luận Mác – Lênin.
Tiêu chí này được thể hiện ở các dấu hiệu sau đây: 9 Việc xác định nội dung, sử dụng các hình thức, phương pháp, phương tiện phải bảo đảm các mức độ chính xác, sát đúng mục tiêu yêu cầu đào tạo, bám sát phù hợp với trình độ đối tượng, phù hợp với thực tiễn và hoàn cảnh sư phạm. Bảo đảm phát huy cao nhất tính hiệu quả khi sử dụng các phương tiện, cơ sở vật chất trong giảng dạy các môn lý luận Mác – Lênin + Nhóm tiêu chí đánh giá sự chuyển biến tiến bộ về nhận thức, trách nhiệm, về đạo đức, lối sống và mức độ hoàn thành nhiệm vụ chính trị của học viên. Sự chuyển biến tiến bộ toàn diện của học viên là kết quả tổng hợp của quá trình giáo dục và đào tạo của Nhà trường, trong đó giảng dạy các môn lý luận Mác – Lênin cũng góp phần quan trọng, nhất là hình thành bản lĩnh chính trị, định hướng quan điểm, tư tưởng trên lập trường giai cấp công nhân cho người học. Do đó, xác định tiêu chí này xét đến cùng là cơ sở đánh giá một cách khách quan nhất, đầy đủ nhất và là thước đo đánh giá chất lượng hiệu quả giảng dạy các môn lý luận Mác – Lênin đã và đang tiến hành hiện nay.
Ba tiêu chí trên là cơ sở để nhận biết, đánh giá chất lượng công tác giảng dạy các môn lý luận Mác – Lênin. Các tiêu chí này cần được cụ thể hoá thành những luận điểm, những kết quả, số liệu để minh chứng thực trạng công tác giảng dạy các môn lý luận Mác – Lênin ở Trường đại học Nguyễn Huệ hiện nay. - Nâng cao chất lượng giảng dạy các môn lý luận Mác – Lênin ở Trường đại học Nguyễn Huệ hiện nay Nâng cao chất lượng giảng dạy các môn lý luận Mác – Lênin là một yêu cầu khách quan, thường xuyên, được quy định từ thực tiễn của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa, từ yêu cầu xây dựng quân đội về chính trị và từ mục tiêu yêu cầu đào tạo của Nhà trường đặt ra. Đồng thời, nâng cao chất lượng giảng dạy các môn lý luận Mác – Lênin cũng là mục đích căn bản cần phải đạt được của đề tài.
Vì vậy, nâng cao chất lượng giảng dạy lý luận Mác – Lênin vừa là một vấn đề thực tiễn vừa là vấn đề khoa học cần phải được tiếp cận nghiên cứu một cách nghiêm túc để có nhận thức chính xác, rõ ràng, không nhầm lẫn. Nếu chất lượng giảng dạy là cái tương đối ổn định, là kết quả tổng hợp từ 10 nhiều nhân tố bên trong, bên ngoài, trực tiếp, gián tiếp tạo nên, thì nâng cao chất lượng giảng dạy là cái thường xuyên vận động, biến đổi, vì đó là tổng hợp tất cả mọi hoạt động của các chủ thể. Chủ thể của quá trình giảng dạy hoạt động trên cơ sở nhận thức nắm vững các quy luật khách quan, các đặc điểm chi phối để đưa ra các quyết định, chủ trương, biện pháp tác động vào các yếu tố trong quá trình giảng dạy theo một trình tự có kế hoạch, có tổ chức và có mục đích trong một thời gian, không gian nhất định. Như vậy, nâng cao chất lượng giảng dạy là thể hiện ý chí, quyết tâm của chủ thể mong muốn làm cho chất lượng giảng dạy lý luận luôn phát triển sang một chất lượng mới cao hơn của quá trình giảng dạy.
Chẳng hạn, chất lượng giảng dạy trước đây (nói theo thuật ngữ toán học) đang ở cấp độ một thì phải nâng chất lượng đó lên một cấp độ mới cao hơn một. Hoặc theo tiêu chí mà lý luận dạy học đã đề ra, kết quả học tập của người học phản ánh ở mức độ nắm kiến thức, chất lượng trình bày, diễn đạt nội dung thi, kiểm tra và số lượng, tính chất sai sót trong thi, kiểm tra… vấn đề nâng cao ở đây, chính là việc nâng cao chất lượng những gì người dạy sử dụng để tác động đến người học, nhằm làm cho người học phát huy những yếu tố tích cực, tiến bộ; biến cái chưa phát triển thành cái phát triển và biến cái phát triển thành cái phát triển cao hơn, hoàn thiện hơn. Với cách tiếp cận vấn đề như trên, có thể khái quát nâng cao chất lượng giảng dạy các môn lý luận Mác – Lênin ở Trường đại học Nguyễn Huệ là: Tổng thể hoạt động của các chủ thể tác động đến quá trình giảng dạy, nhằm tạo sự chuyển biến tiến bộ trong truyền thụ nội dung, sử dụng hợp lý, hiệu quả các hình thức, phương pháp, phương tiện giảng dạy, góp phần làm cho người học không ngừng hoàn thiện các phẩm chất chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống đáp ứng mục tiêu, yêu cầu đào tạo ở Trường đại học Nguyễn Huệ. Thực chất nâng cao chất lượng giảng dạy các môn lý luận Mác – Lênin là hoạt động của chủ thể tác động vào các yếu tố cấu thành chất lượng giảng dạy lý luận Mác - Lênin.
Từ nhận thức, trách nhiệm của chủ thể, các lực lượng tham gia đến nội dung, hình thức, phương pháp tiến hành, phương tiện, cơ sở vật chất bảo đảm. Từ khâu lãnh đạo, chỉ 11 đạo, tổ chức thực hiện đến việc phối hợp, phát huy sức mạnh tổng hợp của các cơ quan, đơn vị. Thông qua sự tác động đó làm cho chất lượng giảng dạy ngày càng được nâng cao, đáp ứng ngày càng tốt hơn yêu cầu nhiệm vụ giáo dục – đào tạo của Nhà trường. Chủ thể nâng cao chất lượng giảng dạy các môn lý luận Mác – Lênin là các tổ chức, các lực lượng, nhưng trước hết và trực tiếp là đội ngũ giảng viên lý luận Mác – Lênin.
Đối tượng nâng cao chất lượng giảng dạy các môn lý luận Mác – Lênin là nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên, nâng cao chất lượng nội dung, chương trình, phương pháp, phương tiện giảng dạy và suy cho cùng là tạo sự chuyển biến tiến bộ của học viên về nhận thức chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống.