Giải pháp nâng cao chất lượng cho vay doanh nghiệp vừa và nhỏ tại ngân hàng thương mại cổ phần á châu chi nhánh hà nội khoá luận tốt nghiệp

Tài liệu nghiên cứu Giải pháp nâng cao chất lượng cho vay doanh nghiệp vừa và nhỏ tại ngân hàng thương mại cổ phần á, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Tác giả: Trần Văn Sĩ
• Người hướng dẫn: TS. Trịnh Hồng Hạnh
• Trường học: Học viện Ngân hàng
• Chuyên ngành: Ngân hàng
• Đề tài: Giải Pháp Nâng Cao Chất Lượng Cho Vay Doanh Nghiệp Vừa Và Nhỏ Tại ACB Hà Nội
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHẤT LƢỢNG CHO VAY DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI
• 1.1. Một số vấn đề cơ bản về hoạt động cho vay doanh nghiệp vừa và nhỏ
• 1.2. Tổng quan về doanh nghiệp vừa và nhỏ
• 1.3. Hoạt động cho vay doanh nghiệp vừa và nhỏ của ngân hàng thương mại
• 1.4. Chất lượng cho vay doanh nghiệp vừa và nhỏ của ngân hàng thương mại
• 1.4.1. Khái niệm chất lượng cho vay doanh nghiệp vừa và nhỏ
• 1.4.2. Ý nghĩa của việc nâng cao chất lượng cho vay doanh nghiệp vừa và nhỏ
• 1.5. Các chi tiêu đánh giá chất lượng cho vay doanh nghiệp vừa và nhỏ
• 1.6. Các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng cho vay doanh nghiệp vừa và nhỏ của ngân hàng thương mại
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CHẤT LƢỢNG CHO VAY DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ TẠI NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI CỔ PHẦN Á CHÂU - CHI NHÁNH HÀ NỘI
• 2.1. Khái quát về hoạt động cho vay doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Ngân hàng TMCP Á Châu - chi nhánh Hà Nội
• 2.2. Nguyên tắc và điều kiện cho vay doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Ngân hàng TMCP Á Châu - chi nhánh Hà Nội
• 2.3. Các phương thức cho vay doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Ngân hàng TMCP Á Châu - chi nhánh Hà Nội
• 2.4. Các biện pháp bảo đảm tiền vay cho Doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Ngân hàng TMCP Á Châu - chi nhánh Hà Nội
• 2.5. Quy trình cho vay Doanh nghiệp vừa và nhỏ của Ngân hàng TMCP Á Châu - chi nhánh Hà Nội
• 2.6. Thực trạng doanh số cho vay DNVVN tại Ngân hàng TMCP Á Châu - chi nhánh Hà Nội giai đoạn 2015 - 2017
• 2.7. Thực trạng doanh số thu nợ cho vay DNVVN tại Ngân hàng TMCP Á Châu - chi nhánh Hà Nội giai đoạn 2015 - 2017
• 2.8. Tình hình dư nợ cho vay DNVVN tại Ngân hàng TMCP Á Châu - chi nhánh Hà Nội giai đoạn 2015 - 2017
• 2.9. Thực trạng chất lượng cho vay doanh nghiệp vừa và nhỏ tại ngân hàng TMCP Á Châu - chi nhánh Hà Nội
• 2.10. Chỉ tiêu về nợ gốc trong cho vay Doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Ngân hàng TMCP Á Châu - chi nhánh Hà Nội
• 2.11. Chỉ tiêu về thu nhập trong cho vay DNVVN tại Ngân hàng TMCP Á Châu - chi nhánh Hà Nội
• 2.12. Các chỉ tiêu về nguồn lực dự phòng rủi ro trong cho vay DNVVN tại Ngân hàng TMCP Á Châu - chi nhánh Hà Nội
• 2.13. Đánh giá chất lượng cho vay DNVVN tại Ngân hàng TMCP Á Châu - chi nhánh Hà Nội
• 2.14. Những kết quả đạt được của Ngân hàng TMCP Á Châu - chi nhánh Hà Nội trong cho vay DNVVN
• 2.15. Những hạn chế còn tồn tại của Ngân hàng TMCP Á Châu - chi nhánh Hà Nội trong cho vay DNVVN
• 2.16. Nguyên nhân của những hạn chế còn tồn tại của Ngân hàng TMCP Á Châu - chi nhánh Hà Nội trong cho vay DNVVN
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƢỢNG CHO VAY DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ TẠI NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI CỔ PHẦN Á CHÂU - CHI NHÁNH HÀ NỘI
• 3.1. Định hướng cho vay doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Ngân hàng TMCP Á Châu - chi nhánh Hà Nội
• 3.2. Định hướng và mục tiêu phát triển tại Ngân hàng TMCP Á Châu - chi nhánh Hà Nội trong thời gian tới
• 3.3. Định hướng cho vay chung tại Ngân hàng TMCP Á Châu - chi nhánh Hà Nội
• 3.4. Định hướng cho vay đối với DNVVN tại Ngân hàng TMCP Á Châu - chi nhánh Hà Nội
• 3.5. Các giải pháp nâng cao chất lượng cho vay tại ngân hàng TMCP Á Châu - chi nhánh Hà Nội trong thời gian tới
• 3.5.1. Cải tiến quy trình, thủ tục cho vay DNVVN
• 3.5.2. Nâng cao chất lượng công tác thẩm định đối với DNVVN
• 3.5.3. Tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát tiền vay đối với DNVVN
• 3.5.4. Đa dạng hóa các hình thức đảm bảo tiền vay đối với DNVVN
• 3.5.5. Luôn chú trọng tới công tác đào tạo cán bộ
• 3.5.6. Thường xuyên trao đổi thông tin với DNVVN, giải quyết kịp thời thắc mắc, khiếu nại của DNVVN
• 3.5.7. Thực hiện tốt các biện pháp phòng ngừa và hạn chế rủi ro
• 3.5.8. Kiến nghị với Chính Phủ
• 3.5.9. Kiến nghị với Ngân hàng Nhà nước
• 3.5.10. Kiến nghị với Ngân hàng TMCP Á Châu
• LỜI MỞ ĐẦU

Tóm tắt

I. Tổng quan về giải pháp nâng cao chất lượng cho vay doanh nghiệp vừa và nhỏ tại ACB Hà Nội

Chất lượng cho vay doanh nghiệp vừa và nhỏ (DNVVN) tại Ngân hàng TMCP Á Châu - chi nhánh Hà Nội đang là một vấn đề quan trọng. Với sự phát triển mạnh mẽ của DNVVN, nhu cầu vay vốn ngày càng tăng. Tuy nhiên, chất lượng dịch vụ cho vay vẫn còn nhiều hạn chế. Việc nâng cao chất lượng cho vay không chỉ giúp ngân hàng tăng trưởng mà còn hỗ trợ DNVVN phát triển bền vững.

1.1. Tình hình cho vay doanh nghiệp vừa và nhỏ tại ACB Hà Nội

Trong giai đoạn 2015-2017, ACB Hà Nội đã có những bước tiến trong việc cho vay DNVVN. Tuy nhiên, tỷ lệ nợ xấu và nợ quá hạn vẫn ở mức cao, ảnh hưởng đến uy tín của ngân hàng.

1.2. Ý nghĩa của việc nâng cao chất lượng cho vay

Nâng cao chất lượng cho vay không chỉ giúp ACB Hà Nội tăng trưởng lợi nhuận mà còn tạo điều kiện cho DNVVN phát triển, từ đó góp phần vào sự phát triển kinh tế của thành phố.

II. Những thách thức trong việc nâng cao chất lượng cho vay doanh nghiệp vừa và nhỏ

Mặc dù có nhiều cơ hội, nhưng ACB Hà Nội cũng đối mặt với nhiều thách thức trong việc nâng cao chất lượng cho vay DNVVN. Các vấn đề như quy trình thẩm định chưa hiệu quả, thông tin khách hàng chưa đầy đủ và sự cạnh tranh từ các ngân hàng khác là những yếu tố cần được giải quyết.

2.1. Quy trình thẩm định cho vay còn nhiều bất cập

Quy trình thẩm định hiện tại chưa đáp ứng kịp thời nhu cầu của DNVVN, dẫn đến việc chậm trễ trong việc giải ngân vốn.

2.2. Thiếu thông tin và dữ liệu khách hàng

Việc thiếu thông tin đầy đủ về DNVVN khiến ngân hàng gặp khó khăn trong việc đánh giá khả năng trả nợ, từ đó ảnh hưởng đến quyết định cho vay.

III. Các giải pháp chính nâng cao chất lượng cho vay doanh nghiệp vừa và nhỏ tại ACB Hà Nội

Để nâng cao chất lượng cho vay, ACB Hà Nội cần triển khai một số giải pháp cụ thể. Các giải pháp này bao gồm cải tiến quy trình thẩm định, tăng cường đào tạo cán bộ và áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý dữ liệu khách hàng.

3.1. Cải tiến quy trình thẩm định cho vay

Cần xây dựng quy trình thẩm định nhanh chóng và hiệu quả hơn, giúp DNVVN tiếp cận vốn dễ dàng hơn.

3.2. Tăng cường đào tạo cán bộ tín dụng

Đào tạo cán bộ tín dụng về kỹ năng phân tích và đánh giá DNVVN sẽ giúp nâng cao chất lượng dịch vụ cho vay.

3.3. Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý dữ liệu

Sử dụng công nghệ thông tin để thu thập và phân tích dữ liệu khách hàng sẽ giúp ngân hàng đưa ra quyết định cho vay chính xác hơn.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại ACB Hà Nội

Việc áp dụng các giải pháp nâng cao chất lượng cho vay đã mang lại những kết quả tích cực cho ACB Hà Nội. Tỷ lệ nợ xấu đã giảm, và sự hài lòng của khách hàng cũng được cải thiện đáng kể.

4.1. Kết quả đạt được sau khi áp dụng giải pháp

Sau khi triển khai các giải pháp, ACB Hà Nội đã ghi nhận sự giảm tỷ lệ nợ xấu và tăng trưởng doanh số cho vay DNVVN.

4.2. Phản hồi từ khách hàng DNVVN

Khách hàng DNVVN đã có những phản hồi tích cực về chất lượng dịch vụ cho vay, cho thấy sự cải thiện trong quy trình phục vụ.

V. Kết luận và định hướng tương lai cho chất lượng cho vay doanh nghiệp vừa và nhỏ

Nâng cao chất lượng cho vay DNVVN tại ACB Hà Nội là một quá trình liên tục. Ngân hàng cần tiếp tục cải tiến và đổi mới để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường. Định hướng tương lai sẽ tập trung vào việc phát triển các sản phẩm tài chính phù hợp với DNVVN.

5.1. Định hướng phát triển sản phẩm cho vay

ACB Hà Nội sẽ phát triển các sản phẩm cho vay linh hoạt hơn, phù hợp với nhu cầu của DNVVN.

5.2. Tăng cường hợp tác với các tổ chức hỗ trợ DNVVN

Hợp tác với các tổ chức hỗ trợ DNVVN sẽ giúp ngân hàng hiểu rõ hơn về nhu cầu và khó khăn của khách hàng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

lời mở đầu, kết luận, danh mục các từ viết tắt, danh mục các bảng biểu, hình vẽ và tài liệu tham khảo, khóa luận được kết cấu theo ba chương: 4 Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về chất lƣợng cho vay doanh nghiệp vừa và nhỏ của ngân hàng thƣơng mại. Chƣơng 2: Thực trạng chất lƣợng cho vay doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Ngân hàng TMCP Á Châu - chi nhánh Hà Nội. Chƣơng 3: Một số giải pháp nâng cao chất lƣợng cho vay doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Ngân hàng TMCP Á Châu - chi nhánh Hà Nội. 5 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHẤT LƢỢNG CHO VAY DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI.

Một số vấn đề cơ bản về hoạt động cho vay doanh nghiệp vừa và nhỏ 1. Tổng quan về doanh nghiệp vừa và nhỏ 1. Khái niệm doanh nghiệp vừa và nhỏ Doanh nghiệp là tổ chức kinh tế có tên riêng, có tài sản, trụ sở giao dịch ổn định, được đăng kí kinh doanh theo quy định của pháp luật nhằm mục đích thực hiện các hoạt động kinh doanh. Tuỳ theo mục đích thành lập doanh nghiệp mà mỗi doanh nghiệp có mục đích hoạt động khác nhau nhưng trừ một số ít các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công ích còn mục đích của các doanh nghiệp là tối đa hoá lợi nhuận.

Trong nền kinh tế thị trường có nhiều loại hình doanh nghiệp cùng tồn tại, phát triển và cạnh tranh lẫn nhau. Tuy nhiên, để thuận lợi cho việc quản lý, hỗ trợ các doanh nghiệp phát triển, người ta thường dựa theo những tiêu thức khác nhau để phân loại các doanh nghiệp. Cụ thể bao gồm: - Dựa vào quan hệ sở hữu về vốn và tài sản thì gồm có: Doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp cổ phần và doanh nghiệp tư nhân. - Dựa vào mục đích kinh doanh thì bao gồm: Doanh nghiệp hoạt động kinh doanh và doanh nghiệp hoạt động công ích.

- Và đặc biệt, tiêu thức hay được sử dụng để phân loại là dựa theo quy mô kinh doanh thì doanh nghiệp được chia ra, bao gồm: Doanh nghiệp lớn, doanh nghiệp vừa và doanh nghiệp nhỏ. Ở các quốc gia trên thế giới hiện nay, dù là những nước đang phát triển hay những nước phát triển, số lượng các DNVVN ngày càng tăng lên đáng kể. Theo cơ quan quản lý DNVVN thì DNVVN chiếm tới 90% số lượng doanh nghiệp trên thế giới và 40- 50% GDP của các nước. Trong khi đó ở Việt Nam, tỷ trọng DNVVN chiếm khoảng 97% trên tổng số doanh nghiệp được thành lập.

Đây là bộ phận năng động, có hiệu quả nhất trong nền kinh tế. Hiện nay, hoạt động của các DNVVN đóng góp hơn 6 40% GDP, chiếm 29% tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước, đóng góp 15% tổng thu ngân sách của quốc gia. Đối với Việt Nam, tiêu chí phân loại DNVVN được quy định tại Khoản 1, Điều 3 Nghị định 56/2009/NĐ-CP ban hành ngày 30/06/2009 của Chính Phủ về trợ giúp phát triển các doanh nghiệp vừa và nhỏ: “DNVVN là cơ sở kinh doanh đã đăng ký kinh doanh theo quy định pháp luật, được chia thành ba cấp: Siêu nhỏ, nhỏ, vừa theo quy mô tổng nguồn vốn hoặc số lao động bình quân năm (tổng nguồn vốn là tiêu chí ưu tiên)” cụ thể như sau: Bảng 1. 1: Phân chia cấp DNVVN theo nguồn vốn và số lƣợng lao động Doanh nghiệp siêu Doanh nghiệp nhỏ Doanh nghiệp vừa nhỏ Quy mô Số lao động Tổng Số lao động Tổng Số lao động Khu vực nguồn vốn nguồn vốn Nông, lâm, 10 người trở 20 tỷ đồng Từ trên 10 Từ trên 20 Từ trên 200 ngƣ nghiệp xuống trở xuống người đến tỷ đồng đến người đến và thủy sản 200 người 100 tỷ 300 người Công 10 người trở 20 tỷ đồng Từ trên 10 Từ trên 20 Từ trên 200 nghiệp và xuống trở xuống người đến tỷ đồng đến người đến xây dựng 200 người 100 tỷ 300 người Thƣơng 10 người trở 20 tỷ đồng Từ trên 10 Từ trên 20 Từ trên 50 mại và dịch xuống trở xuống người đến 50 tỷ đồng đến người đến vụ người 50 tỷ 100 người (Nguồn: khoản 1 điều 3 Nghị định số 56/2009/NĐ-CP ngày 30/6/2009) Như vậy, thông qua quá trình tìm hiểu trên, ta có thể hiểu: “DNVVN là những cơ sở sản xuất kinh doanh có tƣ cách pháp nhân, kinh doanh vì mục tiêu lợi nhuận hoặc phi lợi nhuận, có quy mô doanh nghiệp trong những giới hạn nhất định tính 7 theo các tiêu thức vốn, lao động, doanh thu, giá trị gia tăng thu đƣợc từng thời kỳ của từng quốc gia”.

Đặc điểm của doanh nghiệp vừa và nhỏ  Đa dạng về loại hình sở hữu DNVVN tồn tại và phát triển ở mọi hình thức khác nhau như doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp tư nhân, công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty cổ phần, hợp tác xã. Điều này giúp đa dạng hóa các loại hình sản phẩm, dịch vụ trong nền kinh tế. Đồng thời cũng tạo cơ hội việc làm cho tất cả mọi thành phần lao động, thỏa mãn có sự khác nhau về độ tuổi, giới tính, trình dộ học vấn… của lao động, làm giảm tỷ lệ thất nghiệp.  Tính năng động và linh hoạt cao Các DNVVN có mức đầu tư ban đầu thấp, sử dụng ít lao động và tận dụng các nguồn lực tại chỗ.

Do đó, các DNVVN có thể dễ dàng chuyển đổi phương thức sản xuất, chuyển đổi mặt bằng kinh doanh, chuyển đổi loại hình doanh nghiệp và thậm chí dễ dàng giải thể doanh nghiệp.Vì vậy, các DNVVN sẵn sàng đầu tư vào lĩnh vực mới hoặc lĩnh vực có mức độ rủi ro cao.  Có năng lực tài chính thấp Tại các DNVVN ở Việt Nam, vốn ban đầu để thành lập doanh nghiệp thường là vốn chủ sở hữu của các chủ doanh nghiệp, thường là cá nhân nên năng lực tài chính có hạn. Vì thế trong quá trình sản xuất kinh doanh thường gặp nhiều khó khăn do thiếu vốn, do đó họ phải tìm kiếm nhiều nguồn khác nhau như: Vay vốn của người thân, bạn bè. Bởi vậy nên nguồn vốn của doanh nghiệp thường nhỏ, lẻ và thời gian vay mượn ngắn hạn, đây chính là hạn chế lớn nhất của DNVVN.

Điều này gây cho các doanh nghiệp thường lâm vào tình trạng thiếu vốn trầm trọng mỗi khi muốn mở rộng thị trường, hay tiến hành đổi mới, nâng cấp trang thiết bị.  Còn nhiều hạn chế trong khả năng quản lý, điều hành hoạt động sản xuất kinh doanh của DNVVN 8 Các chủ doanh nghiệp thường là những lao động phổ thông, kỹ thuật viên, kỹ sư tự đứng ra thành lập và vận hành doanh nghiệp. Phần lớn những người chủ doanh nghiệp đều không được đào tạo qua một khoá quản lý chính quy nào, thậm chí có người còn chưa qua một khoá đào tạo nào. Họ vừa quản lý doanh nghiệp vừa tham gia trực tiếp vào sản xuất nên mức độ chuyên môn trong quản lý chưa cao.

Tuy nhiên, mặc dù trình độ quản lý còn thấp nhưng họ cũng không quan tâm nhiều đến việc đào tạo để nâng cao năng lực quản lý doanh nghiệp. Do đó, khả năng quản lý, điều hành các DNVVN hiện nay của các chủ doanh nghiệp thường không được đánh giá cao và bị cho là yếu thế hơn so với các doanh nghiệp nước ngoài.  Khó tiếp cận nguồn vốn ngân hàng Nguyên nhân là do các DNVVN thiếu tài sản đảm bảo, sổ sách, chứng từ kế toán không rõ ràng minh bạch, chưa có uy tín trên thị trường. Đặc biệt là rất nhiều doanh nghiệp hiện nay trốn không đóng thuế cho Nhà nước bằng cách làm sai sổ sách kế toán sao cho trên báo cáo hàng năm lợi nhuận thu được của các doanh nghiệp có thể giảm xuống thấp nhất có thể.

Chính lý do này đã làm giảm không ít khả năng tiếp cận vốn từ các ngân hàng thương mại của các DNVVN. Do vậy, họ thường sử dụng nguồn vốn vay từ bạn bè, người thân để có vốn kinh doanh.  Có mối liên hệ chặt chẽ với các chủ thể khác trong nền kinh tế DNVVN có mặt trong nhiều ngành nghề, lĩnh vực và tồn tại tất yếu khách quan trong nền kinh tế mỗi nước. Nó là bộ phận hữu cơ, gắn bó chặt chẽ với các doanh nghiệp lớn.

Thị trường mục tiêu của các DNVVN là “thị trường ngách” nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp lớn trong việc tiếp cận thị trường, cân đối cung cầu trong xã hội. Với vai trò là một kênh phân phối hiệu quả, các DNVVN vừa cung cấp các yếu tố đầu vào vừa là thị trường tiêu thụ sản phẩm. Vai trò của doanh nghiệp vừa và nhỏ DNVVN có vai trò quan trọng trong nền kinh tế của mỗi nước. DNVVN không chỉ có vai trò là một bộ phận hợp thành của nền kinh tế quốc dân, tạo công ăn việc làm, góp phần tăng trưởng kinh tế mà còn có vai trò rất quan trọng trong chuyển dịch 9 cơ cấu kinh tế, tiến hành công nghiệp hoá đất nước, xóa đói giảm nghèo, giải quyết những vấn đề xã hội.

 Góp phần tăng trƣởng kinh tế và ổn định xã hội Chiếm 97% trên tổng số doanh nghiệp cả nước, các DNVVN hiện đang đóng góp hơn 40% GDP, chiếm 29% tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước, đóng góp 15% tổng thu ngân sách. Vì vậy, việc phát triển các DNVVN đóng góp đáng kể vào tốc độ tăng trưởng của nền kinh tế Việt Nam. Hoạt động đa năng và bao trùm hầu hết các lĩnh vực kinh tế, DNVVN đã và đang cung cấp một khối lượng lớn hàng hoá, dịch vụ đáng kể cho nền kinh tế. Với những ưu thế về ngành nghề, tính nhạy cảm thị trường cao, các DNVVN có nhiều lợi thế trong việc cung ứng các sản phẩm, dịch vụ đáp ứng nhu cầu trong nước và ngoài nước.

Các DNVVN cũng đóng một phần vào kim ngạch xuất nhập khẩu. Một số ngành nghề có lợi thế xuất khẩu như: Nông sản, thuỷ hải sản, thủ công mỹ nghệ… đều do các DNVVN sản xuất. Từ đó tạo nguồn thu nhập ổn định cho dân cư.  Tạo việc làm và thu nhập cho ngƣời lao động, giúp làm giảm tỷ lệ thất nghiệp trong nền kinh tế Chiếm ưu thế về số lượng, DNVVN đã và đang thu hút một lượng lớn lao động tham gia vào quá trình sản xuất kinh doanh.

Thông thường nguồn lao động chiếm tỷ lệ khoảng 50% trong tổng số lao động trong nền kinh tế. Các DNVVN chủ yếu hoạt động ở lĩnh vực thương mại - dịch vụ nên nhu cầu lao động nhiều. Đồng thời, nhiều doanh nghiệp lớn hoạt động kinh doanh không có hiệu quả, việc giảm bớt biên chế là khó tránh khỏi nhằm giảm bớt chi phí hoạt động. Do vậy, lượng lao động dư thừa từ các doanh nghiệp lớn lại chính là nguồn cung lao động cho các DNVVN.