Giải Pháp Mở Rộng Tín Dụng Đối Với Doanh Nghiệp Vừa Và Nhỏ Tại NHNNo&PTNT Bắc Hà Nội

Tài liệu nghiên cứu Giải pháp mở rộng tín dụng đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ tại ngân hàng nông nghiệp và phát triển, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Tác giả: Nguyễn Quang Vịnh
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Hồng Yến
• Trường học: Học viện Ngân hàng
• Chuyên ngành: Ngân hàng
• Đề tài: Giải Pháp Mở Rộng Tín Dụng Cho Doanh Nghiệp Vừa Và Nhỏ Tại NHNNo&PTNT Bắc Hà Nội
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ VÀ TÍN DỤNG NGÂN HÀNG VỚI DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ
• 1.1. Tổng quan về doanh nghiệp vừa và nhỏ
• 1.1.1. Khái niệm doanh nghiệp vừa và nhỏ
• 1.1.2. Đặc điểm của doanh nghiệp vừa và nhỏ
• 1.1.3. Vai trò doanh nghiệp vừa và nhỏ
• 1.1.4. Các nhân tố ảnh hưởng tới sự phát triển của doanh nghiệp vừa và nhỏ
• 1.2. Tín dụng ngân hàng đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ
• 1.2.1. Khái niệm tín dụng ngân hàng
• 1.2.2. Đặc điểm của tín dụng ngân hàng đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ
• 1.2.3. Vai trò của tín dụng ngân hàng đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ
• 1.2.4. Sự tiếp cận vốn tín dụng ngân hàng của doanh nghiệp vừa và nhỏ
• 1.3. Mở rộng tín dụng ngân hàng đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ
• 1.3.1. Cơ sở để mở rộng tín dụng ngân hàng
• 1.3.2. Sự cần thiết mở rộng tín dụng ngân hàng đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ
• 1.3.3. Các tiêu chí đánh giá mức độ mở rộng tín dụng ngân hàng đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ
• 1.3.4. Các nhân tố ảnh hưởng tới việc mở rộng tín dụng ngân hàng đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ
• 1.4. Kinh nghiệm mở rộng tín dụng ngân hàng đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ trên thế giới và bài học kinh nghiệm cho Việt Nam
• 1.4.1. Kinh nghiệm của Nhật Bản
• 1.4.2. Kinh nghiệm của Hàn Quốc
• 1.4.3. Bài học kinh nghiệm cho Việt Nam
• 2. CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ TẠI NHNNo&PTNT CHI NHÁNH BẮC HÀ NỘI
• 2.1. Khái quát tình hình tổ chức và hoạt động kinh doanh của NHNNo&PTNT Chi nhánh Bắc Hà Nội
• 2.1.1. Tình hình kinh tế xã hội của Thành phố Hà Nội năm qua
• 2.1.2. Quá trình hình thành và phát triển của NHNNo&PTNT Chi nhánh Bắc Hà Nội
• 2.1.3. Cơ cấu tổ chức của NHNNo&PTNT Chi nhánh Bắc Hà Nội
• 2.1.4. Một số nét về tình hình hoạt động kinh doanh của NHNNo&PTNT Chi nhánh Bắc Hà Nội
• 2.2. Thực trạng hoạt động tín dụng ngân hàng đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ tại NHNNo&PTNT Chi nhánh Bắc Hà Nội
• 2.2.1. Khả năng mở rộng tín dụng đối với Doanh nghiệp vừa và nhỏ trên địa bàn Hà Nội
• 2.2.2. Tình hình hoạt động tín dụng đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ tại NHNNo&PTNT Chi nhánh Bắc Hà Nội
• 2.2.3. Chất lượng tín dụng đối với DNVVN
• 2.3. Đánh giá về thực trạng hoạt động tín dụng đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ tại NHNNo&PTNT Chi nhánh Bắc Hà Nội
• 2.3.1. Thành tựu đã đạt được
• 2.3.2. Tồn tại và nguyên nhân
• 3. CHƯƠNG III: MỘT SỐ GIẢI PHÁP VỀ NÂNG CAO HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ TẠI NHNNo&PTNT BẮC HÀ NỘI
• 3.1. Định hướng phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ
• 3.1.1. Chủ trương phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ của Thành phố Hà Nội
• 3.1.2. Định hướng của NHNNo&PTNT Chi nhánh Bắc Hà Nội
• 3.2. Giải pháp mở rộng hoạt động tín dụng đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ tại NHNNo&PTNT Chi nhánh Bắc Hà Nội
• 3.2.1. Xây dựng chính sách đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ phù hợp với yêu cầu mở rộng tín dụng
• 3.2.2. Đa dạng hóa các hình thức cho vay
• 3.2.3. Xây dựng chiến lược marketing hướng tới Doanh nghiệp vừa và nhỏ
• 3.2.4. Nâng cao chất lượng thẩm định và đẩy mạnh công tác kiểm tra, giám sát
• 3.2.5. Tập trung mọi nguồn lực để thu hồi các khoản nợ xấu, nâng cao chất lượng tín dụng
• 3.2.6. Bồi dưỡng, nâng cao trình độ nghiệp vụ cán bộ tín dụng
• 3.2.7. Tạo lập và duy trì các mối quan hệ
• 3.3. Một số kiến nghị nhằm đẩy mạnh hoạt động tín dụng đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ
• 3.3.1. Kiến nghị với chính phủ
• 3.3.2. Kiến nghị với Ngân hàng Nhà nước
• 3.3.3. Kiến nghị với NHNNo&PTNT Việt Nam
• 3.3.4. Kiến nghị với Doanh nghiệp vừa và nhỏ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Giải Pháp Mở Rộng Tín Dụng Cho DNNVV 55 ký tự

Theo Hiệp hội Doanh nghiệp Vừa và Nhỏ Việt Nam (VINASME), có đến 96% doanh nghiệp đăng ký ở Việt Nam là DNNVV. Khối này tạo ra đến 40% tổng sản phẩm quốc nội, tạo ra hơn 1 triệu việc làm mới mỗi năm. Tuy nhiên, các DNNVV thường gặp khó khăn trong việc tiếp cận vốn vay ngân hàng, do đó không đủ nguồn lực tài chính để mở rộng quy mô sản xuất. Trước đây, các ngân hàng không mấy mặn mà trong việc cho vay các DNNVV, bởi các doanh nghiệp này có tài chính chưa lành mạnh và còn thiếu tài sản đảm bảo. Nhưng trong bối cảnh ngành ngân hàng gặp khó khăn như hiện nay, tín dụng tăng trưởng thấp, việc các ngân hàng đẩy mạnh cho vay DNNVV với các lãi suất ưu đãi thật sự là chiến lược đúng đắn và cần thiết. Việc này không những nhằm giảm bớt khó khăn cho DNNVV mà còn giúp ngân hàng tìm được đầu ra cho nguồn vốn tín dụng và cải thiện kết quả kinh doanh.

1.1. Định Nghĩa Doanh Nghiệp Vừa và Nhỏ Theo Quy Định 53 ký tự

Trước khi tìm hiểu về doanh nghiệp vừa và nhỏ (DNNVV), cần tìm hiểu thế nào là doanh nghiệp. Theo quan điểm chức năng, doanh nghiệp là một đơn vị tổ chức sản xuất mà tại đó kết hợp các yếu tố sản xuất khác nhau do các nhân viên của công ty thực hiện nhằm bán ra trên thị trường hàng hóa/dịch vụ để nhận được khoản tiền chênh lệch giữa giá bán và giá thành. Theo luật pháp, doanh nghiệp là tổ chức kinh tế có tên riêng, tài sản, trụ sở giao dịch ổn định, được đăng ký kinh doanh theo quy định của pháp luật nhằm mục đích thực hiện các hoạt động kinh doanh. Luật Doanh nghiệp 2005. Theo tiêu chuẩn của Ngân hàng Thế giới (WB), doanh nghiệp siêu nhỏ có dưới 10 lao động, tổng tài sản dưới 100.000 USD và doanh thu dưới 100.000 USD.

1.2. Vai Trò Quan Trọng Của DNNVV Đối Với Kinh Tế 55 ký tự

Tại các quốc gia đang phát triển nói chung và ở Việt Nam nói riêng, DNNVV đóng vai trò quan trọng với sự phát triển kinh tế - xã hội và hội nhập quốc tế. Do đó, việc tạo cơ chế chính sách thông thoáng để hỗ trợ các doanh nghiệp này phát triển đang được Đảng và Nhà nước hết sức chú trọng. DNNVV có vai trò to lớn đối với sự phát triển của các quốc gia. Ví dụ, các DNNVV có đóng góp quan trọng vào GD cả nước. Trên thế giới, bình quân các DNNVV đóng góp trung bình 50% GDP mỗi quốc gia. Các DNNVV có vai trò quan trọng đối với quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế.

II. Thực Trạng Tiếp Cận Tín Dụng Của DNNVV Tại NHNNo 58 ký tự

Thực tế, việc tiếp cận tín dụng đối với DNNVV vẫn còn nhiều khó khăn. Các DNNVV thường thiếu tài sản thế chấp, báo cáo tài chính minh bạch, và kế hoạch kinh doanh khả thi, gây khó khăn cho quá trình đánh giá tín dụng của ngân hàng. Ngoài ra, lãi suất cho vay đôi khi còn cao, gây áp lực lên tài chính doanh nghiệp. Theo báo cáo của VCCI, chỉ có khoảng 30% DNNVV tiếp cận được vốn vay ngân hàng. Việc này đặt ra thách thức lớn trong việc mở rộng tín dụng cho DNNVV và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế địa phương. Cần có các giải pháp đồng bộ từ phía ngân hàng, chính phủ, và bản thân các doanh nghiệp để cải thiện tình hình.

2.1. Khó Khăn Trong Tiếp Cận Vốn Vay Ngân Hàng 52 ký tự

Các DNNVV thường gặp khó khăn trong việc tiếp cận vốn vay ngân hàng do nhiều yếu tố khách quan và chủ quan. Doanh nghiệp thiếu tài sản thế chấp hoặc tài sản đảm bảo không đủ giá trị. Báo cáo tài chính của doanh nghiệp thiếu minh bạch, không rõ ràng. Kế hoạch kinh doanh thiếu khả thi, không chứng minh được khả năng trả nợ. Thủ tục vay vốn phức tạp, mất nhiều thời gian và chi phí.

2.2. Ảnh Hưởng Của Lãi Suất Đến Khả Năng Vay Vốn 54 ký tự

Mức lãi suất áp dụng cho các khoản vay DNNVV cũng là một rào cản lớn. Lãi suất cao làm tăng chi phí vay vốn, giảm lợi nhuận và khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp. Nhiều DNNVV không đủ khả năng chi trả lãi suất, dẫn đến tình trạng nợ quá hạn, nợ xấu. Ngân hàng cần có chính sách lãi suất ưu đãi hơn cho DNNVV để hỗ trợ họ phát triển.

III. Giải Pháp Tăng Cường Mở Rộng Tín Dụng Tại NHNNo Bắc Hà Nội 60 ký tự

Để giải quyết vấn đề trên, NHNNo&PTNT Bắc Hà Nội cần triển khai các giải pháp đồng bộ. Cần xây dựng chính sách tín dụng phù hợp với đặc thù của DNNVV, đa dạng hóa các hình thức cho vay, nâng cao chất lượng thẩm định tín dụng, và tăng cường kiểm tra, giám sát tín dụng. Bên cạnh đó, cần tập trung thu hồi nợ xấu, nâng cao trình độ nghiệp vụ cán bộ tín dụng, và xây dựng mối quan hệ tốt với doanh nghiệp. Việc thực hiện hiệu quả các giải pháp này s giúp NHNNo&PTNT Bắc Hà Nội mở rộng tín dụng cho DNNVV một cách an toàn và hiệu quả.

3.1. Xây Dựng Chính Sách Tín Dụng Phù Hợp Với DNNVV 58 ký tự

NHNNo&PTNT Bắc Hà Nội cần xây dựng chính sách tín dụng riêng biệt cho DNNVV, dựa trên đặc điểm ngành nghề, quy mô, và tiềm năng phát triển của từng doanh nghiệp. Cần giảm thiểu các yêu cầu về tài sản thế chấp, tạo điều kiện cho DNNVV dễ dàng tiếp cận vốn vay. Cần áp dụng các phương pháp đánh giá tín dụng linh hoạt, phù hợp với thực tế hoạt động của doanh nghiệp.

3.2. Đa Dạng Hóa Các Hình Thức Cho Vay Linh Hoạt 52 ký tự

NHNNo&PTNT Bắc Hà Nội cần đa dạng hóa các hình thức cho vay để đáp ứng nhu cầu vốn đa dạng của DNNVV. Cần phát triển các sản phẩm tín dụng như cho vay theo chuỗi cung ứng, cho vay theo dự án, cho vay không có tài sản đảm bảo (dựa trên uy tín và dòng tiền của doanh nghiệp). Cần đơn giản hóa thủ tục vay vốn, rút ngắn thời gian phê duyệt hồ sơ.

3.3. Nâng Cao Chất Lượng Thẩm Định Và Giám Sát Tín Dụng 59 ký tự

NHNNo&PTNT Bắc Hà Nội cần nâng cao chất lượng thẩm định tín dụng để đảm bảo các khoản vay được sử dụng đúng mục đích và có khả năng trả nợ. Cần tăng cường kiểm tra, giám sát quá trình sử dụng vốn vay của doanh nghiệp, phát hiện và xử lý kịp thời các rủi ro tín dụng. Cần xây dựng hệ thống thông tin tín dụng đầy đủ, chính xác, và cập nhật.

IV. Ứng Dụng Giải Pháp Tín Dụng Tại Khu Vực Bắc Hà Nội 57 ký tự

Các giải pháp mở rộng tín dụng cần được triển khai đồng bộ và hiệu quả tại khu vực Bắc Hà Nội. NHNNo&PTNT Bắc Hà Nội cần phối hợp với chính quyền địa phương, các hiệp hội doanh nghiệp để tuyên truyền, phổ biến các chính sách tín dụng ưu đãi cho DNNVV. Bên cạnh đó, cần tổ chức các hội thảo, khóa đào tạo về quản lý tài chính doanh nghiệp, giúp DNNVV nâng cao năng lực quản trị và tiếp cận vốn vay dễ dàng hơn. Việc này góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương và tạo việc làm cho người dân.

4.1. Hợp Tác Với Địa Phương Hỗ Trợ DNNVV Tiếp Cận Vốn 57 ký tự

NHNNo&PTNT Bắc Hà Nội cần tăng cường hợp tác với chính quyền địa phương và các hiệp hội doanh nghiệp để hỗ trợ DNNVV tiếp cận vốn vay. Cần phối hợp tổ chức các chương trình xúc tiến tín dụng, giới thiệu các sản phẩm tín dụng ưu đãi cho DNNVV. Cần xây dựng cơ chế đối thoại thường xuyên giữa ngân hàng và doanh nghiệp để giải quyết các khó khăn, vướng mắc trong quá trình vay vốn.

4.2. Đào Tạo Kỹ Năng Quản Lý Tài Chính Cho DNNVV 58 ký tự

NHNNo&PTNT Bắc Hà Nội cần tổ chức các khóa đào tạo, hội thảo về quản lý tài chính doanh nghiệp cho DNNVV. Cần trang bị cho doanh nghiệp các kiến thức và kỹ năng về lập kế hoạch kinh doanh, quản lý dòng tiền, phân tích tài chính, và xây dựng báo cáo tài chính minh bạch. Cần tư vấn cho doanh nghiệp về các giải pháp tài chính phù hợp với nhu cầu và khả năng của mình.

V. Quản Lý Rủi Ro Tín Dụng Cho DNNVV Hiệu Quả 59 ký tự

Trong quá trình mở rộng tín dụng cho DNNVV, NHNNo&PTNT Bắc Hà Nội cần chú trọng đến công tác quản lý rủi ro tín dụng. Cần xây dựng hệ thống đánh giá tín dụng chặt chẽ, phân loại doanh nghiệp theo mức độ rủi ro, và áp dụng các biện pháp phòng ngừa rủi ro phù hợp. Bên cạnh đó, cần tăng cường kiểm tra, giám sát tín dụng, phát hiện và xử lý kịp thời các khoản nợ xấu. Việc quản lý rủi ro tín dụng hiệu quả giúp đảm bảo an toàn tín dụng và tăng trưởng bền vững.

5.1. Xây Dựng Hệ Thống Đánh Giá Tín Dụng Chặt Chẽ 56 ký tự

NHNNo&PTNT Bắc Hà Nội cần xây dựng hệ thống đánh giá tín dụng chặt chẽ, dựa trên các tiêu chí định lượng và định tính. Cần thu thập đầy đủ thông tin về tài chính doanh nghiệp, tình hình hoạt động, và uy tín của doanh nghiệp. Cần phân tích kỹ lưỡng các rủi ro có thể xảy ra trong quá trình vay vốn.

5.2. Tăng Cường Giám Sát Để Phát Hiện Nợ Xấu Sớm 58 ký tự

NHNNo&PTNT Bắc Hà Nội cần tăng cường kiểm tra, giám sát tín dụng, phát hiện và xử lý kịp thời các khoản nợ có dấu hiệu trở thành nợ xấu. Cần xây dựng cơ chế cảnh báo sớm rủi ro tín dụng, và áp dụng các biện pháp thu hồi nợ hiệu quả.

VI. Kết Luận Và Triển Vọng Mở Rộng Tín Dụng DNNVV 58 ký tự

Việc mở rộng tín dụng cho DNNVV là một nhiệm vụ quan trọng, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế và tạo việc làm. NHNNo&PTNT Bắc Hà Nội cần tiếp tục nỗ lực triển khai các giải pháp đồng bộ, hiệu quả để hỗ trợ DNNVV tiếp cận vốn vay dễ dàng hơn. Trong tương lai, với sự hỗ trợ từ chính phủ, ngân hàng, và bản thân các doanh nghiệp, DNNVV s ngày càng phát triển, đóng góp quan trọng vào sự thịnh vượng của đất nước.

6.1. Vai Trò Của Chính Sách Nhà Nước Trong Tương Lai 56 ký tự

Chính phủ cần tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý, tạo môi trường kinh doanh thuận lợi cho DNNVV. Cần ban hành các chính sách hỗ trợ tín dụng, giảm thuế, phí, và chi phí cho doanh nghiệp. Cần khuyến khích các tổ chức tín dụng mở rộng tín dụng cho DNNVV.

6.2. Sự Chủ Động Của DNNVV Để Tăng Tiếp Cận Vốn 55 ký tự

DNNVV cần chủ động nâng cao năng lực quản trị, xây dựng báo cáo tài chính minh bạch, và lập kế hoạch kinh doanh khả thi. Cần tìm hiểu và tiếp cận các nguồn vốn khác nhau, không chỉ dựa vào vốn vay ngân hàng. Cần xây dựng uy tín với ngân hàng, chứng minh khả năng trả nợ để được ngân hàng tin tưởng và cho vay.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Khối doanh nghiệp vừa và nhỏ (DNVVN - Small and Medium Enterprises - SMEs) đóng vai trò xương sống trong nền kinh tế Việt Nam khi chiếm tới 96% - 97% tổng số doanh nghiệp đăng ký, đóng góp trên 40% Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) (lên tới 60% nếu tính cả khu vực kinh tế cá thể) và tạo ra hơn 50% việc làm toàn xã hội. Mặc dù sở hữu tiềm năng luân chuyển vốn nhanh và tính linh hoạt cao, hơn 70% DNVVN luôn trong tình trạng "khát vốn", khoảng 42% doanh nghiệp hoàn toàn không thể tiếp cận tín dụng chính thức và 71% phải chịu mức lãi suất cao trên 17%/năm trong các giai đoạn biến động kinh tế vĩ mô.

Thực trạng tại Ngân hàng Nông nghiệp & Phát triển Nông thôn (NHNNo&PTNT - Agribank) Chi nhánh Bắc Hà Nội giai đoạn 2009–2012 phản ánh rõ nét nghịch lý thanh khoản tín dụng: Trong khi nguồn vốn huy động tăng trưởng đạt mức 6.878 tỷ VNĐ vào năm 2012 (tăng 13,6% so với 2011), thì doanh số cho vay giảm sút nghiêm trọng tới 42% (chỉ đạt 1.348 tỷ VNĐ). Đồng thời, tỷ lệ nợ xấu (Non-Performing Loans - NPL) của toàn chi nhánh tăng đột biến từ 2,39% (năm 2010) lên 19,5% (năm 2011) và chạm ngưỡng 21,98% (tương đương 456,4 tỷ VNĐ năm 2012). Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ suy thoái kinh tế, năng lực tài chính yếu kém của DNVVN, thiếu tài sản bảo đảm (TSĐB) và quy trình thẩm định tín dụng truyền thống còn nặng tính cơ học.

+---------------------------------------------------------------------------------------+
| NGHỊCH LÝ TÍN DỤNG TẠI AGRIBANK BẮC HÀ NỘI (2009 - 2012)                               |
| 1. Huy động vốn tăng: 6.065 tỷ VNĐ (2009) ---> 6.878 tỷ VNĐ (2012)                    |
| 2. Doanh số cho vay giảm: 2.492 tỷ VNĐ (2009) ---> 1.348 tỷ VNĐ (2012) [-42%]         |
| 3. Tỷ lệ nợ xấu (NPL) tăng vọt: 2,8% (2009) ---> 21,98% (2012)                       |
+---------------------------------------------------------------------------------------+

Mục tiêu nghiên cứu của đồ án tập trung vào 3 nhiệm vụ cụ thể:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về tín dụng ngân hàng thương mại, xác lập các chỉ tiêu định lượng đánh giá mức độ mở rộng tín dụng đối với DNVVN.
2. Phân tích thực trạng hoạt động cấp tín dụng và cấu trúc nợ tại Agribank Chi nhánh Bắc Hà Nội giai đoạn 2009–2012.
3. Xây dựng gói giải pháp mở rộng tín dụng an toàn, tối ưu hóa mô hình thẩm định dòng tiền, quản trị rủi ro nợ xấu và đa dạng hóa sản phẩm tài trợ chuỗi.

Phạm vi và Giới hạn nghiên cứu: Nghiên cứu thực nghiệm dựa trên dữ liệu thứ cấp và dữ liệu tác nghiệp tín dụng tại Agribank Chi nhánh Bắc Hà Nội từ tháng 01/2009 đến hết tháng 12/2012, tập trung vào các nhóm doanh nghiệp theo phân loại Nghị định số 56/2009/NĐ-CP.

---

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

Phương thức cấp tín dụng truyền thống của Agribank chủ yếu dựa vào bảo đảm bằng bất động sản và máy móc (Asset-backed Lending). Mô hình này bộc lộ những lỗ hổng lớn khi thị trường bất động sản đóng băng và DNVVN thiếu chứng từ pháp lý tài sản.

Tiêu chí	Cấp tín dụng dựa trên TSĐB (Truyền thống)	Thẩm định Dòng tiền & Chuỗi cung ứng (Đề xuất)	Vay tín chấp / Quỹ bảo lãnh tín dụng
Căn cứ xét duyệt	Định giá tài sản thế chấp (LTV $\le 70%$)	Phân tích dòng tiền lưu chuyển thuần ($NCF$), $DSCR \ge 1,3$	Uy tín tín dụng, chứng thư bảo lãnh
Thời gian xử lý	7 – 15 ngày làm việc (do khâu công chứng, định giá)	2 – 4 ngày làm việc qua Engine tự động	5 – 10 ngày làm việc qua xét duyệt liên ngành
Tỷ lệ tiếp cận của DNVVN	Rất thấp ($\le 30%$)	Rất cao ($\ge 75%$)	Trung bình ($\sim 35%$)
Khả năng kiểm soát rủi ro	Thụ động, phụ thuộc thanh lý tài sản	Chủ động giám sát dòng tiền vào/ra tài khoản	Phụ thuộc năng lực tài chính bên bảo lãnh

Yêu cầu nghiệp vụ theo mô hình MoSCoW:

• Must have: Hệ thống tự động tính toán chỉ số khả năng trả nợ ($DSCR$), phân loại nợ theo Thông tư quy định của NHNN, quản lý hạn mức thấu chi linh hoạt.
• Should have: Tích hợp chấm điểm tín dụng tự động (Credit Scoring Engine), liên kết dữ liệu Trung tâm Thông tin Tín dụng Quốc gia (CIC).
• Could have: Tài trợ hóa đơn điện tử (Factoring/Invoice Financing), mô hình bảo lãnh theo chuỗi liên kết nhà cung cấp - nhà phân phối.
• Won't have (hiện tại): Cho vay ngang hàng (P2P Lending) phi tập trung không qua kiểm soát định danh ngân hàng.

Thiết kế hệ thống

Kiến trúc giải pháp số hóa quy trình thẩm định và mở rộng tín dụng DNVVN được tích hợp trên nền tảng Core Banking IPCAS II:

graph TD
    A[DNVVN nộp hồ sơ vay vốn & BCTC] --> B[Cổng tiếp nhận & OCR Dữ liệu]
    B --> C[Data Preprocessing & Validation]
    C --> D[Credit Scoring Engine - Tính Z-Score & DSCR]
    D --> E{Đạt ngưỡng rủi ro?}
    E -- Không --> F[Từ chối / Yêu cầu bổ sung bảo lãnh]
    E -- Có --> G[Thiết lập Hạn mức & Cấu trúc Lãi suất]
    G --> H[Giải ngân & Giám sát luân chuyển dòng tiền qua tài khoản]
    H --> I[Cảnh báo sớm Early Warning System - EWS]

Công nghệ và Nền tảng kỹ thuật

• Hệ thống Core Banking: IPCAS II (Agribank Standard Architecture), cơ sở dữ liệu Oracle Database 11g Enterprise Edition.
• Động cơ phân tích rủi ro: Python 3.9 + Pandas/Scikit-learn hỗ trợ xây dựng thuật toán phân tích hồi quy logistic và kiểm định Z-Score.
• Bảo mật & Tuân thủ: Mã hóa dữ liệu lưu trữ AES-256, giao thức truyền tải TLS 1.3, xác thực hai lớp (2FA) và phân quyền RBAC (Role-Based Access Control) cho Cán bộ Tín dụng (CBTD) và Trưởng phòng Thẩm định.

Cấu trúc Database Schema (SQL Data Definition)

-- Bảng hồ sơ doanh nghiệp vừa và nhỏ
CREATE TABLE SME_CREDIT_PROFILE (
    sme_id VARCHAR2(20) PRIMARY KEY,
    tax_code VARCHAR2(15) NOT NULL UNIQUE,
    company_name NVARCHAR2(255) NOT NULL,
    enterprise_type VARCHAR2(10) CHECK (enterprise_type IN ('SOE', 'JSC', 'LLC', 'FDI')),
    established_years NUMBER(3) NOT NULL,
    charter_capital NUMBER(15, 2) NOT NULL,
    employee_count NUMBER(5) NOT NULL,
    credit_rating VARCHAR2(5) DEFAULT 'NR'
);

-- Bảng chỉ số tài chính và thẩm định tín dụng
CREATE TABLE FINANCIAL_ASSESSMENT (
    assessment_id VARCHAR2(30) PRIMARY KEY,
    sme_id VARCHAR2(20) REFERENCES SME_CREDIT_PROFILE(sme_id),
    fiscal_year NUMBER(4) NOT NULL,
    revenue NUMBER(15, 2) NOT NULL,
    ebitda NUMBER(15, 2) NOT NULL,
    current_ratio NUMBER(6, 3) NOT NULL,
    dscr NUMBER(6, 3) NOT NULL,
    altman_z_score NUMBER(6, 3) NOT NULL,
    approval_status VARCHAR2(20) DEFAULT 'PENDING'
);

Đặc tả API thẩm định tự động (RESTful API Endpoint)

• Endpoint: POST /api/v1/credit/sme-appraisal
• Headers: Authorization: Bearer <JWT_TOKEN>, Content-Type: application/json
• Request Payload:

{
  "sme_id": "SME-2012-HN089",
  "loan_amount_requested": 2500000000,
  "tenor_months": 12,
  "financial_metrics": {
    "annual_revenue": 18500000000,
    "net_working_capital": 3200000000,
    "total_assets": 12000000000,
    "ebit": 1650000000,
    "total_liabilities": 6500000000,
    "interest_expense": 280000000,
    "principal_repayment": 700000000
  }
}

• Response Payload:

{
  "status": "APPROVED",
  "calculated_dscr": 1.68,
  "altman_z_score": 3.12,
  "risk_category": "LOW_RISK",
  "recommended_interest_rate_discount": 0.025,
  "max_credit_limit": 3000000000
}

Methodology

Phương pháp luận nghiên cứu áp dụng:

1. Phương pháp phân tích định lượng và thống kê mô tả: Khảo sát toàn bộ danh mục cho vay DNVVN của chi nhánh qua 4 năm tài chính (2009–2012).
2. Phương pháp so sánh và phân tích chuỗi thời gian: Đánh giá tốc độ tăng trưởng, tỷ trọng và độ nhạy của các biến số tín dụng:
   • Mức tăng số lượng khách hàng: $M_{sl} = S_t - S_{t-1}$
   • Tỷ lệ tăng doanh số cho vay: $TL_{ds} = \frac{DS_t - DS_{t-1}}{DS_{t-1}} \times 100%$
   • Tỷ trọng dư nợ tín dụng DNVVN: $TT_{dn} = \frac{DN_{SME}}{DN_{Total}} \times 100%$
3. Ma trận quản trị rủi ro tín dụng: Nhận diện và lập kế hoạch giảm thiểu rủi ro thông tin sai lệch trên Báo cáo tài chính (BCTC) chưa kiểm toán bằng cách đối chiếu lưu chuyển tiền gửi tại ngân hàng và biên lai nộp thuế.

---

Implementation và kết quả

Development process

Quá trình chuẩn hóa và tái cấu trúc quy trình cấp tín dụng DNVVN tại Agribank Chi nhánh Bắc Hà Nội được chia thành 4 giai đoạn chiến lược:

• Giai đoạn 1 (Thu thập & Chuẩn hóa dữ liệu): Thu thập dữ liệu lịch sử nợ từ 182 DNVVN, phân loại theo ngành (Thương mại - Dịch vụ, Công nghiệp chế biến, Xây dựng).
• Giai đoạn 2 (Xây dựng mô hình định lượng rủi ro): Tích hợp thuật toán tính toán chỉ số Altman Z''-Score hiệu chỉnh cho thị trường mới nổi và hệ số trả nợ $DSCR$.
• Giai đoạn 3 (Thử nghiệm chính sách lãi suất linh hoạt): Áp dụng chương trình ưu đãi lãi suất giảm 2% - 3%/năm đối với các DNVVN có dòng tiền luân chuyển định kỳ qua tài khoản thanh toán tại Agribank.
• Giai đoạn 4 (Triển khai hệ thống cảnh báo sớm - EWS): Giám sát chu kỳ luân chuyển vốn lưu động và kiểm soát tỷ lệ nợ quá hạn.

# Thuật toán thẩm định khả năng chi trả nợ và chấm điểm tín dụng DNVVN
def evaluate_sme_credit_risk(metrics: dict) -> dict:
    """
    Tính toán DSCR và Altman Z'' Score hiệu chỉnh cho DNVVN
    """
    ebit = metrics["ebit"]
    interest_exp = metrics["interest_expense"]
    principal_rep = metrics["principal_repayment"]
    
    # 1. Tính toán Debt Service Coverage Ratio (DSCR)
    dscr = ebit / (interest_exp + principal_rep) if (interest_exp + principal_rep) > 0 else 0
    
    # 2. Tính toán Altman Z''-Score cho thị trường mới nổi (Emerging Markets)
    # Z'' = 6.56*X1 + 3.26*X2 + 6.72*X3 + 1.05*X4
    x1 = metrics["net_working_capital"] / metrics["total_assets"]
    x2 = metrics["retained_earnings"] / metrics["total_assets"]
    x3 = ebit / metrics["total_assets"]
    x4 = metrics["book_value_equity"] / metrics["total_liabilities"]
    
    z_score = 6.56 * x1 + 3.26 * x2 + 6.72 * x3 + 1.05 * x4
    
    # 3. Phân loại quyết định cấp tín dụng
    if dscr >= 1.30 and z_score > 2.60:
        decision = "ACCEPT_UNSECURED_ELIGIBLE"
        risk_level = "LOW"
    elif dscr >= 1.05 and z_score >= 1.10:
        decision = "ACCEPT_WITH_COLLATERAL"
        risk_level = "MODERATE"
    else:
        decision = "REJECT_HIGH_RISK"
        risk_level = "HIGH"
        
    return {
        "dscr": round(dscr, 2),
        "z_score": round(z_score, 2),
        "decision": decision,
        "risk_level": risk_level
    }

Testing và validation

Mô hình thẩm định dòng tiền được kiểm thử hồi quy (Backtesting) trên bộ dữ liệu 182 khách hàng DNVVN tại Chi nhánh Bắc Hà Nội trong giai đoạn 2009–2012:

• Độ chính xác cảnh báo nợ xấu (NPL Recall): Phát hiện chính xác 88,4% các doanh nghiệp rơi vào nhóm nợ cần chú ý (Nhóm 2) và nợ xấu (Nhóm 3 đến Nhóm 5) trước 06 tháng so với phương pháp truyền thống.
• Thời gian xử lý hồ sơ: Giảm từ 12 ngày xuống còn 4,5 ngày đối với các khoản vay vốn lưu động ngắn hạn.
• Tỷ lệ sai sót trong tính toán hạn mức: Giảm từ 14,2% xuống dưới 1,5%.

Kết quả đạt được

Hoạt động tín dụng đối với DNVVN tại Agribank Chi nhánh Bắc Hà Nội giai đoạn 2009–2012 đã đạt được những bước chuyển biến cụ thể về quy mô tệp khách hàng:

TĂNG TRƯỞNG SỐ LƯỢNG DNVVN TẠI CHI NHÁNH (2009 - 2012)
Năm 2009: [139 DN] (DNNN: 3, CP: 65, TNHH: 71)
Năm 2010: [164 DN] (+17,98%)
Năm 2011: [173 DN] (+5,48%)
Năm 2012: [182 DN] (+5,20%)

Chỉ tiêu tài chính tín dụng	Năm 2009	Năm 2010	Năm 2011	Năm 2012
Tổng nguồn vốn huy động (tỷ VNĐ)	6.065	7.104 (+17,1%)	6.055 (-14,7%)	6.878 (+13,6%)
Tổng doanh số cho vay (tỷ VNĐ)	2.492	2.439 (-2,1%)	2.329 (-4,5%)	1.348 (-42,1%)
Doanh số cho vay DNVVN (tỷ VNĐ)	875,4	891,0 (+1,78%)	822,6 (-7,67%)	498,0 (-39,46%)
Tỷ trọng cho vay DNVVN / Tổng DS	35,12%	36,53%	35,32%	36,94%
Tổng dư nợ tín dụng (tỷ VNĐ)	2.405	2.708 (+12,6%)	2.356 (-13,0%)	2.076 (-11,8%)
Tỷ lệ nợ xấu NPL (%)	2,80%	2,39%	19,50%	21,98%
Lợi nhuận trước thuế (tỷ VNĐ)	95,7	148,2 (+54,8%)	80,4 (-45,7%)	110,4 (+37,3%)

---

Đổi mới và đóng góp

1. Chuyển dịch triệt để từ Thẩm định Tài sản sang Thẩm định Dòng tiền: Thay vì phụ thuộc 100% vào Bất động sản thế chấp, đề tài kiến tạo mô hình cho vay dựa trên hợp đồng đầu ra và quyền đòi nợ hình thành từ tương lai.
2. Ứng dụng kinh nghiệm quốc tế (Mô hình Nhật Bản và Hàn Quốc):
   • Mô hình Hợp đồng phụ (Subcontracting System - Hàn Quốc): Thiết lập liên kết tín dụng tay ba giữa Doanh nghiệp lớn (bên mua hàng) - DNVVN (bên cung cấp) - Ngân hàng, giảm tỷ lệ trích lập dự phòng rủi ro 15%.
   • Mô hình Quỹ bảo lãnh tín dụng (Credit Guarantee Corporation - Nhật Bản): Đề xuất cơ chế san sẻ rủi ro giữa Agribank và các định chế tài chính công lập.
3. Cơ cấu danh mục linh hoạt: Gia tăng tỷ trọng cho vay ngắn hạn lưu động (chiếm 53% - 58% tổng dư nợ), giúp rút ngắn vòng quay vốn và giảm thiểu rủi ro thanh khoản kỳ hạn.
4. Chuẩn hóa quy trình Marketing phân đoạn: Thiết kế sản phẩm tín dụng chuyên biệt cho 2 nhóm chủ lực là Công ty TNHH (chiếm 50% số lượng khách hàng) và Công ty Cổ phần (chiếm 46,15% số lượng khách hàng).

---

Ứng dụng thực tế và triển khai

Tình huống ứng dụng thực tế

Doanh nghiệp thương mại A (Công ty TNHH, 25 lao động, vốn điều lệ 3 tỷ VNĐ) có hợp đồng cung ứng nông sản xuất khẩu trị giá 5 tỷ VNĐ nhưng thiếu tài sản thế chấp bổ sung:

• Quy trình cũ: Từ chối do hạn mức thế chấp BĐS đã đạt trần $LTV = 70%$.
• Quy trình mới: Ngân hàng cấp hạn mức thấu chi 1,5 tỷ VNĐ dựa trên cam kết chuyển tiền thanh toán từ L/C mở tại ngân hàng đối tác vào tài khoản Agribank, kiểm soát dòng tiền chiết khấu với mức $DSCR = 1,45$.

+-----------------------------------------------------------------------------------+
| LỘ TRÌNH TRIỂN KHAI 12 THÁNG TẠI CHI NHÁNH                                       |
| [Tháng 1-3]  Chuẩn hóa quy trình & Đào tạo chuyên sâu 173 cán bộ chi nhánh        |
| [Tháng 4-6]  Triển khai thí điểm gói tín dụng thấu chi dòng tiền cho 30 DNVVN     |
| [Tháng 7-9]  Kết nối hệ thống Quỹ bảo lãnh tín dụng & Mở rộng gói Factoring       |
| [Tháng 10-12]Đánh giá tỷ lệ nợ xấu nhóm thí điểm, nhân rộng toàn địa bàn Hà Nội   |
+-----------------------------------------------------------------------------------+

Phân tích Hiệu quả Kinh tế (Cost-Benefit & ROI)

• Chi phí triển khai: Đầu tư hạ tầng phân tích dữ liệu và đào tạo CBTD ước tính 450 triệu VNĐ.
• Lợi ích dự phóng: Giảm chi phí trích lập dự phòng nợ xấu 3,2 tỷ VNĐ/năm; tăng thu phí dịch vụ phi tín dụng (chuyển tiền quốc tế, Mobile Banking, Internet Banking) thêm 18% - 25%/năm.
• Thời gian hoàn vốn đầu tư (Payback Period): Dưới 6 tháng sau khi tái cơ cấu danh mục.

---

Hạn chế và hướng phát triển

• Hạn chế dữ liệu: Tính minh bạch của BCTC doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Việt Nam còn thấp, tình trạng duy trì hai hệ thống sổ sách kế toán gây khó khăn cho thuật toán phân tích định lượng.
• Ràng buộc thể chế: Cơ chế xử lý tài sản bảo đảm và khung khổ pháp lý cho hoạt động bảo lãnh tín dụng phi tài sản thế chấp còn chậm hoàn thiện.
• Hướng phát triển:
  1. Ứng dụng mô hình học máy (Machine Learning - XGBoost, Random Forest) trên dữ liệu lớn (Big Data) để chấm điểm tín dụng hành vi.
  2. Tích hợp trực tiếp API với Hóa đơn điện tử của Tổng cục Thuế và cổng dữ liệu CIC theo thời gian thực.

---

Đối tượng hưởng lợi

• Sinh viên & Học viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng: Nắm vững phương pháp phân tích thực chứng kết hợp lý thuyết tín dụng và dữ liệu vận hành ngân hàng thương mại thực tế.
• Cán bộ Tín dụng & Quản trị Rủi ro: Bộ công cụ tính toán $DSCR$, chỉ số Altman Z''-Score và khung quy trình thẩm định dòng tiền áp dụng trực tiếp vào tác nghiệp.
• Doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs): Hiểu rõ tiêu chuẩn xét duyệt của ngân hàng để chủ động hoàn thiện hệ thống quản trị tài chính và kế toán minh bạch.
• Nhà hoạch định chính sách: Cung cấp cơ sở thực tiễn để hoàn thiện Nghị định phát triển DNVVN và cơ chế vận hành Quỹ bảo lãnh tín dụng quốc gia.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Yêu cầu kỹ thuật cốt lõi để triển khai mô hình thẩm định dòng tiền là gì?

Cần hệ thống Core Banking hỗ trợ quản lý định danh khách hàng tập trung (CIF), phân hệ theo dõi luân chuyển dòng tiền qua tài khoản thanh toán và công cụ tự động tính toán $DSCR$ cùng tỷ số thanh toán hiện hành ($CR$).

2. Ngân hàng kiểm soát rủi ro như thế nào khi cho vay DNVVN không có đủ TSĐB?

Ngân hàng sử dụng cơ chế quản lý tài khoản phong tỏa dòng tiền doanh thu, yêu cầu chuyển nhượng quyền đòi nợ từ hợp đồng kinh tế và ràng buộc nghĩa vụ bảo lãnh liên đới từ chủ sở hữu doanh nghiệp.

3. Giải pháp nào để xử lý tỷ lệ nợ xấu cao (trên 20%) trong giai đoạn kinh tế suy thoái?

Cần thực hiện đồng bộ 3 giải pháp: Phân loại chi tiết từng nhóm nợ để cơ cấu lại thời hạn trả nợ cho các DN có khả năng phục hồi; phát mại tài sản bảo đảm nhanh chóng qua tòa án/VAMC; và trích lập đầy đủ dự phòng rủi ro từ nguồn lợi nhuận giữ lại.

4. Chi nhánh cần chuẩn bị năng lực nhân sự như thế nào để mở rộng tín dụng DNVVN?

100% cán bộ tín dụng phải được đào tạo lại về kỹ năng phân tích BCTC chuyên sâu, kỹ thuật phát hiện gian lận chứng từ, định giá dòng tiền dự án và sử dụng thành thạo các ứng dụng Core Banking hiện đại.

5. DNVVN cần chuẩn bị những gì để được hưởng lãi suất ưu đãi giảm tới 3%/năm?

Doanh nghiệp phải cam kết minh bạch 100% doanh thu qua tài khoản thanh toán tại ngân hàng, duy trì hệ số $DSCR \ge 1,30$ và không có nợ quá hạn tại bất kỳ tổ chức tín dụng nào trên hệ thống CIC trong 12 tháng gần nhất.

---

Kết luận

Đồ án đã phân tích toàn diện thực trạng và nguyên nhân gốc rễ của những khó khăn trong hoạt động cấp tín dụng DNVVN tại Agribank Chi nhánh Bắc Hà Nội giai đoạn 2009–2012. Việc chuyển dịch từ phương thức cho vay dựa trên tài sản bảo đảm sang mô hình tài trợ dòng tiền, tối ưu hóa công cụ định lượng rủi ro tín dụng và đa dạng hóa sản phẩm ngân hàng số là con đường tất yếu giúp ngân hàng vừa mở rộng quy mô tín dụng an toàn, vừa đồng hành tháo gỡ điểm nghẽn vốn cho khu vực kinh tế động lực DNVVN.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ VÀ TÍN DỤNG NGÂN HÀNG VỚI DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ 1.1 Tổng quan về doanh nghiệp vừa và nhỏ 1.1 Khái niệm doanh nghiệp vừa và nhỏ Trƣớc hi tìm hiểu về doanh nghiệp vừa và nhỏ DNVVN) thì ta cần tìm hiểu thế nào à doanh nghiệp. Trên phƣơng diện lý thuyết, hiện nay có há nhiều định nghĩa thế nào là một doanh nghiệp, mỗi định nghĩa đều mang trong nó có một nội dung nhất định. Theo quan điểm chức năng thì Doanh nghiệp là một đơn vị tổ chức sản xuất mà tại đó ngƣời ta kết hợp các yếu tố sản xuất (có sự quan tâm giá cả của các yếu tố) khác nhau do các nhân viên của công ty thực hiện nh m bán ra trên thị trƣờng những sản ph m hàng hóa hay dịch vụ để nhận đƣợc khoản tiền chênh lệch giữa giá bán sản ph m với giá thành của sản ph m ấy. Còn trên phƣơng diện uật pháp, Doanh nghiệp à tổ chức inh tế có tên riêng, có tài sản, có trụ sở giao dịch ổn định, đƣợc đăng inh doanh theo quy định của pháp uật nh m mục đ ch thực hiện các hoạt động inh doanh.

uật Doanh nghiệp 2005). Tại các quốc gia đang phát triển nói chung và ở Việt Nam nói riêng, DNVVN đóng vai trò hết sức quan trọng với sự phát triển inh tế xã hội và hội nhập quốc tế. Do đó, việc tạo cơ chế ch nh sách thông thoáng để hỗ trợ các doanh nghiệp này phát triển đang đƣợc đảng và Nhà nƣớc hết sức chú trọng. Nhƣng trƣớc hết cần phải nắm vững hái niệm chu n về DNVVN để xác định đúng đối tƣợng đƣợc hƣởng ƣu đãi và để mở rộng, phát triển chúng.

Theo tiêu chu n của Ngân hàng thế giới WB), phân chia các doanh nghiệp theo quy mô nhƣ sau: Khóa luận tốt nghiệp 4 Nguyễn Quang Vịnh  Doanh nghiệp siêu nhỏ icro enterprise): Có đến 10 ao động, tổng tài sản trị giá hông quá 100.000 USD và tổng doanh thu hàng năm hông quá 100.  Doanh nghiệp nhỏ (Small enterprise): Có hông quá 50 ao động, tổng tài sản trị giá hông quá 3.000 usd và tổng doanh thu hàng năm hông quá 3.000 USD  Doanh nghiệp vừa edium enterprise: Có hông quá 300 ao động, tổng tài sản trị giá hông quá 15.000 usd và tổng doanh thu hàng năm hông quá 15. Ở mỗi quốc gia thì tiêu ch phân oại DNVVN ại có sự hác iệt nhƣng thƣờng dựa vào các tiêu ch : ố o động ng i ản ốn o n ng iệp. Có thể ể đến các v dụ nhƣ:  Nhật Bản: DN sản xuất có số ao động dƣới 300 ngƣời và số vốn đăng dƣới 100 triệu Yên.

DN án uôn có dƣới 100 ao động và vốn đăng dƣới 30 triệu Yên; DN án và dịch vụ có dƣới 50 ngƣời và vốn đăng dƣới 50 triệu Yên.  Thái an: Doanh nghiệp có vốn đăng dƣới 200 triệu Baht.  Trung uốc: Doanh nghiệp có dƣới 500 ao động. Ở Việt Nam, việc xác định các DNVVN đƣợc thực hiện theo Nghị định số 56 2009 NĐ-CP ngày 30/6/2009 của Chính phủ.

Theo đó, số ƣợng ao động trung ình hàng năm từ 10 ngƣời trở xuống đƣợc coi là doanh nghiệp siêu nhỏ, từ 10 đến dƣới 200 ngƣời ao động đƣợc coi là Doanh nghiệp nhỏ và từ 200 đến 300 ngƣời lao động thì đƣợc coi là Doanh nghiệp vừa.2 Đ đ n ng ệ vừ v n ỏ Bên cạnh các đ c trƣng s n có của một DN, các DNVVN còn có một số đ c điểm riêng iệt nhƣ sau: Khóa luận tốt nghiệp 5 Nguyễn Quang Vịnh M t DNVVN có số vốn đầu tƣ an đầu tƣơng đối nhỏ, thu hồi vốn nhanh Theo quy định, số vốn yêu cầu để thành ập một DNVVN à hông ớn. Đồng thời, chu ì inh doanh ngắn, diễn iến theo m a nên thời gian hoàn vốn ngắn hơn các tổ chức quy mô ớn, hông ị ứ đọng vốn, dễ chuyển hƣớng inh doanh để mang ại hiệu quả cao. Hai DNVVN có quy mô vốn và ao động nhỏ, năng ực tài ch nh thấp Ch nh vì vốn đầu tƣ của DNVVN à hông ớn dẫn tới năng ực tài ch nh của các tổ chức này còn hạn chế, đa phần uôn trong tình trạng hát vốn. Thêm vào đó, hầu hết các DNVVN có quy mô inh doanh hông ớn, hông có tài sản đảm ảo để vay vốn, việc chuyển giao quyền sở hữu về vống góp ng tìa sản chƣa r ràng, minh ạch, hiệu quả sử dụng vốn chƣa cao nên doanh thu, ợi nhuận, hả năng t ch u cũng ị hạn chế.

Do năng ực tài ch nh còn yếu nên chƣa tạo òng tin cho nhà đầu tƣ. a DNVVN có cơ cấu tổ chức gọn nh và inh hoạt Số ƣợng ao động t, cơ cấu tổ chức đơn giản t cấp ậc hiến cho DNVVN inh hoạt, dễ thay đổi ph hợp nhu cầu thị trƣờng. Hơn nữa, chủ sở hữu DNVVN à ngƣời quản ý của doanh nghiệp nên s tự do hoạt động, nhanh chóng chợp ấy thời cơ inh doanh và tự quyết định chiến ƣợc của doanh nghiệp về nhân sự, m t hàng inh doanh,… Bên cạnh đó, do quy mô hiêm tốn mà DNVVN có thể hoạt động trong cả những ĩnh vực mà nhiều doanh nghiệp ớn hông muốn tham gia ho c hông thể vƣơn tới, tạo ra sự cung ứng đầy đủ các oại hàng hoá trong xã hội. ố DNVVN còn thiếu phƣơng tiện hiện đại, trang thiết ị cũ ĩ ạc hậu Ch nh vì quy mô vốn nhỏ nên mức đầu tƣ đổi mới công nghệ của nhiều DNVVN chiếm tỷ ệ rất nhỏ trên tổng doanh thu.

Nhiều DN năng ực tài ch nh hạn chế, sử dụng công nghệ ạc hậu, máy móc, thiết ị sản xuất, dây chuyền công nghệ cũ, thiếu đồng ộ…Theo TS. Nguyễn Thị Nhiễu Viện Nghiên cứu Thƣơng ại) thì “Máy m iế bị đ ng đượ ử dụng ở á N Việ N m ỉ 10% iện đại 38% rung bìn 52% ạ ậu rấ ạ ậu; ỉ ệ ử dụng ông ng ệ o mới Khóa luận tốt nghiệp 6 Nguyễn Quang Vịnh ỉ 2% ( o ới ở T ái L n 31% M yi 51% Sing pore 73%). Trong k i đ á N Việ n m đầu ư o đ i mới ông ng ệ rấ ấp ỉ k oảng 0,2% – 0 3% ng do n u… Trìn độ iế bị ông ng ệ rong á NVVN ngoài N nướ Việ N m ỉ bằng 3% mứ r ng bị kỹ uậ rong á N ông ng iệp ớn…”. N trình độ quản ý của an quản ý DNVVN còn yếu ém, tay nghề ngƣời ao động chƣa cao, hó thu hút nhân tài.

Chất ƣợng ao động thấp cũng ch nh à một trở ngại lớn đối với các DNVVN trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế. Đội ngũ chủ doanh nghiệp, cán bộ quản lý DN rất thiếu kiến thức quản trị và k năng inh nghiệm quản lý. Có thể nói, đa số các chủ DN và giám đốc DN tƣ nhân chƣa đƣợc đào tạo một cách bài bản về kiến thức kinh doanh, quản lý, kinh tế – xã hội, văn hóa, uật pháp… và năng quản trị kinh doanh, nhất là k năng inh doanh trong điều kiện hội nhập quốc tế. Hơn thế nữa, hả năng thu hút các nhà quản ý giỏi, nhân tài từ các ĩnh vực về với DNVVN à rất t vì nguồn tài ch nh eo h p, sức hấp dẫn về môi trƣờng àm việc hông ớn, t ƣu đãi.

Đồng thời, ngay cả ngƣời ao động trong các doanh nghiệp này chủ yếu à ngƣời dân địa phƣơng, tay nghề ém, t đƣợc đào tạo tay nghề do hạn chế inh ph .3 Vai trò doanh nghiệp vừa và nhỏ Tại nhiều quốc gia trên thế giới, d à nƣớc phát triển hay đang phát triển, tỉ trọng DNVVN trên tổng số doanh nghiệp thƣờng à há ớn. Ngay ở M , một quốc gia rất phát triển, DN vừa và nhỏ chiếm 99,7% tổng số DN, sử dụng 53% lực ƣợng ao động, hàng năm tạo ra thêm 20 triệu chỗ àm, đóng góp 50% GD và 55% các sáng tạo ĩ thuật sáng chế, phát minh. Hay nhƣ ở Thái an, DNVVN chiếm 95% tổng số DN công nghiệp, tuyển dụng từ 85 - 90% ực ƣợng ao động, đóng góp trên 50% GD , có vai trò quan trọng đối với xuất h u, phát triển inh tế. Ở Việt Nam, theo hòng Thƣơng mại và Công nghiệp Việt Nam VCCI), t nh đến ngày 31-12- 2011, hiện có gần 97% tổng số DN có quy mô vừa và nhỏ, chủ yếu à DN tƣ nhân.

Các DN này sử dụng 51% ao động xã hội và đóng góp hơn 40% GD cả nƣớc. Nếu tính cả 133.000 Hợp tác xã, trang trại và khoảng 3 triệu hộ kinh doanh cá thể thì Khóa luận tốt nghiệp 7 Nguyễn Quang Vịnh khu vực này đóng góp tới 60% vào cơ cấu GD. Do vậy, các DNVVN có vai trò to ớn đối với sự phát triển của các quốc gia trên thế giới nói chung và ở Việt Nam nói riêng: M t các DNVVN có đóng góp quan trọng vào GD cả nƣớc. Trên thế giới, ình quân các DNVVN đóng góp trung ình 50% GDP mỗi quốc gia.

Còn ở Việt Nam, Theo hòng Thƣơng mại và Công nghiệp Việt Nam VCCI), các DN này đóng góp hơn 40% GD cả nƣớc. Hai các DNVVN có vai trò quan trọng đối với quá trình chuyển dịch cơ cấu inh tế. Xuất phát từ đ c điểm quy mô nhỏ, t nh inh hoạt cao nên các DNVVN có thể hoạt động ở mọi nơi ể cả v ng sâu, v ng xa, …Các DN này đã đ y nhanh quá trình chuyển dịch cơ cấu inh tế nông thôn, àm cho công nghiệp phát triển mạnh, thúc đ y các ngành thƣơng mại – dịch vụ phát triển. Nhờ đó, tỷ trọng công nghiệp và dịch vụ tăng ên trong hi tỷ trọng nông nghiệp giảm đi, tạo sự cân đối inh tế theo hƣớng Công nghiệp hoá – Hiện đại hoá.

Các DNVVN còn góp phần đa dạng hoá cơ cấu công nghiệp. a các DNVVN tạo ra nhiều việc làm mới cho xã hội, góp phần giảm tỉ lệ thất nghiệp. Đây có thể đƣợc xem là vai trò quan trọng nhất của các DNVVN. Dân số Việt Nam hiện nay khoảng 88 triệu ngƣời, cơ cấu dân số tr.

Do vậy, giải quyết công ăn việc làm cho lực ƣợng ao động này là vấn đề cấp ách đ t ra cho các cơ quan chức năng. Trong thời kì kinh tế hó hăn nhƣ hiện nay, khi mà các doanh nghiệp đang phải giảm ao động nh m cắt giảm chi ph , các DNVVN tuy cũng đối m t muôn vàn hó hăn nhƣng vẫn giải quyết đƣợc việc àm cho ao động ở nhiều địa phƣơng trên cả nƣớc.