phần mở đầu, kết luận và kiến nghị, tài liệu tham khảo, luận văn gồm 3 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận chung về công tác thanh, quyết toán vốn đầu tƣ xây dựng công trình. Chƣơng 2: Thực trạng công tác thanh, quyết toán vốn đầu tƣ xây dựng công trình tại Ban Quản lý đầu tƣ xây dựng công trình Giao thông – Đô thị thành phố. Chƣơng 3: Một số giải pháp hoàn thiện công tác thanh, quyết toán vốn đầu tƣ xây dựng công trình tại Ban Quản lý đầu tƣ xây dựng công trình Giao thông – Đô thị thành phố. -1- CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ CÔNG TÁC THANH QUYẾT TOÁN VỐN ĐẦU TƢ XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH 1.
Quá trình đầu tƣ xây dựng và thanh, quyết toán vốn đầu tƣ xây dựng công trình.1 Quá trình đầu tƣ xây dựng công trình. Quá trình đầu tư là quá trình chuyển hoá vốn bằng tiền thành vốn hiện vật nhằm tạo ra những yếu tố cơ bản của sản xuất kinh doanh dịch vụ, đời sống, tạo ra những tài sản mới, năng lực sản xuất mới cũng nhƣ duy trì những tiềm lực sẵn có cho nền kinh tế. Đầu tư xây dựng là quá trình bỏ vốn để xây dựng mới, cải tạo, mở rộng, hiện đại hoá hay khôi phục tài sản cố định cho nền kinh tế, là một bộ phận của đầu tƣ phát triển. Do vậy đầu tƣ Xây dựng là tiền đề quan trọng trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội của nền kinh tế nói chung và của các cơ sở sản xuất kinh doanh nói riêng.
Đầu tƣ xây dựng là hoạt động chủ yếu tạo ra tài sản cố định đƣa vào hoạt động trong lĩnh vực kinh tế - xã hội, nhằm thu đƣợc lợi ích với nhiều hình thức khác nhau. Xây dựng cơ bản là hoạt động cụ thể tạo ra các tài sản cố định (khảo sát, thiết kế, xây dựng, lắp đặt máy móc thiết bị), kết quả của các hoạt động xây dựng cơ bản là các tài sản cố định, với năng lực sản xuất phục vụ nhất định. Quá trình đầu tƣ xây dựng là quá bỏ vốn, tài nguyên, lao động và các vật chất khác để tạo nên tài sản cố định phục vụ giao lƣu kinh tế và xã hội. Nội dung bên trong của quá trình đầu tƣ xây dựng tuân thủ theo đúng trình tự đầu tƣ xây dựng do Nhà nƣớc qui định.
Trình tự đầu tƣ xây dựng công trình bao gồm ba giai đoạn: - Chuẩn bị đầu tƣ; - Thực hiện đầu tƣ; - Kết thúc xây dựng, đƣa công trình vào khai thác sử dụng. Giai đoạn chuẩn bị đầu tƣ : Giai đoạn này đƣợc bắt đầu từ khi nghiên cứu sự cần thiết đầu tƣ cho đến khi có quyết định đầu tƣ của cấp có thẩm quyền. Nội dung của giai đoạn này bao gồm: - Nghiên cứu về sự cần thiết phải đầu tƣ và qui mô đầu tƣ; - Tiến hành tiếp xúc thăm dò thị trƣờng trong nƣớc hoặc nƣớc ngoài nƣớc để tìm nguồn cung ứng vật tƣ thiết bị hoặc tiêu thụ sản phẩm. Xem xét khả năng có thể huy động các nguồn vốn để đầu tƣ và lựa chọn các hình thức đầu tƣ; - Tiến hành điều tra khảo sát và chọn địa điểm xây dựng; - Lập dự án đầu tƣ; - Gửi hồ sơ dự án và văn bản trình đến ngƣời có thẩm quyền quyết định đầu tƣ, tổ chức cho vay vốn đầu tƣ và cơ quan thẩm định dự án đầu tƣ; -2- Như vậy giai đoạn chuẩn bị đầu tư là cơ sở để thực hiện các nội dung tiếp theo của quá trình thực hiện đầu tư, và kết thúc xây dựng đưa dự án vào khai thác sử dụng, đây cũng là giai đoạn quyết định sự thành công hay thất bại của công cuộc đầu tư trong tương lai.
Giai đoạn thực hiện đầu tƣ Giai đoạn này đƣợc bắt đầu từ khi có quyết định đầu tƣ, công trình đƣợc ghi vào trong kế hoạch chuẩn bị thực hiện đầu tƣ cho đến khi xây dựng xong toàn bộ công trình. Nội dung của giai đoạn thực hiện đầu tƣ bao gồm: - Xin giao đất hoặc thuê đất theo quy định của Nhà nƣớc; - Chuẩn bị mặt bằng xây dựng; - Tổ chức tuyển chọn tƣ vấn khảo sát thiết kế, tƣ vấn giám định kỹ thuật chất lƣợng công trình; - Thẩm định thiết kế, tổng dự toán công trình: Tất cả các dự án đầu tƣ xây dựng thuộc mọi nguồn vốn và thành phần kinh tế đều phải đƣợc cơ quan chuyên môn thẩm định thiết kế trƣớc khi xây dựng. Nội dung thẩm định trên một số mặt: sự tuân thủ các tiêu chuẩn, qui phạm trong thiết kế kiến trúc, công nghệ, kết cấu …; - Tổ chức đấu thầu mua sắm thiết bị, thi công xây lắp; - Xin giấy phép xây dựng: Tất cả các công trình xây dựng mới, cải tạo sửa chữa, thay đổi chức năng hoặc mục đích sử dụng phải xin giấy phép xây dựng; - Kí kết hợp đồng với các nhà thầu để thực hiện dự án; - Thi công xây lắp công trình; - Theo dõi kiểm tra việc thực hiện hợp đồng; - Quyết toán vốn đầu tƣ xây dựng sau khi hoàn thành xây lắp đƣa dự án vào khai thác sử dụng: Việc quyết toán vốn đầu tƣ xây dựng đƣợc tiến hành hàng năm trong thời gian xây dựng. Khi dự án hoàn thành thì chủ đầu tƣ phải báo cáo quyết toán vốn đầu tƣ cho cơ quan cấp phát hoặc cho vay vốn và cơ quan quyết định đầu tƣ; Khi quyết toán phải qui đổi vốn đầu tƣ đã thực hiện về mặt bằng giá trị thời điểm bàn giao đƣa vào vận hành.
Giai đoạn kết thúc xây dựng đƣa dự án vào khai thác sử dụng. Giai đoạn này đƣợc bắt đầu từ khi công trình xây dựng xong toàn bộ, vận hành đạt thông số đề ra trong dự án đến khi thanh lý dự án. Nội dung của giai đoạn này bao gồm: - Bàn giao công trình; - Vận hành công trình và hƣớng dẫn sử dụng công trình; - Bảo hành công trình; - Phê duyệt quyết toán; -3- Có thể tóm tắt quá trình đầu tƣ thông qua hình 1.1 sau: Giai đoạn của quá trình đầu tƣ Các loại chi phí xây và xây dựng dựng tƣơng ứng Báo cáo đầu tƣ, Chuẩn bị đầu tƣ Tổng mức đầu tƣ DADT, BCKTKT Dự toán XDCT, Thiết kế XDCT dự toán chi phí XD Kế hoạch đấu thầu Thực hiện đầu tƣ Giá gói thầu Chuẩn bị đấu thầu - Giá đánh giá Xét thầu - Giá đề nghị trúng thầu - Giá trúng thầu Kết quả đấu thầu - Giá ký hợp đồng Kết thúc xây - Giá thanh toán, quyết dựng đƣa công toán hợp đồng Báo cáo quyết trình vào khai - Giá thanh toán, quyết toán vốn đầu tƣ thác sử dụng.1: Quá trình hình thành chi phí theo giai đoạn đầu tư 1.2 Khái niệm về vốn đầu tƣ a. Khái niệm vốn đầu tƣ Vốn có khái niệm xuất phát từ tiếng anh là “Capital” có nghĩa là “tƣ bản”.
Tuy nhiên, có nhiều quan niệm khác nhau khi nói về vốn. Vốn đầu tƣ để thực hiện một dự án đầu tƣ là toàn bộ số tiền dự kiến chi phí cho toàn bộ quá trình đầu tƣ nhằm đạt đƣợc mục tiêu đầu tƣ, để đƣa vào khai thác sử dụng theo yêu cầu của dự án. Vốn đầu tư xây dựng cơ bản là toàn bộ chi phí để đạt đƣợc mục đích đầu tƣ, gồm chi phí thiết kế, xây dựng, chi phí mua sắm lắp đặt trang thiết bị và các chi phí khác trong tổng dự toán. Trong xây dựng giao thông vốn đầu tƣ là tổng chi phí bỏ ra để xây -4- dựng hoặc cải tạo mở rộng nâng cấp các tuyến đƣờng, cầu, bến cảng… những công trình phục vụ cho ngành giao thông vận tải.
Thành phần vốn đầu tƣ - Vốn cố định: là dùng để xây dựng công trình, mua sắm thiết bị (tài sản cố định của dự án). - Vốn lƣu động ( chủ yếu là vật tƣ, tiền mặt): là dùng cho quá trình khai thác và sử dụng các tài sản cố định của dự án trong quá trình sản xuất kinh doanh sau này. Nguyên tắc quản lý sử dụng các nguồn vốn đầu tƣ Đối với các dự án sử dụng vốn ngân sách Nhà nƣớc: Nhà nƣớc quản lý toàn bộ quá trình đầu tƣ. Vốn ngân sách Nhà nƣớc đƣợc sử dụng để đầu tƣ theo kế hoạch Nhà nƣớc đối với những dự án xây dựng cơ sở hạ tầng kinh tế, các dự án trồng rừng đầu nguồn, rừng phòng hộ, vƣờn quốc gia, khu bảo tồn tự nhiên, các công trình văn hóa, xã hội, phúc lợi công cộng, quản lý Nhà nƣớc, khoa học kỹ thuật, quốc phòng, an ninh và các dự án trọng điểm của Nhà nƣớc do Chính phủ quyết định mà không có khả năng trực tiếp thu hồi vốn.
Đối với các dự án của doanh nghiệp sử dụng vốn tín dụng do ngân sách Nhà nƣớc bảo lãnh: Nhà nƣớc quản lý về chủ trƣơng và qui mô đầu tƣ, doanh nghiệp chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện và quản lý dự án. Đối với các dự án sử dụng các nguồn vốn khác: Chủ đầu tƣ tự quyết định hình thức và nội dung quản lý dự án. Đối với dự án do Quốc hội thông qua chủ trƣơng đầu tƣ và dự án nhóm A nhiều thành phần: Nếu các dự án có thể độc lập vận hành, khai thác thì thực hiện nhƣ một dự án độc lập.3 Đặc điểm quá trình đầu tƣ và xây dựng công trình ảnh hƣởng đến việc thanh, quyết toán vốn đầu tƣ. Giai đoạn chuẩn bị đầu tƣ: giai đoạn này tạo tiền đề và quyết định sự thành công hay thất bại ở 2 giai đoạn sau, đặc biệt là với giai đoạn vận hành kết quả đầu tƣ.
Ở giai đoạn này, vấn đề chất lƣợng, chính xác của kết quả nghiên cứu phải đƣợc đặt lên hàng đầu. Tổng chi phí giai đoạn chuẩn bị đầu tƣ chiếm từ 0,5 – 10% vốn đầu tƣ vào dự án. Làm tốt công tác chuẩn bị đầu tƣ sẽ tạo tiền đề cho việc sử dụng tốt phần vốn còn lại, tạo cơ sở cho quá trình hành động của dự án đƣợc thuận lợi, nhanh chóng phát huy hết nguồn lực phục vụ dự kiến. Và khi đó, công tác thanh, quyết toán vốn đầu tƣ mới đƣợc thực hiện một cách chính xác và nhanh gọn.
Giai đoạn thực hiện dự án đầu tƣ xây dựng: trong giai đoạn này, 85 – 90% vốn đầu tƣ đƣợc chia ra và huy động trong suốt những năm thực hiện đầu tƣ. Đây là giai đoạn thời gian thực hiện đầu tƣ kéo dài, vốn ứ đọng càng nhiều thì tổn thất càng lớn. Thời gian thực hiện đầu tƣ lại phụ thuộc nhiều vào chất lƣợng công tác chuẩn bị đầu tƣ, quản lý quá trình thực hiện thi công xây dựng công trình.