Luận văn thạc sĩ hạn chế rủi ro tín dụng theo tiêu chuẩn basel ii tại ngân hàng tmcp quốc tế việt nam vib

Quy chuẩn kỹ thuật Giải pháp hạn chế rủi ro tín dụng theo tiêu chuẩn Basel II tại VIB, điều khoản cụ thể, đảm bảo chất lượng trong thi công và nghiệm

• Tác giả: Nguyễn Thanh Xuân
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Hương
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng
• Đề tài: Giải Pháp Hạn Chế Rủi Ro Tín Dụng Theo Tiêu Chuẩn Basel II Tại Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Quốc Tế Việt Nam (VIB)
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HẠN CHẾ RỦI RO TÍN DỤNG THEO TIÊU CHUẨN BASEL II CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Tổng quan nghiên cứu về hạn chế rủi ro tín dụng của ngân hàng thương mại
• 1.2. Cơ sở lý luận chung
• 1.2.1. Hoạt động tín dụng của NHTM
• 1.2.2. Rủi ro tín dụng tại các Ngân hàng thương mại
• 1.3. Cơ sở lý luận về hạn chế rủi ro tín dụng theo tiêu chuẩn Basel II của ngân hàng thương mại
• 1.3.1. Khái niệm, tầm quan trọng và các nhân tố ảnh hưởng tới hạn chế rủi ro tín dụng tại Ngân hàng thương mại theo tiêu chuẩn Basel II
• 1.3.2. Quy trình hạn chế rủi ro tín dụng theo Basel II
• 1.3.3. Các tiêu chí đánh giá kết quả hạn chế rủi ro tín dụng của ngân hàng thương mại
• 1.4. Kinh nghiệm hạn chế rủi ro tín dụng theo Basel II của một số ngân hàng thương mại trong và ngoài nước
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Quy trình nghiên cứu
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG HẠN CHẾ RỦI RO TÍN DỤNG THEO TIÊU CHUẨN BASEL II TẠI NGÂN HÀNG TMCP QUỐC TẾ VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 2015-2018
• 3.1. Giới thiệu sơ lược về Ngân hàng TMCP Quốc Tế Việt Nam
• 3.1.1. Lịch sử hình thành và quá trình phát triển
• 3.1.2. Cơ cấu tổ chức
• 3.2. Kết quả hoạt động kinh doanh giai đoạn 2015-2018
• 3.3. Các nội dung và quy trình hạn chế rủi ro tín dụng của VIB tại Hội sở
• 3.4. Đánh giá thực trạng hạn chế rủi ro của VIB theo Basel II
• 3.4.1. Kết quả đạt được
• 3.4.2. Những hạn chế
• 4. CHƯƠNG 4: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM HẠN CHẾ RỦI RO TÍN DỤNG THEO TIÊU CHUẨN BASEL II TẠI NGÂN HÀNG TMCP QUỐC TẾ VIỆT NAM
• 4.1. Định hướng áp dụng Hiệp Ước Basel II tại Ngân hàng TMCP Quốc tế Việt Nam
• 4.1.1. Định hướng hoạt động kinh doanh chung
• 4.1.2. Định hướng hạn chế rủi ro tín dụng theo tiêu chuẩn Basel II
• 4.2. Một số giải pháp nhằm hạn chế rủi ro tín dụng theo tiêu chuẩn Basel II tại Ngân hàng TMCP Quốc Tế Việt Nam
• 4.2.1. Hoàn thiện mô hình tổ chức kinh doanh
• 4.2.2. Hoàn thiện hệ thống đo lường rủi ro tín dụng theo Basel II
• 4.2.3. Đầu tư công nghệ, đồng bộ hóa chính sách và hệ thống
• 4.2.4. Hoàn thiện Khung quản trị rủi ro tín dụng
• 4.2.5. Tái thiết kế quy trình tín dụng
• 4.2.6. Đào tạo, truyền thông, có chế độ đãi ngộ phù hợp, tạo động lực
• 4.2.7. Tăng cường giám sát khách hàng và TSBĐ
• 4.2.7.1. Đối với các bộ, ngành
• 4.2.7.2. Đối với Chính phủ
• 4.2.8. Kiến nghị với Ủy ban giám sát tài chính Quốc gia
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan nghiên cứu về hạn chế rủi ro tín dụng

Trong bối cảnh ngân hàng thương mại tại Việt Nam, rủi ro tín dụng là một trong những thách thức lớn nhất mà các ngân hàng phải đối mặt. Nghiên cứu về hạn chế rủi ro tín dụng theo tiêu chuẩn Basel II đã được nhiều tác giả quan tâm. Các công trình nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc áp dụng quy định Basel II không chỉ giúp ngân hàng nâng cao khả năng quản lý rủi ro mà còn cải thiện hiệu quả hoạt động kinh doanh. Theo tác giả Nguyễn Anh Tuấn (2012), việc quản trị rủi ro trong hoạt động kinh doanh của ngân hàng thương mại cần phải được hệ thống hóa và áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế. Tác giả Trần Thị Việt Thạch (2016) cũng nhấn mạnh rằng việc thực hiện quản trị rủi ro tín dụng theo tiêu chuẩn Basel II sẽ mang lại nhiều lợi ích cho ngân hàng, từ việc giảm thiểu rủi ro đến việc nâng cao uy tín trên thị trường. Những nghiên cứu này đã tạo nền tảng cho việc áp dụng các giải pháp hạn chế rủi ro tín dụng tại ngân hàng TMCP Quốc tế Việt Nam (VIB).

II. Cơ sở lý luận về hạn chế rủi ro tín dụng

Cơ sở lý luận về hạn chế rủi ro tín dụng theo tiêu chuẩn Basel II bao gồm các khái niệm cơ bản và quy trình thực hiện. Rủi ro tín dụng được định nghĩa là khả năng mà người vay không thể thực hiện nghĩa vụ thanh toán. Để hạn chế rủi ro này, ngân hàng cần thực hiện các biện pháp như phân tích tín dụng, đánh giá khả năng trả nợ của khách hàng và thiết lập các chính sách tín dụng rõ ràng. Theo quy định Basel II, ngân hàng cần xây dựng hệ thống quản lý rủi ro tín dụng hiệu quả, bao gồm việc đo lường và giám sát rủi ro. Việc áp dụng các tiêu chí đánh giá kết quả hạn chế rủi ro tín dụng sẽ giúp ngân hàng có cái nhìn tổng quan về tình hình tài chính và khả năng thanh toán của khách hàng. Điều này không chỉ giúp ngân hàng giảm thiểu rủi ro mà còn nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh.

III. Thực trạng hạn chế rủi ro tín dụng tại VIB

Ngân hàng TMCP Quốc tế Việt Nam (VIB) đã thực hiện nhiều biện pháp nhằm hạn chế rủi ro tín dụng theo tiêu chuẩn Basel II trong giai đoạn 2015-2018. Tuy nhiên, thực trạng cho thấy vẫn còn nhiều hạn chế trong công tác quản lý rủi ro. Mặc dù VIB đã đầu tư vào công nghệ và xây dựng hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ, nhưng việc phân loại nợ và đánh giá rủi ro vẫn chưa đạt yêu cầu. Theo báo cáo, tỷ lệ nợ xấu tại VIB vẫn ở mức cao, cho thấy sự cần thiết phải cải thiện quy trình thẩm định và giám sát khách hàng. Việc áp dụng các giải pháp quản lý rủi ro tín dụng theo quy định Basel II là rất cần thiết để nâng cao hiệu quả hoạt động và giảm thiểu thiệt hại cho ngân hàng.

IV. Giải pháp hạn chế rủi ro tín dụng tại VIB

Để hạn chế rủi ro tín dụng theo tiêu chuẩn Basel II, VIB cần thực hiện một số giải pháp cụ thể. Đầu tiên, ngân hàng cần hoàn thiện mô hình tổ chức kinh doanh và hệ thống đo lường rủi ro tín dụng. Việc đầu tư vào công nghệ và đồng bộ hóa chính sách sẽ giúp cải thiện quy trình tín dụng. Thứ hai, ngân hàng cần tăng cường đào tạo nhân viên về quản lý rủi ro và xây dựng văn hóa quản trị rủi ro trong toàn hệ thống. Cuối cùng, việc giám sát khách hàng và tài sản đảm bảo cần được thực hiện chặt chẽ hơn để đảm bảo an toàn cho hoạt động tín dụng. Những giải pháp này không chỉ giúp VIB hạn chế rủi ro mà còn nâng cao uy tín và vị thế trên thị trường.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Hoạt động tín dụng là một trong những trụ cột quan trọng nhất của các ngân hàng thương mại cổ phần tại Việt Nam, đóng góp từ 60% đến 70% doanh thu của ngân hàng. Tuy nhiên, tín dụng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro, đặc biệt là rủi ro tín dụng, có thể gây thiệt hại nghiêm trọng về vốn và lợi nhuận. Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, việc áp dụng các chuẩn mực quốc tế như Basel II nhằm nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro tín dụng trở thành yêu cầu cấp thiết. Từ năm 2016 đến 2018, Ngân hàng TMCP Quốc tế Việt Nam (VIB) là một trong 10 ngân hàng đầu tiên tại Việt Nam thực hiện thí điểm áp dụng Basel II, với nhiều thành tựu trong xây dựng khung quản trị rủi ro tín dụng, hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ và đầu tư công nghệ. Tuy nhiên, VIB vẫn còn tồn tại những hạn chế như mô hình kinh doanh chưa tách bạch hoàn toàn với khâu thẩm định, hệ thống đo lường rủi ro chưa chính xác, và quy trình tín dụng chưa hoàn toàn phù hợp với thông lệ quốc tế.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là phân tích thực trạng hạn chế rủi ro tín dụng theo tiêu chuẩn Basel II tại VIB giai đoạn 2015-2018, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro tín dụng. Phạm vi nghiên cứu tập trung tại Hội sở chính của VIB trong giai đoạn 4 năm gần nhất, với trọng tâm là hoạt động tín dụng. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc giúp VIB hoàn thiện hệ thống quản trị rủi ro tín dụng, giảm thiểu nợ xấu, nâng cao tỷ lệ an toàn vốn và tăng cường uy tín trên thị trường tài chính.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai khung lý thuyết chính: lý thuyết quản trị rủi ro tín dụng và chuẩn mực Basel II. Lý thuyết quản trị rủi ro tín dụng tập trung vào nhận diện, đo lường, kiểm soát và hạn chế rủi ro tín dụng nhằm bảo vệ an toàn vốn và lợi nhuận của ngân hàng. Các khái niệm chính bao gồm rủi ro tín dụng giao dịch và rủi ro tín dụng danh mục, các nhân tố ảnh hưởng từ phía ngân hàng, khách hàng và môi trường kinh tế - chính trị.

Chuẩn mực Basel II cung cấp khung pháp lý quốc tế với ba trụ cột: yêu cầu vốn tối thiểu, giám sát và đánh giá nội bộ, và minh bạch thông tin. Basel II đề xuất hai phương pháp đo lường rủi ro tín dụng là phương pháp chuẩn hóa (Standardized Approach) và phương pháp tiếp cận xếp hạng nội bộ (Internal Ratings-Based Approach - IRB). Các yếu tố đo lường rủi ro gồm xác suất vỡ nợ (PD), tỷ lệ tổn thất khi vỡ nợ (LGD), dư nợ tại thời điểm vỡ nợ (EAD) và kỳ hạn hiệu dụng (M). Ngoài ra, Basel II cũng quy định các tiêu chí đánh giá kết quả hạn chế rủi ro tín dụng như tỷ lệ nợ quá hạn, tỷ lệ nợ xấu và tỷ lệ an toàn vốn (CAR).

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu chính của nghiên cứu là số liệu thực tế từ VIB giai đoạn 2015-2018, bao gồm báo cáo tài chính, số liệu nợ xấu, nợ quá hạn, và các báo cáo quản trị rủi ro tín dụng. Phương pháp nghiên cứu kết hợp phân tích định lượng và định tính. Phân tích định lượng sử dụng các chỉ số tài chính, tỷ lệ nợ xấu, tỷ lệ nợ quá hạn và tỷ lệ an toàn vốn để đánh giá thực trạng quản trị rủi ro tín dụng. Phân tích định tính dựa trên khảo sát, phỏng vấn cán bộ quản lý và nhân viên tín dụng nhằm nhận diện các hạn chế trong quy trình và chính sách quản trị rủi ro.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ các khoản vay và danh mục tín dụng tại Hội sở VIB trong giai đoạn 2015-2018, với phương pháp chọn mẫu toàn bộ nhằm đảm bảo tính đại diện và đầy đủ. Phân tích dữ liệu được thực hiện qua các công cụ thống kê mô tả, so sánh tỷ lệ phần trăm và đánh giá theo chuẩn mực Basel II. Timeline nghiên cứu kéo dài từ tháng 1/2019 đến tháng 12/2019, bao gồm thu thập dữ liệu, phân tích và đề xuất giải pháp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tỷ lệ nợ quá hạn và nợ xấu có xu hướng giảm nhưng vẫn còn cao: Tỷ lệ nợ quá hạn của VIB giảm từ khoảng 4,8% năm 2015 xuống còn 3,2% năm 2018, trong khi tỷ lệ nợ xấu giảm từ 3,5% xuống còn 2,7% trong cùng kỳ. Mặc dù có cải thiện, tỷ lệ này vẫn gần sát mức trần an toàn 3% do NHNN quy định, cho thấy rủi ro tín dụng vẫn còn tiềm ẩn.

2. Tỷ lệ an toàn vốn (CAR) duy trì trên mức tối thiểu: CAR của VIB trong giai đoạn 2015-2018 dao động từ 9,5% đến 11%, vượt mức tối thiểu 8% theo Basel II. Điều này phản ánh nỗ lực của ngân hàng trong việc duy trì vốn tự có để bù đắp rủi ro tín dụng và các rủi ro khác.

3. Hệ thống đo lường rủi ro tín dụng còn nhiều bất cập: Mặc dù VIB đã đầu tư hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ và áp dụng các mô hình đo lường rủi ro theo Basel II, nhưng việc phân loại nợ và đánh giá rủi ro chưa phản ánh chính xác thực trạng sản xuất kinh doanh của khách hàng, dẫn đến quyết định cấp tín dụng có sai lệch.

4. Quy trình tín dụng chưa hoàn toàn phù hợp với chuẩn mực quốc tế: Quy trình thẩm định và phê duyệt tín dụng tại VIB còn tồn tại sự chồng chéo chức năng giữa bộ phận kinh doanh và bộ phận thẩm định, chưa đảm bảo tính độc lập và khách quan trong kiểm soát rủi ro tín dụng.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các hạn chế trên xuất phát từ việc mô hình tổ chức và quy trình quản trị rủi ro tín dụng chưa được tách bạch hoàn toàn, dẫn đến xung đột lợi ích và thiếu kiểm soát chặt chẽ. So với một số ngân hàng thương mại lớn trong nước như Vietcombank và Sacombank, VIB còn chậm trong việc hoàn thiện các mô hình định lượng rủi ro tín dụng như LGD và EAD, cũng như chưa áp dụng rộng rãi các công cụ kiểm tra sức chịu đựng (Stress Testing).

Việc duy trì tỷ lệ nợ xấu gần mức trần cho thấy công tác giám sát và xử lý nợ xấu cần được tăng cường hơn nữa. Tuy nhiên, tỷ lệ an toàn vốn vượt mức tối thiểu cho thấy ngân hàng đã có sự chuẩn bị vốn tương đối tốt để đối phó với rủi ro tín dụng. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ xu hướng tỷ lệ nợ xấu, nợ quá hạn và CAR qua các năm để minh họa rõ nét sự biến động và hiệu quả quản trị rủi ro tín dụng của VIB.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện mô hình tổ chức quản trị rủi ro tín dụng: Tách bạch rõ ràng chức năng giữa bộ phận kinh doanh và bộ phận thẩm định, đảm bảo tính độc lập trong kiểm soát rủi ro. Thời gian thực hiện: 6-12 tháng. Chủ thể thực hiện: Ban lãnh đạo VIB phối hợp với phòng Quản trị rủi ro.

2. Nâng cấp hệ thống đo lường rủi ro tín dụng theo chuẩn Basel II: Đầu tư phát triển các mô hình định lượng như LGD, EAD và áp dụng công cụ kiểm tra sức chịu đựng (Stress Testing) để đánh giá chính xác hơn mức độ rủi ro. Thời gian thực hiện: 12-18 tháng. Chủ thể thực hiện: Phòng Phân tích định lượng và Công nghệ thông tin.

3. Cải tiến quy trình tín dụng: Chuẩn hóa quy trình thẩm định, phê duyệt và giám sát tín dụng theo thông lệ quốc tế, tăng cường đào tạo cán bộ tín dụng về quản trị rủi ro. Thời gian thực hiện: 6 tháng. Chủ thể thực hiện: Phòng Tín dụng và Đào tạo nhân sự.

4. Tăng cường giám sát và xử lý nợ xấu: Xây dựng hệ thống cảnh báo sớm và kế hoạch xử lý nợ xấu hiệu quả, phối hợp với các cơ quan chức năng để thu hồi nợ. Thời gian thực hiện: liên tục. Chủ thể thực hiện: Phòng Quản lý nợ và Ban Kiểm soát nội bộ.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ban lãnh đạo và quản lý ngân hàng: Giúp hiểu rõ thực trạng và các giải pháp nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro tín dụng theo chuẩn Basel II, từ đó xây dựng chiến lược phát triển bền vững.

2. Cán bộ quản trị rủi ro tín dụng: Cung cấp kiến thức chuyên sâu về các phương pháp nhận diện, đo lường và kiểm soát rủi ro tín dụng, hỗ trợ công tác đánh giá và ra quyết định tín dụng.

3. Chuyên gia tư vấn tài chính và kiểm toán: Là tài liệu tham khảo để đánh giá hệ thống quản trị rủi ro tín dụng của các ngân hàng thương mại, từ đó đề xuất các giải pháp cải tiến phù hợp.

4. Sinh viên và nghiên cứu sinh ngành Tài chính - Ngân hàng: Giúp nắm bắt kiến thức thực tiễn về áp dụng Basel II trong quản trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng Việt Nam, phục vụ cho học tập và nghiên cứu chuyên sâu.

Câu hỏi thường gặp

1. Basel II là gì và tại sao quan trọng với ngân hàng?
   Basel II là bộ tiêu chuẩn quốc tế về quản trị rủi ro ngân hàng, giúp các ngân hàng xác định mức vốn cần thiết để bù đắp rủi ro tín dụng, rủi ro hoạt động và rủi ro thị trường. Việc áp dụng Basel II giúp ngân hàng nâng cao an toàn tài chính và tăng cường uy tín trên thị trường.

2. Rủi ro tín dụng ảnh hưởng thế nào đến hoạt động ngân hàng?
   Rủi ro tín dụng làm tăng chi phí dự phòng, giảm lợi nhuận, ảnh hưởng đến khả năng thanh toán và uy tín của ngân hàng. Nếu không kiểm soát tốt, rủi ro tín dụng có thể dẫn đến mất vốn và phá sản ngân hàng.

3. Phương pháp đo lường rủi ro tín dụng theo Basel II gồm những gì?
   Có hai phương pháp chính: phương pháp chuẩn hóa sử dụng xếp hạng tín dụng bên ngoài và phương pháp tiếp cận xếp hạng nội bộ (IRB) dựa trên các yếu tố PD, LGD, EAD và kỳ hạn hiệu dụng để tính toán vốn yêu cầu.

4. VIB đã áp dụng Basel II như thế nào trong giai đoạn 2015-2018?
   VIB đã triển khai hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ, đầu tư công nghệ và xây dựng khung quản trị rủi ro tín dụng theo Basel II. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại hạn chế về mô hình tổ chức và quy trình tín dụng cần được cải tiến.

5. Làm thế nào để giảm thiểu rủi ro tín dụng hiệu quả tại ngân hàng?
   Ngân hàng cần hoàn thiện mô hình tổ chức, nâng cấp hệ thống đo lường rủi ro, chuẩn hóa quy trình tín dụng, tăng cường giám sát và xử lý nợ xấu, đồng thời đào tạo nhân sự chuyên môn cao và áp dụng công nghệ hiện đại.

Kết luận

• Hoạt động tín dụng tại VIB đóng vai trò quan trọng nhưng tiềm ẩn nhiều rủi ro tín dụng cần được quản trị chặt chẽ.
• Basel II cung cấp khung pháp lý và công cụ quản trị rủi ro tín dụng hiệu quả, giúp ngân hàng nâng cao an toàn vốn và uy tín.
• Thực trạng tại VIB giai đoạn 2015-2018 cho thấy tỷ lệ nợ xấu và nợ quá hạn có cải thiện nhưng vẫn còn tiềm ẩn rủi ro, hệ thống đo lường và quy trình tín dụng cần hoàn thiện.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm hoàn thiện mô hình tổ chức, nâng cấp hệ thống đo lường, cải tiến quy trình và tăng cường giám sát nợ xấu.
• Tiếp tục nghiên cứu và áp dụng Basel II trong giai đoạn tiếp theo (2019-2021) để đảm bảo sự phát triển bền vững của VIB và nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường tài chính.

Ban lãnh đạo VIB cần triển khai ngay các giải pháp đề xuất, đồng thời tổ chức đào tạo nâng cao nhận thức và kỹ năng quản trị rủi ro tín dụng cho cán bộ nhân viên.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận, luận văn đƣợc chia làm 4 chƣơng: 3 z Chƣơng 1: Tổng quan nghiên cứu và cơ sở lý luận về hạn chế rủi ro tín dụng theo tiêu chuẩn Basel II của Ngân hàng thƣơng mại Chƣơng 2: Phƣơng pháp nghiên cứu Chƣơng 3: Thực trạng hạn chế rủi ro tín dụng theo tiêu chuẩn Basel II tại Ngân hàng TMCP Quốc Tế Việt Nam giai đoạn 2015-2018 Chƣơng4: Một số giải pháp nhằm hạn chế rủi ro tín dụng theo tiêu chuẩn Basel II tại Ngân hàng TMCP Quốc Tế Việt Nam 4 z CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HẠN CHẾ RỦI RO TÍN DỤNG THEO TIÊU CHUẨN BASEL II CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1. Tổng quan nghiên cứu về hạn chế rủi ro tín dụng của ngân hàng thƣơng mại Qua tìm hiểu cho thấy, tại Việt Nam có khá nhiều những công trình nghiên cứu về quản trị rủi ro tín dụng theo Basel II, cụ thể nhƣ: "Quản trị rủi ro hoạt động kinh doanh của NHTM Việt Nam theo Hiệp ƣớc Basel" Luận án tiến sĩ kinh tế của tác giả Nguyễn Anh Tuấn (2012), Trƣờng đại học Ngoại thƣơng, Hà nội: Nội dung luận án đề cập đến Hiệp ƣớc Basel, rủi ro và quản trị rủi ro trong hoạt động kinh doanh của các NHTM Việt Nam theo Hiệp ƣớc Basel. Tác giả đã hệ thống hóa cơ sở lí luận về Hiệp ƣớc Basel, hoạt động kinh doanh, rủi ro, quản trị rủi ro trong hoạt động kinh doanh của các NHTM và thực trạng quản trị rủi ro trong hoạt động kinh doanh của các NHTM Việt Nam theo Hiệp ƣớc Basel đến 2011. Bên cạnh đó, tác giá đƣa ra các giải pháp và kiến nghị nhằm tăng cƣờng quản trị rủi ro trong hoạt động kinh doanh của các NHTM Việt Nam theo Hiệp ƣớc Basel.

"Quản trị rủi ro tín dụng theo Hiệp ƣớc Basel 2 tại Ngân hàng Nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam" -Luận án tiến sĩ kinh tế của tác giả Trần Thị Việt Thạch (2016), Học viện Tài chính: Luận án này đã hệ thống các vấn đề cơ bản về quản trị rủi ro tín dụng tiếp cận theo chuẩn mực của Hiệp ƣớc Basel 2 tại NHTM, làm rõ các lợi ích khi NHTM thực hiện quản trị rủi ro tín dụng theo Basel 2 và các điều kiện để các NHTM triển khai QTRRTD theo Basel 2. Đánh giá đúng thực trạng quản trị rủi ro tín dụng để xác định mức độ đáp ứng chuẩn mực Basel 2 về quản trị rủi ro tín dụng tại Agribank, trên cơ sở đó đề xuất các giải pháp và các điều kiện thực hiện giải pháp để triển khai quản trị rủi ro tín dụng theo Hiệp ƣớc Basel 2, mục tiêu Agribank đạt chuẩn Basel 2 vào cuối năm 2020 Đặng Quang Tuyến (2019), “Kiểm soát rủi ro trong hoạt động của các ngân hàng thƣơng mại Việt Nam theo Hiệp ƣớc Basel II, luận án tiến sỹ, Học viện Khoa học xã 5 z hội Việt Nam.Luận án của tác giả đã đạt đƣợc những thành tựu sau: Thứ nhất, khảo sát các nghiên cứu trong nƣớc và nƣớc ngoài liên quan đến kiểm soát rủi ro của ngân hàng nhà nƣớc đối với hoạt động của các NHTM Việt Nam theo Hiệp ƣớc Basel để xác định hƣớng triển khai nghiên cứu của luận án. Thứ 2, làm rõ cơ sở lý luận về kiểm soát rủi ro của cơ quan quản lý ngân hàng (các NHNN hoặc Cơ quan giám sát tài chính quốc gia) trong hoạt động của các NHTM theo Hiệp ƣớc Basel II; hệ thống hóa và phân tích các nguyên tắc kiểm soát rủi ro của NHNN trong hoạt động kinh doanh của các NHTM theo Basel II. Thứ 3, phân tích kinh nghiệm của các quốc gia trên thế giới đối với việc áp dụng các khuyến nghị của Ủy ban Giám sát Ngân hàng Basel, đặc biệt là trụ cột 2 của Basel II, từ đó rút ra bài học kinh nghiệm cho Việt Nam trong việc đánh giá khả năng, điều kiện và lộ trình áp dụng các khuyến nghị của Basel II nhằm kiểm soát rủi ro có hiệu quả.

Thứ tƣ, luận án phân tích, đánh giá thực trạng hoạt động kiểm soát rủi ro của NHNN đối với các NHTM Việt Nam giai đoạn 2010 - 2017.Thứ năm, luận giải về lộ trình phù hợp cho Việt Nam có thể áp dụng các nguyên tắc và chuẩn mực của Basel II vào hoạt động kiểm soát rủi ro của NHNN đối với hoạt động kinh doanh NHTM.Thứ sáu, đề xuất những giải pháp tăng cƣờng áp dụng Basel II trong kiểm soát rủi ro của các NHTM và khuyến nghị cần thiết có thể áp dụng Basel II vào hoạt động kiểm soát rủi ro của NHNN đối với hoạt động kinh doanh của các NHTM Việt Nam. Nguyễn Đăng Khoa (2014), ỨNG DỤNG TIÊU CHUẨN BASEL III VÀO QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI CỔ PHẦN Á CHÂU, luận văn thạc sỹ, Trƣờng Đại học Kinh tế TP Hồ Chí Minh. Luận văn đã nghiên cứu nội dung của Hiệp ƣớc Basel I, II và những sửa đổi bổ sung của Hiệp ƣớc Basel III so với Basel II; kinh nghiệm ứng dụng Basel III của các quốc gia trên thế giới. Đồng thời, tác giả phân tích, đánh giá thực trạng hệ thống quản trị rủi ro tín dụng hiện tại của Ngân hàng Á Châu, từ đó đƣa ra những thuận lợi – khó khăn của Ngân hàng Thƣơng mại cổ phần Á Châu khi ứng dụng hiệp ƣớc Basel III trong quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng.

Tác giả cũng đƣa ra một số giải pháp nhằm ứng dụng Basel III vào hệ thống quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng Thƣơng mại 6 z cổ phần Á Châu, đồng thời xem xét khả năng ứng dụng Basel III trong tƣơng lai.Hiệp ƣớc Basel III đƣợc đánh giá là rất phức tạp với rất nhiều quy tắc và chuẩn mực liên quan đến an toàn vốn, quy trình giám sát và các quy tắc thị trƣờng của các ngân hàng, bao gồm các ngân hàng đa quốc gia; tuy nhiên trong phạm vi nghiên cứu của đề tài này chỉ xin tập trung nghiên cứu quy định liên quan đến tỷ lệ an toàn vốn nhằm đối phó với các rủi ro tín dụng trong Basel II & III tại Ngân hàng Thƣơng mại cổ phần Á Châu trong thời gian từ năm 2011 – 2013. Phạm Minh Phƣơng (2016), Áp dụng Basel II vào công tác quản trị rủi ro thị trƣờng tại Ngân hàng TMCP Đầu tƣ và Phát triển Việt Nam, luận văn thạc sỹ, Đại học Quốc Gia Hà Nội. Luận văn phân tích, đánh giá quá trình áp dụng Basel II vào quản trị rủi ro thị trƣờng tại ngân hàng BIDV, tìm hiểu những khó khăn, thách thức BIDV gặp phải trong quá trình áp dụng, từ đó đề xuất một số giải pháp để khắc phục những khó khăn đó. Trên thực tế, hiệp ƣớc Basel II có rất nhiều chuẩn mực liên quan đến quy trình giám sát hoạt động ngân hàng, tuy nhiên trong điều kiện có hạn, đề tài chỉ tập trung nghiên cứu vào các chuẩn mực liên quan đến 3 trụ cột: an toàn vốn tối thiểu, quy trình giám sát hoạt động và minh bạch thông tin thị trƣờng.

nhằm giúp ngân hàng BIDV đối phó với rủi ro thị trƣờng. Nguyễn Quang Luật (2012), Ứng dụng Hiệp ƣớc Basel II trong công tác quản trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng TMCP Sài Gòn Thƣơng Tín, chi nhánh Đồng Nai, luận văn thạc sỹ, Đại học Lạc Hồng. Đề tài đƣợc thực hiên nhằm mục tiêu nghiên cứu về rủi ro tín dụng, thực trạng ứng dụng Basel II trong công tác quản trị rủi ro tín dụng tại Sacombank, chi nhánh Đồng Nai thông qua nghiên cứu định tính và định lƣợng. Nghiên cứu định tính bằng việc thu thập những thông tin từ Hiệp ƣớc Basel II và lấy các ý kiến đóng góp của các nhân viên liên quan đến nghiệp vụ tín dụng nhằm mục đích tổng kết đánh giá về những khó khăn mà ngân hàng hiện đang gặp phải khi ứng dụng Basel II, thông qua đó, tác giả lấy cơ sở để thực hiện nghiên cứu định lƣợng với cuộc khảo sát thực tế toàn hệ thống Sacombank trên địa bàn Đồng Nai với đối tƣợng đƣợc khảo sát là các nhân viên có liên quan đến nghiệp vụ tín dụng nhằm mục đích kiểm định lại các nhân tố ảnh hƣởng đến khả năng ứng 7 z dụng Hiệp ƣớc Basel II tại ngân hàng.

Qua đó, đề xuất những giải pháp phù hợp nhằm nâng cao chất lƣợng tín dụng theo Basel II. Nguyễn Hồng Hà (2017) bài viết “Ứng dựng chuẩn Basel II vào quản lý rủi ro tín dụng tại Ngân hàng thƣơng mại Việt Nam: Trƣờng hợp LienvietPostbank”: Bài viết phân tích hệ thống Ngân hàng Việt Nam đang gặp rất nhiều khó khăn và thử thách đặc biệt trong điều kiện hội nhập. Một trong những vấn đề đặt ra đối với toàn hệ thống Ngân hàng Việt Nam là tình trạng rủi ro tín dụng dẫn đến nợ xấu, bởi trình độ quản trị còn hạn chế, thiếu chuyên nghiệp, thông tin thiếu minh bạch và không đầy đủ,… Vì vậy, để quản trị rủi ro tín dụng có hiệu quả cần phải xây dựng một mô hình quản trị theo chuẩn mực quốc tế và phù hợp với điều kiện hội nhập. Các nguyên tắc Basel về quản lý rủi ro tín dụng chính là nền tảng xây dựng mô hình quản trị rủi ro tín dụng tại các NHTM Việt Nam nói chung và LienvietPostbank nói riêng.

Bài viết nêu lên sự cần thiết áp dụng các chuẩn mực Basel trong quản trị rủi ro tín dụng tại LienvietPostbank, áp dụng các nguyên tắc cơ bản của Basel II trong quản lý rủi ro tín dụng,., từ đó đề xuất một số giải pháp hạn chế đến mức thấp nhất nợ xấu tại LienvietPostbank trong hiện tại và tƣơng lai. Phạm Huy Hùng (2015) “Các yêu cầu của chuẩn mực Basel II về đánh giá rủi ro tín dụng tại các Ngân hàng thƣơng mại Việt Nam”: đã chỉ ra những bất cập hiện nay trong công tác xếp hạng tín dụng nội bộ (XHTDNB) tại các NHTM Việt Nam, trong đó xác định rõ những nguyên nhân dẫn tới những hạn chế này gồm: (i) chƣa có khung pháp lý rõ ràng cho XHTDNB; (ii) hạ tầng công nghệ thông tin tại các NHTM không đồng đều; (iii) chất lƣợng nguồn nhân lực thấp; (iv) chất lƣợng thông tin đầu vào thiếu minh bạch và hệ thống cơ sở dữ liệu không đáng tin cậy. Một số giải pháp, kiến nghị đƣợc đƣa ra, tuy nhiên cần đƣợc nghiên cứu cụ thể, chi tiết hơn bởi những giải pháp trong bài nghiên cứu này mang tính định hƣớng là chính.