Khãa luËn tèt nghiÖp Giảng viên hướng dẫn: Ts.Phạm Thị Hoa lêi nãi ®Çu ViÖt Nam ®ang trong qu¸ tr×nh ®æi míi nÒn kinh tÕ, ®Ó tõng bíc ph¸t triÓn, héi nhËp víi nÒn kinh tÕ cña c¸c níc trong khu vùc vµ trªn thÕ giíi. Tr¶i qua nhiÒu khã kh¨n, thö th¸ch nÒn kinh tÕ níc ta ®· ®¹t ®îc nh÷ng thµnh tùu ®¸ng khÝch lÖ. §Ó ®¹t ®îc ®iÒu ®ã cã sù ®ãng gãp kh«ng nhá cña ngµnh Ng©n hµng víi vai trß lµ "®ßn b¶y kinh tÕ" th«ng qua ho¹t ®éng tÝn dông. TÝn dông ng©n hµng lµ c«ng cô tµi trî vèn cho nÒn kinh tÕ, gãp phÇn thóc ®Èy sù ph¸t triÓn c©n ®èi cña c¸c ngµnh, c¸c lÜnh vùc kh¸c theo ®Þnh híng cña Nhµ níc.
TÝn dông ng©n hµng ®em l¹i nguån thu nhËp chñ yÕu cho Ng©n hµng th¬ng m¹i. Tuy nhiªn, ho¹t ®éng tÝn dông ng©n hµng l¹i lµ ho¹t ®éng chøa ®ùng nhiÒu rñi ro. Rñi ro trong ho¹t ®éng tÝn dông kh«ng chØ t¸c ®éng tíi b¶n th©n ng©n hµng th¬ng m¹i mµ cßn t¸c ®éng tiªu cùc tíi nÒn kinh tÕ. ChÝnh v× vËy, c«ng t¸c h¹n chÕ rñi ro tÝn dông lu«n ®îc c¸c Ng©n hµng th¬ng m¹i quan t©m.
XuÊt ph¸t tõ tÝnh cÊp thiÕt cña ®Ò tµi, sau thêi gian thùc tËp t¹i Chi nh¸nh Ng©n hµng n«ng nghiÖp vµ ph¸t triÓn n«ng th«n L¸ng H¹, t«i ®· quyÕt ®Þnh chän ®Ò tµi: "Mét sè gi¶i ph¸p phßng ngõa vµ h¹n chÕ rñi ro tÝn dông t¹i Chi nh¸nh Ng©n hµng n«ng nghiÖp vµ ph¸t triÓn n«ng th«n L¸ng H¹.” Môc ®Ých nghiªn cøu cña ®Ò tµi nµy lµ: Sinh viªn thùc hiÖn: NguyÔn Thanh Thñy-TN1C 1 Khãa luËn tèt nghiÖp Giảng viên hướng dẫn: Ts.Phạm Thị Hoa - Nghiªn cøu vÊn ®Ò rñi ro tÝn dông trªn ph¬ng diÖn lý thuyÕt: B¶n chÊt cña rñi ro tÝn dông, c¸c nguyªn nh©n dÉn ®Õn rñi ro tÝn dông còng nh t¸c ®éng cña nã tíi b¶n th©n Ng©n hµng Th¬ng m¹i vµ víi nÒn kinh tÕ. - Th«ng qua viÖc ph©n tÝch thùc tr¹ng ho¹t ®éng tÝn dông cña Chi nh¸nh NHNo & PTNT L¸ng H¹ ®Ó ®¸nh gi¸ ®îc t×nh h×nh rñi ro trong ho¹t ®éng tÝn dông cña Chi nh¸nh. - §a ra mét sè ý kiÕn nhËn xÐt vµ ®Ò xuÊt c¸c biÖn ph¸p nh»m h¹n chÕ rñi ro trong ho¹t ®éng tÝn dông cña Chi nh¸nh NHNo & PTNT L¸ng H¹. §Ó gi¶i quyÕt tõng vÊn ®Ò trªn, chuyªn ®Ò ®îc thiÕt kÕ lµm 3 ch¬ng: Ch¬ng 1: NHTM vµ rñi ro tÝn dông trong c¸c ho¹t ®éng kinh doanh cña NHTM.
Ch¬ng 2: Thùc tr¹ng rñi ro tÝn dông t¹i Chi nh¸nh NHNo & PTNT L¸ng H¹. Ch¬ng 3: Mét sè gi¶i ph¸p vµ kiÕn nghÞ nh»m phßng ngõa vµ h¹n chÕ rñi ro tÝn dông t¹i Chi nh¸nh NHNo & PTNT L¸ng H¹. Sinh viªn thùc hiÖn: NguyÔn Thanh Thñy-TN1C 2 Khãa luËn tèt nghiÖp Giảng viên hướng dẫn: Ts.Phạm Thị Hoa Ch¬ng 1 NHTM vµ rñi ro tÝn dông trong c¸c ho¹t ®éng kinh doanh cña NHTM 1. NHTM và hoạt động tín dụng của NHTM 1.
NHTM vµ c¸c ho¹t ®éng cña NHTM trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng 1. Kh¸i niÖm NHTM Khi nghiªn cøu vÒ Ng©n hµng th¬ng m¹i, c¸c nhµ kinh tÕ häc ®a ra rÊt nhiÒu nh÷ng quan niÖm kh¸c nhau vÒ NHTM. Ngêi th× cho r»ng "NHTM lµ tæ chøc tµi chÝnh nhËn tiÒn göi vµ cho vay tiÒn". Ngêi kh¸c l¹i nhËn ®Þnh: NHTM lµ trung gian tµi chÝnh cã giÊy phÐp kinh doanh cña ChÝnh phñ ®Ó cho vay tiÒn vµ më tµi kho¶n tiÒn göi, kÓ c¶ c¸c kho¶n tiÒn göi cã thÓ dïng sÐc".
Së dÜ cã t×nh tr¹ng nµy lµ do ho¹t ®éng NHTM rÊt ®a d¹ng, c¸c thao t¸c trong tõng nghiÖp vô Ng©n hµng l¹i phøc t¹p vµ vÊn ®Ò nµy lu«n biÕn ®éng theo sù thay ®æi chung cña nÒn kinh tÕ. MÆt kh¸c, do tËp qu¸n, luËt ph¸p cña mçi quèc gia, mçi vïng Sinh viªn thùc hiÖn: NguyÔn Thanh Thñy-TN1C 3 Khãa luËn tèt nghiÖp Giảng viên hướng dẫn: Ts.Phạm Thị Hoa kh¸c nhau ®· dÉn ®Õn nh÷ng quan niÖm vÒ NHTM kh«ng ®ång nhÊt gi÷a c¸c níc trªn thÕ giíi. Theo ph¸p lÖnh: "Ng©n hµng, hîp t¸c x· tÝn dông vµ C«ng ty tµi chÝnh" ban hµnh ngµy 24/5/1990:" NHTM lµ tæ chøc kinh doanh tiÒn tÖ mµ ho¹t ®éng chñ yÕu vµ thêng xuyªn lµ nhËn tiÒn göi cña kh¸ch hµng víi tr¸ch nhiÖm hoµn tr¶ vµ sö dông sè tiÒn ®ã ®Ó cho vay, thùc hiÖn nghiÖp vô chiÕt khÊu vµ lµm ph¬ng tiÖn thanh to¸n". Nh vËy, NHTM lµ mét doanh nghiÖp kinh doanh trªn lÜnh vùc tiÒn tÖ th«ng qua c¸c nghiÖp vô huy ®éng c¸c nguån vèn ®Ó cho vay, ®Çu t vµ thùc hiÖn c¸c nghiÖp vô tµi chÝnh kh¸c.
Sinh viªn thùc hiÖn: NguyÔn Thanh Thñy-TN1C 4 Khãa luËn tèt nghiÖp Giảng viên hướng dẫn: Ts.Phạm Thị Hoa 1. Ho¹t ®éng cña NHTM. Ho¹t ®éng huy ®éng vèn. TiÒn göi cña kh¸ch hµng (gåm c¸ nh©n vµ tæ chøc) lµ nguån vèn quan träng nhÊt cña NHTM, chiÕm tû träng lín trong tæng nguån tiÒn cña ng©n hµng.
§Ó huy ®éng ®îc nhiÒu tiÒn cã chÊt lîng æn ®Þnh, c¸c ng©n hµng ph¶i ®a ra ®îc nhiÒu s¶n phÈm dÞch vô phôc vô ®îc mäi ®èi tîng vµ ®a d¹ng ho¸ c¸c h×nh thøc huy ®éng vèn nh: tiÒn göi thanh to¸n, tiÒn göi cã kú h¹n cña c¸c doanh nghiÖp, tæ chøc x· héi, c¬ quan, tiÕt kiÖm cña d©n c.,linh ho¹t vÒ l·i suÊt. Lµ ®èi tîng ph¶i dù tr÷ b¾t buéc víi NHNN, nªn chi phÝ tiÒn göi cña NHTM tr¶ cho kh¸ch hµng cao h¬n thùc tÕ. Ngoµi ra tiÒn göi ng¾n h¹n hoÆc kh«ng kú h¹n thêng rÊt nh¹y c¶m víi biÕn ®éng cña l·i suÊt vµ nh÷ng yÕu tè kinh tÕ kh¸c nh l¹m ph¸t. Ngoµi tiÒn göi cña kh¸ch hµng, NHTM cßn huy ®éng vèn tõ nguån ®i vay cña NHNN hay cña c¸c NHTM kh¸c vµ quèc tÕ.
Tuy nhiªn tû träng cña nguån vèn nµy thÊp h¬n nguån tiÒn göi. Ho¹t ®éng sö dông vèn. Ho¹t ®éng quan träng cña NHTM lµ t×m c¸ch sö dông nguån vèn cña m×nh ®Ó thu lîi nhuËn.ViÖc sö dông vèn lµ qu¸ tr×nh biÕn tµi s¶n nî thµnh tµi s¶n cã kh¸c nhau, trong ®ã cho vay vµ ®Çu t lµ tµi s¶n quan träng nhÊt. Do vËy qu¶n lý tµi s¶n lµ nhiÖm vô quan träng cña NHTM ®Ó tr¸nh rñi ro, ®¶m b¶o an toµn vèn.
Sinh viªn thùc hiÖn: NguyÔn Thanh Thñy-TN1C 5 Khãa luËn tèt nghiÖp Giảng viên hướng dẫn: Ts.Phạm Thị Hoa Ho¹t ®éng trung gian. NHTM lµ mét tæ chøc trung gian tµi chÝnh víi ho¹t ®éng chñ yÕu lµ chuyÓn tiÕt kiÖm thµnh ®Çu t, tøc chuyÓn vèn tõ n¬i thõa sang n¬i cã nhu cÇu sö dông. Víi chøc n¨ng nµy NHTM lµm cÇu nèi gi÷a c¸ nh©n vµ tæ chøc cã thu nhËp lín h¬n chi dïng víi nh÷ng c¸ nh©n vµ tæ chøc t¹m thêi th©m hôt trong chi tiªu, hay thu nhËp kh«ng bï ®¾p næi nhu cÇu chi tiªu nªn hä cÇn bæ xung vèn. Ngoµi trung gian tµi chÝnh, NHTM cßn lµ trung gian thanh to¸n.
Ng©n hµng thay mÆt kh¸ch hµng chi tr¶ gi¸ trÞ hµng ho¸ vµ dÞch vô trong vµ ngoµi níc.§Ó thanh to¸n ®îc nhanh chãng, thuËn tiÖn, an toµn vµ tiÕt kiÖm, ng©n hµng dïng nhiÒu h×nh thøc thanh to¸n kh«ng dïng tiÒn mÆt nh: sÐc chuyÓn tiÒn, uû nhiÖm chi, bï trõ qua NHNN hoÆc qua trung t©m thanh to¸n, nhê thu v. b»ng c¸c biÖn ph¸p kü thuËt nh: th, ®iÖn tÝn, hÖ thèng m¸y tÝnh ®iÖn tö v. Vai trß cña NHTM trong nÒn kinh tÕ. Ngân hàng thương mại dù ở quốc gia nào cũng đều là nhóm trung gian tài chính lớn nhất, là trung gian tài chính mà các chủ thể kinh tế giao dịch thường xuyên nhất.
Với vị trí quan trọng đó, Ngân hàng thương mại đảm nhiệm những chức năng khác nhau trong nền kinh tế như: Chức năng trung gian tín dụng Khi thực hiện chức năng trung gian tín dụng, ngân hàng thương mại đóng vai trò là cầu nối giữa người thừa vốn và người có nhu cầu về vốn. Với chức năng này, ngân hàng thương mại vừa đóng vai trò là người đi Sinh viªn thùc hiÖn: NguyÔn Thanh Thñy-TN1C 6 Khãa luËn tèt nghiÖp Giảng viên hướng dẫn: Ts.Phạm Thị Hoa vay, vừa đóng vai trò là người cho vay và hưởng lợi nhuận là khoản chênh lệch giữa lãi suất nhận gửi và lãi suất cho vay và góp phần tạo lợi ích cho tất cả các bên tham gia: người gửi tiền và người đi vay: Đối với người gửi tiền, họ thu được lợi từ khoản vốn tạm thời nhàn rỗi dưới hình thức lãi tiền gửi mà ngân hàng trả cho họ. Hơn nữa ngân hàng còn đảm bảo cho họ sự an toàn về khoản tiền gửi và cung cấp các dịch vụ thanh toán tiện lợi. Đối với người đi vay, họ sẽ thỏa mãn được nhu cầu vốn kinh doanh tiện lợi, chắc chắn và hợp pháp, chi tiêu, thanh toán mà không chi phí nhiều về sức lực thời gian cho việc tìm kiếm những nơi cung ứng vốn riêng lẻ.
Đặc biệt là đối với nền kinh tế, chức năng này có vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế vì nó đáp ứng nhu cầu vốn để đảm bảo quá trình tái sản xuất được thực hiện liên tục và mở rộng quy mô sản xuất. Chức năng trung gian tín dụng được xem là chức năng quan trọng nhất của ngân hàng thương mại. Chức năng tạo tiền Chức năng tạo tiền không giới hạn trong hành động in thêm tiền và phát hành tiền mới của Ngân hàng Nhà nước. Bản thân các ngân hàng thương mại trong quá trình thực hiện các chức năng của mình vẫn có khả năng tạo ra tiền tín dụng (hay tiền ghi sổ) thể hiện trên tài khoản tiền gửi thanh toán của khách hàng tại ngân hàng thương mại.
Đây chính là một bộ phận của lượng tiền được sử dụng trong các giao dịch. Từ khoản tích trữ ban đầu, thông qua hành vi cho vay bằng chuyển khoản, hệ thống ngân hàng thương mại có khả năng tạo nên số tiền gửi (tức tiền tín dụng) gấp nhiều lần số dự trữ tăng thêm ban đầu. Mức mở rộng tiền gửi phụ thuộc vào hệ số mở rộng tiền gửi. Hệ số này đến lượt nó chịu tác Sinh viªn thùc hiÖn: NguyÔn Thanh Thñy-TN1C 7 Khãa luËn tèt nghiÖp Giảng viên hướng dẫn: Ts.Phạm Thị Hoa động bởi các yếu tố: tỷ lệ dự trữ bắt buộc, tỷ lệ dự trữ vượt mức và tỷ lệ giữ tiền mặt so với tiền gửi thanh toán của công chúng.
Chức năng tạo tiền được thực thi trên cơ sở hai chức năng khác của Ngân hàng thương mại là chức năng tín dụng và chức năng thanh toán.