PHẦN MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài: Ngân hàng là trung gian tài chính có chức năng nhận tiền gửi của dân cƣ, tài chính kinh tế, tài chính tín dụng và cho vay lại các thành phần kinh tế với lãi suất thích hợp. Ngân hàng có vai trò quan trọng trong việc đảm bảo thanh khoản trong nền kinh tế. Trong đó, hoạt động cấp tín dụng lại là hoạt động mang lại nguồn thu nhập chủ yếu cho ngân hàng, cũng chính vì chức năng đó mà hoạt động này trở thành hoạt động quan trọng nhất của ngân hàng.
Không những vậy, cấp tín dụng cũng là hoạt động phức tạp và tiềm ẩn nhiều rủi ro nhất cho ngân hàng. Rủi ro tín dụng khi xảy ra có thể đe dọa đến khả năng thanh khoản của ngân hàng, tác động và ảnh hƣởng trực tiếp đến sự tồn tại và phát triển của một ngân hàng, một hệ thống ngân hàng hay nghiêm trọng hơn là toàn bộ nền kinh tế. Việc đánh giá, thẩm định khoản sẽ cho vay để đƣa ra quyết định giải ngân hay quản lý khoản đã cho vay để kịp thời đƣa ra biện pháp thu hồi nợ là những hoạt động chính làm giảm thiểu rủi ro xuất hiện trong việc cấp tín dụng. Xây dựng lên một hệ thống giải pháp hạn chế rủi ro là một nhiệm vụ quan trọng nhƣng làm sao cho hệ thống đó hoạt động có hiệu quả lại là vấn đề mà nhiều ngân hàng quan tâm và cố gắng hoàn thiện.
Việc đánh giá, thẩm định và quản lý tốt các khoản cho vay, các khoản dự định giải ngân sẽ hạn chế những rủi ro tín dụng mà ngân hàng sẽ gặp phải và tất yếu sẽ giảm bớt nợ xấu cho Ngân hàng. Việc xây dựng các hệ thống giải pháp nhằm phòng ngừa và hạn chế rủi ro tín dụng là cần thiết nhằm đảm bảo an toàn vốn cũng nhƣ ổn định hoạt động ngân hàng trong dài hạn. Sau nhiều sự kiện rủi ro xảy ra đối với hệ thống ngân hàng trong thời gian gần đây càng cho thấy khi Việt Nam càng hội nhập, hệ thống ngân hàng càng phát triển đã mở ra những cơ hội phát triển mới cho thị trƣờng tài chính nói chung cũng nhƣ hệ thống ngân hàng nói riêng thì bên cạnh đó công tác hạn chế rủi ro tín dụng ngân hàng càng gặp nhiều khó khăn, thách thức hơn. Rủi ro tín dụng là một trong những rủi ro cơ bản, mang đến tổn thất to lớn cho không chỉ riêng ngân hàng mà cả nền kinh tế.
Việc nghiên cứu rủi ro tín dụng ngân hàng và đƣa ra các giải pháp, kiến nghị nhằm hạn chế rủi ro tín dụng tại các ngân hàng thƣơng mại là một điều vô cùng cấp thiết. Xuất phát từ những lý do trên, tôi xin chọn đề tài “Giải pháp hạn chế rủi ro tín dụng tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam (Agribank) - Chi nhánh tỉnh An Giang” để làm luận văn tốt nghiệp. Qua đó đem đến một số nét tổng quát về rủi ro tín dụng cũng nhƣ đƣa ra một số giải pháp, kiến nghị nhằm phòng ngừa và hạn chế rủi ro tín dụng tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam (Agribank) - Chi nhánh tỉnh An Giang. Các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài và khoảng trống trong nghiên cứu 2.1 Các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài Đã có rất nhiều nghiên cứu về rủi ro trong hoạt động tín dụng của các ngân hàng thƣơng mại, tôi xin trình bày một số nghiên cứu, tài liệu có liên quan làm cơ sở cho đề tài nghiên cứu.
- Nguyễn Huy Thắng (2011) với đề tài “Quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng dầu khí Toàn Cầu - GP. Luận văn tập trung đi sâu nghiên cứu quản lý rủi ro tín dụng tại Ngân hàng dầu khí Toàn Cầu giải pháp quản lý rủi ro tác giả đề cập nhƣ: + Liên tục hoàn thiện và tuân thủ nghiêm ngặt quy trình cho vay nhƣ: Giai đoạn kiểm tra hồ sơ thông tin khách hàng, giai đoạn thẩm định phƣơng án vay vốn và khả năng trả nợ, giai đoạn quyết định cho vay và giai đoạn kiểm tra sử dụng vốn sau khi cho vay. + Áp dụng phƣơng pháp đo lƣờng rủi ro và ƣớc tính rủi ro tín dụng theo chuẩn mực quốc tế nhƣ: Dựa vào công thức tính xác suất của một số biến cố ngẫu nhiên theo quan điểm thống kê, để xác định xác suất rủi ro tín dụng của Chi nhánh, ƣớc tính rủi ro theo Quyết định 493 của NHNN và GP. Bank ƣớc tính rủi ro theo Basel II.
+ Nâng cao hiệu quả quản lý dòng tiền của khách hàng nhƣ: Cho vay theo chu kỳ kinh doanh của khách hàng. + Tăng cƣờng hiệu quả xử lý nợ quá hạn, nợ tồn đọng một cách triệt để: Cần có giải pháp cụ thể và trọn gói đối với từng khách hàng. + Tăng cƣờng hiệu quả công tác kiểm tra kiểm toán nội bộ: Bố trí những cán bộ có trình độ, nghiệp vụ tín dụng vững vàng, cũng nhƣ cần xây dựng đƣợc hệ thống nhận diện, đo lƣờng, cảnh báo rủi ro và đề xuất các giải pháp giám sát từ xa giúp CBTD có thể nhận diện sớm các rủi ro và xây dựng biện pháp phòng tránh. + Thành lập bộ phận nghiên cứu, phân tích và dự báo kinh tế vĩ mô: Bộ phận này sẽ phân tích và dự báo các kênh thông tin để làm định hƣớng cho hoạt động tín dụng, chiến lƣợc quản lý rủi ro tín dụng, chiến lƣợc khách hàng và chiến lƣợc đầu tƣ vốn tín dụng.
+ Tạo dựng chính sách ƣu đãi đối với nhân sự liên quan đến tín dụng: Cần thƣờng xuyên cập nhật nghiệp vụ, tổ chức kiểm tra nghiêm túc, khuyến khích tinh thần học tập bằng cơ chế khen thƣởng đề bạt và có chế độ đãi ngộ thỏa đáng, tạo môi trƣờng thân thiện. + Củng cố và hoàn thiện hệ thống thông tin tín dụng: Thông tin tín dụng có ảnh hƣởng lớn đến hiệu quả tín dụng, nó giúp cho ngân hàng đƣa ra các quyết định đúng 3 đắn và hợp lý. - Trần Xuân Khanh (2013) với đề tài “Giải pháp hạn chế rủi ro tín dụng tại NHTMCP Sài Gòn Thƣơng Tín (Sacombank)”. Bằng phƣơng pháp nghiên cứu định tính và dựa trên số liệu thứ cấp đã nêu lên một số nguyên nhân gây ra RRTD của Sacombank trên địa bàn TP.
HCM và đề ra những giải pháp nhằm hạn chế RRTD. - Nguyễn Phương Nam (2013) với đề tài “Giải pháp nhằm phòng ngừa và hạn chế rủi ro tín dụng tại Agribank Chi nhánh Sài Gòn”. Luân văn nêu ra một số nguyên nhân gây ra RRTD của Agribank Chi nhánh Sài Gòn nhƣ công tác quản lý của ngân hàng yếu kém, ngân hàng thiếu thông tin về khách hàng, ngân hàng không thực hiện nghiêm quy chế tín dụng,… Trên cơ sở đó, tác giả cũng đã đƣa ra một số giải pháp nhằm hạn chế RRTD. - Huỳnh Hữu Trí (2014) với đề tài “Hoàn thiện quản trị rủi ro tín dụng tại Agribank Chi nhánh tỉnh An Giang”.
Luận văn tập trung đi sâu nghiên cứu hạn chế rủi ro tín dụng tại Agribank Chi nhánh tỉnh An Giang phƣơng pháp quản lý rủi ro tác giả đề cập nhƣ: + Đổi mới hệ thống chấm điểm và xếp hạng tín dụng nội bộ theo chuẩn quốc tế, giảm bớt sự phụ thuộc của ngân hàng vào tài sản thế chấp và khách quan trong quyết định cho vay. + Hoàn thiện chính sách tín dụng Agribank Chi nhánh tỉnh An Giang nhƣ: Chính sách về khách hàng, chính sách về lãi suất, chính sách về sản phẩm tín dụng và chính sách về danh mục đầu tƣ. + Quản trị rủi ro tín dụng của ngân hàng thƣơng mại và kinh nghiệm của một số ngân hàng trên thế giới từ đó rút ra đƣợc các bài học kinh nghiệm cho NHTM Việt Nam. + Thông qua việc đánh giá những ƣu điểm cũng nhƣ những hạn chế cùng với các nguyên nhân khách quan và chủ quan.
Đề tài đã nêu lên một số giải pháp hoàn thiện quản trị rủi ro tín dụng và đƣa ra một số kiến nghị với Chính phủ, Ngân hàng Nhà nƣớc, Agribank và các Bộ ngành có liên quan từ đó tạo điều kiện cho Agribank Chi nhánh tỉnh An Giang ngày càng hoàn thiện khả năng quản trị rủi ro tín dụng. - Trương Đông Lộc, Nguyễn Thị Tuyết (2011) nghiên cứu các nhân tố ảnh hƣởng đến rủi ro tín dụng của NHTMCP Ngoại thƣơng (Vietcombank) Chi nhánh TP Cần Thơ. Áp dụng mô hình Probit, kết quả phân tích đã xác định các nhân tố ảnh hƣởng đến rủi ro tín dụng của ngân hàng bao gồm: Khả năng tài chính của khách hàng đi vay, việc sử dụng vốn vay, kinh nghiệm của cán bộ tín dụng, số lần kiểm tra giám sát khoản vay của cán bộ tín dụng và việc đa dạng hóa hoạt động kinh doanh của khách hàng vay. Kết quả của nghiên cứu này cung cấp những bằng chứng thực tế rất có giá trị nhằm giúp các NHTM nói chung và Vietcombank nói riêng hiểu rõ hơn các nguyên 4 nhân dẫn đến rủi ro tín dụng.2 Khoảng trống trong nghiên cứu Qua các nghiên cứu trên, tác giả nhận thấy các nghiên cứu đều có điểm chung là nêu ra các nguyên nhân dẫn đến rủi ro tín dụng trên cơ sở đó đƣa ra các giải pháp cụ thể giúp các NHTM nói chung quản trị rủi ro tín dụng đƣợc tốt hơn.
Tuy nhiên, các nghiên cứu trên đều đƣợc thực hiện từ năm 2014 trở về trƣớc nên số liệu, định hƣớng thị trƣờng cũng nhƣ thực tiễn hoạt động ngân hàng đã có nhiều thay đổi dẫn đến các giải pháp và kiến nghị để hạn chế rủi ro tín dụng ngân hàng đã không còn phù hợp với thời điểm hiện tại. Quan trọng hơn là chƣa có công trình nào nghiên cứu độc lập về giải pháp hạn chế rủi ro tín dụng tại Agribank Chi nhánh tỉnh An Giang. Vì vậy, tác giả sẽ kế thừa những kết quả của các nghiên cứu đi trƣớc đã công bố để hoàn thiện đề tài nghiên cứu về “Giải pháp nhằm hạn chế rủi ro tín dụng tại Agribank Chi nhánh tỉnh An Giang” của tác giả. Mục tiêu nghiên cứu 3.1 Mục tiêu tổng quát Trên cơ sở lý luận và phân tích thực trạng rủi ro tín dụng, những hạn chế và tồn tại trong hoạt động quản trị rủi ro tín dụng, từ đó đƣa ra những giải pháp nhằm hạn chế rủi ro tín dụng tại ngân hàng Agribank Chi nhánh tỉnh An Giang.2 Mục tiêu cụ thể Phân tích thực trạng rủi ro tín dụng và công tác phòng ngừa hạn chế rủi ro tín dụng tại Agribank Chi nhánh tỉnh An Giang giai đoạn 2016 - 2018.