Nghiên cứu giải pháp giáo dục biến đổi khí hậu trong các trường trung cấp chuyên nghiệp

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu nghiên cứu đề xuất giải pháp giáo dục biến đổi khí hậu trong các trường trung cấp chuyên nghiệp, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Phạm Thị Kim Hoa
• Người hướng dẫn: GS.TS Mai Trọng Nhuận
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Biến đổi khí hậu
• Đề tài: Giải pháp giáo dục biến đổi khí hậu cho trường TCCN
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Các nghiên cứu ở nước ngoài
• 1.2. Các nghiên cứu ở các nước đại diện cho các châu lục
• 1.2.1. Nam Phi (đại diện cho châu Phi)
• 1.2.2. Nhật Bản (đại diện cho châu Á)
• 1.2.3. Một số nước đại diện cho châu Âu
• 1.2.3.1. Ukraina
• 1.2.3.2. Thụy Điển
• 1.2.4. Canada (đại diện cho Bắc Mỹ)
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Các khái niệm, định nghĩa
• 2.2. Sự cần thiết phải giáo dục biến đổi khí hậu trong các trường TCCN
• 2.3. Các thành tố cấu trúc của giáo dục biến đổi khí hậu trong các trường trung cấp chuyên nghiệp
• 2.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến giáo dục biến đổi khí hậu trong các trường TCCN
• 2.5. Hoạt động ngoại khóa và vấn đề giáo dục biến đổi khí hậu trong trường TCCN
• 2.6. Phương pháp nghiên cứu
• 2.6.1. Phương pháp tiếp cận nghiên cứu
• 2.6.2. Phương pháp tiếp cận đề xuất giải pháp giáo dục BĐKH trong các trường TCCN
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP GIÁO DỤC BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU TRONG CÁC TRƯỜNG TRUNG CẤP CHUYÊN NGHIỆP
• 3.1. Cơ sở thực tiễn
• 3.2. Thực trạng vấn đề giáo dục biến đổi khí hậu trong các trường TCCN
• 3.3. Kết quả khảo sát thực trạng nhận thức về biến đổi khí hậu của giáo viên và sinh viên TCCN
• 3.4. Nghiên cứu đề xuất giải pháp giáo dục biến đổi khí hậu trong các trường Trung cấp chuyên nghiệp
• 3.4.1. Những kiến thức về biến đổi khí hậu cần giáo dục trong các trường Trung cấp chuyên nghiệp
• 3.4.2. Chương trình giáo dục biến đổi khí hậu trong các trường Trung cấp chuyên nghiệp
• 3.4.3. Hình thức giáo dục biến đổi khí hậu trong các trường Trung cấp chuyên nghiệp
• 3.4.4. Hình thức kiểm tra, đánh giá học phần biến đổi khí hậu trong các trường Trung cấp chuyên nghiệp
• 3.5. Thực nghiệm các giải pháp đã đề xuất
• 3.5.1. Mục đích thực nghiệm
• 3.5.2. Đối tượng thực nghiệm
• 3.5.3. Nội dung thực nghiệm
• 3.5.4. Kết quả thực nghiệm
• 3.5.5. Phân tích nhóm đối chứng và nhóm thực nghiệm trước khi thực nghiệm
• 3.5.6. Phân tích nhóm đối chứng và nhóm thực nghiệm sau khi thực nghiệm
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về giải pháp giáo dục biến đổi khí hậu cho trường TCCN

Giáo dục biến đổi khí hậu (BĐKH) là một trong những giải pháp quan trọng nhằm nâng cao nhận thức và hành động của sinh viên trong các trường trung cấp chuyên nghiệp (TCCN). Việc tích hợp nội dung giáo dục BĐKH vào chương trình học không chỉ giúp sinh viên hiểu rõ hơn về vấn đề này mà còn trang bị cho họ những kỹ năng cần thiết để ứng phó với những thách thức mà BĐKH mang lại. Theo nghiên cứu của Phạm Thị Kim Hoa (2014), việc giáo dục BĐKH trong TCCN cần được thực hiện một cách đồng bộ và hiệu quả để đạt được mục tiêu phát triển bền vững.

1.1. Tầm quan trọng của giáo dục biến đổi khí hậu trong TCCN

Giáo dục BĐKH giúp sinh viên nhận thức rõ về nguyên nhân và hậu quả của BĐKH. Điều này không chỉ nâng cao ý thức cá nhân mà còn góp phần vào việc bảo vệ môi trường. Việc giáo dục này cần được thực hiện từ những năm đầu của quá trình học tập để tạo nền tảng vững chắc cho sinh viên.

1.2. Các chương trình giáo dục BĐKH hiện có tại TCCN

Nhiều trường TCCN đã bắt đầu triển khai các chương trình giáo dục BĐKH, bao gồm các môn học tự chọn và các hoạt động ngoại khóa. Những chương trình này thường được thiết kế để phù hợp với đặc thù của từng ngành nghề, từ đó giúp sinh viên dễ dàng tiếp cận và áp dụng kiến thức vào thực tiễn.

II. Vấn đề và thách thức trong giáo dục biến đổi khí hậu tại TCCN

Mặc dù giáo dục BĐKH đã được chú trọng, nhưng vẫn còn nhiều thách thức trong việc triển khai tại các trường TCCN. Một trong những vấn đề lớn nhất là thiếu thời gian và tài nguyên để tích hợp nội dung này vào chương trình học. Theo nghiên cứu, nhiều giáo viên và sinh viên vẫn chưa có đủ kiến thức và kỹ năng để giảng dạy và học tập về BĐKH một cách hiệu quả.

2.1. Thiếu hụt tài liệu và nguồn lực

Nhiều trường TCCN gặp khó khăn trong việc tìm kiếm tài liệu giảng dạy phù hợp về BĐKH. Điều này dẫn đến việc giáo viên không thể truyền đạt kiến thức một cách đầy đủ và hiệu quả cho sinh viên.

2.2. Nhận thức hạn chế của giáo viên và sinh viên

Một số giáo viên và sinh viên vẫn chưa nhận thức đầy đủ về tầm quan trọng của BĐKH. Điều này ảnh hưởng đến sự quan tâm và tham gia của họ trong các hoạt động giáo dục liên quan đến BĐKH.

III. Phương pháp giáo dục biến đổi khí hậu hiệu quả cho TCCN

Để nâng cao hiệu quả giáo dục BĐKH trong TCCN, cần áp dụng các phương pháp giảng dạy tích cực và sáng tạo. Việc sử dụng các hình thức học tập trải nghiệm, dự án nhóm và các hoạt động ngoại khóa sẽ giúp sinh viên tiếp cận kiến thức một cách sinh động và thực tiễn hơn.

3.1. Học tập trải nghiệm và thực hành

Học tập trải nghiệm cho phép sinh viên tham gia vào các hoạt động thực tế liên quan đến BĐKH, từ đó giúp họ hiểu rõ hơn về vấn đề này. Các chuyến đi thực địa, tham gia các dự án bảo vệ môi trường là những ví dụ điển hình.

3.2. Tích hợp công nghệ thông tin trong giáo dục

Sử dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy BĐKH có thể tạo ra những trải nghiệm học tập phong phú hơn. Các ứng dụng, phần mềm mô phỏng và các nền tảng học trực tuyến có thể hỗ trợ sinh viên trong việc tìm hiểu và nghiên cứu về BĐKH.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về giáo dục BĐKH

Nghiên cứu cho thấy rằng việc áp dụng các giải pháp giáo dục BĐKH trong TCCN đã mang lại những kết quả tích cực. Sinh viên không chỉ nâng cao nhận thức mà còn có những hành động cụ thể để bảo vệ môi trường. Các trường TCCN cần tiếp tục phát triển và mở rộng các chương trình giáo dục này để đạt được hiệu quả cao hơn.

4.1. Kết quả khảo sát nhận thức của sinh viên

Kết quả khảo sát cho thấy rằng sinh viên sau khi tham gia các chương trình giáo dục BĐKH có sự thay đổi rõ rệt trong nhận thức và hành vi. Họ trở nên tích cực hơn trong việc tham gia các hoạt động bảo vệ môi trường.

4.2. Các mô hình giáo dục BĐKH thành công

Một số mô hình giáo dục BĐKH thành công đã được triển khai tại các trường TCCN, từ đó tạo ra những mô hình tham khảo cho các trường khác. Những mô hình này thường kết hợp giữa lý thuyết và thực hành, giúp sinh viên dễ dàng tiếp cận và áp dụng kiến thức.

V. Kết luận và tương lai của giáo dục biến đổi khí hậu tại TCCN

Giáo dục BĐKH trong các trường TCCN là một nhiệm vụ cấp thiết và cần thiết để chuẩn bị cho thế hệ tương lai. Việc nâng cao nhận thức và kỹ năng cho sinh viên sẽ góp phần vào việc ứng phó hiệu quả với BĐKH. Các trường TCCN cần tiếp tục đổi mới và cải tiến chương trình giáo dục để đáp ứng nhu cầu thực tiễn.

5.1. Định hướng phát triển giáo dục BĐKH trong TCCN

Các trường TCCN cần xây dựng kế hoạch dài hạn cho giáo dục BĐKH, bao gồm việc phát triển chương trình học, đào tạo giáo viên và tổ chức các hoạt động ngoại khóa liên quan đến BĐKH.

5.2. Khuyến khích sự tham gia của cộng đồng

Sự tham gia của cộng đồng trong giáo dục BĐKH là rất quan trọng. Các trường TCCN nên hợp tác với các tổ chức, doanh nghiệp và cộng đồng để tạo ra những chương trình giáo dục BĐKH hiệu quả và bền vững.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Biến đổi khí hậu (BĐKH) là thách thức toàn cầu ảnh hưởng nghiêm trọng đến phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt tại Việt Nam, quốc gia được đánh giá là "đặc biệt dễ bị tổn thương" trước các tác động bất lợi của BĐKH. Theo ước tính, Việt Nam đang đối mặt với nguy cơ gia tăng thiên tai, biến đổi môi trường và ảnh hưởng đến an ninh lương thực, sức khỏe cộng đồng. Giáo dục nâng cao nhận thức về BĐKH được xem là giải pháp then chốt để ứng phó hiệu quả, thông qua việc thay đổi nhận thức, hành vi và thái độ của người học.

Luận văn tập trung nghiên cứu đề xuất giải pháp giáo dục BĐKH trong các trường trung cấp chuyên nghiệp (TCCN) tại Việt Nam, với phạm vi khảo sát thực trạng nhận thức của giáo viên và sinh viên, xây dựng khung chương trình, nội dung và hình thức giáo dục phù hợp. Thời gian nghiên cứu chủ yếu từ năm 2011 đến 2014, gắn liền với các chính sách của Bộ Giáo dục và Đào tạo như Quyết định số 4619/QĐ-BGDĐT (2010) và Thông tư số 30/2013/TT-BGDĐT.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm xây dựng cơ sở lý luận và thực tiễn cho giáo dục BĐKH trong các trường TCCN, đề xuất giải pháp giáo dục tích hợp hiệu quả, góp phần nâng cao kỹ năng ứng phó với BĐKH cho sinh viên, đồng thời đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong bối cảnh hội nhập ASEAN. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc đổi mới chương trình đào tạo, nâng cao năng lực cạnh tranh của sinh viên TCCN và góp phần thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững quốc gia.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các khái niệm và lý thuyết về biến đổi khí hậu, giáo dục biến đổi khí hậu và tích hợp giáo dục. Biến đổi khí hậu được định nghĩa là sự biến đổi trạng thái hệ thống khí hậu kéo dài hàng thập kỷ hoặc lâu hơn, do các tác động tự nhiên hoặc nhân tạo. Giáo dục BĐKH nhằm giúp người học hiểu và giải quyết các tác động của sự nóng lên toàn cầu, đồng thời khuyến khích thay đổi thái độ và hành vi hướng tới phát triển bền vững.

Khung lý thuyết tích hợp giáo dục BĐKH với hoạt động ngoại khóa (HĐNK) được xây dựng dựa trên nguyên tắc tiếp cận đa trí tuệ, phát huy thế mạnh của HĐNK, đảm bảo tính mục tiêu, kế thừa, khả thi và hệ thống. Phương pháp CDIO (Conceive - Design - Implement - Operate) được áp dụng để thiết kế chương trình giáo dục BĐKH, giúp phát triển toàn diện kiến thức, kỹ năng và thái độ của sinh viên.

Các khái niệm chính bao gồm:

• Biến đổi khí hậu và tác động của nó đến các ngành nghề đào tạo trong trường TCCN.
• Giáo dục biến đổi khí hậu như một phần của giáo dục phát triển bền vững.
• Tích hợp giáo dục BĐKH vào hoạt động ngoại khóa nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục.
• Kỹ năng ứng phó với BĐKH và phát triển năng lực mềm cho sinh viên.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu chính bao gồm:

• Tài liệu thứ cấp: các văn bản pháp luật, nghị quyết, quyết định của Bộ Giáo dục và Đào tạo, các tài liệu quốc tế về giáo dục BĐKH, báo cáo nghiên cứu trong và ngoài nước.
• Dữ liệu sơ cấp: khảo sát thực trạng nhận thức về BĐKH của 189 giáo viên đại diện các trường TCCN trên toàn quốc và 247 sinh viên thuộc 7 lớp của Trường Trung học Kinh tế - Kỹ thuật Hòa Bình.

Phương pháp phân tích sử dụng bao gồm:

• Phân tích, tổng hợp tài liệu để xây dựng cơ sở lý luận và khung chương trình.
• Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi với mẫu chọn ngẫu nhiên hệ thống cho giáo viên và chọn mẫu cả khối cho sinh viên.
• Phương pháp trắc nghiệm để đánh giá nhận thức sinh viên trước và sau thực nghiệm các giải pháp giáo dục.
• Thực nghiệm tại Trường Trung học Kinh tế - Kỹ thuật Hòa Bình nhằm kiểm chứng hiệu quả các hình thức giáo dục BĐKH được đề xuất.

Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 2011 đến 2014, bao gồm các giai đoạn: tổng hợp tài liệu, khảo sát thực trạng, xây dựng giải pháp, thực nghiệm và đánh giá kết quả.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Thực trạng nhận thức về BĐKH của giáo viên và sinh viên TCCN còn hạn chế:

   • Khoảng 65% giáo viên và 58% sinh viên có nhận thức đúng về nguyên nhân và biểu hiện của BĐKH.
   • Chỉ khoảng 40% sinh viên hiểu rõ các giải pháp ứng phó và tác động của BĐKH đến ngành nghề đào tạo.

2. Giáo dục BĐKH trong các trường TCCN chủ yếu là học phần tự chọn và lồng ghép chưa hiệu quả:

   • 70% giáo viên cho biết nội dung BĐKH chưa được tích hợp đầy đủ vào chương trình chính khóa do hạn chế về thời gian và khối lượng môn học.
   • Hình thức giáo dục chủ yếu qua hoạt động ngoại khóa, tuy nhiên chưa có sự đa dạng và hệ thống.

3. Thực nghiệm các hình thức giáo dục BĐKH qua hoạt động ngoại khóa tại Trường Trung học Kinh tế - Kỹ thuật Hòa Bình cho thấy:

   • Nhóm sinh viên tham gia thực nghiệm có mức độ nhận thức về BĐKH tăng lên 30% so với trước thực nghiệm.
   • So sánh với nhóm đối chứng không tham gia thực nghiệm, nhóm thực nghiệm có sự cải thiện rõ rệt về kỹ năng ứng phó với BĐKH (tăng 25%).

4. Các hình thức giáo dục BĐKH hiệu quả bao gồm:

   • Tích hợp nội dung BĐKH vào các hoạt động ngoại khóa như câu lạc bộ môi trường, dự án thực địa, hội thảo chuyên đề.
   • Sử dụng phương pháp học tập trải nghiệm, học sinh làm chủ quá trình học tập.
   • Đánh giá kết quả học tập kết hợp giữa kiểm tra kiến thức và đánh giá kỹ năng thực hành.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân nhận thức còn hạn chế do giáo trình giảng dạy BĐKH chưa hoàn thiện, thời lượng dành cho môn học tự chọn quá ít, và giáo viên chưa được đào tạo chuyên sâu về BĐKH. So với các nghiên cứu quốc tế, Việt Nam còn thiếu sự đồng bộ trong tích hợp giáo dục BĐKH vào chương trình đào tạo TCCN.

Kết quả thực nghiệm cho thấy việc đa dạng hóa hình thức giáo dục, đặc biệt là tích hợp giáo dục BĐKH với hoạt động ngoại khóa, giúp sinh viên nâng cao nhận thức và kỹ năng ứng phó hiệu quả hơn. Điều này phù hợp với nguyên tắc tiếp cận đa trí tuệ và phương pháp CDIO, nhấn mạnh vai trò của trải nghiệm thực tế và sự chủ động của người học.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ so sánh mức độ nhận thức trước và sau thực nghiệm, bảng phân tích tỷ lệ giáo viên và sinh viên hiểu biết về các khía cạnh BĐKH, cũng như đồ thị thể hiện sự khác biệt giữa nhóm thực nghiệm và nhóm đối chứng.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Đa dạng hóa hình thức giáo dục BĐKH trong các trường TCCN:

   • Tích hợp nội dung BĐKH vào hoạt động ngoại khóa như câu lạc bộ, dự án thực địa, hội thảo chuyên đề.
   • Thời gian thực hiện: ngay từ năm học tiếp theo.
   • Chủ thể thực hiện: Ban giám hiệu, giáo viên chủ nhiệm, Đoàn Thanh niên.

2. Xây dựng và hoàn thiện chương trình, giáo trình BĐKH phù hợp với đặc thù ngành nghề đào tạo:

   • Phát triển nội dung về biểu hiện, nguyên nhân, tác động và giải pháp ứng phó với BĐKH.
   • Thời gian: trong vòng 1 năm.
   • Chủ thể: Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp với các chuyên gia khí hậu và giáo dục.

3. Tổ chức đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực cho giáo viên về giáo dục BĐKH:

   • Đào tạo kỹ năng giảng dạy tích hợp, phương pháp học tập trải nghiệm.
   • Thời gian: định kỳ hàng năm.
   • Chủ thể: Bộ GD&ĐT, các trung tâm đào tạo giáo viên.

4. Xây dựng hệ thống đánh giá kết quả giáo dục BĐKH đa chiều:

   • Kết hợp kiểm tra kiến thức, đánh giá kỹ năng thực hành và thái độ ứng xử.
   • Thời gian: triển khai đồng thời với chương trình giáo dục mới.
   • Chủ thể: Nhà trường, giáo viên bộ môn.

5. Tăng cường phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội trong giáo dục BĐKH:

   • Tổ chức các hoạt động cộng đồng, tuyên truyền nâng cao nhận thức chung.
   • Thời gian: liên tục, theo kế hoạch hàng năm.
   • Chủ thể: Nhà trường, phụ huynh, các tổ chức xã hội.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Giáo viên và cán bộ quản lý các trường trung cấp chuyên nghiệp:

   • Lợi ích: Nắm bắt cơ sở lý luận và thực tiễn giáo dục BĐKH, áp dụng giải pháp tích hợp hiệu quả vào giảng dạy và quản lý.
   • Use case: Thiết kế chương trình ngoại khóa, tổ chức hoạt động giáo dục BĐKH.

2. Chuyên gia, nhà nghiên cứu trong lĩnh vực biến đổi khí hậu và giáo dục:

   • Lợi ích: Tham khảo mô hình tích hợp giáo dục BĐKH với hoạt động ngoại khóa, phương pháp nghiên cứu và thực nghiệm.
   • Use case: Phát triển nghiên cứu sâu hơn về giáo dục ứng phó BĐKH.

3. Cơ quan quản lý giáo dục và hoạch định chính sách:

   • Lợi ích: Cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng chính sách, chương trình đào tạo phù hợp với yêu cầu phát triển bền vững.
   • Use case: Ban hành quy định, hướng dẫn tích hợp giáo dục BĐKH trong hệ thống giáo dục nghề nghiệp.

4. Sinh viên và người học trong các trường trung cấp chuyên nghiệp:

   • Lợi ích: Hiểu rõ về BĐKH, nâng cao kỹ năng ứng phó, phát triển năng lực mềm cần thiết cho nghề nghiệp và cuộc sống.
   • Use case: Tham gia các hoạt động ngoại khóa, áp dụng kiến thức vào thực tiễn.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao giáo dục biến đổi khí hậu lại quan trọng trong các trường trung cấp chuyên nghiệp?
   Giáo dục BĐKH giúp sinh viên hiểu rõ nguyên nhân, tác động và giải pháp ứng phó với BĐKH, từ đó phát triển kỹ năng mềm và năng lực chuyên môn phù hợp với yêu cầu phát triển bền vững và thị trường lao động trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng nghiêm trọng.

2. Giáo dục BĐKH được tích hợp như thế nào trong chương trình đào tạo TCCN?
   Nội dung BĐKH được tích hợp chủ yếu qua hoạt động ngoại khóa, các học phần tự chọn và lồng ghép vào các môn học liên quan. Phương pháp học tập trải nghiệm và dự án thực địa được khuyến khích để nâng cao hiệu quả giáo dục.

3. Các hình thức giáo dục BĐKH nào được đánh giá hiệu quả nhất?
   Hoạt động ngoại khóa đa dạng như câu lạc bộ môi trường, dự án thực địa, hội thảo chuyên đề kết hợp với phương pháp học tập lấy người học làm trung tâm giúp sinh viên nâng cao nhận thức và kỹ năng ứng phó với BĐKH rõ rệt.

4. Làm thế nào để đánh giá hiệu quả giáo dục BĐKH trong các trường TCCN?
   Đánh giá kết hợp giữa kiểm tra kiến thức, đánh giá kỹ năng thực hành và thái độ ứng xử trong các hoạt động ngoại khóa, thực nghiệm và dự án giúp phản ánh toàn diện kết quả giáo dục BĐKH.

5. Những khó khăn chính khi triển khai giáo dục BĐKH trong các trường TCCN là gì?
   Hạn chế về thời gian trong chương trình đào tạo, thiếu giáo trình và tài liệu giảng dạy chuyên sâu, năng lực giáo viên chưa đồng đều, cùng với việc chưa có hệ thống đánh giá hiệu quả giáo dục BĐKH đồng bộ là những thách thức lớn cần khắc phục.

Kết luận

• Giáo dục biến đổi khí hậu trong các trường trung cấp chuyên nghiệp là nhiệm vụ cấp thiết, góp phần nâng cao nhận thức và kỹ năng ứng phó với BĐKH cho sinh viên, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững và hội nhập khu vực.
• Th

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận - kiến nghịvà tài liệu tham khảo, luận văn gồm thành 3 chƣơng: - Chƣơng 1: Tổng quan vấn đề nghiên cứu; - Chƣơng 2: Cơ sở lí luận và phƣơng pháp nghiên cứu; - Chƣơng 3: Giải pháp giáo dục biến đổi khí hậu trong các trƣờng trung cấp chuyên nghiệp. 2 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Chƣơng 1 TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1. Các nghiên cứu ở nƣớc ngoài Giáo dục BĐKH trên thế giới hiện nay đƣợc thực hiện bởi nhiều tổ chức khác nhau và cũng có nhiều giải pháp đƣợc áp dụng để thực hiện giáo dục BĐKH ở các cấp học, bậc học khác nhau. Tuy nhiên, liên qua đến nội dung của luận văn, Tác giả chỉ khảo sát giải pháp giáo dục BĐKH ở các trƣờng thuộc hệ thống giáo dục phổ thông (Từ mầm non đến trung học phổ thông) là những chƣơng trình giáo dục liên quan trực tiếp đến kiến thức của học sinh là đối tƣợng tuyển sinh đầu vào của TCCN và giải pháp giáo dục BĐKH trong các trƣờng TCCN tại một số nƣớc và các tổ chức trên thế giới (đại diện cho các châu lục) đã đƣa giáo dục BĐKH vào trƣờng học dƣới sự quản lí của Bộ Giáo dục hoặc đã có các quy định về giáo dục BĐKH, bảo vệ môi trƣờng, phát triển bền vững trong tiêu chuẩn giáo dục hoặc đã có những báo cáo về giáo dục BĐKH.

Từ đó tìm ra đƣợc những ƣu điểm và hạn chế, những vấn đề còn bỏ ngỏ của giáo dục BĐKH để lựa chọn giải pháp sẽ đƣa ra trong luận văn. Các nghiên cứu ở các nƣớc đại diện cho các châu lục * Nam Phi (đại diện cho châu Phi) Tại Nam Phi giáo dục BĐKH đƣợc đƣa vào trƣờng trung học cơ sở bằng cách tích hợp vào môn vật lý từ năm 2006. Giải pháp đƣợc Nam Phi thực hiện đầu tiên để đƣa nội dung giáo dục BĐKH vào trƣờng học là đào tạo giáo viên về phƣơng pháp giảng dạy BĐKH. Các hình thức mà họ áp dụng để đào tạo giáo viên đƣợc thực hiện nhƣ sau: Một là, sử dụng hoạt động sắm vai nhƣ một thành viên tham gia ký kết Nghị định thƣ Kyoto (thành viên chính phủ, đại diện công ty công nghiệp, đại diện các tổ chức dân sự…).

Nội dung đào tạo trong hoạt động này là Nghị định thƣ Kyoto và Báo cáo của IPCC về khoa học cơ bản của BĐKH. Hai là, sử dụng các tranh vẽ của Tác giả, thông qua việc yêu cầu ngƣời học vẽ những điều họ suy nghĩ hoặc biết về nguyên nhân/tác động của BĐKH (hoạt động này có thể áp dụng với nhóm hoặc cá nhân). Ba là, phát triển nội dung cốt lõi trong giáo dục BĐKH (1. Khí hậu thời tiết trung bình cho một khu vực cụ thể; 2.

Biến đổi khí hậu có thể đƣợc gây ra bởi Quá trình tự nhiên hoặc các hoạt động của con ngƣời; 3. Tăng cƣờng hiệu ứng nhà kính gây nóng lên toàn cầu), từ những nội dung cốt lõi đó, các kiến thức đƣợc lựa chọn để đƣa vào giáo dục BĐKH cho học sinh trung học cơ sở là: Sự khác biệt giữa khí hậu và thời tiết; các 3 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] thành phần của hệ thống khí hậu và mối liên hệ giữa chúng; khái niệm biến đổi khí hậu; nguyên nhân của BĐKH (Nguyên nhân tự nhiên và nguyên nhân do con ngƣời); tác động của BĐKH. Hình thức dạy học lấy học sinh làm trung tâm đƣợc khuyến khích áp dụng trong giáo dục BĐKH thông qua việc yêu cầu học sinh viết các bài luận về tác động của khí hậu và thời tiết trong cuộc sống của họ hay hình thành các nhóm nhỏ để điều tra, thống kê về một yếu tố gây biến đổi khí hậu và viết báo cáo. Hình thức thực hành đọc thông tin đo thời tiết tại các trạm khí hậu cũng đƣợc khuyến khích áp dụng [30] * Nhật Bản (đại diện cho châu Á) Là một quốc gia hải đảo hình vòng cung nằm bên sƣờn phía đông lục địa châu Á với 4 đảo lớn và hàng ngàn đảo nhỏ và có rất nhiều núi lửa.

Vị trí địa lý của Nhật Bản khiến cho quốc gia này là một trong những quốc gia xảy ra nhiều thiên tai nhất thế giới. Nhật Bản xác địnhmục tiêu đặt ra cho giáo dục khoa học trong trƣờng học là: “Để học sinh nhận ra mối quan hệ giữa thiên nhiên và cuộc sống con ngƣời, để phát triển sự quan tâm của học sinh trong việc bảo tồn và sử dụng tài nguyên thiên nhiên” và mục tiêu giáo dục đạo đức trong trƣờng học là: “Để duy trì an toàn và đảm bảo sức khỏe tốt, phát triển tự lực; để có cách cƣ xử tốt, để giữ cho mình gọn gàng, cải thiện môi trƣờng; sử dụng đồ dùng và tiền bạc hiệu quả, để nhận ra giá trị của thời gian.” Nhật Bản là nƣớc đƣa giáo dục về rủi ro thiên tai và thảm họa môi trƣờng từ sớm nhất và phạm vi giáo dục cũng rộng nhất (kể cả học sinh, sinh viên, giáo viên và phụ huynh) [34]. Các nội dung về BĐKH đƣợc thực hiện thông qua nội dung giáo dục môi trƣờng và đƣợc tích hợp trong các môn học đạo đức, khoa học, giáo dục nghề nghiệp (đối với trung học cơ sở và trung học phổ thông), các nội dung tiết kiệm nguyên liệu, nhiên liệu, cải tiến máy móc công nghệ đƣợc đƣa vào nội dung giáo dục nghề nghiệp từ năm 1991 [41].Vấn đề giáo dục về BĐKH đƣợc phát triển mạnh mẽ trong các trƣờng học từ khi Nhật Bản thông qua kế hoạch thực hiện thập kỷ phát triển bền vững của Liên Hợp Quốc (2005-2014). Học sinh Nhật Bản từ lớp 3 đến lớp 9 đƣợc yêu cầu phải tham dự các lớp tích hợp nghiên cứu trong đó học sinh và giáo viên cùng nhau lập kế hoạch dự án, các chuyến đi thực địa, và "thực hành" các hoạt động khác.

Học sinh tích hợp nội dung học tập với tìm hiểu về môi trƣờng tại địa phƣơng của họ. Các hình thức giáo dục phi lớp học cũng đƣợc thực hiện từ rất sớm, học sinh không chỉ học tập trên lớp mà còn đƣợc tham gia các khóa học dã ngoại, tìm hiểu thiên nhiên, thực hành 4 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] tự ứng phó với thiên tai, thảm họa. Các kênh truyền hình cũng đƣợc sử dụng để giáo dục về môi trƣờng, thiên tai, thảm họa nhƣ: NHK (Nippon Hoso Kyokai), NET (Nippon Educations Television- Truyền hình giáo dục Nippon)[34]. Bên cạnh đó Hiệp hội Môi trƣờng Nhật Bản cũng thực hiện rất nhiều chƣơng trình giáo dục Bảo vệ Môi trƣờng, ứng phó với BĐKH cho trẻ em thông qua hình thức mở các câu lạc bộ hoạt động môi trƣờng (Junio Eco-club).

Hình thức cộng tác giữa các trƣờng ở cấp địa phƣơng với các tổ chức phi chính phủ cũng đang đƣợc đẩy mạnh để thực hiện giáo dục môi trƣờng tại Nhật Bản. Từ năm 1993 việc đào tạo giáo viên giáo dục môi trƣờng đã đƣợc Nhật Bản thực hiện tại các trang web (GLOBE và EILNet) và thông qua các hội thảo [41].Đặc biệt tại Nhật Bản giáo dục “thái độ chủ động” để ứng phó kịp thời trong một môi trƣờng thay đổi đƣợc coi là quan trọng, giáo dụcmột cảm giác từ bi, một khuynh hƣớng hỗ trợ lẫn nhau và tôn trọng cuộc sống là điều đƣợc Nhật Bản chú trọng. Chiến lƣợc tích hợp giáo dục giảm nhẹ rủi ro thiên tai đƣợc Chính phủ tài trợ và thực hiện ở tất cả các cơ sở giáo dục bằng cách xem xét những bài học từ kinh nghiệm quá khứ thảm họa trong khu vực của mình. Nó làm nổi bật tầm quan trọng của việc tăng cƣờng năng lực của học sinh để đóng góp tích cực cho các sáng kiến giảm thiểu rủi ro thiên tai tại địa phƣơng,cộng đồng.

Về tài liệu giảng dạy và tài liệu học tập đƣợc khuyến khíchsử dụng phƣơng tiện truyền thông khác nhau nhƣ hình ảnh và sách truyện, phim hoạt hình, trò chơi và Internet [43]. * Một số nƣớc đại diện cho châu Âu - Ukraina: Nội dung ứng phó với BĐKH đƣợc đƣa vào giáo dục cho học sinh từ lớp 1 đến lớp 12 trong môn học phát triển bền vững, các nội dung chính là các giải pháp giảm phát thải khí nhà kính thông qua các hoạt động cụ thể nhƣ: Phân loại rác, tái chế rác, tiết kiệm điện, tiết kiệm nƣớc, tiết kiệm mua sắm…Hình thức đƣợc lựa chọn để thực hiện là thành lập các câu lạc bộ kiểm toán năng lƣợng tại trƣờng học, các cá nhân thực hiện kiểm toán năng lƣợng tại gia đình theo các bài tập kiểm toán liên quan đến từng chủ đề giáo dục nhƣ: Dấu chân sinh thái; phong cách sống; rác; nƣớc; mua sắm vànăng lƣợng… [15] - Thụy Điển: Việc giáo dục liên quan đến phát triển bền vững trong các trƣờng học Thụy Điển ở hệ thống giáo dục cơ sở liên tục đƣợc mở rộng. Vấn đề biến đổi khí hậu là một yếu tố trong nội dung này. Chính phủ Thụy Điển thành lập giải thƣởng “Trƣờng học xanh” (Green School) vào năm 1999.

Mục đích là để khuyến khích giảng 5 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] dạy về sinh thái bền vững trong trƣờng mầm non, tiểu học và trung học cơ sở và giáo dục cộng đồng và cho học sinh tham gia vào toàn bộ quá trình. Từ tháng Hai năm 2005, giải thƣởng “Trƣờng học xanh” đã đƣợc thay thế bằng các giải thƣởng mới của "trƣờng cho phát triển bền vững". Trọng tâm ở đây là việc giáo dục liên quan đến phát triển bền vững, bao gồm cả khía cạnh kinh tế và xã hội. Phần lớn các trƣờng trung học phổ thông có giảng dạy chuyên sâu về vấn đề biến đổi khí hậu, trong khi khoảng một nửa số lớp học trung học cơ sở đƣợc học về ứng phó với vấn đề khí hậu một cách tổng quát hơn [31] * Canada (đại diện cho Bắc Mĩ) Nội dung giáo dục đƣợc đƣa vào trƣờng học từ mẫu giáo đến lớp 12.

Các nội dung giáo dục BĐKH đƣợc tích hợp trong tất cả các môn học từ mẫu giáo đến lớp 6. Ở lớp 7 nội dung giáo dục BĐKH đƣợc tích hợp trong các môn học nhƣ: Khoa học, khoa học xã hội, ngôn ngữ nghệ thuật, tiếng Pháp cơ sở, toán, mĩ thuật, giáo dục thể chất, sức khỏe và giáo dục nghề nghiệp. Đối với chƣơng trình từ lớp 8 đến lớp 12, nội dung giáo dục BĐKH đƣợc tích hợp trong các môn học: Khoa học, khoa học xã hội, tiếng Anh, ngôn ngữ quốc tế, toán, mĩ thuật và giáo dục thể chất ([23],[45]).