Giải pháp giảm ùn tắc giao thông trên địa bàn thành phố hồ chí minh luận văn thạc sĩ chuyên ngành quản lý xây dựng

Giải pháp giảm ùn tắc giao thông tại TP.HCM qua nghiên cứu luận văn thạc sĩ chuyên ngành quản lý xây dựng, đề xuất hướng cải thiện hiệu quả.

• Tác giả: Phạm Minh Công
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Phú Cường
• Trường học: Đại học Giao thông Vận tải
• Chuyên ngành: Quản lý xây dựng
• Đề tài: Giải pháp giảm ùn tắc giao thông trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ ÙN TẮC GIAO THÔNG VÀ GIẢM ÙN TẮC GIAO THÔNG
• 1.1. Tổng quan về hệ thống giao thông đô thị
• 1.1.1. Khái niệm hệ thống giao thông đô thị
• 1.1.2. Cấu trúc hệ thống giao thông đô thị
• 1.1.3. Đặc điểm và vai trò của giao thông đô thị
• 1.1.4. Quan hệ giữa giao thông đô thị với tăng trưởng kinh tế đô thị
• 1.1.5. Vận tải hành khách công cộng (VTHKC) trong hệ thống giao thông đô thị
• 1.2. Tổng quan về ùn tắc giao thông và giảm ùn tắc giao thông
• 1.2.1. Khái niệm về ùn tắc giao thông
• 1.2.2. Đặc điểm của ùn tắc giao thông trong đô thị
• 1.2.3. Tiêu chí xác định ùn tắc giao thông
• 1.2.4. Quản lý ùn tắc giao thông
• 1.3. Nguyên nhân và các nhân tố ảnh hưởng ùn tắc giao thông
• 1.3.1. Nguyên nhân gây ùn tắc giao thông trong đô thị
• 1.3.2. Các nhân tố khách quan
• 1.3.3. Các nhân tố chủ quan
• 1.3.4. Hậu quả ùn tắc giao thông đến môi trường đời sống kinh tế, văn hóa, xã hội
• 1.3.5. Kinh nghiệm giải quyết ùn tắc giao thông của một số đô thị trên thế giới
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ, GIẢM ÙN TẮC GIAO THÔNG TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH GIAI ĐOẠN 2016-2018
• 2.1. Tổng quan về điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội thành phố Hồ Chí Minh
• 2.2. Thực trạng mạng lưới và công tác quy hoạch giao thông thành phố Hồ Chí Minh
• 2.2.1. Hệ thống cầu, đường giao thông thành phố Hồ Chí Minh
• 2.2.2. Hiện trạng hệ thống giao thông công cộng
• 2.2.3. Hiện trạng vận tải của TP.Hồ Chí Minh
• 2.2.4. Tình hình trật tự an toàn giao thông
• 2.2.5. Công tác quy hoạch, xây dựng công trình giao thông đường bộ của Thành phố Hồ Chí Minh
• 2.3. Thực trạng tổ chức quản lý hạ tầng giao thông đường bộ ở Thành phố Hồ Chí Minh
• 2.4. Phân tích thực trạng ùn tắc giao thông trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn 2016-2018
• 2.4.1. Khái quát tình hình trật tự an toàn giao thông trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh (2016-2018)
• 2.4.2. Phân tích thực trạng về ùn tắc giao thông (2016-2018)
• 2.4.3. Tác động của ùn tắc giao thông tới phát triển kinh tế, xã hội, môi trường tại thành phố Hồ Chí Minh
• 2.5. Đánh giá thực trạng và nguyên nhân gây ùn tắc giao thông trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn 2016-2018
• 2.5.1. Kết quả, tồn tại trong quản lý ùn tắc giao thông
• 2.5.2. Nguyên nhân gây ùn tắc giao thông
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP GIẢM ÙN TẮC GIAO THÔNG TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH ĐẾN NĂM 2020
• 3.1. Định hướng phát triển giao thông đô thị trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh đến 2020
• 3.1.1. Chiến lược phát triển giao thông đô thị ở Thành phố Hồ Chí Minh
• 3.1.2. Mục tiêu phát triển đến năm 2020
• 3.1.3. Định hướng phát triển sau năm 2020
• 3.1.4. Xây dựng kế hoạch phát triển đến năm 2020 và tầm nhìn sau năm 2030
• 3.2. Định hướng và chương trình hành động nhằm giảm ùn tắc giao thông trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh đến năm 2020
• 3.3. Giải pháp giảm ùn tắc giao thông trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh đến năm 2020
• 3.3.1. Giải pháp về hoàn thiện hệ thống quy hoạch
• 3.3.2. Đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng hiện đại đồng bộ
• 3.3.3. Phát triển hệ thống giao thông công cộng
• 3.3.4. Hoàn thiện công tác quản lý, tổ chức giao thông đô thị
• 3.3.5. Tăng cường về giáo dục, ý thức người tham gia giao thông
• 3.3.6. Thu hút vốn đầu tư sửa chữa, phát triển cơ sở hạ tầng giao thông
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về ùn tắc giao thông tại TP

Tình trạng ùn tắc giao thông tại TP.HCM đã trở thành một vấn đề nghiêm trọng, ảnh hưởng đến đời sống hàng triệu người dân. Theo thống kê, mật độ giao thông tại thành phố này đang ở mức báo động, với số lượng phương tiện cá nhân gia tăng nhanh chóng. Hệ thống giao thông đô thị chưa được đầu tư đồng bộ, dẫn đến tình trạng quá tải tại các tuyến đường chính. Việc quản lý giao thông còn nhiều bất cập, chưa đáp ứng kịp thời với sự gia tăng dân số và nhu cầu đi lại. Đặc biệt, các khu vực trung tâm thường xuyên xảy ra ùn tắc, gây lãng phí thời gian và tài nguyên. Một nghiên cứu cho thấy, thời gian trung bình người dân phải chờ đợi trong ùn tắc giao thông có thể lên đến hàng giờ mỗi ngày, ảnh hưởng đến năng suất lao động và chất lượng cuộc sống.

1.1 Nguyên nhân gây ùn tắc giao thông

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng ùn tắc giao thông tại TP.HCM. Đầu tiên, sự gia tăng nhanh chóng của phương tiện cá nhân, đặc biệt là xe máy và ô tô, đã làm tăng áp lực lên hệ thống hạ tầng giao thông. Thứ hai, việc quy hoạch giao thông chưa đồng bộ và thiếu tính khả thi, dẫn đến nhiều điểm nghẽn trong lưu thông. Thứ ba, ý thức tham gia giao thông của người dân còn hạn chế, gây ra tình trạng vi phạm luật giao thông. Cuối cùng, các công trình xây dựng hạ tầng giao thông chưa hoàn thiện cũng góp phần làm trầm trọng thêm tình trạng ùn tắc.

II. Thực trạng quản lý giao thông tại TP

Quản lý giao thông tại TP.HCM hiện nay đang gặp nhiều thách thức. Mặc dù đã có nhiều nỗ lực từ chính quyền thành phố trong việc cải thiện hệ thống giao thông, nhưng kết quả vẫn chưa đạt được như mong đợi. Các dự án quy hoạch giao thông thường xuyên bị chậm tiến độ, dẫn đến tình trạng ùn tắc kéo dài. Hệ thống giao thông công cộng chưa phát triển mạnh mẽ, khiến người dân vẫn phải phụ thuộc vào phương tiện cá nhân. Theo một khảo sát, chỉ khoảng 9% người dân sử dụng giao thông công cộng, cho thấy sự thiếu hấp dẫn của các phương tiện này. Việc thiếu các biện pháp quản lý hạ tầng hiệu quả cũng là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này.

2.1 Đánh giá thực trạng hạ tầng giao thông

Hệ thống hạ tầng giao thông tại TP.HCM hiện nay còn nhiều hạn chế. Mặc dù đã có nhiều công trình mới được xây dựng, nhưng chất lượng và khả năng phục vụ vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu thực tế. Nhiều tuyến đường vẫn trong tình trạng xuống cấp, không đủ khả năng chịu tải. Hệ thống giao thông công cộng như xe buýt, metro chưa được đầu tư đồng bộ, dẫn đến việc người dân không mặn mà sử dụng. Theo báo cáo, chỉ có khoảng 20% người dân hài lòng với chất lượng giao thông công cộng, cho thấy cần có những cải cách mạnh mẽ để nâng cao hiệu quả sử dụng.

III. Giải pháp giảm ùn tắc giao thông tại TP

Để giải quyết tình trạng ùn tắc giao thông tại TP.HCM, cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả. Trước hết, cần hoàn thiện quy hoạch giao thông một cách khoa học, đảm bảo tính khả thi và bền vững. Thứ hai, đầu tư mạnh mẽ vào hệ thống giao thông công cộng, nâng cao chất lượng dịch vụ để thu hút người dân sử dụng. Thứ ba, cần tăng cường công tác quản lý giao thông, bao gồm việc kiểm soát phương tiện cá nhân và khuyến khích sử dụng các phương tiện giao thông thân thiện với môi trường. Cuối cùng, việc nâng cao ý thức tham gia giao thông của người dân cũng là một yếu tố quan trọng trong việc giảm thiểu ùn tắc.

3.1 Đề xuất giải pháp quy hoạch

Giải pháp đầu tiên là hoàn thiện quy hoạch giao thông tại TP.HCM. Cần có một kế hoạch dài hạn, trong đó xác định rõ các tuyến đường chính, các khu vực cần ưu tiên phát triển hạ tầng giao thông. Việc xây dựng các tuyến đường vành đai, kết nối các khu vực ngoại thành với trung tâm thành phố sẽ giúp giảm tải cho các tuyến đường chính. Đồng thời, cần có các biện pháp khuyến khích phát triển giao thông công cộng, như xây dựng thêm các bến xe buýt, trạm dừng và các tuyến metro để phục vụ nhu cầu đi lại của người dân.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Ùn tắc giao thông là một trong những vấn đề nghiêm trọng ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển kinh tế - xã hội và chất lượng cuộc sống tại các đô thị lớn trên thế giới, trong đó có Thành phố Hồ Chí Minh. Theo ước tính, ùn tắc giao thông tại Việt Nam gây thiệt hại khoảng 30.000 tỉ đồng mỗi năm, tương đương 1,34 tỷ USD. Thành phố Hồ Chí Minh, với dân số thực tế vượt trên 10 triệu người và mật độ dân số trung bình khoảng 3.400 người/km², đang phải đối mặt với áp lực giao thông ngày càng gia tăng. Mật độ đường bộ hiện chỉ đạt khoảng 2,03 km/km², thấp hơn nhiều so với tiêu chuẩn 4-6 km/km², trong khi lượng phương tiện cá nhân tăng nhanh, đặc biệt là xe máy và ô tô.

Nghiên cứu tập trung đánh giá thực trạng ùn tắc giao thông trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn 2016-2018, phân tích nguyên nhân và tác động của ùn tắc đến phát triển kinh tế, xã hội và môi trường. Mục tiêu chính là đề xuất các giải pháp giảm ùn tắc giao thông hiệu quả đến năm 2020, góp phần nâng cao năng lực vận tải, cải thiện chất lượng cuộc sống và thúc đẩy phát triển bền vững đô thị. Phạm vi nghiên cứu bao gồm hệ thống giao thông đường bộ, vận tải hành khách công cộng và công tác quản lý giao thông trên toàn địa bàn thành phố.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp cơ sở khoa học cho các nhà quản lý, hoạch định chính sách và các bên liên quan nhằm kiểm soát và giảm thiểu ùn tắc giao thông, đồng thời nâng cao hiệu quả sử dụng hạ tầng giao thông đô thị.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình nghiên cứu về giao thông đô thị và quản lý ùn tắc giao thông, bao gồm:

• Lý thuyết hệ thống giao thông đô thị: Giao thông đô thị được xem là một hệ thống phức hợp bao gồm giao thông động (mạng lưới đường, nút giao thông, cầu vượt) và giao thông tĩnh (bến bãi, điểm dừng, bãi đỗ xe). Hệ thống này phải đảm bảo sự vận chuyển hiệu quả hàng hóa và hành khách trong đô thị.

• Mô hình quản lý ùn tắc giao thông: Tập trung vào việc cân bằng cung - cầu giao thông, sử dụng các tiêu chí định lượng như vận tốc trung bình dòng xe, chiều dài hàng đợi và thời gian kéo dài của tình trạng ùn tắc để đánh giá mức độ nghiêm trọng.

• Khái niệm vận tải hành khách công cộng (VTHKCC): VTHKCC là phương tiện vận tải có khả năng đáp ứng nhu cầu đi lại lớn, liên tục và ổn định của người dân, bao gồm xe buýt, taxi, tàu điện ngầm, tàu điện trên cao, với vai trò giảm áp lực cho giao thông cá nhân.

Các khái niệm chính được sử dụng gồm: ùn tắc giao thông, vận tải hành khách công cộng, quản lý giao thông đô thị, cơ sở hạ tầng giao thông, và tiêu chí đánh giá ùn tắc.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp giữa phân tích định lượng và nghiên cứu xã hội học:

• Nguồn dữ liệu: Số liệu thu thập từ Sở Giao thông vận tải Thành phố Hồ Chí Minh, bao gồm dữ liệu giám sát hành trình của hơn 60.000 phương tiện kinh doanh vận tải, hình ảnh từ 471 camera giao thông, báo cáo thống kê về lưu lượng giao thông, mật độ phương tiện, và các tài liệu quy hoạch giao thông.

• Phương pháp phân tích: Phân tích thống kê mô tả, so sánh các chỉ số vận tốc trung bình, mật độ đường, tỷ lệ sử dụng vận tải công cộng; phân tích nguyên nhân và tác động của ùn tắc giao thông dựa trên mô hình cung - cầu; đánh giá thực trạng quản lý và tổ chức giao thông.

• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Dữ liệu vận tốc và lưu lượng giao thông được thu thập từ toàn bộ các tuyến đường trọng điểm trên địa bàn thành phố trong giai đoạn 2016-2018, đảm bảo tính đại diện và toàn diện.

• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu tập trung vào giai đoạn 2016-2018, với việc tổng hợp, phân tích dữ liệu và đề xuất giải pháp đến năm 2020, đồng thời có tầm nhìn phát triển sau năm 2020.

Phương pháp nghiên cứu đảm bảo tính khoa học, khách quan và phù hợp với đặc thù giao thông đô thị tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tình trạng ùn tắc giao thông nghiêm trọng và kéo dài: Vận tốc trung bình dòng xe tại khu vực trung tâm thành phố trong giờ cao điểm chỉ đạt khoảng 20,7 km/h vào buổi sáng và 19,3 km/h vào buổi chiều, thấp hơn nhiều so với vận tốc lý tưởng. Tình trạng ùn tắc kéo dài trên 30 phút với chiều dài hàng đợi từ 200-300m tại nhiều nút giao thông trọng điểm.

2. Mật độ đường bộ thấp và không đồng bộ với tốc độ tăng phương tiện: Mật độ đường bộ trung bình đạt 2,03 km/km², chỉ bằng khoảng 43,33% so với tiêu chuẩn 4-6 km/km². Trong khi đó, số lượng phương tiện giao thông cá nhân tăng nhanh, năm 2017 tăng thêm 636.419 xe, tương đương 13% so với năm trước, gây quá tải hạ tầng.

3. Tỷ lệ sử dụng vận tải hành khách công cộng thấp: Vận tải hành khách công cộng chỉ đáp ứng khoảng 9,5% nhu cầu đi lại, thấp hơn nhiều so với tốc độ tăng trưởng của phương tiện cá nhân. Mạng lưới xe buýt hiện có 146 tuyến, nhưng chưa phân cấp rõ ràng, tập trung nhiều vào trung tâm thành phố, làm giảm khả năng tiếp chuyển và tăng mật độ tập trung phương tiện.

4. Quản lý giao thông còn nhiều bất cập: Công tác phân luồng, phân làn, điều phối giao thông chưa hiệu quả; tình trạng lấn chiếm vỉa hè, lòng đường để kinh doanh, đỗ xe trái phép phổ biến; ý thức tham gia giao thông của người dân còn hạn chế; lực lượng quản lý giao thông mỏng, chưa đủ sức kiểm soát.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của ùn tắc giao thông tại Thành phố Hồ Chí Minh là sự mất cân đối giữa cung và cầu giao thông. Mạng lưới hạ tầng giao thông chưa phát triển đồng bộ, mật độ đường thấp, đặc biệt là các tuyến vành đai chưa hoàn thiện, trong khi lượng phương tiện cá nhân tăng nhanh vượt khả năng tiếp nhận của hệ thống. Tỷ lệ sử dụng vận tải công cộng thấp làm gia tăng áp lực lên hệ thống đường bộ.

So với các đô thị lớn trên thế giới, như Singapore áp dụng hệ thống thu phí điện tử để hạn chế xe cá nhân vào trung tâm, Thành phố Hồ Chí Minh chưa có biện pháp kiểm soát tương tự hiệu quả. Việc quản lý giao thông còn nhiều bất cập, từ quy hoạch, tổ chức giao thông đến ý thức người tham gia, làm cho tình trạng ùn tắc kéo dài và phức tạp hơn.

Dữ liệu vận tốc và lưu lượng giao thông có thể được trình bày qua biểu đồ vận tốc trung bình theo giờ trong ngày tại các khu vực trung tâm, sân bay Tân Sơn Nhất và cảng Cát Lái, cùng bảng thống kê số lượng phương tiện tăng theo năm để minh họa xu hướng gia tăng áp lực giao thông. Bảng phân loại mức độ ùn tắc theo màu sắc cũng giúp trực quan hóa tình trạng giao thông hiện tại.

Kết quả nghiên cứu nhấn mạnh sự cần thiết của các giải pháp đồng bộ, từ hoàn thiện hạ tầng, phát triển vận tải công cộng đến nâng cao công tác quản lý và ý thức người dân nhằm giảm thiểu ùn tắc giao thông hiệu quả.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện hệ thống quy hoạch giao thông đô thị

   • Rà soát, điều chỉnh quy hoạch giao thông đồng bộ, đặc biệt tập trung phát triển các tuyến vành đai và trục chính đô thị.
   • Mục tiêu đạt mật độ đường bộ 4-6 km/km² đến năm 2025.
   • Chủ thể thực hiện: Sở Giao thông vận tải phối hợp với các cơ quan quy hoạch và UBND thành phố.
   • Timeline: Hoàn thành điều chỉnh quy hoạch trong năm 2021, triển khai xây dựng từ 2022-2025.

2. Đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng giao thông hiện đại, đồng bộ

   • Xây dựng thêm các cầu vượt, hầm chui tại các nút giao thông trọng điểm để giảm ùn tắc.
   • Mở rộng, nâng cấp các tuyến đường chính, hoàn thiện hệ thống đường vành đai.
   • Chủ thể thực hiện: UBND thành phố, các nhà đầu tư BOT, BT.
   • Timeline: Triển khai các dự án trọng điểm giai đoạn 2020-2025.

3. Phát triển hệ thống vận tải hành khách công cộng

   • Mở rộng mạng lưới xe buýt, tăng cường các tuyến buýt nhanh, xe buýt điện thân thiện môi trường.
   • Đẩy nhanh tiến độ xây dựng các tuyến đường sắt đô thị số 1 và số 2.
   • Tăng cường quảng bá, nâng cao chất lượng dịch vụ để thu hút người dân sử dụng.
   • Chủ thể thực hiện: Sở Giao thông vận tải, các doanh nghiệp vận tải công cộng.
   • Timeline: Mở rộng mạng lưới xe buýt trong 2 năm tới, hoàn thành tuyến đường sắt đô thị số 1 trước năm 2023.

4. Hoàn thiện công tác quản lý và tổ chức giao thông đô thị

   • Tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm giao thông, lấn chiếm vỉa hè, lòng đường.
   • Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý giao thông, giám sát và điều phối giao thông thông minh.
   • Nâng cao năng lực lực lượng cảnh sát giao thông và các đơn vị quản lý.
   • Chủ thể thực hiện: Sở Giao thông vận tải, Công an thành phố, UBND các quận huyện.
   • Timeline: Triển khai ngay từ năm 2020 và duy trì liên tục.

5. Tăng cường công tác giáo dục, nâng cao ý thức người tham gia giao thông

   • Tổ chức các chương trình tuyên truyền, đào tạo về luật giao thông và văn hóa giao thông.
   • Hợp tác với các trường học, doanh nghiệp để nâng cao nhận thức cộng đồng.
   • Chủ thể thực hiện: Sở Giáo dục và Đào tạo, Sở Giao thông vận tải, các tổ chức xã hội.
   • Timeline: Thực hiện liên tục, đánh giá hiệu quả hàng năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà quản lý và hoạch định chính sách giao thông đô thị

   • Lợi ích: Cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng và điều chỉnh chính sách, quy hoạch giao thông phù hợp với thực trạng và xu hướng phát triển.
   • Use case: Lập kế hoạch phát triển hạ tầng giao thông, quản lý ùn tắc giao thông.

2. Các chuyên gia và nhà nghiên cứu trong lĩnh vực giao thông vận tải và quy hoạch đô thị

   • Lợi ích: Tham khảo các phân tích, số liệu thực tế và mô hình nghiên cứu về ùn tắc giao thông tại đô thị lớn.
   • Use case: Phát triển các nghiên cứu tiếp theo, đề xuất giải pháp kỹ thuật và quản lý.

3. Các doanh nghiệp vận tải công cộng và nhà đầu tư hạ tầng giao thông

   • Lợi ích: Hiểu rõ thực trạng và nhu cầu phát triển vận tải công cộng, cơ sở hạ tầng để đầu tư hiệu quả.
   • Use case: Lập dự án đầu tư, phát triển dịch vụ vận tải công cộng.

4. Cơ quan quản lý an toàn giao thông và lực lượng cảnh sát giao thông

   • Lợi ích: Nắm bắt các nguyên nhân và điểm nghẽn trong quản lý giao thông để nâng cao hiệu quả điều tiết, xử lý vi phạm.
   • Use case: Tổ chức các chiến dịch kiểm tra, xử lý vi phạm, cải thiện trật tự giao thông.

Câu hỏi thường gặp

1. Ùn tắc giao thông được định nghĩa như thế nào?
   Ùn tắc giao thông là tình trạng khi nhu cầu sử dụng không gian đường bộ vượt quá khả năng đáp ứng của hạ tầng, làm giảm vận tốc lưu thông xuống dưới 5 km/h và kéo dài trên 30 phút, gây cản trở hoạt động bình thường của các phương tiện.

2. Nguyên nhân chính gây ùn tắc giao thông tại Thành phố Hồ Chí Minh là gì?
   Nguyên nhân chủ yếu là mật độ đường bộ thấp so với tiêu chuẩn, lượng phương tiện cá nhân tăng nhanh, hệ thống vận tải công cộng chưa phát triển đồng bộ, cùng với quản lý giao thông và ý thức người dân còn hạn chế.

3. Tỷ lệ sử dụng vận tải hành khách công cộng hiện nay ra sao?
   Vận tải công cộng chỉ đáp ứng khoảng 9,5% nhu cầu đi lại, thấp hơn nhiều so với tốc độ tăng trưởng của phương tiện cá nhân, làm gia tăng áp lực lên hệ thống giao thông đường bộ.

4. Các giải pháp giảm ùn tắc giao thông hiệu quả nhất là gì?
   Bao gồm hoàn thiện quy hoạch giao thông, đầu tư hạ tầng hiện đại, phát triển vận tải công cộng, nâng cao công tác quản lý và ý thức người tham gia giao thông, cùng với ứng dụng công nghệ thông tin trong điều phối giao thông.

5. Làm thế nào để nâng cao ý thức tham gia giao thông của người dân?
   Thông qua các chương trình giáo dục, tuyên truyền luật giao thông, văn hóa giao thông tại trường học, cộng đồng và doanh nghiệp, kết hợp với xử phạt nghiêm minh các vi phạm để tạo sự răn đe.

Kết luận

• Ùn tắc giao thông tại Thành phố Hồ Chí Minh là vấn đề nghiêm trọng, ảnh hưởng tiêu cực đến kinh tế, xã hội và môi trường đô thị.
• Mật độ đường bộ thấp, lượng phương tiện cá nhân tăng nhanh và tỷ lệ sử dụng vận tải công cộng thấp là những nguyên nhân chính gây ùn tắc.
• Công tác quản lý giao thông còn nhiều bất cập, ý thức người tham gia giao thông chưa cao, làm tình trạng ùn tắc kéo dài và phức tạp.
• Các giải pháp đồng bộ về quy hoạch, đầu tư hạ tầng, phát triển vận tải công cộng, quản lý và giáo dục ý thức là cần thiết để giảm ùn tắc hiệu quả đến năm 2020 và những năm tiếp theo.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học quan trọng cho các nhà quản lý, chuyên gia và doanh nghiệp trong việc hoạch định và triển khai các chính sách, dự án giao thông đô thị.

Hành động tiếp theo: Khuyến nghị các cơ quan chức năng nhanh chóng triển khai các giải pháp đề xuất, đồng thời tiếp tục theo dõi, đánh giá tình hình giao thông để điều chỉnh kịp thời, hướng tới một hệ thống giao thông đô thị hiện đại, bền vững và thân thiện với người dân.

Trích đoạn nội dung tài liệu

đặt vấn đề UTGT là mối quan tâm hàng đầu, chỉ đạo các nhà khoa học, Bộ, ban ngành tập trung nghiên cứu, tìm hiểu bản chất của vấn đề UTGT để từng bƣớc khắc phục. Hầu hết các quốc gia đều tự mình đƣa ra cách nhận thức riêng của mình về khái niệm, phân loại UTGT. Việc tiếp cận vấn đề UTGT theo quan điểm khác nhau của các nƣớc trên thế giới giúp cho những nhà chuyên môn của Việt Nam có thể hiểu rõ hơn và đƣa ra đƣợc một sự thống nhất trong cách hiểu về vấn đề này. Từ đó, trong công tác quản lý TTATGT, kiềm chế ùn tắc giao thông, lực lƣợng CSGT và các ban ngành có cơ sở để 15 thực thi công việc, đánh giá đúng mức độ UTGT để triển khai nhiệm vụ; làm tốt công tác báo cáo, thống kê, xây dựng cơ sở dữ liệu về UTGT; tạo ra khả năng hòa nhập trong điều kiện hợp tác quốc tế với các quốc gia khác.1 Khái niệm về ùn tắc giao thông.

 Có thể hiểu về UTGT nhƣ sau: “Ùn tắc giao thông là một tình trạng giao thông không bình thường xảy ra ở một thời điểm nhất định của hoạt động giao thông mà ở thời điểm đó khả năng thông qua thực tế của kết cấu hạ tầng giao thông không đáp ứng được nhu cầu của hoạt động giao thông, gây cản trở đến hoạt động bình thường của các đối tượng tham gia giao thông”. Nhƣ vậy, khái niệm cơ bản đã làm rõ tình trạng không bình thƣờng xảy ra khi UTGT và diễn giải tình trạng này chủ yếu xảy ra khi kết cấu hạ tầng giao thông không đáp ứng đƣợc nhu cầu tham gia giao thông trong thực tế. Tuy nhiên, nếu sử dụng khái niệm trên thì trong nhiều trƣờng hợp sẽ không đánh giá đúng mức độ nghiêm trọng của tình trạng UTGT. Vì vậy mới xảy ra cuộc tranh luận khi một Giám đốc Sở GTVT cho rằng dòng phƣơng tiện phải đứng yên, không di chuyển trên 30 phút mới là UTGT.

 Tại Nhật Bản, ngƣời ta sử dụng hai thuật ngữ “ùn giao thông” [traffic congestion], “tắc nghẽn giao thông” [traffic jam] và đƣợc phân biệt một cách cụ thể.  Định nghĩa ùn giao thông [traffic congestion]: “Ùn giao thông” là đại lượng mang tính cảm giác của người lái xe để biểu thị cảm giác của trạng thái đông đúc của giao thông. Thông thường, ùn giao thông là trạng thái người tham gia giao thông không thể tăng tốc như mong muốn do xe phía trước đi chậm.  Định nghĩa tắc nghẽn giao thông [traffic jam]: “Tắc nghẽn giao thông” là một đại lượng vật lý biểu hiện tình trạng đông đúc.

Đó là trạng thái giao thông xảy ra khi nhu cầu về giao thông vượt quá khả năng thông qua làm xuất hiện hàng dài chờ đợi.  Với sự phân biệt rõ hai khái niệm ùn giao thông và tắc nghẽn giao thông thì không chỉ những ngƣời làm công tác quản lý mà cả ngƣời dân cũng dễ dàng hiểu một cách thấu đáo vấn đề, tránh tình trạng nhầm lẫn. Tại Châu Âu, ngƣời ta sử dụng nhiều thuật ngữ khác nhau về UTGT nhƣ: [traffic congestion], [traffic jam], [(traffic) deadlock], [traffĩc snarl], [back up], [gridlock]. Và cho đến nay, chƣa có một thuật ngữ nào đƣợc sử dụng một cách chính thống.

 Trong tài liệu Hội nghị Bộ trƣởng Bộ GTVT các nƣớc châu Âu về vấn đề quản lý UTGT đô thị , vấn đề UTGT đƣợc hiểu theo 3 khía cạnh nhƣ sau:  Ùn tắc giao thông là trình trạng trong đó các phƣơng tiện cản trở lẫn nhau giữa các dòng giao thông trong điều kiện khả năng lƣu thông bị giới hạn (Congestion is the impedance vehicles imposeon each other, due to the 16 speed-flow relationship, in conditions where the use of a transport system approaches its capacity).  Ùn tắc giao thông là tình trạng trong đó nhu cầu về không gian đƣờng vƣợt quá sự đáp ứng (Congestion is a situation in which demand for road space exceeds supply).  Ùn tắc giao thông là một hiện tƣợng tƣơng đối liên quan đến sự khác biệt giữa năng lực đáp ứng nhƣ mong đợi và khả năng đáp ứng thực tế của hệ thống đƣờng bộ (Congestion is essentially a relative phenomenon that is linked to the difference between the roadway system performance that users expect and how the system actually performs).  Trong đó, khía cạnh thứ hai đƣợc sử dụng phổ biến trong các nghiên cứu khác của các nƣớc: luận văn Thạc sỹ của tác giả Wenjie Zhang bảo vệ năm 2011 tại trƣờng Đại học công nghệ thuộc Cơ quan quy hoạch và phát triển vùng của Châu Âu đã nghiên cứu về quản lý giao thông ở thành phố Hàng Châu, Trung Quốc.

Tác giả cũng sử dụng khái niệm UTGT là “Ùn tắc giao thông là tình trạng trong đó nhu cầu về không gian đường vượt quá sự đáp ứng”.  Nhƣ vậy, mỗi quốc gia trên thế giới đều có cái nhìn riêng về khái niệm ùn tắc giao thông. Tuy vậy, đều hƣớng tới sự việc là khả năng lƣu thông của phƣơng tiện bị kém đi do kết cấu hạ tầng giao thông không đáp ứng đƣợc nhu cầu.2 Đặc điểm của ùn tắc giao thông trong đô thị.  Ùn tắc giao thông trong đô thị phần lớn tập trung vào một số giờ cao điểm( giờ đi làm, đi học của học sinh- sinh viên…)  Nhìn chung đa số ùn tắc giao thông tập trung chủ yếu tại các nút giao thông nhất định, có tính thƣờng xuyên và lặp đi lặp lại nhiều lần  Ùn tắc giao thông trong đô thị có tính dây truyền khá cao.

Tức là một con đƣờng chính bị tắc thì hầu nhƣ các đƣờng nhỏ thông với nó cũng bị tắc nghẽn gây ra tắc nghẽn trên diện rộng  Hình thức ùn tắc có dạng nút chai, khi nút giao thông đã bị tắc nghẽn nếu không đƣợc giải quyết nhanh chóng thì cùng với dòng ngƣời đổ về nút giao thông sẽ càng bít hơn nữa “nút chai” lại và phải mất khá lâu mới có thể lƣu thông 1.3 Tiêu chí xác định ùn tắc giao thông. Tiêu chí xác định tình trạng ùn tắc giao thông trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh theo văn bản số 2410/UBND-ĐT ngày 25/04/2017 của Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh cần đảm bảo các yêu cầu nhƣ sau:  Tiêu chí xác định tình trạng ùn tắc giao thông phù hợp với đặc thù giao thông, tình hình giao thông thực tế trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh; 17  Xác định tình trạng ùn tắc giao thông trên cơ sở khoa học, có định lƣợng các thông số cơ bản của dòng giao thông nhƣ vận tốc dòng xe, chiều dài hàng đợi, lƣu lƣợng, mật độ…;  Đảm bảo đầy đủ các trang thiết bị, công cụ và phƣơng pháp cụ thể để xác định các thông số theo tiêu chí ùn tắc giao thông. Qua tổng hợp các thông số thu thập đƣợc và tiến hành phân tích, thống kê cũng nhƣ có tham khảo việc xác định tình trạng giao thông một số nƣớc trên thế giới, Sở Giao thông vận tải đã xây dựng Bộ tiêu chí xác định tình trạng ùn tắc giao thông trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh, cụ thể nhƣ sau: Bộ tiêu chí đánh giá (*) 1. Vận tốc trung bình dòng xe ≤ 5km/h (thấp hơn vận tốc Tình trạng ùn tắc của ngƣời đi bộ).

Tình trạng kéo dài trong thời gian trên 30 phút. Chiều dài dòng xe kéo dài 200m-300m. Ngoài ra, Sở Giao thông vận tải vẫn thƣờng xuyên cập nhật và thống kê đầy đủ tình trạng giao thông ở các mức độ khác (mức độ 1, 2, 3) để phục vụ công tác quản lý và điều hành giao thông đô thị. * Phƣơng pháp xác định các thông số đánh giá:  Vận tốc trung bình dòng xe ≤ 5km/h trên các tuyến đƣờng đƣợc xác định thông qua 02 phƣơng pháp:  Xác định vận tốc trung bình dòng xe dựa vào thống kê, phân tích dữ liệu giám sát hành trình (GPS) của các phƣơng tiện kinh doanh vận tải nhƣ xe tải, xe khách, xe taxi và xe buýt (hơn 60.000 phƣơng tiện kinh doanh vận tải lƣu thông trên địa bàn Thành phố).

 Xác định vận tốc trung bình dòng xe dựa vào phân tích hình ảnh từ dữ liệu camera giao thông đƣợc lắp đặt trên đƣờng (471 camera giao thông đã kết nối về Trung tâm điều khiển).  Tình trạng kéo dài trong thời gian trên 30 phút đƣợc giám sát, theo dõi từ hệ thống quản lý tự động trên nền bản đồ số từ Trung tâm điều khiển giao thông đặt tại Trung tâm Quản lý đƣờng hầm sông Sài Gòn.  Chiều dài dòng xe kéo dài 200-300m đƣợc xác định dựa vào phân tích dữ liệu hình ảnh từ hệ thống camera giao thông đƣợc lắp đặt trên đƣờng kết hợp với dữ liệu giám sát hành trình đƣợc tính toán trên bản đồ số giao thông.4 Quản lý ùn tắc giao thông. Từ ngày 19/01/2017, Cổng thông tin giao thông Thành phố Hồ Chí Minh đƣợc chính thức đƣa vào hoạt động nhằm cung cấp cho ngƣời dân các thông tin về tình trạng giao thông trên địa bàn Thành phố.

Tuy nhiên, từ giữa năm 2016, Sở Giao thông vận tải đã triển khai nghiên cứu, theo dõi các thông số của dòng 18 giao thông các khu vực, tuyến đƣờng trọng điểm trên địa bàn Thành phố thông qua hệ thống camera giám sát giao thông (471 camera giao thông), dữ liệu về vận tốc từ thiết bị giám sát hành trình phƣơng tiện (hơn 60.000 phƣơng tiện xe buýt, xe taxi, xe kinh doanh vận tải…) đƣợc tích hợp về Trung tâm điều khiển giao thông đặt tại Trung tâm Quản lý đƣờng hầm sông Sài Gòn thuộc Sở Giao thông vận tải. Qua đó, Sở Giao thông vận tải đã thu thập và thống kê tốc độ lƣu thông trung bình tại một số khu vực trên địa bàn Thành phố cụ thể nhƣ sau:  Khu vực trung tâm Thành phố: giờ cao điểm sáng (20,7 km/h), giờ cao điểm chiều (19,3 km/h), giờ thấp điểm (20,9 km/h);  Khu vực sân bay Tân Sơn Nhất: giờ cao điểm sáng (22,3 km/h), giờ cao điểm chiều (20,3 km/h), giờ thấp điểm (21,7 km/h);  Khu vực cảng Cát Lái: giờ cao điểm sáng (30 km/h), giờ cao điểm chiều (29 km/h), giờ thấp điểm (30,5 km/h).  Hiện nay, Sở Giao thông vận tải đang quản lý tình trạng giao thông trên đƣờng bộ đang khai thác với 04 mức độ (từ mức độ 1 đến mức độ 4) tƣơng ứng với 04 màu sắc thể hiện tình trạng giao thông trên Cổng thông tin giao thông Thành phố Hồ Chí Minh. Cụ thể nhƣ sau:  Mức độ 1 (màu xanh): Lƣu thông bình thƣờng tƣơng ứng với vận tốc lƣu thông của dòng xe > 10Km/h.

 Mức độ 2 (màu cam): Lƣu thông khó khăn tƣơng ứng với vận tốc lƣu thông của dòng xe từ 5-10Km/h, tình trạng kéo dài trên 10 phút.